background image

7.  Filtry  częstotliwościowe  pasywne  i  aktywne  -  podstawowe  rodzaje, 
przykładowe schematy filtrów, ich charakterystyki częstotliwościowe 

 
Filtrem częstotliwości nazywamy układ o strukturze czwórnika (czwórnik to układ mający cztery zaciski - jedna z par 
zacisków pełni rolę wejścia, zaś druga wyjścia), który przepuszcza bez tłumienia lub z małym tłumieniem napięcia i 
prądy w  określonym paśmie częstotliwości, a tłumi napięcia i prądy leżące  poza tym pasmem. Filtry  częstotliwości 
mają  głównie  zastosowanie  w  urządzeniach  elektronicznych  i  energetycznych.  Umieszczone  pomiędzy  źródłem 
sygnału  a  odbiornikiem  powodują,  że  do  odbiornika  dostaje  się  sygnał  o  pożądanym  widmie  częstotliwości,  co 
oznacza,  że  z  sygnału  dostarczanego  przez  źródło  został  wyeliminowany  sygnał  o  częstotliwości  mieszczącej  się  w 
paśmie tłumienia. Pasmo częstotliwości, które filtr przepuszcza bez tłumienia (lub z małym tłumieniem) nosi nazwę 
pasma  przepustowego,  zaś  pasmo,  w  którym  napięcia  i  prądy  podlegają  silnemu  tłumieniu  nosi  nazwę  pasma 
tłumienia.  Częstotliwośd, która  stanowi  granicę  pomiędzy  pasmem  przepustowym  a  pasmem  tłumienia, nazywana 
jest częstotliwością graniczną. 

 

7.1.  PODSTAWOWE RODZAJE 

 

 

Ze  względu  na  przeznaczenie  filtry  można 
podzielid na cztery podstawowe rodzaje: 

o dolnoprzepustowe 
o górnoprzepustowe 
o środkowoprzepustowe 
o środkowozaporowe 

 

 

Ze  względu  na  konstrukcję  i  rodzaj  działania 
filtry można podzielid na: 

o  pasywne  –  nie  zawierają  elementów 

dostarczających 

energii 

do 

obwodu 

drgającego, zawierają tylko elementy RLC  

  jednostopniowe 
  wielostopniowe 

o  aktywne – zawierają zarówno elementy RLC, 

jak  również  i  elementy  dostarczające 
energię do filtrowanego układu np. wzmacniacze,  
układy nieliniowe. 

 

 

Filtry można również podzielid na typy obwodów w jakich są używane: 

o  analogowe 
o  cyfrowe 

 

7.2.  PRZYKŁADOWE SCHEMATY FILTRÓW 

 

Filtrami  biernymi  nazywa  się  filtry  zbudowane  z  elementów  biernych,  takich  jak  rezystory,  kondensatory,  cewki 
indukcyjne. Przykładem takiego filtru jest tzw. filtr drabinkowy, utworzony poprzez powielenie prostego czwórnika 
RC o schemacie pokazanym na rys. 7.1. 

 

Rys. 7.1. Filtr drabinkowy RC, dwuczłonowy 

 

background image

Filtry  aktywne  są  to  filtry  liniowe,  w  których  układzie 
wewnętrznym  są  zastosowane  elementy  aktywne  w 
postaci  sterowanych  źródeł  (często  sterowanych  źródeł 
napięcia).  Najczęściej  do  budowy  filtru  aktywnego 
wykorzystuje  się  wzmacniacz  napięciowy  (operacyjny), 
wprowadzając go odpowiednio w strukturę filtru. Należy 
zaznaczyd, że zastosowanie wzmacniacza na wejściu lub 
wyjściu  filtru  z  elementów  biernych  nie  przekształca 
tego filtru w aktywny.  

 

Rys. 7.2. Filtr aktywny w strukturze de Raucha 

Celem budowy filtrów aktywnych jest uzyskanie właściwości i charakterystyk częstotliwościowych, niemożliwych do 
otrzymania w  filtrach  biernych  (jak  uformowanie  charakterystyki  częstotliwościowej  modułu, tak  aby  jednocześnie 
wystąpiły: płaski odcinek w paśmie przewodzenia i duże wartości nachylenia w strefie przejściowej), albo eliminacja 
elementów  niedogodnych  i  trudnych  w  realizacji,  jak  cewki  indukcyjne,  przy  zachowaniu  cech  filtru  zawierającego 
także takie cewki.

 

Na rys. 7.2. pokazano przykład schematu filtru aktywnego z jednym wzmacniaczem operacyjnym. 

 

7.3.  CHARAKTERYSTKI CZĘSTOTLIWOŚCIOWE 

 

 

Rys. 7.3. Charakterystyki dwóch dolnoprzepustowych filtrów 3-go rzędu (1-go dla porównania dodany) 

 
 

 

 

Rys. 7.4. Filtr dolnoprzepustowy 3-go rzędu PASYWNY

 

 

 

Rys. 7.5. Filtr dolnoprzepustowy 3-go rzędu AKTYWNY

 

 

Źródła: 

 

ELEKTRONIKA DLA ELEKTRYKÓW Laboratorium – Andryś Opolski 

 

Wykłady Mizana 

 

WIKI – podział filtrów (jedyne sensowne opracowanie w necie jakie znalazłem) 

 

Trochę z forum, bo już nie wiedziałem skąd…