PSA 2008

RAWO SĄDOWO ADMINISTRACYJNE

Wykład I z 27.09.2008

Ustawa z dnia 25.07.2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2002, nr 153, poz. 1269 +

zm. )

ustawa z dnia 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2002 nr 153,

poz. 1270 + zm. )

Ustawa z dnia 30.08.2002 Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i

ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2002 nr 153, poz. 1271 + zm. )

Literatura:

„Postępowanie sądowoadministracyjne” M. Masterniak, M. Jastowska, E. Ochendowski

„Postępowanie sądowoadministracyjne” T. Woś

„Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz” Jan Paweł Tarno

Egzamin: opisówka 3 pytania – 30 min.

WOLUCJA SĄDOWNICTWA ADMINISTRACYJNEGO W

OLSCE

Konstytucja Marcowa z 1921 zapowiedziała w art. 73 powołanie sądownictwa administracyjnego i określiła

ogólnie jego ustrój wskazując Ŝe na jego czele stoi NajwyŜszy Trybunał Administracyjny ( NTA )

NTA powołany został ustawą z dnia 03.08.1922. Był to sąd jednoinstancyjny o kompetencjach

kasacyjnych, orzekający w sprawach określonych klauzulą generalną z enumeracją wyjątków

Mimo zapowiedzi sądy niŜszej instancji nie zostały powołane na całym terytorium kraju. Funkcjonowały

tylko sądy wojewódzkie w Katowicach, Toruniu i Poznaniu

Ustawą z dnia 26.03.1935 powołano Inwalidzki Sąd Administracyjny orzekający w kwestiach legalności

orzeczeń wydawanych w sprawach zaopatrzeń inwalidów wojennych, wojskowych i osób pozostałych po

inwalidach

Po II wojnie światowej nie reaktywowano NTA natomiast od 1946 działało dwuinstancyjne sądownictwo

ubezpieczeń społecznych

Ustawa z dnia 31.01.1980 o NSA oraz o zmianie k.p.a reaktywowano sądownictwo administracyjne które

było jednoinstancyjne

NSA był sądem jednoinstancyjnym działającym na terenie poprzez ośrodki zamiejscowe

Początkowo NSA działał w oparciu o zasadę enumeracji pozytywnej przedmiotu zaskarŜenia ale od 1990

wprowadzono zasadę klauzuli generalnej

w 1995 uchwalono nową ustawę o NSA

10.

Konstytucja

1997

formułuje

wymóg

funkcjonowania

dwuinstancyjnego

sądownictwa

administracyjnego

OSTĘPOWANIE SĄDOWOADMINISTRACYJNE

EFINICJA

: postępowanie sądowe przed sądami administracyjnymi w sprawach z zakresu kontroli działalności

administracji publicznej oraz innych wprawach do których stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu przed

sądami administracyjnymi z mocy ustaw szczególnych.

RZEDMIOT POSTĘPOWANIA

Jest nim sprawa sądowoadministracyjne czyli sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej

oraz inna sprawa do której stosuje się przepisy Ppsa z mocy ustaw szczególnych.

PRAWA Z ZAKRESU KONTROLI DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

jest to pojęcie normatywne, względnie ograniczone, bowiem kontroli podlegają jedynie działania wskazane

w ustawie ( art.3 ust. 2 )

mimo formuły o kontroli „działalności” wskazującej na kontrolę aktywności kontroli podlega takŜe

bezczynność organów w sprawach indywidualnych ( art.3 ust.2 pkt 8 ppsa )

NNA SPRAWA DO KTÓREJ STOSUJE SIĘ PRZEPISY

PPSA

Z MOCY USTAW SZCZEGÓLNYCH

Sądy administracyjne orzekają równieŜ w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują

sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach np. odmowa udzielenia prasie informacji przez

przedsiębiorców lub podmioty niezliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu

osiągnięcia zysku, moŜe być zaskarŜony do sądu ( art.4 ustawy z 26.01.2984 Prawo prasowe ).

ZCZEGÓLNA WŁAŚCIWOŚĆ SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH

do sądów administracyjnych naleŜy rozstrzyganie sporów o właściwości między jednostkami samorządów

terytorialnych i między SKO o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz sporów kompetencyjnych

między organami tych jednostek a organami administracji sądowej

jest to wyłącznie właściwość NSA ( art.15 ust.1 pkt 4 PPSA )

ODEL SĄDOWEJ KONTROLI DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ W

OLSCE

kontrola wykonywana przez sądy powszechne

kontrola wykonywana przez wyodrębnione sądy administracyjne ( sądy szczególne )

kontrola wykonywana zarówno przez sądy powszechne jak i wyodrębnione ( model mieszany )

IESZANY MODEL KONTROLI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ W

OLSCE

Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy powszechne moŜe być kontrolą bezpośrednią ( np.

rozpoznawanie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych ) lub pośrednią ( najpierw orzeka organ administracji

publicznej, a następnie sąd np. w sprawie odszkodowania – Prawo wodne, Prawo geodezyjne i kartograficzne )

OMINUJĄCE ZNACZENIE KONTROLI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ WYKONYWANEJ PRZEZ SĄDY ADMINISTRACYJNE

zasada rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych przez sądy administracyjne ( art.2 PPSA )

jest to co do zasady kontrola bezpośrednia ( odnosi się wprost do określonej formy działania

administracyjnego )

ma charakter samoistny ( stanowi wyłączny przedmiot działalności sądów administracyjnych )

RYTERIUM KONTROLNE ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ WYKONYWANEJ PRZEZ SĄD ADMINISTRACYJNY

kontrola administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeŜeli ustawy nie

stanowią inaczej ( kryterium legalności art.1 ust. 2 PPSA )

legalność rozumowana jest jako zgodność z Konstytucją oraz z ustawami ( art. 178 Konstytucji RP

sędziowie podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom )

AKRES KONTROLI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

Obejmuje orzekanie w sprawach skarg na dwa etapy zachowań organów administracji publicznej:

działania tych organów ( art.3 ust.2 pkt 1-7 PPSA )

zaniechania ( bezczynności ) organów ( art.3 ust. 2 pkt 8 PPSA )

AKRES SKARGI NA DZIAŁANIA ADMINISTRACJO PUBLICZNEJ

Skarga przysługuje na dwa typy działań określonych w ustawie:

AKTY INDYWIDUALNE – skierowane do konkretnego adresata:

decyzja administracyjna

określone postanowienie

inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej

pisemne interpretacje prawa podatkowego

AKTY GENERALNE – skierowane do adresat oznaczonego w sposób ogólny:

akty prawa miejscowego

akty organów samorządowych w sprawach z zakresu administracji publicznej

akty nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego

Zakres skargi na decyzje administracyjne:

obowiązuje klauzula generalna co do zakresu zaskarŜalności ( takŜe decyzje podatkowe, celne, budowlane

)

jest to w istocie ujęcie materialne ( kaŜdy akt władczy, jednostronny, zewnętrzny, oparty na przepisach

prawa powszechnie obowiązującego, rozstrzygający indywidualną sprawę np. koncesje, zakaz, nakaz,

rozkaz, zezwolenie, pozwolenie itp. )

nie ma znaczenia charakter decyzji ( np. skarga słuŜy takŜe na decyzję uznaniową )

AKRES SKARGI NA POSTANOWIENIE

Skarga słuŜy na cztery rodzaje postanowień:

wydane w postępowaniu administracyjnym na które słuŜy zaŜalenie

wydane

postępowaniu

administracyjnym

które

kończą

postępowanie

np.

stwierdzenie

niedopuszczalności odwołania, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania

wydane w postępowaniu administracyjnym rozstrzygające sprawę co do istoty ( np. stwierdzenie ugody,

zajęcie stanowiska przez określony organ )

wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które słuŜy zaŜalenie

AKRES SKARGI NA INNE AKTY INDYWIDUALNE

Skarga słuŜy na inne niŜ decyzje i postanowienia akty lub czynności które:

są z zakresu administracji publicznej i

dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ( np. wpisy do niektórych

ewidencji lub rejestrów, pobranie bądź zwrot niektórych opłat )

KARGA NA PISEMNE INTERPRETACJE PRZEPISÓW PRAWA PODATKOWEGO

przedmiotem skargi do sądu administracyjnego są takŜe od 01.07.2007 pisemne interpretacje prawa

podatkowego wydawane w indywidualnej sprawie ( art. 3 ust. 3 pkt 4a PPSA )

sama interpretacja indywidualna zawiera pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego

AKRES SKARGI NA AKTY GENERALNE

AKTY PRAWA MIEJSCOWEGO

– organów jednostek samorządu terytorialnego oraz terenowych organów

administracji rządowej ) zarówno zespolonej jak i niezespolonej )

AKTY ORGANÓW JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO I ICH ZWIĄZKÓW

inne niŜ akty prawa miejscowego

podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej

AKTY NADZÓR NAD DZIAŁALNOŚCIĄ ORGANÓW JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

( ich charakter co do

generalności jest kwestią kontrowersyjną )

Wykład II z 18.10.2008

KARGA

obejmuje jedynie bezczynność polegająca na nie wydaniu aktu indywidualnego w rozumieniu art.3 ust.2

pkt 1-4 PPSA tj. decyzji administracyjnej niektórych kategorii postawień oraz innych aktów lub czynności

indywidualnych

nie jest dopuszczalna skarga na niepodjęcie aktu generalnego np. brak podjęcia aktu prawa miejscowego

lub innej uchwały ( jest to problem związany z kryteriami kontroli – podjęcie tych aktów moŜe naleŜeć do

wymogów celowości gospodarczości czy polityki, a te kryteria wymykają się z kontroli sądowej )

YŁĄCZENIE

ADÓW

DMINISTRACYJNYCH

Sądy nie są właściwe w sprawach:

wynikających z nadrzędności i podrzędności organizacyjnej w stosunkach między organami administracji

publicznej ( hierarchia organizacyjna )

wynikająca z podległości słuŜbowej między przełoŜonymi a podwładnymi ( hierarchia personalna )

odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji

publicznej, chyba ze obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa

wiz wydanych przez konsulów z wyjątkiem wiz wydawanych cudzoziemcom będącym członkiem rodziny

obywatela państwa członkowskiego UE, EFTA

ASADY POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO

pojęcie zasad normy obowiązującego prawa lub ich logiczne konsekwencje uznane za podstawowe dla

całego systemu postępowania sądowoadministracyjnego lub jego określonego elementu

charakter zasad: mają wymiar normatywny – są normami obowiązującego prawa, naruszenie zasady to

naruszenie prawa

ATALOG ZASAD POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO

zasada legalności – art. 178 ust.1 Konstytucji RP np. art.3 ust.1 PPSA, art..1 ust. 2 PPSA

zasada dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego art. 176 ust.1 Konstytucji RP

zasada udzielania informacji nieprofesjonalnym stronom postępowania sądowoadministracyjnego

Zasada szybkości postępowania sądowoadministracyjnego

Zasada jawności postępowania sądowoadministracyjnego

zasada związania administracyjnego ustaleniami wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa art.

11 PPSA

zasada równości stron i uczestników postępowania art. 12 PPSA

zasada dyspozycyjności ( rozporządzalność przedmiotem postępowania ) art. 60 PPSA

zasada kontradyktarnosci ( sporność )

10.

zasady dowodowe prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów

ASADA LEGALNOŚCI

kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeŜeli

ustawa nie stanowi inaczej ( art. 1 ust.2 PPSA )

sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie ( art. 3 ust.1 PPSA )

wąskie rozumienie legalności – sędziowie podlegają tyko konstytucji oraz ustawo, art. 178 ust. 1

Konstytucji RP

ASADA DWUINSTANCYJNOŚCI POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO

postępowanie sądowe jest co najmniej dwuinstancyjne ( art. 178 Konstytucji RP ) postępowanie sądowo

administracyjne jest rodzajem postępowania sądowego

sądy administracyjne to NSA i wojewódzkie sądy administracyjne ( WSA )

domniemanie właściwości WSA w zakresie spraw naleŜących do właściwości sądów administracyjnych w I

instancji

ASADY UDZIELANIA INFORMACJI

ma ograniczony wymiar – tak podmiotowy jak i przedmiotowy ( art.6 PPSA )

podmiotowo: sąd administracyjny udziela informacji tylko stronom występującym bez adwokata lub radcy

prawnego

przedmiotowo: sąd udziela potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza o ich

skutkach prawnych i skutkach zaniedbań

rozwinięcie tej zasady m.in. art. 140 ust. 1 i 3 PPSA – udzielenie wskazówek co do sposobu i terminu

wniesienia środka odwoławczego

ASADA SZYBKOŚCI POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO

art. 45 Konstytucji RP „KaŜdy ma prawo do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez . . . sąd”

art.6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnościach – rozpatrzenie sprawy w

rozsądnym terminie

art.7 PPSA sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia

sprawy i dąŜyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu

rozwinięcie zasady m.in. art. 139 ( krótki termin na ewentualną publikację wyroku – 14 dni z

jednorazowym przedłuŜeniem o 7 dni ), art. 141 ( 14 dniowy termin na sporządzenie uzasadnienia wyroku

)

ASADA JAWNOŚCI POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO

rozpoznawanie spraw odbywa się jawnie, chyba Ŝe przepis szczególny stanowi inaczej ( art. 10 PPSA )

posiedzenie sądowe co do zasady jest jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie ( art. 90

ust.1 PPSA )

na posiedzenie jawne wstęp na sale sądową maja poza stronami i osobami wezwanymi – tylko osoby

pełnoletnie ( art.95 )

posiedzenie przy drzwiach zamkniętych to wyjątek, moŜe ono nastąpić z urzędu ( m.in. zagroŜenie

bezpieczeństwa państwa, moŜliwość ujawnienia okoliczności objętych tajemnicą państwową lub słuŜbową )

albo na wniosek strony ( m.in. ochrona Ŝycia prywatnego strony ) art. 96 PPSA

ASADA ZWIĄZANIA SĄDU ADMINISTRACYJNEGO USTALENIAMI WYROKU SKAZUJĄCEGO CO DO POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTWA

ustalenie wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia

przestępstwa wiąŜą sąd administracyjny art. 11 PPSA

znaczenie ma wyłącznie wyrok prawomocnie skazujący

istotą tej zasady jest dąŜenie do uniknięcia sprzecznych ustaleń poczynionych przez róŜne sądy w sferze

odpowiedzialności karnej

WYKŁAD III z dnia 08.11.2008

ZASADA DYSPOZYCYJNOŚCI ( zwana teŜ zasadą rozporządzalności przedmiotem)

Sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, jakie są granice dysponowania rozporządzania przez stronę

postępowania (w istocie przez tę stronę skarŜącą) przedmiotem postępowania. Czy skarŜący ma wpływ na

istnienie procesu, a tym samym na utrzymywanie przedmiotu zaskarŜenia czy teŜ jest takiej moŜliwości

pozbawiony albo jakie są granicę rozwiązania środkowego. W niektórych rodzajach postępowania

administracyjnych np. tych wszczynanych z urzędu strona postępowania nie ma Ŝadnego wpływu na

przedmiot, organ wszczyna wyznacza przedmiot postępowania. Z kolei rozwiązaniem przeciwnym mogą być

procedury sądowe – zwłaszcza w postępowaniu cywilnym, gdzie moŜna bez jakichkolwiek ograniczeń cofnąć

pozew – tam mamy ochronę interesu jednostkowego – sąd będzie takim cofnięciem będzie związany.

Natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym ustawodawca przyjął rozwiązanie które to moŜna nazwać

mieszanym – sformułował zasadę i ta nawiązuje do rozwiązań typowo sądowych ale mamy od niej wyjątki.

Zasadą jest dopuszczalność (moŜliwość) cofnięcia skargi wniesionej przez skarŜącego i skoro art. 60 ustawy

określa takie prawo jako zasadę to musimy kierować się zasadą natomiast wszelkie wyjątki od tej zasady będą

miały zastosowanie jedynie tylko w granicach wykładni językowej natomiast nie jest dopuszczalne

rozszerzające stosowanie wyjątków od zasady. Zasada jest, Ŝe moŜna cofnąć skargę wniesioną do sądu

administracyjnego. Ale w postępowaniu przed sądem administracyjnym mamy wyjątki od tej zasady.

skoro wniesienie skargi jest uprawnieniem skarŜącego to jego prawem jest takŜe moŜliwość cofnięcia

skargi (art. 60 Ppsa);

co do zasady – cofnięcie skargi wiąŜe są;

wyjątki od zasady; jeŜeli cofnięcie zmierza do obejścia prawa (bardzo niejasne pojęcie) lub

spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą niewaŜności – sąd wówczas uzna

cofnięcie skargi za niedopuszczalne; Sąd w takim zakresie oświadczenia nie uwzględni i zakończy

postępowanie wydaniem orzeczenia o charakterze merytorycznym czyli podda dany akt kontroli. Sąd

dostrzegając wadę niewaŜności stwierdzi taką niewaŜność. JeŜeli sąd administracyjny uznałby, Ŝe cofnięcie

jest dopuszczalne wyda postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego. Jest to postanowienie, które

kończy postępowanie w sprawie, a zatem na to postanowienie będzie przysługiwała skarga kasacyjna.

PODMIOTY POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO

Kategorie podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego:

sąd administracyjny;

strony postępowania; (po stronie skarŜącej)

uczestnicy postępowania (podmioty fakultatywne);

prokurator i RPO jako podmioty na prawach strony;

Dwie pierwsze grupy to podmioty obligatoryjne – nie ma takiego postępowania, które toczyłoby się bez udziału

sądu i stron postępowania. Z prawnego punktu widzenia nazwalibyśmy takie postępowanie postępowaniem

nieistniejącym.

Dwie pozostałe grupy to są podmioty fakultatywne – nie ma obowiązku, aby w kaŜdym postępowaniu takie

podmioty uczestniczyły, natomiast będzie to wiele zaleŜało od przedmiotu zaskarŜenia, od układu

podmiotowego np. w samym postępowaniu administracyjnym a w przypadku rpo czy prokuratora od woli tych

podmiotów. śaden przepis ich nie zmusza, aby uczestniczyć.

SĄD ADMINISTRACYJNY

Zasadą jest ustrój sądownictwa powszechnego – wyodrębnienie sądownictwa administracyjnego trzeba

potraktować jako powołanie sądów szczególnych . Mówiąc o sądzie administracyjnym istotne jest podkreślenie

zdolności tego sądu do orzekania. Na problem tej zdolności składa się kilka elementów:

musi być właściwy w sprawie sądowoadministracyjnej – w przypadku stwierdzenia swojej niewłaściwości –

przekaŜe sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu w formie postanowienia (art. 59 Ppsa) na które

słuŜy zaŜalenie (art. 194. par.1 pkt.1)

Problem przekazywania skargi wiąŜe się wyłącznie z naruszeniem właściwości miejscowej. (JeŜeli zostanie

wniesiona skarga z naruszeniem właściwości rzeczowej to będzie od razu ta skarga odrzucona

postanowieniem.)

To zaŜalenie, o którym mowa przysługuje wyłącznie podmiotowi wnoszącemu skargę natomiast nie

przysługuje sądowi, które skargę przekazuję. Postanowienie o przekazaniu skargi wiąŜę sąd, któremu taką

skargę przekazano z 1 wyjątkiem – nie wiąŜę NSA. NSA moŜe powiedzieć Ŝe to pomyłka i moŜe wydać swoje

postanowienie i przekazać dalej.

co do zasady – orzeka w składzie trzech sędziów (skład zawodowy)

wyjątek

skład jednoosobowy (na posiedzeniu niejawnym jeŜeli orzeka sąd np. w zakresie

badania formalnej dopuszczalności skargi, prowadzenie postępowania mediacyjnego); wyjątki muszą wynikać

jasno z ustawy.

(bezstronność sądy) Ppsa reguluje problem wyłączenia sędziego:

z mocy samej ustawy (art.18) oraz

na podstawie postanowienia sądu administracyjnego wydawanego na posiedzeniu niejawnym w składzie

3 sędziów (art. 19-23);

STRONY POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO

ustawa wyróŜnia dwie strony postępowania administracyjnego:

•

skarŜący (podmiot, który wniósł skargę)

•

organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi;

ze stronami wiąŜe się problem zdolności sądowej, procesowej i problem zdolności postulacyjnej (zdolności

osobistego działania w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Na gruncie ustawy o postępowaniu

przed sądami problem zdolności postulacyjnej się pojawia z powodu wprowadzenia przez ustawę przymusu

radcowsko-adwokackiego w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej- w tym względzie ulega wyłączeniu

zdolność postulacyjna strony postępowania, bo trzeba określoną czynność powierzyć do wykonania ściśle

określonej osobie – radcy lub adwokatowi.)

ZDOLNOŚĆ SĄDOWA

to zdolność do występowania przed sądem jako strona postępowania;

zdolność sądową posiadają:

•

osoby fizyczne;

•

osoby prawne;

•

państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej;

•

inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeŜeli przepisy prawa publicznego

przyznają im zdolność administracyjnoprawną Tymi jednostkami organizacyjnymi będą np. spółki

osobowe handlowe np. jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-partnerska.

•

organizacje społeczne, nie tylko we własnej sprawie, ale takŜe w zakresie ich statutowej działalności

w sprawach innych osób;

Ustawa, zatem wskazuje grupy podmiotów którym przyznaje prawo do udziału w postępowaniu jako strona. O

tym czy taki podmiot będzie mógł uczestniczyć w KONKRETNYM postępowaniu administracyjnym będzie

jeszcze potrzeba wykazania ze ona posiada w tej sprawie interes prawny.

ZDOLNOŚĆ PROCESOWA

to zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych; w istocie chodzi o

wskazanie przez ustawodawcę momentu w którym podmiot uczestniczący w postępowaniu moŜe takie

czynności wykonywać samodzielnie i skutecznie.

zdolność procesową posiadają:

•

osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych;

•

osoby prawne;

•

jednostki organizacyjne posiadające zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym; jeŜeli

jakaś jednostka org. ma zdolność sądową to jednocześnie ma zdolność procesową.

OGRANICZENIA I BRAK ZDOLNOŚCI PROCESOWEJ

osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność procesową w sprawach

wynikających z czynności prawnych, które moŜe dokonywać samodzielnie (art. 20 par. 2 Ppsa);

osoba fizyczna niemająca zdolności procesowej moŜe podejmować czynności tylko przez swojego

przedstawiciela ustawowego;

ZDOLNOŚĆ POSTULACYJNA

to zdolność do samodzielnego działania w postępowaniu, tj. osobistego, a nie przez pełnomocnika

procesowego, podejmowanie czynności procesowych;

brak tej zdolności moŜe wynikać z przyczyn faktycznych (ułomność fizyczna osoby, nieznajomość języka

urzędowego) lub prawnych (obowiązek ustanowienia pełnomocnika, np. przymus adwokacko-radcowski w

zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej – art. 175 Ppsa)

PEŁNOMOCNICTWO W POSTĘPOWANIU SĄDOWOADMINISTRACYJNYM

Zasada pełnomocnictwa fachowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym – co do zasady

pełnomocnikiem moŜe być osoba mająca odpowiednie przygotowanie zawodowe. Krąg osób, które mogą

występować w charakterze pełnomocników:

adwokat lub radca prawny;

inny skarŜący lub uczestnik postępowania;

osoby najbliŜsze dla strony, czyli rodzice, małŜonek, rodzeństwo lub zstępni strony raz osoby pozostające

ze stroną w stosunku przysposobienia;

inne osoby, przewidziane w przepisach szczególnych (np. doradca podatkowy, rzecznik patentowy,

pracownik osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, pracownik

państwowej lub samorządowej jednostki organizacyjnej)

RODZAJE PEŁNOMOCNICTW (kryterium – granice umocowania do działania w imieniu mocodawcy przed

sądem administracyjnym)

ogólne – do prowadzenia wszystkich – bez określenia rodzaju sprawy- spraw przed sądami

administracyjnymi;

szczególne – do prowadzenia poszczególnych spraw do niektórych tylko czynności w postępowaniu np. w

sprawie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami kat B;

do niektórych tylko czynności w postępowaniu:

Pełnomocnictwo ogólne i szczególne obejmuje z mocy prawa umocowanie do:

wszystkich łączących się ze sprawą czynności (takŜe skargi o wznowienie postępowania);

udzielenia substytucji na zasadach określonych w odrębnych przepisach;

cofnięcia skargi w całości lub części, chyba, Ŝe czynności te wyłączono w pełnomocnictwie;

odbioru kosztów postępowania.

WYGAŚNIĘCIE PEŁNOMOCNICTWA

z mocy ustawy: na skutek śmierci strony lub utraty przez nią zdolności sądowej (w tym przypadku ustawa

stanowi Ŝe pełnomocnik powinien w postępowaniu działać do czasu zawieszenia postępowania, ale problem

polega na tym, Ŝe przewaŜnie śmierć strony spowoduje, Ŝe postępowanie zostanie umorzone a nie

zawieszono), śmierci pełnomocnika bądź utraty przez niego zdolności procesowej np. zostanie

ubezwłasnowolniony albo zdolności bycia pełnomocnikiem np. straci uprawnienia prawa do wykonywania

zawodu radcy prawnego;

z woli stron: na skutek wypowiedzenia (art. 42 Ppsa), tak przez mocodawcę jak i pełnomocnika (jednak

jeŜeli wypowiada to pełnomocnik to ma obowiązek działania dla mocodawcy przez dwa tygodnie, chyba, Ŝe

nastąpi wyraźne zwolnienie) bądź z woli (zgodnej) obu stron;

ze względu na cofnięcie prawa pomocy (art. 249 Ppsa) np. sytuacja materialna strony nie usprawiedliwiała

przyznanie jej prawa pomocy.

UCZESTNICY POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRAYCJNEGO – grupa fakultatywna

WyróŜnić moŜna dwie grupy uczestników postępowania sądowoadministracyjnego (ze względu na sposób

uzyskania statusu uczestnika):

uczestnicy na prawach strony (art. 33 par.1 Ppsa) – uzyskują taki status z mocy prawa z chwilą wszczęcia

postępowania;

pozostali uczestnicy postępowania (art. 33 par. 2 Ppsa) – muszą się o niego ubiegać - mogą uzyskać taki

status po zgłoszeniu wniosku, jeŜeli zostaną dopuszczeni przez sąd na mocy postanowienia; na akt

odmowny słuŜy zaŜalenie do NSA.

Uczestnicy na prawach strony

To osoby, które spełnią jednocześnie 3 warunku:

brały udział w postępowaniu administracyjnym; w istocie kategoria tych uczestników pojawi się wtedy gdy

przedmiotem skargi jest decyzja lub postanowienie np. podjęto decyzję – jedna strona jest oczywiście

zadowolona inna nie i ta inna wnosi skargę, a ta druga czyli nieskarŜąca staje się uczestnikiem, bo to

dotyczy jej sfery interesu prawnego. Równa jest pozycja między skarŜącym uczestnikowi uczestnikiem z

jednym ZastrzeŜeniem – uczestnikowi na prawach strony nie wolno podejmować czynności

rozporządzających w postaci cofnięcia skargi.

nie wniosły skargi do sądu;

wynik postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy ich interesu prawnego; czyli np. jedna ze stron

postępowania administracyjnego o spornych interesach, która nie wniosła skargi ze względu na korzystną

treść decyzji administracyjnej;

POZOSTALI UCZESTNICY POSTĘPOWANIA

osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym (czyli w postępowaniu nie miał statusu

strony, nie brał udziału ale który zwraca się do sądu, Ŝe ma interes prawny np. została pominięta i Ŝąda

udziału w tym postępowaniu), jeŜeli wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego;

organizacje społeczne, działające w sprawach innych osób, jeŜeli sprawa dotyczy ich statutowej

działalności;

POZYCJA PROKURATORA I RPO

podmioty te mogą wziąć udział w kaŜdym toczącym się postępowaniu, czyli przystąpić do juŜ toczącego się

postępowania; natomiast art. 8 uregulował uprawnienia tych 2 podmiotów w zakresie wszczynania

postępowań – mogą Ŝądać a konsekwentnie do Ŝądania wnosić skargę do sądy wojewódzkiego i

uruchamiać postępowanie pierwszoinstanycjne, drugoinstancyjne bo mają prawo do wniesienia skargi

kasacyjnej, mają prawo do wniesienia zaŜalenia na postanowienia oraz mogą uruchomić postępowanie

nadzwyczajne w przedmiocie wznowienia postępowania.

mają prawo do wniesienia skargi, skargi kasacyjnej, zaŜalenia oraz skargi o wznowienie postępowania;

przesłanką skorzystania z uprawnień jest wymóg ochrony praworządności (prokurator) lub praw człowieka

i obywatela (RPO);

po skorzystaniu z uprawnienia uzyskują status podmiotu na prawach strony

WYKŁAD IV

PRZESŁANKI DOPUSZCZALNOŚCI ZASKARśENIA

- to grupa wymogów o charakterze procesowym, które rzutują na wniesienie skargi o charakterze skutecznym.

pojęcie: to wszystkie warunki formalne wymagane przepisami prawa od zaistnienia których zaleŜy

skuteczność złoŜenia skargi do sądu administracyjnego jako pismo procesowego

skutki ich braku – co do zasady – odrzucenie skargi – art. 58 Ppsa – w formie postanowienia

do przesłanek formalnych dopuszczalności skargi nie naleŜy w postępowaniu przed sądem

administracyjnym wymóg posiadania interesu prawnego - w pojęciu tym nie mieści się wymóg materialny

w postaci posiadania legitymacji skargowej – jego brak skutkuje oddaleniem skargi, nie zaś jej

odrzuceniem

Odrzucenie skargi – to zakończenie postępowania z przyczyn formalnych. Jest to instytucja, która powoduje,

Ŝe postępowanie nie jest uruchamiane. Jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Na to

postanowienie, będzie przysługiwała skarga kasacyjna.

Oddalenie skargi – to orzeczenie merytoryczne wydawane po zakończeniu merytorycznego postępowania

sądowego.

Oddalenie następuje wówczas:

- gdy nie ma legitymacji skargowej

- po rozpatrzeniu sprawy sądowoadministracyjnej sąd stwierdzi, Ŝe skarga była niezasadna.

LEGITYMACJA SKARGOWA – art. 50 Ppsa

Przysługuje:

kaŜdemu, kto ma w tym interes prawny

prokuratorowi

RPO

organizacji społecznej w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących innych osób jeŜeli

brały udział w postępowaniu administracyjnym (wystarczy np. Ŝe przystąpiła na etapie postępowania

odwoławczego). W przeciwnym razie odrzuci skargę

innemu podmiotowi któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (np. organowi j.s.t., organowi

nadzoru); moŜe więc wynikać z przepisów szczególnych.

Interes prawny:

- musi być własny, osobisty

- musi być indywidualny (musi dotykać sfery prawnej określonego podmiotu)

- musi być bezpośredni (musi być związek pomiędzy działaniem organu, a sferą prawną podmiotu skarŜącego)

- musi to być interes prawny aktualny w momencie skarŜenia

KLASYFIKACJA PRZESŁANEK FORMALNYCH:

JeŜeli określoną przesłankę nazwiemy przesłanką sensu largo to będzie to taka przesłanka która będzie

dopuszczała moŜliwość konwalidacji, naprawienia. Natomiast przesłanki sensu stricte to takie gdzie o Ŝadnej

konwalidacji mowy nie ma. Jak przesłanka nie będzie spełniona Sąd administracyjny bezwzględnie odrzuci

skargę.

PRZESŁANKI SENSU LARGO

zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi

wniesienie prawidłowej skargi jako pisma procesowego lub jej uzupełnienie w terminie

wniesienie skargi przez podmiot mający zdolność sądową i zdolność procesową

wniesienie wymaganego wpisu

zachowanie właściwego trybu wniesienia skargi

ad 1) Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi.

Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi – art. 53 Ppsa (1-sensu largo)

ZauwaŜyć moŜna, Ŝe mamy dwie grupy terminów pod względem długości do wniesienia skargi do sądu

administracyjnego, z tym, Ŝe ten drugi termin jest ograniczony podmiotowo – przypadki, w których prokurator

lub, RPO powzięliby czynności zmierzające do ochrony praworządności bądź ochrony praw i wolności

obywateli.

zasadą jest termin 30-dniowy od dnia doręczenia skarŜącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Do terminów nie

stosujemy reguł k.p.a czy ordynacji podatkowej, ale są odrębne reguły sądowej jak obliczyć termin np. na

gruncie k.p.a sobota jest dniem powszednim a nasza ustaw sądowa mówi, Ŝe jest dniem ustawowo

wolnym od pracy.

w pozostałych przypadkach (w przypadkach kiedy przedmiotem skargi jest inne działanie niŜ decyzja lub

postanowienie np. jakaś czynność materialno-techniczna skreślenie z ewidencji, a to narusza mój interes

prawny – ja mam wtedy prawo wnieść skargę do sądu, ale najpierw muszę wezwać ten organ do usunięcia

naruszenia prawa) – 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia

prawa, a w przypadku braku odpowiedzi – w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania

dla Prokuratora i RPO: termin 6 miesięcy od dnia:

- doręczenia stronie rozstrzygnięcia

- od wejścia w Ŝycie aktu lub podjęcia innej czynności

Termin ten nie dotyczy aktów prawa miejscowego

jest to termin zawity - powinien być dotrzymany bo uchybienie tego terminu spowoduje bezskuteczność

czynności, ale jest to jednocześnie termin przywracalny: jeŜeli strona nie dotrzymała go bez swojej winy;

wymaga to uprawdopodobnienia

ad. 2. Wniesienie prawidłowej skargi jako pisma procesowego lub jej uzupełnienie w terminie.

WYMOGI SKARGI JAKO PISMA PROCESOWEGO – art. 57 Ppsa (2-sensu largo.)

Obowiązek wniesienia skargi jako pisma procesowego spełniającego wymagania. Mamy dwie grupy wymagań,

które odnoszą się do skargi jako pisma procesowego. Po pierwsze skarga jest zwykłym pismem procesowym i

dlatego musi spełniać wymagania, które są przewidziane dla typowego pisma procesowego określone w art.

46.

skarga powinna odpowiadać wymaganiom pisma procesowego (art. 46 Ppsa), czyli

zawierać oznaczenie: sądu, stron, (takŜe przedstawicieli i pełnomocników), miejsca

zamieszkania (siedziby) bądź adresu do doręczeń, rodzaju pisma, a takŜe nadto konieczny jest podpis

oraz wymienienie załączników (np. dołączonego pełnomocnictwa).

ponadto powinna zawierać;

wskazanie podmiotu zaskarŜenia (decyzji, postanowienia, aktu, czynności)

oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy

określenie naruszenia prawa lub na czym polegało naruszenie interesu prawnego – wydaje się, Ŝe

nawet wyraŜenie w skardze niezadowolenia z decyzji będzie spełniało ten wymóg.

Dlaczego jest to przesłanka w znaczeniu szerokim? – poniewaŜ jeŜeli skarga wpłynie i będzie zawierała

braki podlegają uzupełnieniu (ewentualnie poprawieniu) na wezwanie przewodniczącego, w terminie 7 dni pod

rygorem odrzucenia skargi (jest to wyjątek od zasady pozostawienie pisma bez rozpoznania zatem jest to

przesłanka dopuszczalności skargi, bo braki będą skutkować odrzuceniem, a nie pozostawieniem pisma bez

rozpoznania).

Ad. 3. Wniesienie skargi przez podmiot mający zdolność sądową i zdolność procesową.

ZDOLNOŚĆ SĄDOWA I PROCESOWA PODMIOTU SKARśĄCEGO (3 przesłanka-sensu largo.)

Jest to przesłanka szeroka, bowiem istnieje moŜliwość podjęcia czynności zmierzających do naprawienia

braków w zakresie jej wystąpienia, choć w bardzo róŜnym zakresie. JeŜeli przyjrzymy się bliŜej konstrukcji

ustawy sądowej to dojdziemy do wniosku, Ŝe bardzo rzadkie byłyby przypadki moŜliwości usuwania braków w

zakresie zdolności sądowej. Wydaje się, Ŝe ewentualnie mogłaby być to moŜliwość, rozwaŜenia przez sąd i

wezwania w tym zakresie do uzupełnienia zdolności sądowej, jeŜeli w trakcie wnoszenia skargi doszłoby do

jakiś przeobraŜeń np. w zakresie jednostek organizacyjnych, mógłby by się w związku z tym pojawić problem

następstwa

prawnego

np.

dotychczasowa

jednostka

organizacyjna,

która

nie

miała

zdolności

administracyjnoprawną na skutek przeobraŜeń uzyskałaby zdolność administracyjnoprawną.

Najczęściej w zakresie tej przesłanki pojawia się problem działania w imieniu określonej osoby, określonego

skarŜącego przedstawiciela ustawowego, – bo jeŜeli mówimy, Ŝe zdolność sądową ma osoba małoletnia musi

być reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego a wniosła by skargę samodzielnie, albo skargę w

imieniu osoby prawnej wniósłby podmiot, który do tej reprezentacji powołany nie jest to skarga nie zostanie

od razu odrzucona, tylko sąd będzie wzywał do udzielenia odpowiedzi czy rzeczywiście jest to skarga osoby

prawnej.

posiadanie wskazanych zdolności jest podstawowym warunkiem wniesienia skargi, lecz o charakterze

względnym

w tym przypadku sąd odrzuci skargę dopiero wówczas gdy brak zdolności sadowej lub procesowej

skarŜącego, niedziałania przedstawiciela ustawowego lub brak w składzie organów jednostki skarŜącej –

nie zostanie uzupełniony

(np. podpisanie skargi przez osobę nieuprawnioną do działania w imieniu skarŜącego – osoby prawnej

– wymaga uprzedniego uzyskania oświadczenia tej osoby);

4. Wniesienie wymaganego wpisu

UISZCZENIE WYMAGANEGO WPISU – art. 214 i 220 Ppsa (4-s.l.)

do uiszczenia kosztów sądowych (czyli takŜe wpisu) obowiązany jest ten kto wnosi pismo podlegające

opłacie (art. 214 Ppsa)

sąd nie podejmie Ŝadnej czynności na skutek pisma od którego nie zostanie uiszczona opłata. W braku

opłaty wzywa do jej uiszczenia w terminie 7 dni (art. 220 § 1 Ppsa)

skarga od której mimo wezwania nie uiszczono wpisu podlega odrzuceniu. Jest jeden wyjątek a dotyczy

pełnomocników wykwalifikowanych tj.:

jeŜeli skargę wnosi adwokat lub radca prawny a wpis jest stały i nie zostanie uiszczony – sąd odrzuca

skargę bez wezwania o uiszczenie. Sąd nie będzie wzywał!

Mamy odrębne przepisy, które regulują wysokość wpisów w sprawach sądowo-administracyjnych. Co do

zasady przepisy ten dzielą wpisy na proporcjonalne (stosunkowe) tzn. takie gdzie moŜna określić wartość

przedmiotu zaskarŜenia np. sprawa dot. podatku – kwota podatku to wartość przedmiotu zaskarŜenia,

natomiast spotykamy się z wpisami stałymi – przepisy wprost określają spraw sądowoadministracyjnych i z

taką sprawą wiąŜą wysokość wpisów. Przepisy co do zasady przyjęły widełki 100 złotych 100.000 zł.

Ad. 5. Zachowanie właściwego trybu wniesienia skargi

TRYB WNIESIENIA SKARGI – art. 54 Ppsa (5-s.l.)

Ppsa ustanowiło pośredni tryb wniesienia skargi do sądu administracyjnego czyli skargę wnosi się za

pośrednictwem organu którego działanie na bezczynność zaskarŜono:

Przepisy szczególne mogą wprowadzać wyjątki (np. ustawa z 1990 roku „Prawo o zgromadzeniach”

wprowadza tryb bezpośredni wniesienia skargi).

2. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z skompletowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w

terminie 30 dni od dnia wniesienia; istnieje tu moŜliwość (na wniosek skarŜącego) wymienieniu organowi

grzywny za niewykonanie wskazanych obowiązków w formie postanowienia

organ ma prawo autokontroli własnego rozstrzygnięcia – moŜe uwzględnić skargę w całości do dnia

rozpoczęcia rozprawy – moŜna przekonać organ, Ŝe jego decyzja jest niesłuszna – postępowanie sądowe

okaŜe się zbędne, pod warunkiem, Ŝe uwzględni w całości. Organ uchyli, więc dotychczasową decyzji i

rozstrzygnie sprawę na korzyść zgodnie z Ŝądaniem skarŜącego. Ta znowu moŜe być przedmiotem skargi

do sądu. Natomiast w zakresie tej pierwszej skargi na tą decyzję, którą wyeliminowano z obrotu to taka

skarga wraz z aktami mimo wszystko jest przekazywana sądowi z tym, Ŝe sąd wykona tylko 1 czynność –

umorzy postępowanie, skoro zaskarŜona decyzja przestała obowiązywać. Zatem czynności w zakresie

autokontroli teŜ są poddane sądowi.

wniesienie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub innego organu (niewłaściwego) moŜe

wpływać na zachowanie terminu do wniesienia skargi:

za date wniesienia uznaje się wówczas dzień nadania skargi przez sąd (inny organ) na adres

właściwego organu administracji publicznej

PRZESŁANKI SENSU STRICTO

istnienie drogi sądowo administracyjnej – (skarga obejmuje przedmiot mieszczący się w zakresie

właściwości) sądów administracyjnych

wyczerpanie środków zaskarŜenia w rozumieniu art. 52 Ppsa

brak zawisłości sprawy sądowoadminstracyjnej (lis pendens) lub jej prawomocnego rozstrzygnięcia (res

iudicata);

ad. 1. Istnienie drogi sądowo administracyjnej – (skarga obejmuje przedmiot mieszczący się w zakresie

właściwości) sądów administracyjnych.

ISTNIENIE DROGI SĄDOWOADMINISTRACYJNEJ (1-sensu stricto)

skarga jest dopuszczalna tylko wówczas gdy przedmiotem jest sprawa naleŜąca do właściwości sądów

administracyjnych (właściwość rzeczowa). MoŜna skarŜyć do sądu tylko takie zachowania działania

które są objęte właściwością rzeczową sądu.

JeŜeli sprawa naleŜy do właściwości innego sądu administracyjnego (zasadniczo chodzi o właściwość

miejscową) sąd, który stwierdzi swoją niewłaściwość przekaŜe sprawę właściwemu sądowi

administracyjnemu w formie postanowienia) postanowienie to wiąŜe sąd któremu sprawę przekazano,

poza przypadkami gdy sprawę przekazano poza przypadkiem gdy sprawę przekazano do NSA; na

postanowienie to słuŜy zaŜalenie.

WYKŁAD V

Wyczerpanie środków zaskarŜenia art. 52 Ppsa (przesłanka – 2 sensu stricto)

skargę moŜna wnieść po wyczerpaniu środków zaskarŜenia takich jak : zaŜalenie, odwołanie, wniosek o

ponowne rozpatrzenie sprawy,

skargę na inne akty lub czynności (art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa) moŜna wnieść po wezwaniu na piśmie organu –

w terminie 14 dni od dowiedzenia się lub moŜliwości dowiedzenia się przez skarŜącego o wydanie aktu –

do usunięcia naruszenia prawa,

w odniesieniu do innych aktów – konieczne jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, chybŜe przepis

stanowi inaczej (np. ustawy samorządowe) nie stosuje się terminu 14 dniowego.

Wymóg „wyczerpania| nie dotyczy Prokuratora i RPO – wniesienie skargi przez te podmioty nie moŜe

zaleŜeć od zachowania się strony postępowania administracyjnego, a jednocześnie nie jest moŜliwy ich

udział w kaŜdym postępowaniu administracyjnym.

Skarga

skarga

Odwołanie/zaŜalenie

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

WSA

Decyzja (postanowienie)
Organ II instancji

Decyzja (postanowienie)
Organ I instancji

Druga decyzja tego
samego rodzaju

Decyzja I instancyjna Ministra, SKO,
Dyrektora Izby Skarbowej

Brak zawisłości sprawy – art. 58 § 1 pkt 4 Ppsa (przesłanka – 3 sensu sricto)

nie

jest

dopuszczalne

prowadzenie

postępowania

sądowoadministracyjnego

sprawie

sądowoadministracyjnej, co do której postepowanie pozostaje w toku (konieczność toŜsamości

podmiotowej i przedmiotowej),

powyŜszy zakaz odnosi się takŜe do sprawy juŜ prawomocnie osądzonej.

Skarga do WSA na bezczynność

środkiem „zaskarŜenia” w rozumieniu art. 52 Ppsa jest takŜe zaŜalenie na niezałatwienie sprawy w

terminie w rozumieniu art. 37 k.p.a.

warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest wykazanie przez skarŜącego wniesienia zaŜalenia do organu

wyŜszego stopnia

nie ma istotnego znaczenia dla dopuszczalności skargi sposób rozpoznania zaŜalenia przez organ wyŜszego

stopnia

wyczerpanie zaŜalenia otwiera drogę do wniesienia skargi na bezczynność – przedmiotem skargi nie jest w

tym przypadku postanowienie wydane przez organ wyŜszego stopnia (chyba Ŝe pośednio moŜemy

kwestionować długość terminu wyznaczonego na załatwienie sprawy) lecz stan bezczynności.

Skarga do WSA na bezczynność

WSA

Skarga

ZaŜalenie

Upływ terminu

Wszczęcie postępowania

Stan

bezczynności

Postanowienie organu wyŜszego
stopnia

Skutki wniesienia skargi

Wniesienie skargi spełniającej wymogi formalne wszczyna postępowanie sądowoadministracyjne.

Wniesienie

skargi

sądu

wyklucza

moŜliwość

wszczęcia

nadzwyczajnego

postępowania

administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia niewaŜności aktu, wniesienia skargi po

wszczęciu takiego postępowania, powoduje zawieszenie postępowania sądowego (art. 56 Ppsa)

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykazania aktu, ale moŜe wstrzymać takie wykonanie organ (brak

wskazania pozytywnych przesłanek wstrzymania) bądź po przekazaniu skargi sądowi – sąd (przesłanki:

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków).

DORĘCZENIA w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Pojęcie – to czynność procesowa sądu, o charakterze technicznym zmierzająca do umoŜliwienia adresatowi

zapoznania się z pismem, dokonywana za potwierdzeniem odbioru.

Ppsa przyjmuje zasadę oficjalności doręczeń: doręczeń dokonuje sąd; wadliwość w doręczeniu to wadliwa

czynność procesowa sądu: wyjątek – zasada dyspozycji stron – w toku sprawy adwokaci i radcy prawni

mogą doręczać sobie nawzajem pisma bezpośrednio za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty (art.

66§ 1).

Przepisy o doręczeniach nie są przepisami instrukcyjnymi, lecz przepisami ius cogens.

Podmioty doręczające: poczta, pracownicy sądu, inne uprawnione przez sąd osoby lub organy.

Podmiot doręczeń

Osoba fizyczna: doręczenia dokonuje się jej osobiście; gdy nie ma zdolności procesowej jej

przedstawicielowi ustawowemu; jeŜeli ustanowiła pełnomocnika – tylko pełnomocnikowi

Osoba prawna lub jednostka organizacyjna; doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania

przed sądem lub do rąk pracownika upowaŜnionego do odbioru pisma.

Pełnomocnik kilku osób doręcza się jeden egzemplarz pisma i załączników

JeŜeli jedna strona ustanowiła kilku pełnomocników – doręcza się tylko jednemu z nich.

Wymogi doręczeń

miejsce doręczeń: mieszkanie adresat, miejsce pracy, sekretariat sądu, miejsce gdzie się adresata

zastanie, siedziba organu uprawnionego do reprezentowania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej

Pora doręczeń: w dni powszednie, w porze dzienne – 7-2 w dniu ustawowo wolne od pracy oraz w porze

nocnej – moŜna doręczać tylko wyjątkowo za uprzednim zarządzeniem prezesa sądu

Sposoby doręczeń

właściwie czyli doręczenie do rąk własnych adresata – zasada

zastępcze (art. 72) – doręczenie dorosłemu, domownikowi, a gdyby go nie było administracji domu lub

dozorcy (jeŜeli adresata nie zastanie w mieszkaniu)

subsydiarne (art. 73) – złoŜenie pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy – przepis jest

niekonstytucyjne w zakresie ustanowienia 7 – dniowego terminu złoŜenia pisma i brak wykonania innych

obowiązków (ponowienia zawiadomienia)

konkludentne – art. 74 – odmowa przyjęcia pisma

elektronicznie (art. 65 § 3) – doręczenia za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej, dowodem

doręczenia jest wówczas potwierdzenie transmisji danych.

WYKŁAD VI

Zasady obliczania terminów procesowych

- odesłanie do reguł określonych w KC

terminy oblicza się wg. przepisów prawa cywilnego (zasada)

sobota jest dniem o takich samych skutkach, jak dzień ustawowo wolny od pracy (jeŜeli koniec terminu

przypada na sobotę moŜna w postępowaniu sądowym czynności dokonać w najbliŜszy dzień powszedni). W

świetle k.p.a sobota jest dniem powszednim.

równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu jest:

oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym

oddanie pisma w polskim urzędzie konsularnym

złoŜenie pisma przez Ŝołnierza w dowództwie jednostki wojskowej

złoŜenie pisma przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego

złoŜenie pisma przez członka załogi polskiego statku morskiego u kapitana statku

Instytucja przywrócenia terminu art. 86-89 – ściśle związana z terminami procesowymi, po spełnieniu

określonych warunków sąd moŜe przywrócić termin do dokonania czynności procesowej; k.p.a, ordynacja,

k.p.c. - podobnie

oparta jest na zasadzie skargowości: przywrócenie tylko na wniosek strony (nie ma moŜliwości z urzędu)

termin do złoŜenia wniosku: 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu

przesłanka przywrócenia: niedokonanie w terminie czynności bez swojej winy: przesłanka ta wymaga

uprawdopodobnienia (nie ma potrzeby udowadniania) jeŜeli sąd ma wątpliwości czy ta przesłanka

uprawdopodobnienia została spełniona moŜe we własnym zakresie podjąć czynności sprawdzające,

przesłankę braku winy naleŜy oceniać według kryteriów obiektywnych – musi wystąpić rzeczywiście

istotna przyczyna natury obiektywnej która uniemoŜliwia dokonania czynności procesowej

równocześnie z wnioskiem naleŜy dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie

forma orzeczenia: postanowienie, na które słuŜy zaŜalenie (tak o przywrócenie, jak i o odmowie)

Przerwanie biegu postępowania sądowoadministracyjnego

obejmuje dwie odrębne instytucje procesowe: zawieszenie postępowania (wywołane przeszkodą usuwalną)

oraz umorzenie postępowania (wywołane przeszkodą trwałą)

formą orzeczeń w tych kwestiach jest postanowienie sądu, które moŜe być wydane na posiedzeniu

niejawnym

wyjątek stanowi zawieszenie z mocy prawa w razie zaprzestania czynności przez sąd wskutek siły

wyŜszej;

Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego

ma postać obligatoryjną bądź fakultatywna

(umieć kilka nie trzeba wszystkich) Przesłanki zawieszenia obligatoryjnego

a) śmierć strony, jej przedstawiciela ustawowego, utrata przez nich zdolności procesowej, utrata przez stronę

zdolności sądowej, utrata przez przedstawiciela ustawowego takiego charakteru, chyba Ŝe przedmiot dotyczy

praw i obowiązków osobistych – wówczas umorzenie, bo postępowanie byłoby zbędne, bezprzedmiotowe – np.

skarg na odmowę wydania prawa jazdy – po co zawieszać skoro prawo jazdy nie jest dziedziczne jest to

uprawnienie natury osobistej

b) wystąpienie braków w składzie organów jednostki organizacyjnej uniemoŜliwiającej jej działanie c)

pozostawanie przez stronę w miejscowości pozbawionej komunikacji z sądem np. śnieŜyca d) wszczęcie

postępowania upadłościowego gdy sprawa dot. przedmiotu wchodzącego do masy upadłościowej e)

przedstawienie przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego do TK f) wniesienie skargi do sądu po

wszczęciu postępowania administracyjnego nadzwyczajnego (np. wznowieniowego czy np. w przedmiocie

stwierdzenia niewaŜności)

Przesłanki zawieszenia fakultatywnego

Na egzaminie podać przykłady np. 2

13-39

prejudycjalność : zaleŜność rozstrzygnięcia sprawy od wyniku toczącego się postępowania

administracyjnego lub sądowego lub przez TK

ujawnienie się czynu, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na

rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej

MoŜna powiedzieć, Ŝe Te 2 pierwsze przesłanki wspólnie mają ten element prejudycjalności w sobie.

brak lub wskazanie złego adresu skarŜącego lub niewykonanie przez skarŜącego innych zarządzeń i

związany z tym skutek w postaci niemoŜności nadania sprawie dalszego biegu

śmierć pełnomocnika, chyba Ŝe strona działa przed sądem osobiście

zgodny wniosek stron (spoczywanie postępowania) (wniosek skarŜącego oraz zgoda organu) – max na 3

lata. Przez 3 lata od daty postanowienia w zawieszeniu, po tym terminie jeŜeli brak wniosku o podjęcie,

sąd umarza postępowanie

Skutki zawieszenia postępowania

Wstrzymanie biegu wszelkich terminów, które zaczynają biec dopiero od początku od dnia podjęcia

postępowania; terminy sądowe wyznacza się w miarę potrzeby na nowo; wyjątek:, gdy zawieszono na

wniosek stron (spoczywanie) lub ze względu na niemoŜność nadania sprawie dalszego biegu (strona

własnym działaniem uniemoŜliwia dalsze prowadzenie postępowania) – zawieszenie wstrzymuje tylko

terminy sądowe, które biegną dalej od podjęcia postępowania

Wstrzymanie czynności sądowych, z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo

wstrzymanie wykonania aktu lub czynności

Podjęcie zawieszonego postępowania:

co do zasady, sąd podejmuje postępowanie z urzędu, gdy ustała przyczyna zawieszenia np. w przypadku

śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych; w przypadku prejudycjalności

– od uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie prejudycjalne

JeŜeli postępowanie spoczywa jego podjęcie następuje na wniosek którejkolwiek ze stron, ale nie

wcześniej niŜ po upływie 3 m-cy od zawieszenia postępowania (postępowanie musi spoczywać co najmniej

3 m-ce)

Przesłanki umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego

skuteczne cofnięcie skargi przez skarŜącego

śmierć strony, jeŜeli przedmiot postępowania dot. prawa i obowiązków osobistych

bezprzedmiotowość postępowania z innych przyczyn (np. przestał istnieć przedmiot skargi ze względu na

uchylenie aktu w trybie autokontroli – skargę wnosi się bowiem za pośrednictwem organu który wydał

decyzję – skarga i tak jest kierowana do sądu, nawet jeŜeli organ uchyli taką zaskarŜoną decyzję, ale dla

sądu jest ona juŜ wtedy bezprzedmiotowa, inna bezprzedmiotowość gdy np. postępowanie jest zawieszone

bo toczy się postępowanie do. Stwierdzenia niewaŜności i taką niewaŜność organ stwierdzi więc dla sądu

stanie się sprawa juŜ bezprzedmiotowa, ustanie stanu bezczynności organu; zmiana stanu prawnego po

wszczęciu postępowania

bezczynność stron (w przypadku spoczywania postępowania) – brak wniosku w terminie 3 lat od

zawieszenia

ORZECZENIA SĄDOWE

jest to najistotniejsza czynność sądowa, moŜe się ona odnosić do toku postępowania lub innych kwestii

wpadkowych bądź do istoty sprawy sądowoadministracyjnej,

rodzaje orzeczeń sądowych :

wyroki,

postanowienia,

zarządzenia przewodniczącego sądu (charakter prawny tych ostatnich jest sporny).

WYROK A POSTANOWIENIE

wyrok rozstrzyga sprawę co do istoty sprawy sądowoadministracyjnej rozstrzyga czy decyzja

administracyjna jest legalna, chyba Ŝe przepis szczególny stanowi inaczej (np. postanowienie NSA o

rozstrzygnięciu sporu o właściwość).

postanowienie – to co do zasady akt procesowy, wpadkowy (incydentalny) np. postanowienie w kwestii

zawieszenia postępowania, umorzenia, wydawany w przypadku gdy ustawa nie przewiduje wydania

wyroku.

Wyrok- zasadnicze cechy

tylko wyrok ma formę solenną (uroczystą) - tzn. sąd wydaje go w imieniu RP,

co do zasady – wydawany jest po przeprowadzeniu rozprawy, postanowienia najczęściej wydawane

na posiedzeniu niejawnym

jedynie prawomocnemu wyrokowi przysługuje powaga rzeczy osądzonej art. 171 Ppsa

nie korzysta z takiej powagi postanowienie

Zasada niezwiązania sądu granicami skargi – art. 134 Ppsa

sąd jest związany granicami sprawy sądowoadministracyjnej – „rozstrzyga w granicach danej sprawy” –

nie moŜe wkraczać w inną nową sprawę,

sąd nie jest związany granicami skargi, tzn. ma prawo dokonać oceny zgodności z prawem przedmiotu

zaskarŜenia (np. decyzji) takŜe wówczas, gdy określony zarzut nie został w skardze podniesiony, nie jest

związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną (o ile taką wskazano)

Zakaz reformationis in peius art. 134 § 2 Ppsa zakaz pogarszania pozycji skarŜącego, zakaz zmiany na

gorsze. W praktyce tej zasady się nie dostrzega.

Sąd nie moŜe wydać orzeczenia na niekorzyść skarŜącego, chyba Ŝe stwierdzi

naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem niewaŜności zaskarŜonego aktu lub

czynności – motywem jest aby nie stwarzać dla skarŜącego obawy ze jak złoŜy skargę to jego sytuacja prawna

zostanie jeszcze bardziej pogorszona, chyba Ŝe mamy do czynienia z aktem niewaŜnym – nie moŜe być w

obrocie prawnym nielegalnych decyzji.

nasuwa szereg kontrowersji: wyłącza zasadę niezwiązania sądu granicami skargi, ogranicza funkcję

kontrolną sądu w zakresie oceny zgodności z prawem działań administracji publicznej

ogranicza w sposób bezpośredni moŜliwości orzecznicze sądu,

w sytuacji stwierdzenia przez sąd innych wad niŜ skutkujących niewaŜnością aktu lub czynności – sąd nie

moŜe uchylić aktu, jeŜeli w jego ocenie w ponownym postępowaniu przed organem administracyjnym

mógłby zostać wydany mniej korzystny dla skarŜącego.

Głębokość orzekania (ingerencji) przez sąd administracyjny art. 135 Ppsa

przy rozstrzyganiu sprawy sąd moŜe zastosować środki w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub

podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy (np. w odniesieniu do decyzji

organu I instancji przy rozpatrywaniu skargi na decyzje wydane w trybach nadzwyczajnych moŜe odnosić

się do decyzji wydanej w trybie zwykłym),

przesłanką takiej „głębokości orzekania” jest niezbędność dla końcowego załatwienia skargi. Przedmiotem

skargi moŜe być decyzja stwierdzająca niewaŜność innej decyzji. Rozpatrując skargę na decyzję

stwierdzającą bądź odmawiającą stwierdzenia niewaŜności decyzji moŜe sąd zaingerować w tą decyzję

pierwotną co do której toczyło się postępowanie w sprawie niewaŜności. To samo przy wznowieniu jeŜeli w

wyniku wznowienia organ wydał decyzję „odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej” i na to została

złoŜona skarga do sądu sąd skontroluje nie tylko decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej

ale i pierwotną.

Ogłoszenie wyroku

Powinno nastąpić na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę (zasada)

Wyjątek: publikacja wyroku – problem odroczenia ogłoszenia wyroku – sąd moŜe zamknąć rozprawę ale

jeszcze przemyśleć wyrok – moŜe więc odroczyć jego ogłoszenie

Dopuszczalne jest odroczenie ogłoszenia wyroku na czas do 14 dni (termin instrukcyjny) z moŜliwością

przedłuŜenia tylko raz o 7 dni; odroczenie wymaga wydania postanowienia, w treści, którego naleŜy wskazać

termin ogłoszenia wyroku; samo postanowienie naleŜy ogłosić niezwłocznie po zamknięciu rozprawy

Ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym (zasada) poprzez odczytanie sentencji i podanie

ustanie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia.

Budowa wyroku

Wyrok składa się z 3 części :

części wstępnej tzw. komparycji,

właściwego rozstrzygnięcia (tenor, formuła sentencji), nazywane takŜe rubrum wyroku

uzasadnienia.

Część wstępna wyroku obejmuje :

sygnaturę akt,

nagłówek „w imieniu RP”

oznaczenie sądu,

wskazanie imion i nazwisk sędziów, protokolanta, prokuratora jeśli brał udział,

datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku,

oznaczenie skarŜącego,

oznaczenie przedmiotu zaskarŜenia.

Rozstrzygnięcie (tenor)

obejmuje rozstrzygnięcie o Ŝądaniu skarŜącego (rozstrzygnięcie o istocie sprawy sądowoadministracyjnej)

oraz o innych kwestiach wynikających z przepisów np. koszty postępowania,

jego treść zaleŜy od zasadności skargi (jeŜeli sąd uznaje, Ŝe jest nieuzasadniona to nie ma wtedy

znaczenia przedmiot skargi bo ją oddali – sąd zbadał sprawę i stwierdził Ŝe skarga na decyzję

postanowienie akt praw miejscowego inną czynność jest nieuzasadniona. JeŜeli uzna za uzasadnioną to

trzeba brać pod uwagę przedmiotu skargi tzn., czego skarga dotyczyła) oraz przedmiotu zaskarŜenia

w przypadku nieuwzględnienia skargi, - treść rozstrzygnięcia brzmi : oddalić skargę art. 151 Ppsa, jego

skutkiem pośrednim jest utrzymanie w mocy aktu lub czynności; wyrok oddalający ma charakter

deklaratoryjny (skuteczność ex tunc orzeczenia)

Treść wyroku uwzględniającego skargę na decyzję lub postanowienie WSA :

uchyla decyzję lub postanowienie, jeŜeli stwierdzi :

naruszenie prawa materialnego,(błędna wykładnia, niewłaściwe zastosowanie przepisu) które to miało

wpływ na wynik sprawy (związek przyczynowy między treścią decyzji, a naruszeniem normy

materialnej poza naruszeniem „raŜącym”)

naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (przyczyny

określone w art. 145 $1 i art. 145a K.p.a.) np. jeŜeli sąd uzna ze zostało naruszono prawo strony do

czynnego udziału w postępowaniu

inne naruszenie przepisów procesowych, jeŜeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (z

reguły chodzi na naruszenia zasad dowodowych poza wznowieniowymi i „raŜącymi”).

stwierdza niewaŜność decyzji lub postanowienia (w całości lub części), jeŜeli zachodzą przyczyny określone

w art. 156 kpa lub innych przepisach szczególnych np. wydana z raŜącym naruszeniem prawa

stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, w przypadkach wystąpienia przyczyn

określonych w przepisach kpa lub innych przepisach. (art. 151 $ 2 w zw. Z art. 146$ kpa art. 158$ 2 w

związku z art. 156 $ 2)

Treść wyroku w pozostałych przypadkach (przedmiotem skargi moŜe nie być, bowiem decyzja lub

postanowienie ale np. czynności mat-techniczne)

uchylenie aktu lub stwierdzenie bezskuteczności czynności (np. aktu rejestracji, czynności materialno-

technicznej), albo uznanie uprawnienia lub obowiązku (gdy wynika bezpośrednio z mocy przepisów prawa

np. korzystanie z biblioteki publicznej np. komuś zabroniono korzystania z biblioteki a on składa skargę na

taki akt odmowny – sąd uzna uprawnienie tego człowieka) (art. 3$ 2 pkt 4 Ppsa)

stwierdzenie niewaŜności uchwały lub aktu, o których mowa w art. 3$2 pkt 5 i 6 Ppsa (jeŜeli skarga dot.

aktu samorządowego jeŜeli skarga będzie zasadna sąd nie uchyli uchwały, ale stwierdzi niewaŜność) jeŜeli

naruszenie prawa jest istotne, gdy ma wymiar nieistotny – sąd wskazuje, Ŝe uchwałę wydano z

naruszeniem prawa (forma wynikająca z ustaw samorządowych)

uchylenie aktu nadzoru nad j.s.t., jeŜeli jest zasadna

zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności – w przypadku

skargi na bezczynność

Pytania 26 i 27

PRAWOMOCNOŚĆ ORZECZEŃ SĄDU ADMINISTRACYJNEGO

Formalna- W znaczeniu formalnym prawomocność oznacza niemoŜność zaskarŜenia orzeczenia w toku

instancji, czyli przy pomocy zwykłych środków odwoławczych.

Materialna- „ Orzeczenie prawomocne wiąŜe nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz takŜe inne sądy i

inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych takŜe inne osoby

Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeŜeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy.

Skutki prawomocności orzeczenia:

związanie stron i sądu treścią rozstrzygnięcia. Ponadto prawomocne orzeczenie wiąŜe takŜe inne sądy i

inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych takŜe inne osoby. W przypadku,

gdy orzeczenie sądu wiąŜe oprócz stron postępowania takŜe inne osoby mówi się, Ŝe orzeczenie ma

rozszerzoną prawomocność.

- tzw. powaga rzeczy osądzonej. Prawomocny wyrok sądu administracyjnego ma powagę rzeczy

osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Powaga

rzeczy osądzonej wyklucza moŜliwość ponownego postępowania w tej samej sprawie między tymi

samymi stronami.

Prawomocność orzeczenia stwierdza WSA, na posiedzeniu niejawnym, bądź NSA dopóki akta sprawy

znajdują się w tym sądzie. Sąd stwierdza prawomocność orzeczenia na wniosek strony.

Przypadki wzruszenia prawomocnego orzeczenia- skarga o wznowienie postępowania; uniewaŜnienie

prawomocnego orzeczenia przez NSA (wydane w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie

podległa orzecznictwu sądu administracyjnego w chwili orzekania).

POSTANOWIENIA

Postanowienia wydawane są kwestiach, w których przepisy nie przewidują wydania wyroku. W

szczególności sąd orzeka postanowieniem w kwestiach proceduralnych, formalnych.

WyróŜnia się dwa zasadnicze rodzaje postanowień:

•

postanowienia kończące postępowanie w sprawie- w przypadku orzekania o całym postępowaniu w

sprawie, we wszystkich wypadkach, w których brak jest przesłanek do wydania wyroku (np.

postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej).

•

postępowania nie kończące postępowania w sprawie- wydawane są przez sąd w związku z

przeprowadzeniem danego postępowania, mogą dotyczyć takŜe okoliczności, które pojawiają się w

toku postępowania (np. postanowienie o zawieszeniu postępowania).

JeŜeli sąd wyda postanowienie na posiedzeniu niejawnym- ma obowiązek z urzędu doręczyć stronom

postanowienie. Ponadto, jeŜeli na takie postanowienie słuŜy środek zaskarŜenia sąd ma obowiązek

doręczyć postanowienie wraz z uzasadnieniem. JeŜeli postanowienie wydawane jest na rozprawie- sąd

uzasadnia je (termin 7 dni od wydania) i doręcza je stronom, jeŜeli podlega ono zaskarŜeniu.

Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąŜe sąd:

od chwili podpisania z uzasadnieniem (gdy uzasadnienie istnieje),

od chwili podpisania sentencji (gdy uzasadnienia brak).

Postanowienie wydane na posiedzeniu jawnym- wiąŜe od chwili jego ogłoszenia.

Postanowienia niekończące postępowanie w sprawie, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany

okoliczności, chociaŜby były zaskarŜone, a nawet prawomocne.

Postanowienia, jeŜeli ustawa tak stanowi, mogą być zaskarŜone zaŜaleniem.

Sąd wydaje postanowienia min. w następujących sprawach:

o wyłączenie sędziego,

- odrzucenia skargi,

- o przywrócenie terminu na dokonanie czynności procesowej,

- odrzucenia skargi kasacyjnej,