Podział kationów na grupy analityczne.

 

 

Grupa Odczynnik 

grupowy 

Jony wykrywane 

Skład osadu 

 

I 

 

3M HCl 

 

Ag

+

, Pb

2+

, Hg

2

2+

 

AgCl,PbCl

2

, Hg

2

Cl

2

 

II 

 

 H

2

S (AKT) 

 środowisko 

kwaśne 

       (HCl) 

 

Hg

2+

, Pb

2+

, Bi

3+

, 

Cu

2+

, Cd

2+

, Sn

2+

, 

Sn

4+

, As

3+

, As

5+

, 

Sb

3+

, Sb

5+

 

HgS, PbS, Bi

2

S

3, 

CuS, CdS, 

     SnS, SnS

2

, As

2

S

3

, As

2

S

5

,  

     Sb

2

S

3

, Sb

2

S

5

 

III 

 

H

2

S  (AKT) 

NH

3

·H

2

O 

i NH

4

Cl 

 

Al

3+

, Cr

3+

, Fe

2+

, 

Fe

3+

,Ni

2+

,Co

2+

, 

Mn

2+

, Zn

2+

 

Al(OH)

3

, Cr(OH)

3

, Fe

2

S

3

, 

      FeS, NiS, CoS, MnS, ZnS 

 

IV 

 

(NH

4

)

2

CO

3

wobec 

NH

3

·H

2

O 

i NH

4

Cl 

 

 

Ca

2+

, Sr

2+

, Ba

2+

      

      

CaCO

3

, SrCO

3

, BaCO

3

 

V 

 

Brak 

 

Mg

2+

, Na

+

, K

+

, NH

4

+

 

Brak 

 

Podział anionów na grupy  

Grupa Odczynnik 

grupowy Jony 

wykrywane 

I AgNO

3

  -  osad nierozp. w HNO

3 

BaCl

2

 – osadu nie wytrąca 

Cl

–

, Br

–

, I

–

, CN

–

, SCN

–

, 

[Fe(CN)

6

]

4–

, [Fe(CN)

6

]

3–

II AgNO

3

 - osad rozp. w HNO

3

BaCl

2 

 -  osadu nie wytrąca 

S

2–

, CH

3

COO

–

, NO

2

–

III AgNO

3

 - osad rozp. w HNO

3

BaCl

2 

 -  osad rozp. w HNO

3

SO

3

2–

, CO

3

2–

, C

2

O

4

2–

, 

C

4

H

4

O

6

2–

, BO

2

–

IV AgNO

3

 - osad rozp. w HNO

3

BaCl

2 

 -  osad rozp. w HNO

3

S

2

O

3

2–

, CrO

4

2–

, Cr

2

O

7

2–

, 

AsO

4

3–

, AsO

3

3–

, PO

4

3–

V AgNO

3

 – osadu nie wytrąca 

BaCl

2

  –  osadu nie wytrąca 

NO

3

–

, ClO

3

–

, MnO

4

–

VI AgNO

3

 – osadu nie wytrąca 

BaCl

2 

 -  osad nierozp. w HNO

3

SO

4

2–

, F

–

VII AgNO

3

 -  żółty osad rozp. w HNO

3

BaCl

2 

 -   biały osad rozp. W HNO

3

SiO

3

2–

 

REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE NIEKTÓRYCH KATIONÓW 
 
Jon Ag

+ 

a) HCl  
b) NaOH 
c) NH3.H2O  
d) K

2

CrO

4

  

 
Jon Cu2+ 
a)  (NH4)2S lub AKT  
b) NaOH  
c) NH3.H2O  
d) KI  
e)  K4[Fe(CN)6)]   
 
Jon Mn2+ 
a) (NH4)2S lub AKT  
b) NaOH lub KOH  
c) Na2HPO4   
d) utleniacze: PbO2 - próba Cruma  
 
Jon Fe3+  
a) (NH4)2S lub AKT  
b) NaOH lub KOH  
c) K4[Fe(CN)6)] 
d) KNCS  
 
Jon Al3+.  
a) (NH4)2S lub Na2S  
b) NaOH lub KOH  
c) NH3.H2O (NH4OH) 
d) Alizaryna S  
 
Jon Ca2+ 
a)  (NH4)2CO3 
b) (NH4)2C2O4 
c) H

2

SO

4

d) barwa płomienia 
 
Jon Ba2+  
a)  (NH4)2CO3 
b) (NH4)2C2O4  
c) K2CrO4  
d)  H2SO4 i rozpuszczalne siarczany 
e) barwa płomienia  
 
Jon K

+

: 

a)  H2C4H4O6 lub NaHC4H4O6  
b)  Na3[Co(NO2)6]   
c)   barwa płomienia   
 
Jon NH4+  
a)  NaOH lub KOH  
b)  odczynnik Nesslera - K2[HgI4] 
c) Na3[Co(NO2)6]  
 
Jon Mg2+ 
a) wodorotlenki - NaOH lub KOH 
b)  Na2CO3 lub K2CO3 
c) Na2HPO4 

 
   REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE NIEKTÓRYCH ANIONÓW 
 
1. Jon Cl-. 
a) AgNO3  - sprawdzić rozp. osadu w NH4OH i Na2S2O3. 
b) BaCl2   
c) Pb(NO3)2 
 
2.Jon Br-.  
 a) AgNO3- sprawdzić rozp. osadu w NH4OH i Na2S2O3 
b) BaCl2  
c) Cl2 - woda chlorowa   
 
3. Jon I-.   
a) AgNO3- sprawdzić rozp. osadu w NH4OH i Na2SO4 
b) BaCl2 
c) Hg(NO3)2 
d) Pb(NO3)2 
e) Cl2 -woda chlorowa 
 
4. Jon CO32-. 
 a) AgNO3  
b) BaCl2 
c) Rozcieńczone kwasy  
 
5. Jon C2O42- . 
a) AgNO3 
b) BaCl2 -  sprawdzić rozp. osadu w rozc. HNO3. 
c) CaCl2 -  sprawdzić rozp. osadu w kwasach mineralnych i w CH3COOH.  
d) KMnO4 w kwaśnym roztworze nagorąco 
 
6. Jon SO42-.  
a) AgNO3  
b) BaCl2 
c) Pb(NO3)2 
 
7. Jon NO3

- .  

a) AgNO3 i BaCl2 nie wytrącają osadów jonami  NO3-  
b) FeSO4 w obecności stęż. H2SO4   
c) (C6H5)2NH w stęż. H2SO4 . 
 
8. Jon PO43-.  
a) AgNO3  
b) BaCl2  
c) (NH4)2MoO4