background image

153.  Omów  typy  drga

ń

  oscylacyjnych  

oraz  zastosowanie pomiaru widma 
oscylacyjnego  
 
Oscylacje  dotycz

ą

  cz

ą

steczek  

wieloatomowych  –  jezeli  energia  
pochodz

ą

ca  z  

zewn

ą

trz wprawi w drganie jeden atom to 

energia tego drgania zostanie przekazana  
na kolejny atom, który równiez zacznie 
drga

ć

.  

 
Wyrózniamy nast

ę

puj

ą

ce typy drga

ń

 

oscylacyjnych:  

  Drgania symetryczne (normalne) i 

asymetryczne  

  Drgania w płaszczy

ź

nie cz

ą

steczki i 

poza płaszczyzn

ą

 cz

ą

steczki  

  Drgania rozci

ą

gaj

ą

ce (walencyjne) i 

zginaj

ą

ce (deformuj

ą

ce)  

 
(Zjawisko  Fermiego  –  rezonans  mi

ę

dzy  

dwoma  drganiami  podstawowymi  lub  
podstawowym i nadtonem daje zamiast 
jednego – dwa oddzielne pasma.)  
 
Gdy  ruch  oscylacyjny  j

ą

der  atomowych  

powoduje  zmian

ę

  momentu  dipolowego  

powstaje widmo oscylacyjne. Pomiar 
widma oscylacyjnego ma szeroki 
zastosowanie.  
Widmo  jest  zastosowane  do  identyfikacji  
grup  funkcyjnych  i  składników  złozonych 
cz

ą

steczek  –  po  zastosowaniu  

ś

wiatła  

spolaryzowanego  liniowo,  nast

ę

puje 

wzbudzenie  tylko  tych  drga

ń

,  których  

kierunek  wi

ą

za

ń

  jest  zgodny  z  

kierunkiem wektora elektrycznego 
padaj

ą

cego promieniowania. Widmo 

kryształu w podczerwieni daje wówczas 
informacj

ę

 o ułozeniu wi

ą

zania wzgl

ę

dem 

osi kryształu.  
Widmo oscylacyjne: 

  dostarcza  informacji  na  temat  

poziomów  energetycznych  cz

ą

steczek  

oraz  
charakteru ich orbitali molekularnych,  

  umozliwia  rozpoznanie  niektórych  

background image

grup  atomów  po  charakterystycznych  dla  
nich oscylacjach,  

  pozwala analizowa

ć

 skład gazów 

oddechowych, okre

ś

la

ć

 skład powietrza w 

danej  
przestrzeni,  

  umozliwia wykrywanie nowotworów na 

podstawie badania steroidów w moczu,  

  badania widma w podczerwieni 

przyczyniły si

ę

 do poznania struktury 

penicyliny.