background image

 

 
 
  

 

Avenue des Arts, 43 - 1040 Brussels - BELGIUM - Tel. +32 2 514 11 11 - Fax. +32 2 511 29 05 
info@fooddrinkeurope.eu - www.fooddrinkeurope.eu 

Zestaw  narzędzi  służący  do  zmniejszenia 
zawartości 

akryloamidu 

wyrobach 

ciastkarskich  

 

Akryloamid 
Akryloamid  jest  substancją  w  naturalny  sposób  powstającą 
w  żywności  na  skutek  obróbki  termicznej  np.  pieczenia, 
grillowania  lub  smażenia.  Akryloamid  może  powodować 
nowotwory 

zwierząt, 

według 

ekspertów 

prawdopodobnie  także  u  ludzi.  Chociaż  akryloamid  był 
prawdopodobnie  składnikiem  naszej  diety  od  czasu  kiedy 
człowiek  zaczął  gotować,  z  powodu  troski  o  nasze 
bezpieczeństwo,  eksperci  na  całym  świecie  zalecają  
zmniejszenie jego zawartości w produktach spożywczych. 
 
Akryloamid  występuje  w  wielu  różnych  artykułach 
spożywczych,  także  w  tych  produkowanych  przemysłowo, 
przygotowywanych 

gastronomii  

i  w  gospodarstwach  domowych.  Znajduje  się  również  w 
takich  podstawowych  produktach  jak  chleb,  ziemniaki,  jak 
również  w  niektórych  innych  produktach  takich  jak  chipsy, 
herbatniki i kawa. 
 
Zestaw 

narzędzi 

FoodDrinkEurope 

(Europejskiego 

Stowarzyszenia  Przemysłu  Spożywczego  i  Napojów) 
dotyczący akryloamidu  
Po odkryciu akryloamidu w żywności, przemysł spożywczy i 
inne  zainteresowane  strony,  w  tym  organy  ustalające 
przepisy,  podjęły  działania  w  celu  zbadania,  w  jaki  sposób 
akryloamid  powstaje  w  żywności  oraz  jakie  metody  mogą 
zostać użyte w celu zmniejszenia jego zawartości w środkach 

spożywczych  przy  zastosowaniu  zasady  ALARA  Organizacja 
FoodDrinkEurope  koordynowała  prowadzone  działania  i 
zebrała  otrzymane  wyniki  w  celu  opracowania  zestawu 
narzędzi dot. zmniejszenia zawartości akryloamidu.  
 
Do czego służy zestaw narzędzi? 

 

Wyszczególnia 

istniejące 

metody 

zmniejszenia 

zawartości akryloamidu w środkach spożywczych  

 

Umożliwia użytkownikom dokonanie oceny  

     i wyboru sposobów zmniejszających jego zawartość  

 
ALARA 
ALARA  jest  akronimem  pojęcia  “As  Low  As  Reasonably 
Achievable”  (“najniższy  rozsądnie  osiągalny  poziom”).  
Oznacza  to,  że  operator  żywności  powinien  powziąć 
odpowiednie, rozsądne, a więc nie przesadne  środki w celu 
obniżenia do możliwie jak najniższego poziomu określonego 
zanieczyszczenia w gotowym produkcie, przy  uwzględnieniu 
istniejącego  ryzyka,  ale  także  innych  uzasadnionych 
czynników,    takich  jak  potencjalne  ryzyko  innych 
zanieczyszczeń,  właściwości  organoleptyczne  i  jakość 
finalnego  produktu,  a  także  możliwość  uzyskania 
zamierzonego celu  i skuteczność kontroli.  
 
W  celu  zapewnienia  kontynuacji  postępowania  zgodnie  z 
zasadą  ALARA  operator  żywności  powinien  monitorować 
skuteczność  wdrożonych  metod  oraz  poddawać  je  
działaniom korygującym jak tylko jest to konieczne.  
 
Co Państwo mogą zrobić? 

 

Wykorzystać  niniejszą  broszurę  do  identyfikacji  metod, 

które  można  zastosować  w  celu  zmniejszenia  poziomu 
akryloamidu  

 

Nie  wszystkie  metody  mają  zastosowanie  dla  Państwa 
warunków produkcyjnych  

 

W celu określenia odpowiednich metod, będą Państwo 
musieli  wziąć  pod  uwagę  stosowane  przez  siebie 
sposoby  produkcji,  receptury,  jakość  produktów  oraz 
przepisy ustawodawstwa krajowego. 

 
Akryloamid w wyrobach ciastkarskich  
Niniejsza  broszura  została  opracowana  w  celu  udzielenia 
pomocy 

producentom 

wyrobów 

ciastkarskich

.

 

szczegółowe  porady  można  zwrócić  się  do  Caobisco  - 
Europejskiego  Stowarzyszenia  Przemysłu  Czekoladowego, 
Ciastkarskiego 

Cukierniczego 

pisząc 

na 

adres: 

caobisco@caobisco.be

 

 
Pełna  treść  przewodnika  zamieszczona  jest  na 
poniższej stronie internetowej: 

http://www.fooddrinkeurope.eu/publication/fooddrinkeurope -
updates-industry-wide-toolbox-to-help-manufacturers-further/

 

 

Sposoby powstawania 

 

Akryloamid  powstaje  w  wyniku  reakcji  asparaginy  z 
cukrami redukującymi  

 

Akryloamid 

powstaje 

temperaturach 

przekraczających  120°C 

 

Ilość powstałego akryloamidu zależy od:  

 

Temperatury  

 

Czasu pieczenia 

 

Receptury 

background image

 

 
 

 Annex 12  to FCP/AATEC/029/11E- 

 

2/2 

Sposoby zmniejszenia zawartości akryloamidu w herbatnikach, krakersach i pieczywie chrupkim

 

 

Następujące  „narzędzia”  są  już  skutecznie  wykorzystywane  na  skalę  przemysłową  do  zmniejszenia  zawartości  akryloamidu  w  różnych  rodzajach  wyrobów 
piekarskich  i  ciastkarskich.  Jednak  z  powodu  znacznej  liczby  receptur,  składników  i  procesów  wykorzystywanych  w  tradycyjnej  produkcji,  nie  istnieje  jeden 
prosty  sposób  na  ograniczenie  powstawania  akryloamidu  w  wyrobach  piekarskich  i  ciastkarskich.  Producentom  zaleca  się  wybranie  sposobów,  które 
najbardziej odpowiadają wytwarzanym przez nich produktom, metodom produkcji i specyfikacjom jakościowym produktów.  

 

 

Dobór surowców   

 

Opracowywanie receptury  

 
 

Opracowananie warunków 

wypieku  

 

Cechy końcowego produktu 

 

Struktura cukrów w ziarnach zbóż nie jest 
kluczowym czynnikiem wpływającym na 
powstawanie akryloamidu. 

 

Gleby ubogie w siarkę  znacznie wpływają 
na  poziom zawartości asparaginy w 
określonych ziarnach zbóż. Mniejsza 
zawartość siarki w glebie skutkuje wyższym 
poziomem zawartości asparaginy w 
zbożach, a tym samym większym 
prawdopodobieństwem powstawania 
akryloamidu.  Przygotowywanie wypieków 
z mąki pszennej o niedostatecznej 
zawartości siarki ma również wpływ na 
zakres powstających  związków smakowo-
zapachowych i w konsekwencji na 
właściwości organoleptyczne.  
 

 

Niektóre składniki używane do produkcji  już 
same w sobie zawierają wysoki poziom 
akryloamidu, który może mieć wpływ na poziom 
AA w finalnym produkcie  

 

Jeżeli wykorzystywane są środki spulchniające  
np. w twardych słodkich herbatnikach, 
zastąpienie wodorowęglanu amonu innym 
środkiem spulchniającym czasami przynosi 
rezultat.  Alternatywnymi środkami są węglan 
potasu  z winianem potasu lub difosforan 
disodowy z wodorowęglanem sodu.  

 

W przypadku niektórych produktów, np. 
pierników, pieczywa chrupkiego i kruchych 
słodkich herbatników można wypróbować 
asparaginazę.  

 

Fruktoza, stosowana w produktach takich jak 
pierniki powinna być zastąpiona glukozą. Należy 
używać jedynie syropów glukozowych o niskiej 
zawartości fruktozy.  

 

Przy mniejszym użyciu mąki pełnoziarnistej 
powstaje mniejsza ilość akryloamidu.   

 

Pieczenie w niższej temperaturze 
przez dłuższy czas, lecz do 
uzyskania takiej samej końcowej 
wilgotności jest skutecznym 
sposobem zmniejszania 
zawartości akryloamidu w 
niektórych produktach. Rezultat 
wypieku zależy od wilgotności.   
 
 

 

Może to mieć wpływ na pogorszenie 
wysokości wypieku, jego aromatu i 
tekstury. Jeśli alternatywnie stosuje 
się sole sodowe, należy dołożyć 
starań, aby nie uzyskać nadmiernej 
zawartości sodu w produkcie 
końcowym.  

 

Produkt będzie na pewno mieć 
jaśniejszą, mniej “wypieczoną” 
barwę.   

 

Należy dołożyć starań, aby uniknąć 
niedopieczenia produktu, gdyż 
mogłoby to spowodować problemy 
mikrobiologiczne przy 
przechowywaniu.  

 

Wypieki z mąki pełnoziarnistej są 
polecane ze względów odżywczych i 
smakowych.