1. Opisać na czym polegają metody Szybkiego Prototypowania (RP/RT), podstawowe metody
tworzenia prototypów.
•
RP jest to technika szybkiego wytwarzania fizycznych modeli produktów lub części składowych
oraz prototypów funkcjonalnych, technicznych, wizyalnych z pominięciem Tradycyjnych
technologii mechanicznych (odlewnicznych, ubytkowych i elektroerozyjnych). Niezbędnym
warunkiem pełnego wykorzystania możliwości RP jest ich integracja z całym procesem rozwoju
produktu. Metodę tę można skutecznie stosować we wczesnych fazach procesu, rozwoju, np. w
Fazi wstępnego rozwoju produktu po to aby odpowiednio wcześnie wytworzyć model 3D lub
pierwszy prototyp geometryczny.
•
Model CAD→Technika→wybór końcowy
•
Metoda ta umozliwia wykonanie modelu bezpośrednio z modelu CAD pomijając tradycyjne
metody obróbki. Techniki RP są szczególne przydatne w tych gałęziach przemysłu w których
istnieje potrzeba tworzenia modeli fizycznych.
▪
Podstawowe metody tworzenia prototypów:
•
warstwowy przyrost tworzywa konstrukcyjnego:
•
SLA (sterolitografia)
•
SLM
•
SLS
•
B-D Printing
•
LOM
•
FDM
•
warstwowy ubytek tworzywa konstrukcyjnego (techniki obróbki szybkościowej):
•
HSM (high speed machining)
•
HSC (high speed cutting)
•
RM (rapid manufacturing)
2. Rodzaje modeli prototypów- wymienić i scharakteryzować
•
Model koncepcyjny
▪
opisuje główne proporcje geometryczno-wymiarowe w sposób uproszczony
umożliwiający jasno i przekonywująco zaprezentować koncepcję rozwiązania
konstrukcyjnego szerszemu gronu projektantów lub decydentów.
▪
Bazuje na prostych elementach 3D
▪
powinien być tani i szybko dostępny
▪
niski stopień uszczegółowienia
•
Model ergonomiczny
▪
wyznacza warunki brzegowe rozwiązania z uwagi na bezpieczeństwo i komfort obsługi
produktu przez przyszłego użytkownika (szczególnie istotny np. w projektowaniu
samochodów).
▪
Zawiera najistotniejsze kryteria i najostrzejsze ograniczenia projektowe, które znacznie
wpływają na inne funkcje i chechy rozwiązania
▪
sredni stopień uszczegółowienia
•
Model geometryczny
▪
odzwierciedla w pełni geometryczne cechy modelu CAD-3D.
▪
Nazywany jest często prototypem wizualnym
▪
stosowany w pierwszej fazie projektowania i poszukiwania postaci konstrukcyjnej
(zwłaszcza estetycznej tzw. DIZAJN i STAJL ;-) ), najczęściej istotne zanaczenie w
odbiorze produktu
▪
wysoki stopień uszczegółowienia rozwiązania
•
Model konstrukcyjny
▪
jest syntezą trzech wymienionych modeli:koncepcyjnego, ergonomicznego i
geometrycznego (chociaż też może być uproszczony)
▪
umozliwia pełną ocenę orzwiązania konstrukcyjnego
▪
wstepną ocenę technologidzności i funkcjonalności rozwiązania przez osoby trzecie:
kliten, kooperator, dystrybutor, prasa itp.
▪
wysoki stopień uszczegółowienia
•
Model funkcjonalny
▪
ma cechy modelu konstrukcyjnego rozszerzone o mozliwości realizacji i oceny
podstawowych funkcji wyrobu
▪
jest końcową fazą projektowania wyrogu, w której dokonuje się całosciowej oceny
rozwiązania z możliwością wprowarzenia korekt i zmian podnoszących zalety produktu
lub eliminacji wady
▪
umozliwia ocenę technologiczna (odnośnie do stosowanych technologi obróbki i
montażu) oraz częściową ocenę cech funkcjonalnych
▪
wysoki stopień uszczegółowienia
•
Prototyp funkcjonalny
▪
umozliwia ocenę głównych funkcji rozwiązania w warunkach przyblizonych do
rzeczywistych z ograniczonymi przestrzeniami eksploatacyjnymi
▪
zazwyczaj nie jest jeszcze zbudowany z materiałów przewidzianych w produkcji seryjnej
•
Prototyp techniczny
▪
ma wszelkie cechy funkcjonalne a częściowo też estetyczne produktu seryjnego
▪
umożliwiające poddawanie go badaniom i ocenę w całym zakresie parametrów
eksploatacyjnych
▪
zbudowany z materiałów stosowanych w produkcji seryjnej
▪
umozliwia pełny dobór technologii
▪
służy badaniom i wyznaczniu parametrów eksploatacyjnych
▪
zazwyczaj wykonwany jako seria próbna
3. Główne fazy tworzenia modeli metodą STEREOLITOGRAFII
1. Budowa modelu w systemie CAD-3D
2. zaspisanie modelu w formacie *.stl (sterolitheography language)
3. zdefiniowanie okatformy (zadanie parametrów budowy modeli w urządzeniu SLA jes to mędzy
innymi: rozdzielczość rodzaj żywicy, minimalna wielkość podpór
4. umieszczenie modelu/modeli na platformie (np. określanie położenia w przestrzeni określenie
położenia w stosunku do ruchów zgarniania)
5. weryfikacja poprawności plików *.slt modelu/modeli, w przypadku występowania błedów
naprawa plików
6. projektowanie położenia i geometrii elementów wspierających model (nowy model 3D)
7. weryfikacja geometrii elementów wspierających
8. podział modelu 3D na warstwy zgodne z zadanymi parametrami tworzania modelu fizycznego
9. sprawdzanie poprawności plików *.bff
10. przesłanie pliku*.bff do urządzenie
11. budowa fizycznego modelu w procesie fotopolimeryzacji
12. użycie utworzonego modelu z resztek nieutwardzonej żywicy
13. zakończenie procesu fotopolimeryzacji w urządzeniu PCA
14. obróbka wykańczająca model (polerowanie, kulkowanie itp.)
4. Scharakteryzowac metodę oraz określić zakres jej stosowania ze względu dokładność i stosowane
materiały.
1. Stereolitografia
•
polega na utwardzeniu promieniami lasera kolejnych warstw żywicy. Po wykonaniu modelu
jest on dodatkowo wygrzewany w piecu w celu całkowitego utwardzenia
•
najstarsza, najbardziej rozpowrzechniona i najbardziej poznana metoda RP
•
technika zpewniająca wysoką precyzję przy dobrej jakości powierzchni, umożliwia
utworzenie skomplikowanej struktury wewnętrzej elementu
•
wymiary uzyskiwanych części są ograniczone
•
brak możliwości doboru materiału, z którego zostanie wykonany element (uzyskany w tym
procesie plastik ma zwykle niską wytrzymałość mechaniczną i może wymagać recznej
obróbki końcowej w celu uzyskania gładkich form)
•
model SLA stanowi bezposrednia bazę do przeprowadzania badań elastoplastycznych
•
zastosowanie:
▪
wykonywanie modeli do badań przepływowych (silniki, kolektory)
▪
badania i ocena marketingowa nowych produktów
▪
medycyna (implanty układu kostnego→zaplanowanie przebiegu operacji)
▪
architektura (modele wizualne i funkcjonalne)
▪
archeologia (rekonstrukcja przedmiotów, elementów szkieletu)
2. Mikrosterofrafia
•
integralny proces mikrostereolitograficzny pozwala tworzyć komponenty posiadające w
rzeczywistości skomplikowane geometrie w niewielkim czasie produkcji
•
grubość warstwy ograniczona jest rodzajem tworzywwa ~5mikronów bardzo precyzyjna
•
metoda ta pozwala na uzyskiwanie skomplikowanych kształtów 3D np. aparaty słuchowe
•
źródło światła→migawka→dynamiczny generator kształtu→lustro→element ogniskujący
3. SLM/SLS
•
metoda miejscowego spiekania laserowego
•
na platformie roboczej urzadzenia za pomocą specjalnego wałka rozprowadzana jest warstwa
proszku, która następnie miejscowo spiekana laserem o dużej mocy
•
materiały używane w tej metodzie:
▪
tworzywa sztuczne, wosk, proszki metalu (FE, CE i inne), mieszaniny proszków
metali i proszków ceramicznych
4. 3D-printing
•
prosta i tania metoda wykonywania modeli koncepcyjnych
•
polega na warstwowym pajaniu materiału w postaci proszku za pomoca spiwa nanoszonego
za pomoca głowicy drukującej
•
materiały uzywane w tej metodzie:
▪
gips, wosk, celuloza, dekstron, polimery
•
zastosowanie:
▪
architektura (makiety)
▪
geodezja (makiety GIS)
▪
edukacja (modele przestrzenne)
▪
medycyna (modele przestrzenne→konsultacja przed operacyjna)
▪
wzornictwo i reklama (badanie rynku odbioru)
▪
odlewnictwo (jednorazowe formy odlewnicze
5. LOM (Laminated Object Manufacturing)
•
obiekt sklejany z kolejnyh warstw foli które wycinane laserem sklejaja się ze sobą
•
materiały uzywane w tej metodzie:
▪
papier, tworzywa sztuczne, ceramika, metale
•
zastosowanie:
▪
wizualizacja i badanie (np. karoserie i elementy samochodów)
▪
modele fo formowania
6. FDM (Fused Deposition Modeling)
•
polega na warstwowym nakładaniu stopionego materiału (za pomocą dyszy topiącej)
•
materiały uzywane w tej metodzie:
▪
stop niskotopliwy, ABS, MABS, elastomery
•
zastosowanie:
▪
we wszystkich segmentach przemysłu np.
•
przemysł elektrotechniczny
•
motroryzacyjny
•
medyczny
•
chemiczny
7. PollyJet
▪
natryskiwanie kropli materiały akrylowego na powierzchnię, która utwadzamy UV
▪
zastosowanie:
•
wykonywanie modeli koncepcyjnych i konstrukcyjnych nawet prototypów
•
przemysł :
◦
samochodowy
◦
lotniczy
◦
AGD
◦
zabawkowy
◦
elektrotechniczny
◦
urzadzeń medycznych
5. Typowe obszary zastowowań RP/RT dla medycyny
•
modele skomplikowanych protez (planowanie operacji→skraca czas na sali operacyjnej)
•
pomoc wizualna (aktualny stan obszaru do operacji)
•
pomoc dydaktyczna
6. Elementy problemów tradycyjnych metod wytwarzania.
•
Konieczność konstrukcji przedmiotów na podstawie jego indywidualnych cech, wystarczy jego
model brłyłowy lub powierzchniowey
•
potrzeba przechodzenia od chech konstrukcyjnych do technologicznych, konstrukcja przedmiotu
zawiera wszystkie informacje geometryczne niezbędne do wytwarzania
•
konieczność okreslanai geometrii półfabrykatu
•
planowanie skomplikowanego procesu technologicznego, gdyż przedmiot jest wykonywany w jedej
operacji w jednym ustawieniu
7. Inżyniera odwrotna- cele i zastowoania
•
Cele:
◦
wzór opracowany przez plastyka-stylistę jako niekonwencjonalne rozwiązania ma być
następnie wdrożony do produkcji
◦
weryfikacja jakościowa wyrobu (porównanie pierwotnego modelu CAD z utworzonym na
podstawie danych z RE(inżynierii odwrotnej) wykonanego elementu)
•
zastosowania:
◦
medyczne:
▪
na podstawie wyników uzyskanych z tomografii komputerowej lub rezonansu
magnetycznego możliwe staje się tworzenie modeli CAD-3D
▪
do projektowania i doboru implantów (twardych kostnych jak i miękkich chirurgii
plastycznej) w zależności od indywidualnych cech fizycznych danej osoby
◦
ogólne
▪
wykonywanie wirtualnego modelu 3-D z istniejącego fizycznego modelu (pierwotnego)
8. Medoty digiitalizacji. Wymienić i opisać.
•
Pomiar maszynką pomiarową
•
pomiar systmem laserowym
•
pomiar za pomocą przekroju świetlnego
•
pomiar z oswietleniem prążkowanym
◦
Pomiar obiektu:
▪
wiekszkość skanerów 3D (laserowe i operujące światłem białym) pomiar opiera się na
analizie odgięcia prążków na powierzchni obiektu
▪
pomiar należy do kategorii powierzchniowych pomiarów bezdotykowych
1. obiekt umieszczamy w przestrzeni pomiarowej, na nim projektowane są sekwencje obrazów
prążkowych:
•
5 obrazów prążkowych sinusoidalnych
•
9 obrazów binarnych o zmieniajacej się częstotliwości
2. moduł detektora pobiera obrazy prążków zniekształconych na powierzchni obiektu, w
których zakodowana jest informacja o kształcie obiektu
3. w wyniku analizy pobranych obrazów prążkowych, wyznaczamy chmurę punktów
powierzchni obiektu (X,Y,Z) i tekstura (R,G,B) i tworzy zbiór (X,Y,Z,R,G,B)
4. dla uzyskania w pełni 3D obiektu łączymy chmury punktów porbane z kierunkami. Ilośc
kierunków zalezy od stopnai skomplikowania obiektu.
9. Metody łączenia „chmur punktów” i weryfikacji pomiarów przy określaniu powierzchni
•
metody:
◦
normalna lub metoda 6ptk polaga na wskazaniu 3 par odpowiadajacych sobie ptk na dwuch
łączonych chmurach → jest to pierwszy etap wstepnego …....... łączenia chmur
◦
użycie funkcji minimalizacji błedu RMS → zmniejsza nieprecyzyjność
◦
za pomocą pomiaru na zintegrowanym ze skanerem dokładnym stolikiem obrotowym →
umożliwia tworzenie „chmury przestrzennej”. Następnie łączymy te „chmury” aby
wyeliminować „białe plamy”
•
weryfikacja
◦
po otrzymaniu „chmury punktów” należy zamienić ją na powierzchnię. Najcześciej stosuje
się zmiany na powierzchnię opisaną przez „siatkę trójkątów” o ustalonych przez nas
parametrach. Na tym etapie istone jest właściwe przygotowanie „chmury” np. przez filtrację
adaptayjną
◦
na krzywych powinno być większe zagęszczenie ptk, natomiast na płaszczycnach powinno
się eliminować więksość ptk. Takie rozłożenie ptk w „chmurze” umożliwia tworzenie
dokładnych modeli przy jednoczesnej minimalizacji wielkości pliku.
10. Scharakteryzuj sposób zapsu danych w formacie *.stl
•
zapis za pomocą trójkątów
◦
wektor skierowany jest na zewnątrz
◦
numerowanie wierzchołków przeciwnie do ruchu wskazówek zegara patrząc na obiekt od
zewnątrz (reg. Śruby prawoskrętnej)
•
parametry konwersji pliku *stl
1. powierzchnia obiektu rzeczywistego
2. powierzchnia obiektu po konwersji
3. trójkąt (faseta stl)
4. toleracja cieciwy
5. kąt między płaszczyznami
•
struktura pliku binarnego
◦
pierwsze 80 bajtów użyte jest do pisu i zawieta takie informacje jak nazwa pliku, autor, data,
itp.
◦
w kolejnych 4 bajtach zawarta jest informacja dotycząca całkowitej ilośi faset
◦
w następnych liniach zawarte są współrzędne składowej normalnej, oraz wszystkich
wierzchołkach trójkota numerowane przeciwnie do wskazówek zegara
◦
ostatnie 2 bajty w każdej z faset są puste by informacja o kazdej fasecie zawierała się w 50
bajtach (12 dla wektora składowego, 36 dla 3 wierzchołków trójkąta, 2 wypełniających pustą
przestrzeń)
11. deformacje modeli wykonywanych metodami RP, zcharakteryzować możliwe przyczyny ich
powstania.
•
W procesach RP problemem jest jakość wytwarzanych przedmiotów.
•
Oprócz schodkowego wyglądu nachylonych powierzchni (warstwowe tworzenie powierzchni).
•
Wystepują problemy z kurczeniem materiału a takrze porowatość
•
Tworząc modele technikami RP trzeba uwzględnić zasady:
◦
w przypadku elementów, w których szczegóły są porównywalne z grubością nakładanych warstw
tworzywa należy spodziewać się ze ulegną deformacji
◦
stobień deformacji szczegółów jest trudny do przewidzenia bo w dużym stobniu zależy od
położenia siatki trójkątów tworząc strukruę powierzchni w formacie *.stl w sotsunku do warstw
budowanego modelu
◦
odpowiednie ustawienie przedmiotu podczas jego wytwarzania może wpływać na dokładność
wykonania szczegółów modelu
12. Zdefiniowac pojęcie chropowatości i falistości
•
Chropowatość
◦
nierównosć powierzchni powstająca w procesie wytwarzania, która nie jest falistości lub
wadą kształtu
•
Falistość
◦
bląd wykonawczy najczęściej spowodowany wibracjami w maszynach wytwórczych w czasie
obróbki elementu. Falistość jest okresową nierównościa która można opisać falą przy czym
strzałka fali jest mniejsza co najmniej 40 razy od długości fali.