Mariusz Trojak - Koszty jakości w projekcie
wrzesień 2002
MRS Group
1
2005-11-08
MADE
34
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
34
KOSZTY JAKOŚCI
W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA
PRZEDSIĘBIORSTWEM
PROF. UJ DR HAB.TADEUSZ WAWAK
UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI
Instytut Ekonomii i Zarządzania
Zakład Ekonomii Stosowanej
Dyżur: poniedziałek, środa
III Kampus UJ, ul. Gronostajowa 7, pokój ZES 6
e-mail: wawak@econ.uj.edu.pl; materiały: www.econ.uj.edu.pl
2005-11-08
MADE
35
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
35
ANALIZA
KOSZTÓW JAKOŚCI
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
36
Analiza kosztów jakości
mierzenie kosztów jakości i publikowanie rezultatów, a także
proces informacyjny stanowiący bazę dla stosowanych działań
podejmowanych przez menedżerów.
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
37
Rodzaje
analiz kosztów jakości
Porównania
w czasie
uwzględniają
dynamikę kosztów,
tempo zmian w
badanym okresie w
stosunku do
poprzednich okresów,
określają trend;
wykorzystuje analizę
kosztów w ujęciu
czasowym
Porównania
w przestrzeni
dokonywane w
odniesieniu do innych
jednostek, mogą mieć
charakter wewnętrzny
lub zewnętrzny
Analiza
przyczynowa
określa wpływ
czynników
technicznych,
ekonomicznych i
organizacyjnych na
poziom jakości;
ukazuje wpływ
poziomu jakości na
wyniki ekonomiczne
przedsiębiorstwa
a. operatywna
a. problemowa
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
38
Zastosowanie
analizy kosztów jakości
Identyfikacja pozycji kosztów, które można obniżyć lub
zlikwidować,
Ocena kształtowania się poziomu kosztów w układzie
poszczególnych grup i pozycji kosztów,
Określenie środków niezbędnych do przeprowadzenia przedsięwzięć
projakosciowych,
Określenie w jakim stopniu zwiększenie nakładów na działalność
prewencyjną wpływa na zmniejszenie strat na brakach,
Określenie wpływu kosztów jakości na kształtowanie się wyniku
finansowego przedsiębiorstwa.
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
39
Możliwości i koszty
usuwania błędów
Mariusz Trojak - Koszty jakości w projekcie
wrzesień 2002
MRS Group
2
2005-11-08
MADE
40
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
40
OPTYMALIZACJA
KOSZTÓW JAKOŚCI
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
41
Optymalizacja
poziomu jakości
Celem optymalizacyjnej analizy kosztów jakości jest wyznaczenie
poziomu jakości produktu, który będzie najkorzystniejszy dla
przedsiębiorstwa – zapewni osiąganie maksymalnego zysku w
długim okresie czasu przy zachowaniu bieżącej rentowności,
Kryterium optymalizacji to minimalizacja całkowitego poziomu
kosztów jakości.
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
42
Optymalizacja
jakości przez użytkownika
koszty projektowania i wytwarzania oraz koszty ponoszone
przez handel określają cenę wyrobu (cenę nabycia),
koszty logistyczne produktu (koszty wdrożenia
i eksploatacji oraz likwidacji).
Koszt nabycia wyrobu przez użytkownika:
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
43
Optymalizacja
jakości przez użytkownika
Koszt nabycia -
cena
Koszty
logistyczne
ko
sz
ty
Jakość/wielkość
produkcji
Minimum
kosztów
użytkownika
Q opt
Łączne koszty
użytkowania w ciągu cyklu
życia produktu
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
44
Optymalizacja
kosztów jakości producenta
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
45
Optymalizacja
kosztów jakości producenta
90%
Wadliwość
0%
Wadliwość
Koszty
oceny
Koszty działań
prewencyjnych
Koszty
braków
Przychód
98%
Q
optymalne
Całkowite koszty jakości
producenta
6%
1%
2%
Mariusz Trojak - Koszty jakości w projekcie
wrzesień 2002
MRS Group
3
2005-11-08
MADE
46
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
46
POMIAR
KOSZTÓW JAKOŚCI
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
47
Podejścia do analizy danych finansowych
wg norm ISO
Podejście oparte na kosztach jakości
Podejście oparte na kosztach procesu
Podejście oparte na stratach jakościowych
Ważne aby ocena efektywności systemów jakości była
mierzona w kategoriach finansowych i zamieszczana w
sprawozdaniach firmy
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
48
Podejście oparte na kosztach jakości
Koszty dzielone są na te wynikające z operacji wewnętrznych
przedsiębiorstwa oraz działalności zewnętrznej
W skład kosztów związanych z operacjami wewnętrznymi
zaliczane są
a.
Koszty zapobiegania ( nakłady na unikniecie szkód)
b.
Koszty oceny (badania)
c.
Szkody zewnętrz organizacji (przeróbki, poprawki)
d.
Szkody na zewnątrz organizacji (np. gwarancja i zwroty)
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
49
Podejście oparte na kosztach procesu
Analiza kosztów zgodności i niezgodności przy
założeniu, iż obie kategorie stanowią potencjalne
źródło oszczędności
Koszty zgodności: koszty spełnienia wszystkich potrzeb
(aktualnych i założonych) przy braku wad procesu
Koszty niezgodności: powstałe wskutek
nieprawidłowego przebiegu procesu
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
50
Podejście oparte na stratach jakościowych
Operacyjne koszty jakości (ponoszone dla osiągnięcia i
utrzymania określonego poziomu jakości)
a.
Koszty zapobiegania i oceny
b.
Koszty uszkodzeń (wewnętrznych zewnętrznych
Koszty zewnętrznego zapewnienia jakości ( spowodowane
auditami klientowskimi oraz certyfikacją)
a.
Koszty szczególnego zapewnienia jakości
b.
Koszty procedur
c.
Koszty prób pokazowych
d.
Koszty danych
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
51
Podstawowe
wskaźniki kosztów jakości
koszty jakości/wartość sprzedaży *100%
koszty jakości/koszty produkcji *100%
koszty jakości/jednostkowy koszt produkcji *100%
koszty jakości/koszty pracy *100%
Mariusz Trojak - Koszty jakości w projekcie
wrzesień 2002
MRS Group
4
2005-11-08
MADE
52
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
52
EFEKTY RACHUNKU
KOSZTÓW JAKOŚCI
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
53
Wzrost kosztów zapobiegania wadliwości i oceny,
Spadek strat na brakach, obniżenie ilości braków,
Spadek całkowitych kosztów jakości i obniżka kosztów własnych
produkcji,
Wzrost poziomu jakości i wartości produkcji, a zatem wzrost
zysków przedsiębiorstwa.
Efekty rachunku kosztów jakości
2005-11-08
T.WAWAK –EKONOMIKA JAKOŚCI
54
Wpływ wprowadzenia rachunku kosztów
jakości na zysk firmy