Microsoft Word - Technik_handlowiec_341[03]_Z2.02

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Recenzenci:

mgr Krystyna Kielan
mgr Małgorzata Sienna

Opracowanie redakcyjne:
mgr

Maria

Olejnik

Konsultacja:
dr

Bożena Zając

Korekta:

Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 341[03].Z2.02
„Ustalanie asortymentu handlowego” zawartego w modułowym programie nauczania dla
zawodu technik handlowiec 341[03].

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2006

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela „Ustalanie asortymentu handlowego”,

który będzie pomocny w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie
technik handlowiec 341[03].

W poradniku zamieszczono:

− wymagania wstępne,
− wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć,

− przykładowe scenariusze zajęć,

− propozycje ćwiczeń, które mają na celu wykształcenie u uczniów umiejętności

praktycznych,

− wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki.

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone różnymi metodami ze

szczególnym uwzględnieniem:

− pokazu z objaśnieniem,

− tekstu przewodniego,

− metody projektów,
− ćwiczeń praktycznych.

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej.

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel

może posłużyć się zamieszczonym w rozdziale 6 testem zawierającym różnego rodzaju
zadania oraz zadaniem typu próba pracy.

W tym rozdziale podano również:

− plan testu w formie tabelarycznej,

− punktację zadań,
− propozycję norm wymagań,

− instrukcję dla nauczyciela,

− instrukcję dla ucznia,
− kartę odpowiedzi,

− zestaw zadań testowych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

341[03].Z2

Towar jako

przedmiot handlu

341[03].Z2.01

Określanie czynników wpływających

na jakość towarów

341[03].Z2.02

Ustalanie asortymentu

handlowego

341[03].Z2.03

Realizacja prac związanych

z logistyczną obsługą przedsiębiorstwa

handlowego

341[03].Z2.04

Zastosowanie programów

komputerowych

magazynowo-sprzedażowych

341[03].Z2.05

Prowadzenie korespondencji handlowej

w języku obcym

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej, uczeń powinien umieć:

– sklasyfikować produkty według kryteriów towaroznawczych i marketingowych,
– dokonać analizy wymagań higieniczno-sanitarnych w procesie obrotu artykułami

żywnościowymi w poszczególnych grupach artykułów spożywczych,

– scharakteryzować podstawowe artykuły żywnościowe i nieżywnościowe,
– zastosować informacje o towarach zawarte w prospektach, normach, atlasach grzybów,

warzyw i owoców, ulotkach, poradnikach oraz kodach informacyjnych,

– określić i skontrolować warunki oraz czas przechowywania produktów w poszczególnych

grupach artykułów spożywczych,

–  określić asortyment towarowy jednostki handlowej,
–  zademonstrować towar zgodnie z zasadami merchandisingu,
–  udzielić porady klientowi w zakresie przechowywania, wykorzystania i zastosowania

towarów,

– wyjaśnić skuteczność instrumentów marketingowych w poszczególnych fazach życia

produktu,

– zaplanować działania zawiązane z funkcjonowaniem produktu na rynku.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca:……………………………………………………………………….,
Modułowy program nauczania:

Technik handlowiec 341[03]

Moduł:

Towar

jako

przedmiot

handlu

341[03].Z2

Jednostka modułowa:

Ustalanie asortymentu handlowego 341[03]. Z2.02

Temat: Instrumenty marketingowe w różnych fazach życia produktu.

Cel ogólny: ukształtowanie umiejętności wykorzystania instrumentów marketingu mix

w różnych fazach życia produktu.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

− wymienić fazy życia produktu na rynku,
− scharakteryzować fazy życia produktu na rynku,

− wymienić instrumenty marketingu mix,

− scharakteryzować instrumenty marketingu mix,
− dobrać instrumenty marketingu mix do zmieniających się faz życia produkt,

− zastosować instrumenty marketingu mix w różnych fazach życia produktu,

− dostosować instrumenty marketingu mix do zmian zachodzących na rynku.
Metody nauczania – uczenia się:

− metoda projektu,

− ćwiczenie praktyczne.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

− praca grupowa.

Czas:

180 minut.

Środki dydaktyczne:

− założenia dotyczące projektu,

− stanowisko komputerowe,

− kartki papieru i środki do pisania.

Przebieg zajęć:

1.  Sprawy organizacyjne.
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć.
3.  Zorganizowanie stanowiska pracy.
4.  Realizacja tematu:

− każdy uczeń zapoznaje się z założeniami zadania,

− podział uczniów na grupy realizujące projekt,

− uczniowie w grupach określają podział obowiązków,
− każda grupa wskazuje produkt, który będzie przedmiotem ich analizy,

− grupy przystępują do realizacji projektu:

• zbieranie informacji niezbędnych do realizacji zadania,
• opracowanie założeń do projektu,

• dobór instrumentów marketingu mix do produktu,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

• opracowanie planu działań marketingowych dostosowanych do kolejnych faz

życia produktu,

• szacowanie kosztów i efektów działań marketingowych,

• analiza podjętych działań w zakresie wykorzystania instrumentów marketingu

mix w różnych fazach życia produktu na rynku,

• wnioski i ewaluacja.

ZAŁOŻENIA
Przedsiębiorstwo handlowe wprowadza do obrotu produkt powszechnego użytku, który

na rynku ma wiele substytutów. Produkt pojawi się najpierw w sieci dużych sklepów,
a następnie trafi do pozostałych dystrybutorów. Przedsiębiorstwo wytwarzające produkt
zaprezentowało go już na targach ogólnokrajowych.

Polecenia:

− określ produkt, który będzie przedmiotem analizy,

− przeprowadź analizę podaży w zakresie asortymentu produktów

substytucyjnych,

− określ pozycję nowego produktu w asortymencie,
− scharakteryzuj fazy życia tego produktu na rynku,

− dobierz instrumenty marketingowe do poszczególnych faz życia

produktu,

− opisz, jak będą zmieniały się instrumenty marketingowe w różnych

fazach życia produktu,

− opracuj projekt działań marketingowych wykorzystujących

poszczególne instrumenty w różnych fazach życia produktu,

− oszacuj koszty i efekty prowadzonych działań marketingowych,

− oceń zaplanowane działania marketingowe,
− zaprezentuj projekt działań marketingowych,

− wskaż zmiany jakich można dokonać w projekcie, aby osiągnąć lepsze

wyniki.

5. Nauczyciel nadzoruje pracę grup. Informacje pozyskiwane przez uczniów powinny być

najbardziej aktualne i realne.

6. Po zakończeniu pracy liderzy grup prezentują wyniki prac. Wskazują trudności, jakie

napotkali w swoich pracach, omawiają sposoby pokonywania tych trudności.

7. Nauczyciel podsumowuje pracę uczniów.
8. Uczniowie wraz z nauczycielem oceniają pracę grup. Ocena taka powinna być

poprzedzona samooceną każdej grupy.

Zakończenie zajęć
Praca domowa
Wymień produkty dostępne na rynku, które znajdują się w fazie wprowadzenia, nasycenia
i schodzenia z rynku.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od uczniów po zakończonych zajęciach:

− anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych
umiejętności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca:……………………………………………………………,
Modułowy program nauczania:

Technik handlowiec 341[03]

Moduł:

Towar

jako

przedmiot

handlu

341[03].Z2

Jednostka modułowa:

Ustalanie asortymentu handlowego 341[03]. Z2.03

Temat: Demonstrowanie artykułów gospodarstwa domowego zgodnie z zasadami

merchandisingu.

Cel ogólny: ukształtowanie umiejętności demonstrowania towarów zgodnie z zasadami

merchandisingu.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

− wyjaśnić pojęcie merchandisingu,

− wymienić zasady merchandisingu,

− wskazać korzyści płynące ze stosowania merchandisingu,
− demonstrować towar zgodnie z zasadami merchandisingu.
Metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− dyskusja otwarta,
− ćwiczenia.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

− praca indywidualna.

Czas:

135 minut.

Środki dydaktyczne:

− założenia dotyczące zadania,
− produkt – artykuł gospodarstwa domowego,

− kartki papieru i środki do pisania.

Przebieg zajęć:

1.  Sprawy organizacyjne.
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć.
3.  Po krótkim wprowadzeniu nauczyciel inicjuje dyskusję uczniów na temat działań, jakie

może podejmować sprzedawca w celu zwiększenia skuteczności sprzedaży.

4. Podsumowując dyskusję uczniów, nauczyciel wymienia zasady merchandisingu, jakie

powinien w swojej pracy wykorzystać handlowiec.

5. Każdy uczeń powinien przygotować artykuł gospodarstwa domowego, który będzie

przedmiotem jego zadania.

6. Uczniowie przystępują do realizacji zadania:

− zbieranie informacji niezbędnych do realizacji projektu (wskazanie cech produktu

jakie należy podkreślić oraz określenie działań, jakie można podjąć, aby zrealizować
projekt),

− opracowanie założeń do zadania,
− opracowanie treści zadania,

− szacowanie kosztów i efektów działań merchandisingowych,

− analiza podjętych działań.
− wnioski i ewaluacja.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZAŁOŻENIA

Jesteś pracownikiem placówki detalicznej, która sprzedaje artykuły gospodarstwa

domowego. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rynku placówka wprowadza nowoczesne
metody kształtowania popytu. Zostałeś zobowiązany do przygotowania projektu prezentacji
jednego z artykułów gospodarstwa domowego zgodnie z zasadami merchandisingu.
Polecenia:

− określ produkt, który będzie przedmiotem demonstracji,

− wymień zasady merchandisingu, jakie zastosujesz w trakcie

demonstrowania towaru,

− przygotuj demonstrację zgodnie z tymi zasadami,
− oszacuj efekty, jakie dzięki podjętym działaniom, może osiągnąć

placówka handlowa,

7. Nauczyciel nadzoruje pracę uczniów, udziela niezbędnych wskazówek.
8. Po zakończeniu pracy nad projektem uczniowie prezentują wybrany artykuł gospodarstwa

domowego zgodnie z zasadami merchandisingu.

9. Nauczyciel podsumowuje pracę uczniów.
10. Uczniowie wraz z nauczycielem dokonują oceny poszczególnych prezentacji.

Zakończenie zajęć

Praca domowa
Opisz, w jaki sposób można zwiększyć sprzedaż artykułów żywnościowych, stosując zasady
merchandisingu.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od uczniów po zakończonych zajęciach:

− anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych

umiejętności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Towary w obrocie handlowym

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Posługując się internetową wyszukiwarką kodów PKWiU, odszukaj kod towarowy dla

„mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w sklepie”. Następnie określ numer działu,
grupy, klasy, kategorii, podkategorii, pozycji oraz cyfrę dziewiątą i dziesiątą.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją wyrobów i usług,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przypomnieć sobie sposób klasyfikowania towarów zgodnie z PKWiU,
2) odszukać kodu określonego w ćwiczeniu towaru (możesz wykorzystać adres

http://www.stat.gov.pl/klasyfikacje/PKWiU/pkwiu.htm),

3) wskazać, co oznaczają poszczególne cyfry kodu.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,
− kartki papieru i środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 2

Dokonaj klasyfikacji towarów zgodnie z kryteriami marketingowymi. Określ, do jakiej

grupy towarów należą i jakie funkcje marketingowe pełnią: chleb, mydło, kurtka skórzana,
margaryna, samochód marki Mercedes, spodnie, garnitur marki Vistula, krem Nivea.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z marketingową klasyfikacją wyrobów i usług,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  przypomnieć sobie klasyfikację marketingową towarów,
2)  podzielić towary według kryterium częstotliwości zakupów,
3)  określić, jaką funkcję spełniają towary dla klienta,
4)  uzasadnić klasyfikację.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,
− metaplan.

Środki dydaktyczne:

− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 3

Dokonaj klasyfikacji podanych towarów według kryteriów towaroznawczych. Określ:

pochodzenie, zastosowanie, skład surowcowy, właściwości, jakość, spełniane funkcje
w procesie działania i konsumpcji. Towary:
1)  zabawka drewniana importowana z Włoch, posiadająca certyfikat europejski,
2)  szynka wieprzowa wyprodukowana w Polsce zgodnie z PN,
3)  telewizor LG Electronics wyprodukowany w Polsce.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z towaroznawczą klasyfikacją wyrobów,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  przypomnieć sobie klasyfikację towaroznawczą produktów,
2)  poklasyfikować towary zgodnie z określonymi kryteriami,
3)  ocenić prawidłowość wykonanej klasyfikacji.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− wykład konwersatoryjny,

− metaplan.

Środki dydaktyczne:

− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 4

Uzupełnij tabelę.

Branża

Grupa towarowa

Podgrupa towarowa

Artykuł

Kefir

Artykuły chemiczne

Pieczywo

Bluzki

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją asortymentu,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przypomnieć sobie klasyfikację towarów,
2) uzupełnić tabelę, określając branżę, grupę towarową, podgrupę towarową i podając

przykład artykułu.

3) uzasadnić zapisy dokonane w tabeli.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,
− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 5

W jaki sposób wykorzystuje się instrumenty marketingowe w poszczególnych fazach

życia produktu.

wyszczególnienie produkt

cena dystrybucja

promocja

Faza

wprowadzenia

Faza

wzrostu

Faza dojrzałości

Faza

nasycenia

Faza wyjścia

rynku

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1) omawia jego zakres i techniki wykonania,
2) zapoznaje uczniów z instrumentami marketingowymi wykorzystywanymi w różnych

fazach życia produktów,

3) zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) wskazać, w jaki sposób wykorzystywane są instrumenty marketingowe w poszczególnych

fazach życia produktu,

2) uzupełnić tabelę.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− dyskusja frontalna,

− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 6

Jako przedstawiciel jednej z potężnych firm chemicznych jesteś odpowiedzialny za

opracowanie strategii produktu oraz zaplanowanie działań związanych z wykorzystaniem
instrumentów marketingowych w każdej z faz życia produktu (proszku do prania) na rynku.
Zapoznaj się z opisem sytuacji na rynku a następnie zaplanuj działania.

„Rynki produktów – Producentów wojna o klienta”

”Środki do prania w okresie lipiec 2004 – czerwiec 2005 wartość sprzedaży kategorii

środki do prania w placówkach handlu detalicznego wyniosła niespełna 1,1 mld zł.

Omawiany rynek jest stabilny pod względem wielkości i wartości sprzedaży – jednak

stabilność całego rynku jest bardzo pozorna, gdyż środki do prania są kategorią, w której
zachodzą bardzo duże zmiany, a wśród producentów rozgrywa się wielka bitwa
o konsumenta. Nie ma się czemu dziwić – środki do prania są bowiem największą kategorią
chemiczną w Polsce pod względem wartości sprzedaży w handlu detalicznym. Areną toczącej
się wśród producentów batalii są sklepy handlu nowoczesnego, które według danych za okres
lipiec 2004 – czerwiec 2005 odpowiadają za 60 procent wartościowej sprzedaży całej
kategorii (…).

Rynek proszków do prania jest rynkiem bardzo silnie skoncentrowanym – do

największych czterech graczy, którymi są (w kolejności alfabetycznej): Henkel,
Procter&Gamble, PZ Cussons i Reckitt Benckiser – należy ponad 85 procent rynku w ujęciu
wartościowym. A koncentracja rynku wzrasta z roku na rok..”

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z elementami strategii produktu,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z opisem sytuacji na rynku środków do prania,

Parzelska D. „Rynki ….”

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2) zaplanować działania w ramach strategii produktu,
3) zaplanować wykorzystanie różnych instrumentów marketingowych w różnych fazach

życia produktu na rynku,

4) przedstawić projekt działań marketingowych i wykorzystania instrumentów marketingu

mix.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pokaz z objaśnieniem,

− giełda pomysłów,

− mataplan.

Środki dydaktyczne:

− kartki papieru, środki do pisania,
− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 7

Wykonaj projekt działań merchandisingowych, które mogłyby spowodować zwiększenie

sprzedaży sklepu oferującego sprzęt i akcesoria sportowe. Jako wskazówkę możesz
wykorzystać poniższy opis.

„Sytuacja przykładowa.
Z ulicy klienta wabi wystawa. Aby nie stała się częścią tła, często zmienia się jej wystrój

dbając o jej atrakcyjność. We wnętrzu przyjemny nastrój stwarzany aranżacją ekspozycji,
kolorem, oświetleniem, tłem dźwiękowym, sympatyczny i gotów do pomocy personel oraz...
pułapki. Dyskretnie narzucony kierunek ruchu, towary pierwszej potrzeby jak najdalej od
wejścia – to powoduje konieczność przejścia obok wielu stoisk. Towary łatwo dostępne, te
przewidziane do szybkiej rotacji – na wysokości oczu, a przy kasie – drobiazgi i słodycze –
może w czasie oczekiwania w kolejce najdzie na nie ochota, lub wymusi znudzone dziecko...
Do tego – akcje lojalnościowe: kupony rabatowe, loterie, drobne upominki dla stałych
klientów.”

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z działaniami merchandisingowymi ,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  ustalić asortyment sklepu oferującego sprzęt i akcesoria sportowe,
2)  wskazać czynniki kształtujące asortyment handlowy w tego typu placówce handlowe,
3)  ustalić zakres działań merchandisingowych,
4)  zaplanować konkretne działania – wykonać projekt,
5)  zaprezentować projekt.

pl.wikipedia.org [13]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− ćwiczenie,

− metoda dramy.

Środki dydaktyczne:

− stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,
− literatura z rozdziału 7.

5.2. Artykuły żywnościowe w obrocie handlowym

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Dokonaj oceny organoleptycznej produktów zbożowych. Oceń wygląd, zapach i barwę

różnych rodzajów kasz oraz mąk. Wypisz swoje uwagi i spostrzeżenia dotyczące ocenianych
produktów, scharakteryzuj towary należące do jednej grupy towarowej.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją i charakterystyką produktów zbożowych,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  przygotować różne rodzaje kasz i mąk,
2)  kolejno poddawać ocenie organoleptycznej poszczególne produkty,
3)  zapisywać uwagi i spostrzeżenia poczynione podczas badania organoleptycznego,
4)  uogólnić wyniki twoich badań odnośnie produktów jakimi są kasze i mąki,
5)  dokonać charakterystyki wybranej grupy towarowej.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− próbki kasz i mąk pochodzące z różnych zbóż,

− literatura z rozdziału 7.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Posługując się atlasem ryb, wymień cechy użytkowe charakterystyczne dla dziesięciu

najpopularniejszych ryb dostępnych w handlu. Opracuj porady pomocne przy sprzedaży
opisanych przez ciebie ryb.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją i charakterystyką ryb,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać w atlasie ryb najpopularniejsze gatunki ryb morskich i słodkowodnych,
2) wypisać charakterystyczne cechy i właściwości tych ryb, zwracając szczególną uwagę na

różnice i podobieństwa pomiędzy różnymi gatunkami i rodzajami ryb,

3) posługując się np. poradnikami kulinarnymi zaproponować możliwość wykorzystania

tych ryb w konsumpcji, w taki sposób, aby przekonać klienta do zakupu określonych ryb,

4) zaprezentować scenkę, w której przedstawisz przygotowaną rozmowę sprzedażową.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− giełda pomysłów,
− metoda dramy.

Środki dydaktyczne:

− atlas ryb morskich i słodkowodnych,

− poradniki kulinarne,
− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 3

Dokonaj oceny sensorycznej próbek mięs różnych gatunków zwierząt, a następnie wskaż

różnice pomiędzy nimi.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją i charakterystyką mięsa,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przygotować próbki mięs różnych gatunków zwierząt,
2) dokonać analizy sensorycznej próbek,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3) wskazać różnice pomiędzy poszczególnymi próbkami mięs różnych gatunków zwierząt,
4) podsumować spostrzeżenia z wykonanego ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− próbki mięs różnych gatunków zwierząt,
− waga, tace, noże, pęsety, lupa, serwetki,

− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 4

Na podstawie przygotowanych próbek przypraw dokonaj rozpoznania i analizy

sensorycznej poszczególnych próbek. Następnie powtórz ćwiczenie z zawiązanymi oczami.
Rozpoznaj próbki przypraw po zapachu, dotyku, smaku. Scharakteryzuj rozpoznane próbki,
wskaż ich zastosowanie, oraz sposób przechowywania.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją i charakterystyką przypraw,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  przygotować próbki przypraw,
2)  dokonać analizy sensorycznej próbek,
3)  wskazać różnice pomiędzy poszczególnymi próbkami, zwracając szczególną uwagę na

zapach, smak, konsystencję,

4)  zapisać poczynione spostrzeżenia,
5)  powtórzyć ćwiczenie z zawiązanymi oczami,
6)  ocenić trafność rozpoznanych przypraw,
7)  wskazać zastosowanie rozpoznanych przypraw,
8)  omówić zasady przechowywania przypraw,
9)  podsumować spostrzeżenia z wykonanego ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

− próbki przypraw,
− talerzyki, serwetki,

− szarfa do zawiązania oczu,

− kartki papieru, środki do pisania,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 5

Posługując się schematami tusz wieprzowych i wołowych, zidentyfikuj i nazwij

poszczególne elementy kulinarne mięsa. Następnie wykorzystując poradniki kulinarne
zaproponuj sposób wykorzystania poszczególnych elementów mięsa, zaproponuj przyprawy,
jakie można wykorzystać do poszczególnych potraw.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z podziałem tusz wieprzowych i wołowych oraz zastosowaniem mięs

uzyskanych z podziału,

4) zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  posłużyć się schematem tusz wieprzowych i wołowych,
2)  wyodrębnić na podstawie schematu elementy kulinarne tusz,
3)  zaplanować sposób wykorzystania i przeznaczenie wyodrębnionych mięs,
4)  dobrać przyprawy, które mogą być wykorzystane do przygotowania potraw.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− ćwiczenia.

Środki dydaktyczne:

− schemat tusz wieprzowych i schemat tusz wołowych,
− poradniki kulinarne,

− kartki papieru, środki do pisania,
− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 6

Na podstawie przygotowanych próbek owoców i warzyw rozpoznaj owoc lub warzywo.

Scharakteryzuj rozpoznany artykuł spożywczy. Wymień wartości odżywcze, kraj
pochodzenia, możliwe zastosowania, sposób przechowania, okres przechowania.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją i charakterystyką owoców i warzyw,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  rozpoznać próbki owoców i warzyw,
2)  dokonać charakterystyki rozpoznanych owoców i warzyw,
3)  omówić warunki i okres przechowania warzyw i owoców,
4)  sprawdzić poprawność wykonanego ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− ćwiczenia.

Środki dydaktyczne:

− próbki owoców i warzyw,

− tace, serwetki,

− atlasy owoców i warzyw,

− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z treścią polskiej normy PN-85/R-64808. Wymagania jakościowe

wysłodków peletowanych. Wypisz wymagania stawiane produktom cukierniczym. Następnie
odszukaj normy określające: zawartość tłuszczu w mleku; zawartości soli kuchennej
w twarogach, w mięsach i przetworach mięsnych; liczby bakterii coli w produktach
zbożowych.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów ze sposobem posługiwania się normami dotyczącymi właściwości

artykułów spożywczych,

4) zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  zapoznać się z PN-85/R-64808,
2)  wypisać wymagania jakościowe stawiane produktom cukierniczym,
3)  ocenić przydatność norm do oceny organoleptycznej artykułów spożywczych,
4)  posługując się dowolną wyszukiwarką internetową, odszukać numery polskich norm

regulujących zawartość składników, bakterii, grzybów w produktach spożywczych.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− tekst PN-85/R-64808,

− stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu,

− literatura z rozdziału 7

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 8

Sporządź wykaz spożywczych artykułów komplementarnych i substytucyjnych.

Następnie przygotuj rozmowę sprzedażową, w której zaproponujesz klientowi zakup towarów

komplementarnych lub substytucyjnych. Wskaż korzyści dokonania zakupu i konsumpcji

dobra zasadniczego i komplementarnego lub dobra substytucyjnego.

Wskazówki do realizacji:

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1) omawia jego zakres i techniki wykonania,

2) zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,

3) zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie wypisują nazwy artykułów

spożywczych na kartkach, które następnie przypinają do tablicy podzielonej na części:

„towary komplementarne”, „towary substytucyjne”.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) sporządzić wykaz spożywczych towarów komplementarnych,

2) sporządzić wykaz towarów substytucyjnych,

3) przygotować scenkę, w której sprzedawca proponuje klientowi zakup dobra

komplementarnego (lub substytucyjnego), uzasadniając korzyściami, jakie klient osiągnie

dzięki takiemu zakupowi,

4) przedstawić przygotowaną scenkę.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− ćwiczenie,

− metoda dramy.

Środki dydaktyczne:

− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 9

Zaproponuj sposób ekspozycji żywności dla dzieci zgodnie z zasadami merchandisingu.

Wskaż zasadnicze działania, które, twoim zdaniem, zwrócą uwagę klienta na ekspozycję,

zainteresują towarem, wzbudzą chęć zakupu oraz przesądzą o decyzji zakupu towaru.

Przygotuj rozmowę sprzedażową, jaką możesz przeprowadzić zgodnie z zasadami

merchandisingu, jednocześnie udziel klientowi porady dotyczącej sposobu przechowywania

towaru.

Wskazówki do realizacji:

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1) omawia jego zakres i techniki wykonania,

2) zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,

3) zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przygotować projekt ekspozycji żywności dla dzieci z zastosowaniem zasad

merchandisingu,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2) przygotować rozmowę sprzedażową, w której wykorzysta zasady merchandisingu oraz

poinformuje klienta o sposobie przechowania towaru,

3) przedstawić przygotowany projekt i scenkę.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− burza mózgów,

Środki dydaktyczne:

− arkusze papieru, środki do pisania, kredki, ołówki,

− opakowania żywności dla dzieci,
− elementy niezbędne do urządzenia ekspozycji

− literatura z rozdziału 7.

Uwaga! Ćwiczenie można powtórzyć dla różnych grupy towarowych i różnego typu
odbiorców.

Ćwiczenie 10

Przygotuj opakowania 10 artykułów spożywczych. Następnie odczytaj oznaczenia

umieszczone na opakowaniach. Oceń prawidłowość umieszczanych informacji na
opakowaniu. Wypisz nieprawidłowości, jakie zauważyłeś. Jak powinny być prawidłowo
oznaczone produkty spożywcze?

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia uczniowie zapoznają się z oznaczeniami

umieszczonymi na przygotowanych opakowaniach artykułów spożywczych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  przygotować 10 opakowań po produktach spożywczych,
2)  odczytać informacje zawarte na opakowaniach,
3)  ocenić prawidłowość oznaczeń,
4)  wskazać nieprawidłowości w oznaczeniach,
5)  wskazać prawidłowy sposób oznaczenia produktów.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− ćwiczenie praktyczne metoda „U”.

Środki dydaktyczne:

− kartki papieru, środki do pisania,

− opakowania żywności,

− literatura z rozdziału 7.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3. Artykuły nieżywnościowe w obrocie handlowym

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Odszukaj w literaturze wiadomości na temat włókien naturalnych i chemicznych.

Uzupełnij tabelę.

Włókno Pochodzenie

Właściwości

fizyczne

Właściwości

chemiczne

Zastosowanie

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją i charakterystyką włókien
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) odszukać informacji na temat różnorodnych włókien,
2) uzupełnić tabelę.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,
− metaplan,

− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− literatura dotycząca włókien,

− kartki papieru, środki do pisania,
− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 2

Wyjaśnij pojęcia odnoszące się do procesów wykańczania wyrobów włókienniczych:

barwienie, drukowanie, apreturowanie, maglowanie, merceryzowanie, krepowaniu,
dekatyzacja, szczotkowanie, folowanie, kalandrowanie itp. Odpowiedz na pytanie: Jak te
procesy mogą zmienić właściwości użytkowe, estetyczne, fizyczne i chemiczne włókien.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów ze sposobami wykańczania włókien,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać informacje dotyczące wykańczania włókien,
2)  wyjaśnić wymienione w poleceniu pojęcia,
3)  ocenić jak procesy wykańczania tkanin wpływają na cechy włókien.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,
− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− literatura dotycząca włókien,

− kartki papieru, środki do pisania,
− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 3

Odszukaj oznaczenia umieszczone przez producentów na wyrobach włókienniczych.

Odczytaj je. Zidentyfikuj rodzaj włókien użytych do produkcji wyrobu, określ, jaki jest
zalecany sposób konserwacji wyrobu.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów ze znakami służącymi do identyfikacji włókien oraz sposobami

konserwacji poszczególnych rodzajów włókien,

4) zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  odszukać oznaczenia na wyrobach włókienniczych,
2)  wyjaśnić znaczenie oznaczeń,
3)  scharakteryzować sposób konserwacji wyrobu włókienniczego.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,
− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− literatura dotycząca oznaczania włókien,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 4

Zbierz opakowania z tworzyw sztucznych 10 różnych artykułów spożywczych. Znajdź na

nich oznaczenia identyfikujące surowiec, z którego zostały wykonane. Następnie odszukaj
w literaturze wiadomości na temat tworzyw sztucznych. Uzupełnij tabelę według przykładu.

Właściwości

Tworzywo Oznaczenie

fizyczne chemiczne

Zastosowanie użytkowe

Polietylen PE

Twardy, nieco przeświecalny,

odporny na temp. od

-120

C do +120

plastyczny, niełamliwy,

obojętny fizjologicznie, bez

smaku i zapachu

Odporny na

kwasy i zasady

i różne

rozpuszczalniki

Produkcja folii, rur do wody
pitnej, kabli, węży, opakowań
do mleka, pojemniki do
tłuszczów, okrycia
przeciwdeszczowe, obrusy,
tuby do past i kremów, nici
chirurgiczne, cewniki

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją i charakterystyką tworzyw sztucznych,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  zebrać 10 opakowań z tworzyw sztucznych,
2)  zidentyfikować oznaczenie tworzywa z którego opakowanie jest wykonane,
3)  odszukać informacji na temat różnorodnych tworzyw sztucznych,
4)  uzupełnić tabelę.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,
− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− literatura dotycząca tworzyw sztucznych,

− kartki papieru, środki do pisania,
− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 5

Jesteś pracownikiem małego sklepu chemiczno-kosmetycznego ustal asortyment

towarowy dla twojej placówki handlowej. Uzasadnij swoje decyzje dotyczące towarów, jakie
powinny znaleźć się w sklepie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją i charakterystyką artykułów chemiczno-

kosmetycznych, przypomina zasady ustalania asortymentu,

4) zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) ustalić jakie towary tworzą asortyment podstawowy w sklepie chemiczno-kosmetycznym,

a jakie uzupełniający.

2)  dobrać towary w taki sposób, aby stworzyć pełną ofertę handlową,
3)  określić jaki rodzaj asortymentu został utworzony (np. szeroki ale płytki),
4)  uzasadnić swoje decyzje.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,
− ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

− ulotki, foldery, katalogi prezentujące asortyment chemiczno-kosmetyczny,

− arkusze papieru, kredki, środki do pisania,
− literatura z rozdziału 7.

Uwaga! Inną wersją tego ćwiczenia może być ustalenie asortymentu handlowego dla

sklepu z artykułami papierniczymi.

Ćwiczenie 6

Zaprezentuj zgodnie z zasadami merchandisingu grupę wyrobów ceramicznych lub

szklanych. Przygotuj ekspozycję wyrobów oraz rozmowę sprzedażową na temat
zaprezentowanych wyrobów.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z klasyfikacją i charakterystyką wyrobów ceramicznych,
4)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przygotować wyroby ceramiczne lub szklane, które zaprezentuje w postaci ekspozycji

handlowej zgodnie z zasadami merchandisingu,

2) przygotować ekspozycję towarów,
3) przygotować rozmowę sprzedażową zgodnie z zasadami merchandisingu dotyczącą

prezentowanych towarów,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4) zaprezentować ekspozycję i rozmowę sprzedażową.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− metoda projektu.

Środki dydaktyczne:

− wyroby ceramiczne lub szklane,
− materiały do urządzenia ekspozycji: podstawy, tkaniny, papiery ozdobne itp.,

− nożyczki, farby, klej, kredki lub mazaki, kolorowe kartki papieru.

− kartki papieru, środki do pisania,
− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z instrukcją obsługi pralki, piekarnika elektrycznego, odtwarzacza CD lub

DVD, żelazka, czajnika elektrycznego. Jakie wspólne elementy znajdujesz we wszystkich
instrukcjach obsługi? Jakie zauważyłeś różnice? Przygotuj informację, jakiej udzieliłbyś
nabywcy po zapoznaniu się z instrukcją obsługi poszczególnych urządzeń.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Przed przystąpieniem do realizacji zadania uczniowie wskazują informacje jakie powinny

znaleźć się w instrukcji obsługi sprzętu AGD i RTV.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zapoznać się z instrukcjami obsługi poszczególnych urządzeń,
2) wypisać podobieństwa w zakresie informacji zawartych w poszczególnych instrukcjach

obsługi, a następnie różnice,

3) przygotować po zapoznaniu się z instrukcjami obsługi urządzeń rozmowę informacyjną

dla klienta na temat obsługi urządzeń,

4) zaprezentować rozmowę sprzedażową,
5) ocenić poprawność wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− metoda tekstu przewodniego.

Środki dydaktyczne:

− instrukcje obsługi różnorodnych urządzeń elektrycznych: pralki, piekarnika elektrycznego,

odtwarzacza CD lub DVD, żelazka, czajnika elektrycznego,

− kartki papieru, środki do pisania,

− literatura z rozdziału 7.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 8

Określ warunki przechowania, transportowania i eksponowania następujących towarów:

1)  zeszyty szkolne, papier ksero, torby kartonowe;
2)  szklanki, dzbanki, talerze,
3)  pralka, lodówka, suszarka,
4)  perfumy, dezodoranty, balsamy do ciała,
5)  obuwie, rękawiczki skórzane, torba skórzana,
6)  bluzki bawełniane, sweter wełniany, szal jedwabny,
7)  żywice epoksydowe, polichlorek winylu, polietylen.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z wymaganiami przechowywania, transportowania i eksponowania

różnych artykułów nieżywnościowych,

4) zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przeanalizować treść polecenia,
2) określić warunki przechowania, transportowania i eksponowania wymienionych grup

towarów.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,

− metaplan,

− ćwiczenie.

Środki dydaktyczne:

− środki do pisania, kartki papieru,

− literatura z rozdziału 7.

Ćwiczenie 9

Zaplanuj warunki przechowywania i transportowania dla towarów podanych w tabeli.

Warunki przechowywania

Wyszczególnienie

Warunki

transportowania

W magazynie

W sali

sprzedażowej

Wymagania

higieniczno-

sanitarne

Jogurt

Proszek

prania

Garnitury

Meble – krzesła

Cukier

Ziemniaki

Cement

Benzyna

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel:

1)  omawia jego zakres i techniki wykonania,
2)  zapoznaje uczniów z zasadami bezpiecznej pracy,
3)  zapoznaje uczniów z treścią ćwiczenia i daje wskazówki do jego realizacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) przypomnieć sobie, jakie powinny być stworzone optymalne warunki przechowywania

różnych grup towarów,

2)  przeanalizować treść zadania,
3)  wypełnić tabelę,
4)  uzasadnić dobór odpowiednich warunków.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

− pogadanka wprowadzająca,
− dyskusja frontalna,

− ćwiczenie praktyczne.

Środki dydaktyczne:

− kartki papieru, środki do pisania,
− literatura z rozdziału 7.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Ustalanie asortymentu
handlowego”

Test składa się z 19 zadań, z których:

− zadania 1, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20 są z poziomu podstawowego,

− zadania 2, 5, 6, 9, 17 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań 0 lub 1

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań - uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

− dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 7 zadań z poziomu podstawowego,
− dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego,

− dobry – za rozwiązanie 15 zadań w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego,

− bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań w tym co najmniej 4 z poziomu

ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. c, 3. d, 4. b, 5. a, 6. a, 7. c, 8. d, 9. a, 10. a, 11. b,
12. d, 13. a, 14. c, 15. c, 16. b, 17. a, 18. b, 19. c, 20. b

Plan testu

Nr zadania

Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymaga

Poprawna

odpowied

Zakwalifikować produkty wiskozowe według kryterium
towaroznawczego

B P b

2 Identyfikować istotę produktu

Dokonać analizy wymagań higieniczno-sanitarnych w procesie
przechowywania mięsa

C P d

Dokonać analizy wymagań higieniczno-sanitarnych w procesie
obrotu nabiału

C P b

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Nr zadania

Cel operacyjny (mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymaga

Poprawna

odpowied

Określić grupę przypraw, do których należą: kminek, kolendra,
wanilia

C PP a

6 Scharakteryzować polichlorek winylu

7 Zastosować informacje zawarte w poradnikach

Dokonać analizy informacji zawartych w instrukcji obsługi urządzeń
RTV i AGD

C P d

9 Zastosować informacje o towarze zawarte w kodach informacyjnych

Określić warunki przechowania artykułów spożywczych B

Skontrolować prawidłowość przechowania artykułów spożywczych B P b

Określić asortyment towarowy jednostki handlowej

Zademonstrować sprzęt gospodarstwa domowego zgodnie
z zasadami merchandisingu

C P a

Zademonstrować artykuł spożywczy zgodnie z zasadami
merchandisingu

C P c

Udzielić klientowi porady w zakresie przechowywania towaru

Udzielić klientowi porady w zakresie wykorzystania towaru

Udzielić klientowi porady w zakresie przygotowania towaru do
użytkowania

D PP a

Wyjaśnić skuteczność działania instrumentu marketingowego, jakim
jest produkt w różnych fazach jego życia

B P b

Wyjaśnić skuteczność instrumentu marketingowego, jakim jest cena
w różnych fazach życia produktu

B P c

Zidentyfikować czynności przedsiębiorstwa handlowego w fazie
wzrostu sprzedaży

B P b

Przebieg testowania

INSTRUKCJA DLA NAUCZYCIELA

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu, z co najmniej jednotygodniowym

wyprzedzeniem.

2. Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.

3. Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania.

4. Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych,

jakie będą w teście.

5. Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi).

6. Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy.

7. Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony na

udzielanie odpowiedzi.

8. Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

9. Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi.

10. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.

11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego.

12. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które

sprawiły uczniom największe trudności.

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności.

14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu.

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

1. Przeczytaj uważnie instrukcję.

2. Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.

3. Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

4. Test zawiera 20 zadań dotyczących ustalenia asortymentu handlowego. Zadania zawarte

w teście są wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa

5. Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi:

− w zadaniach wielokrotnego wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź wpisując X

(w przypadku pomyłki, należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie

ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową),

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.

7. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. Trudności mogą przysporzyć Ci

zadania: 2, 5, 6, 9, 17, gdyż są one na poziomie trudniejszym niż pozostałe.

8. Na rozwiązanie

testu

masz

minut.

Powodzenia

Materiały dla ucznia:

– instrukcja,

– zestaw zadań testowych,

– karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Włóko wiskozowe należy do włókien:

a)  naturalnych,
b)  sztucznych,
c)  syntetycznych,
d)  mineralnych.

2. Do obrotu handlowego wprowadzono plecaki. Wskaż istotę produktu:

a)  plecak w kolorze niebieskim z dużą ilością kieszeni,
b)  sakwa oznaczona logo producenta, udzielającego gwarancji,
c)  torba z uchwytami do noszenia na plecach,
d)  wór wykonany z kolorowej tkaniny ze sznurem do zawiązania.

3. Mięso mrożone można przechowywać w temperaturze:

a) powyżej –10

b) powyżej –15

c) powyżej –18

d) poniżej –18

4. Sery dojrzewające podpuszczkowe miękkie pakowane są w opakowania wykonane z:

a)  tworzywa sztucznego i folii aluminiowej,
b)  folii aluminiowej i kartonu,
c)  tworzywa sztucznego i kartonu,
d)  papieru pergaminowego i folii aluminiowej.

5. Kminek, kolendra i wanilia należą:

a)  do tej samej grupy przypraw owocowych,
b)  do tej samej grupy przypraw nasiennych,
c)  do tej samej grupy przypraw liściastych,
d)  do tej samej grupy przypraw korzennych.

6. Polichlorek winylu mięknie pod wpływem temperatury:

a) 70–80

b) 90–100

c) 110–120

d) 140–180

7. Charakterystyka warzyw i owoców zawarta w poradnikach kulinarnych:

a)  nie znajduje zastosowania w pracy handlowca,
b)  może być wykorzystana tylko w trakcie degustacji,
c)  poszerza wiedzę towaroznawczą handlowca,
d)  znajduje zastosowanie tylko w gospodarstwach domowych.

8. Zapis w instrukcji obsługi: „przed podłączeniem urządzenia do zasilania, należy

sprawdzić, czy dane podane na tabliczce znamionowej odpowiadają parametrom sieci
zasilającej” oznacza że:

a) sprzedawca ma obowiązek sprawdzenia urządzenia przed wydaniem go

kupującemu,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

b)  kupujący ma obowiązek sprawdzić urządzenie w obecności sprzedającego,
c)  kupujący powinien podłączyć urządzenie tylko do miejskiej sieci energetycznej,
d)  kupujący powinien podłączyć urządzenie do sieci energetycznej o wskazanych

parametrach.

9. Posługując się Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług w zakresie wyrobów, można ustalić

na podstawie grupowania poziomu drugiego:

a)  dział gospodarki,
b)  grupę towarową,
c)  klasę towarową,
d)  kategorię towarową.

10. Ustalając warunki przechowywania artykułów spożywczych, należy wziąć pod uwagę:

a)  rodzaj produktu, jego właściwości biochemiczne i fizyczne,
b)  rodzaj opakowania oraz termin przydatności do spożycia,
c)  sposób transportu oraz kanał dystrybucji towaru spożywczego,
d)  skład surowcowy oraz przeznaczenie produktu spożywczego.

11. Kontrolując warunki przechowywania artykułów spożywczych szczególną uwagę

powinno się zwracać na:

a)  poprawność prowadzonej dokumentacji magazynowo-handlowej,
b)  wymagania higieniczno-sanitarne stawiane placówkom handlowym,
c)  przygotowanie merytoryczne pracowników do prowadzenia sprzedaży,
d)  oznaczenia zawarte na opakowaniach artykułów spożywczych.

12. Placówka handlowa ustala asortyment na podstawie:

a)  podaży oraz ceny towarów,
b)  podaży oraz jakości towarów,
c)  popytu oraz ilości klientów,
d)  popytu oraz podaży towarów.

13. Przygotowując ekspozycję sprzętu gospodarstwa domowego zgodnie z zasadami

merchandisingu. należy:

a) przyciągnąć uwagę, wzbudzić zainteresowanie i potrzebę posiadania oraz decyzję

o zakupie,

b) zlecić przygotowanie ekspozycji towarów plastykowi, aby była estetyczna, zgodna

z modą,

c) usytuować ekspozycję w taki sposób, aby przesłoniła ekspozycję konkurencyjnych

firm,

d) zainteresować klienta towarem oraz jego substytutem a także towarami

komplementarnymi.

14. Wiedzę o właściwościach artykułów spożywczych można popularyzować najskuteczniej

poprzez:

a)  ulotki reklamowe,
b)  interesującą wystawę,
c)  degustację towarów,
d)  plakaty reklamowe.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

15. Mięso, które w sklepie zostało rozmrożone, powinno być po zakupieniu:

a) ponownie zamrożone w temperaturze –18

c i przechowywane miesiąc,

b)  przechowywane w warunkach chłodniczych przez około 3 dni,
c)  poddane termicznej obróbce i ewentualnie ponownie schłodzone,
d)  przeznaczone do spożycia w stanie surowym jako tzw. tatar.

16. Kosmetyki dla niemowląt mogą być wykorzystane:

a)  wyłącznie do pielęgnacji niemowląt ze względu na specyficzny skład chemiczny,
b)  do pielęgnacji każdego kto nie jest uczulony na składniki chemiczne kosmetyku,
c)  wyłącznie do pielęgnacji niemowląt i dzieci gdyż producent określa

przeznaczenie,

d) wyłącznie do pielęgnacji skóry niemowląt i kobiet, które mają delikatną skórę.

17. Przygotowując szlifierkę kątową do użytkowania, należy przede wszystkim sprawdzić:

a) sposób mocowania tarczy tnącej, osłonę oraz sposób podłączenia urządzenia do

prądu,

b) napięcie i natężenie prądu elektrycznego oraz sposób podłączenia urządzenia do

prądu,

c) stopień twardości przedmiotu, który będzie podlegał cięciu oraz osłonę szlifierki,
d) obudowę szlifierki oraz miejsce pracy ze względu na powstawanie iskier przy

cięci.

18. W fazie spadku popytu na towar powinno się:

a)  jak najszybciej wprowadzić nowy towar,
b)  zmienić opakowanie i unowocześnić towar,
c)  wycofać towar ze sprzedaży, aby nie stracić,
d)  pozostawić towar bez zmian i resztę wyprzedać.

19. Cena dóbr podstawowych w fazie wprowadzania na rynek powinna być:

a)  wysoka aby przyciągnąć zainteresowanie klientów,
b)  nieco wyższa niż ceny wyrobów konkurencyjnych,
c)  niższa niż konkurencyjne towary aby przyciągnąć klientów,
d)  wyższa aby pokryć koszt wprowadzenia towaru na rynek.

20. W fazie wzrostu sprzedaży przedsiębiorstwo:

a)  może zaprzestać reklamowania produktu, gdyż sprzedaż rośnie,
b)  w dalszym ciągu intensywnie reklamować produkt,
c)  zmniejszyć ilość i częstotliwość informacji o produkcie,
d)  zamieszczać oznaczenia promocyjne tylko na opakowaniach.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Ustalanie asortymentu handlowego

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź Punktacja

a b c d

Razem

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZADANIE TYPU PRÓBA PRACY

Instrukcja dla nauczyciela

Realizacja ćwiczeń jednostki modułowej „Ustalanie asortymentu handlowego” pozwala

ukształtować umiejętności niezbędne w zawodzie technik handlowiec w zakresie określonym
przez cele jednostki modułowej.

Badanie umiejętności ucznia pozwoli zdiagnozować stopień opanowania tych

umiejętności, które są niezbędne w pracy technika handlowca. Zadanie typu próba pracy jest
narzędziem do zdiagnozowania osiągnięć dydaktycznych w zakresie umiejętności
praktycznych ucznia. Do wykonania zadania należy przygotować stanowiska pracy dla
uczniów wyposażone w komputer, drukarkę, kopiarkę, przybory do pisania, oraz katalogi
towarów, jakie mogą znajdować się w obrocie handlowym. Na wykonanie zadania
przewiduje się dwie godziny lekcyjne – 90 minut.

Instrukcja dla ucznia

Wykorzystując wiedzę z zakresu marketingu i towaroznawstwa, zaplanuj asortyment

handlowy dla niewielkiego sklepu w pobliżu miejsca Twojego zamieszkania. Przygotowując
projekt, uwzględnij sytuację na rynku towarowym oraz otocznie, w jakim przedsiębiorstwo
mogłoby działać. Szczególnie:
1)  przeanalizuj uwarunkowania rynkowe w miejscowości, w której mieszkasz,
2)  oceń, na podstawie obserwacji, popyt na różne towary,
3)  zaplanuj podstawowy asortyment jednostki handlowej,
4)  zaplanuj uzupełniający asortyment handlowy,
5)  wymień instrumenty marketingu sprzedaży jakie zastosujesz, wprowadzając do obrotu

towary z twojego asortymentu,

6) opracuj strategię promocji wybranego spośród asortymentu podstawowego towaru.

Lp. Czynność wykonana przez ucznia

Punkty Wynik

Analiza asortymentowa rynku towarowego w miejscu zamieszkania
Uczeń uzyskuje po 1 punkcie – jeżeli:

−  zaplanował badania asortymentu,
−  dobrał metodę badania,
−  przeprowadził badanie asortymentu,
−  opracował wyniki badania,
−  dokonał analizy asortymentowej

Segmentacja rynku w miejscu zamieszkania
Uczeń uzyskuje po 1 punkcie – jeżeli:

−  zaplanował badanie segmentu rynku,
−  dobrał metodę badawczą,
−  przeprowadził badanie rynku,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

− dokonał segmentacji rynku

Wybór rynku docelowego
Uczeń uzyskuje po 2 punkty – jeżeli:

− wskazał co najmniej cztery cechy rynku docelowego,
− uzasadnił wybór rynku docelowego

Obserwacja i analiza popytu w grupie docelowych konsumentów
Uczeń uzyskuje po 1 punkcie – jeżeli:

−  zaplanował badanie popytu na rynku docelowym,
−  dobrał metodę badania,
−  przeprowadził badanie popytu,
−  opracował wyniki badania,
−  dokonał analizy wyników,
−  określił popyt rynku docelowego

Planowanie asortymentu podstawowego
Uczeń uzyskuje po 2 punkty – jeżeli:
− zaplanował asortyment towarowy zgodnie z potrzebami rynku

docelowego,

− wskazał zasadnicze grupy towarów tworzące asortyment

podstawowy

Planowanie asortymentu uzupełniającego
Uczeń uzyskuje po 2 punkty – jeżeli:
− zaplanował uzupełniający asortyment towarowy zgodnie z

potrzebami rynku docelowego,

− wskazał zasadnicze grupy towarów, tworzące asortyment

uzupełniający

Dobór instrumentów marketingowych pomocnych w momencie
uruchomienia działalności i wprowadzenia towarów na rynek
Uczeń uzyskuje po 2 punkty – jeżeli:
− zaplanował instrumenty marketingowe, które będzie

wykorzystywał w trakcie uruchamiania działalności handlowej,

− wskazał sposób i zakres wykorzystania wybranych

instrumentów marketingowych,

− oszacował korzyści wynikające z korzystania z wybranych

instrumentów marketingowych

Stosowanie instrumentów marketingowych
Uczeń uzyskuje po 2 punkty – jeżeli:
− zaplanował stosowanie instrumentów marketingowych zgodnie

ze zmieniającymi się parametrami rynkowymi,

− przeanalizował możliwości wykorzystania różnych

instrumentów marketingowych w celu podniesienia skuteczności

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

działań.

Opracowanie strategii promocji w różnych fazach życia wybranego
spośród asortymentu podstawowego towaru.
Uczeń uzyskuje po 2 punkty – jeżeli:
− zidentyfikował fazy życia różnych produktów (stanowiących

element asortymentu sklepu) na rynku,

− dobrał środki i metody działań promocyjnych stosowne do cyklu

życia produktu na rynku

− zaplanował strategię promocji w różnych fazach życia produktu

na rynku,

− oszacował korzyści stosowania działań promocyjnych

w różnych fazach życia produktu

Ocena

Minimalna liczba

uzyskanych punktów

Dopuszczający

15 (co najmniej po

jednym punkcie z każdej

grupy czynności)

Dostateczny

24 (co najmniej po dwa

punkty z każdej grupy

czynności)

Dobry

33 (co najmniej po dwa

punkty z każdej grupy

czynności)

Bardzo dobry

42 (co najmniej po trzy

punkty z każdej grupy

czynności)

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. LITERATURA

1. Blaik P.: Integracja marketingu i logistyki – wybrane problemy. Wydawnictwo

Politechniki Opolskiej, Opole 2005

2. Dębski S.: Ekonomika i organizacja przedsiębiorstw. WSiP, Warszawa 2005
3. Kołożyn-Krajewska D., Sikora T.: Towaroznawstwo żywności. wydanie VI zmienione

WSiP, Warszawa 2004

4. Miller P., Rawdanowicz H.: Towaroznawstwo wyrobów nieżywnościowych. wydanie V

WSiP, Warszawa 2005

5. Nowacka A., Nowacki R.: Podstawy marketingu. Podręcznik. Difin, Warszawa 2004
6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1997 r. w sprawie Polskiej

Klasyfikacji Działalności (PKD). (Dz.U. nr 128, poz. 829, z 1998 r. nr 143, poz. 918
i z 1999 r. nr 92, poz. 1047. z 2001 r. nr 12 poz.93),

7. Parzelska D.: Rynki produktów – Producentów wojna o klienta. http://dd.tradepress.

com.pl

8. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiej

Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). (Dz.U. nr 89, poz. 844)

9. Świderski F.: Towaroznawstwo żywności przetworzonej. SGGW, Warszawa 2003
10. www.klasyfikacje.pl
11. www.mojaenergia.pl
12. www.stat.gov.pl
13. www.wikipedia.org.pl