1

Ćwiczenie 6

Konwersja układów współrzędnych.

Analizy przestrzenne: funkcja Select i Clip

1. Skopiuj katalog dane z I:\TechnInfZSZsem2\Cwiczenie6\Dane do swojego katalogu

roboczego na dysku na dysku H: lub D:

2. Otwórz program ArcCatalog i przemieść się do katalogu roboczego i podkatalogu Dane

D:  lub  H:\Cwiczenia06\NazwiskoImie\Dane.  Sprawdź  właściwości  (Properties)
warstwy  tematyczne:  Zlew_pn_region.shp,  Biebrza_drogi.shp,  Biebrza_gleby.shp,
Biebrza_miasta.shp,  Biebrza_wioski.shp.  Zauważ,  że  nie  maja  zdefiniowanego  XY
Coordinate System

Następne zadanie będzie polegało na konwersji odwzorowań w zbiorach shp. Konwersja
taka  w  ArcMap  odbywa  się  pomiędzy  zdefiniowanymi  odwzorowaniami,  których
parametry  zapisane  są  w  plikach  .prj,  według  ogólnych  geometrycznych  zasad
transformacji.  Wczytane  do  projektu  warstwy  nie  mają  przypisanego  żadnego
odwzorowania,  a  współrzędne  wyrażone  są  w  jednostkach  stopniach  geograficznych.
Najpierw  więc  przypiszemy  im  odwzorowanie  geograficzne,  w  efekcie  czego  utworzy
nam  się  dodatkowy  plik  z  rozszerzeniem  prj  (np.  dla  zbioru  Biebrza_wioski.shp
utworzony  zostanie  dodatkowy  plik  Biebrza_wioski.prj)  przechowujący  informację  o
danym odwzorowaniu. Następnie przekonwertujemy go do nowego zbioru nadając nowe
odwzorowanie. Będzie to odwzorowanie mapy topograficznej w układzie PUW 1992.

3. Definiowanie układu współrzędnych. Wyświetl ToolsBox

. Znajdź funkcję Data

Management  Tools/Projections  and  Transformations/Define  projection.  W  okienku
menu  Define  projection  wybierz  jako  Input  dataset  jeden  ze  zbiorów  shp,
przygotowanych  do  konwersji  np  Biebrza_wioski.shp.  a  jako  Coordinate  System  WGS
1984  .prj  (Select..  Geographic Coordinate System/Word/WGS84.prj).  Powtórz czynność
dla wszystkich pozostałych warstw.

4. W oknie Catalog Tree PKM na

Dane

stwórz nową geobazę

plikową o nazwie dane.gdb

Zmiana

układu

współrzędnych.  Znajdź  funkcję
Project  (Management).  Możesz  to
zrobić innym sposobem niż w pkt.
1:  Kliknij  na  ikonę  Search

wpisz  Project.  Wyświetli  się  spis  znalezionych  narzędzi  –  wybierz  Project  (Data
Managment).  Jako  Input  dataset  wskaż  Biebrza_wioski,  nadaj  nową  nazwę  plikowi
wynikowemu  Biebrza_wioski_92,  a  jako  Output  Coordinate  System  wybierz  PUWG

1992 (jak go nie ma w zakładce Favorites to dodaj

z katalogu

H:\Cwiczenia06\NazwiskoImie\Dane\PolskieUkladyWspolrzednych). Jako Output
Dataset wstaw H:\....\Dane\Dane.gdb\biebrza_wioski_92. Potwierdź przez kliknięcie na
klawisze Zastosuj i Ok.

6. Powtórz opisaną powyżej procedurę definiowania układu współrzędnych geograficznych

i konwersji do układu stosując ją kolejno dla tematów: Biebrza_drogi.shp,
Biebrza_gleby.shp, Biebrza_miasta.shp, Zlew_pn_region.shp. Zapisuj je jako:
Biebrza_drogi_92, Biebrza_gleb_92, Biebrza_miasta_92, Zlew_pn_region_92.

7. Otwórz program ArcMap i dodaj wszystkie warstwy z geobazy Dane.gdb zapis projekt

jako Biebrza.mxd

8. Sprawdź czy projekt ArcMap ustawił odwzorowanie na PUWG 1992 w tym celu we

właściwościach całego projektu PKM na Layers (Okno Table od Contens)

9. Następnie nadaj geobazie Dane.gdb właściwość roboczej PKM Make Default

Geodatabase, od tej pory wszystkie analizy będą się zapisywały do niej

10. W Search

zastosuj funkcję Select (Analysis Tools\Extract\Select) dla tematu

Zlew_pn_region_92 oknie Expression (optional) wpisz równanie "PROFIL" = 'Sztabin',
nazwij wynik sztabin_92. W efekcie zostanie zapisana tylko wybrana wcześniej zlewnia
jako oddzielny plik.

11. Tworzenie nowych warstw. Analizy przestrzenne – Clip Zastosuj funkcję Clip (Search

lub ToolsBox

Analysis Tools\Extract\Clip) dla tematów Biebrza_drogi_92,

Biebrza_gleby_92,  Biebrza_miasta_92,  Biebrza_wioski  _92  ograniczając  ich  obszar  do
granic  (wycinając)  zbioru  sztabin_92.  Wyniki  zapisuj  każdorazowo  jako
Sztabin_drog_92, Sztabin_gleby_92, Sztabin_miasta_92, Sztabin_wioski_92. W wyniku
działania funkcji Clip z tematów zostają usunięte elementy znajdujące się poza obszarem
tematu-nakładki: sztabin_92.

12. Z aktualnego projektu Biebrza.mxd usuń wszystkie tematy o nazwie Biebrza… _92,

pozostawiając w widoku tylko mapy w granicach zlewni Sztabin i zapisać jako
Sztabin.mxd.

13. Skoryguj wizualizację zbiorów tworząc mapy tematyczne: dla dróg (typ legendy: Unique

value, kolumna: klasa_drog) i dla gleb (typ: Unique value, kolumna: przydatność).

14. Zapisz projekt Sztabin.mxd.
15. Obliczenia powierzchni poligonów. W zbiorze Sztabin_gleby_92 stwórz nową kolumnę o

nazwie: Area2, typie: Float.

16. Oblicz powierzchnię obiektów znajdujących się w tym zbiorze. Porównaj z wynikami

zgromadzonymi w kolumnie Area. Jak myślisz, co jest przyczyną tak dużych różnic w
powierzchni w obu kolumnach? Odpowiedź zapisz pliku wynik.txt w swoim katalogu
roboczym.

17. Otwórz czysty projekt w ArcMap i zapisz go w katalogu roboczym jako Rejestracja.mxd
18. Rejestracja mapy rastrowej. Do projektu dodaj skan mapy Mapa_do_rejestracji92.jpg z

katalogu Dane

19. Sprawdź układ współrzędnych, w którym jest zapisany w treści skanu mapy (tj. znajdź

zapis na skanie mapy), żeby ją zobaczyć PKM Zoom to Layer

20. Ustaw Odwzorowanie (Coordinate System) projektu na PUWG 1992 (PKM na Layers w

oknie Table do Contents)

21. W

ArcMapie

dodaj

pasek

narzędzi

Customize/Toolbars/Georeferencing

22. Stań na nazwie warstwy rastrowej i PKM Zoom to layer

23. Powiększ

prawy górny róg mapy i narzędziem

wskaż (raz kliknij)skrzyżowanie

siatki kilometrowej tak jak na poniższym rysunku . Następnie nie przesuwając myszki z
klikniętego miejsca naciśnij PKM i wybierz. Input X and Y i wpisz X=605000 i
Y=339000

24.  Stań na nazwie warstwy rastrowej i PKM Zoom to layer
25.  Znajdź jeszcze dwa przecięcia siatki i powtórz dla nich czynności z punktu 23.
26.  Po  zarejestrowaniu  minimum  trzech  punktów  (nie  mogą  być  w  jednej  linii)  należy

wyeksportować mapę korzystając z opcji Rectify (umieszczonej w Pasku
Georeferencing)