background image

7. Oznaczenia graficzne 

7. Oznaczenia graficzne 

stosowane w projektach 

stosowane w projektach 

zagospodarowania terenu lub 

zagospodarowania terenu lub 

dzia

dzia

ł

ł

ki

ki

Rysunek budowlany  - PN-B-01027

Lipiec 2002

OZNACZENIA GRAFICZNE OBIEKTÓW BUDOWLANYCH

background image

OZNACZENIA GRAFICZNE GRANIC I LINII REGULACYJNYCH

background image

OZNACZENIA GRAFICZNE URZĄDZEŃ KOMUNIKACYJNYCH

background image

WYMIAROWANIE

OZNACZENIA GRAFICZNE UKSZTAŁTOWANIA TERENU

OZNACZENIA 

GRAFICZNE 

PROJEKTOWANYCH 

URZĄDZEŃ 

ZWIĄZANYCH 

OBIEKTEM 

BUDOWLANYM, 

SIECI 

ZEWNĘTRZNYCH I PRZYŁACZY

background image
background image

OZNACZENIA GRAFICZNE ZIELENI I URZADZEŃ TERENOWYCH

background image

WIELOFUNKCYJNOŚĆ 

WIELOFUNKCYJNOŚĆ 

PRZESTRZENI PLANISTYCZNEJ

PRZESTRZENI PLANISTYCZNEJ

Obszar  wielofunkcyjny można  zdefiniować  jako  przestrzeń,  która 

ze  względu  na  cechy  ją  charakteryzujące  jest  zdolna  do 

alternatywnego (jednakowo prawdopodobnego) pełnienia więcej niż 

jednej  funkcji,  które  w  konkretnym  otoczeniu  egzogenicznym  (np. 

w  uwarunkowaniach  społeczno-gospodarczych)  mogą  generować 

porównywalny zysk

background image

Prawdopodobieństwo pojawienia się określonej funkcji wynika 

przede wszystkim z:



cech przestrzeni (regionu), które są względnie stabilne i niezmienne



cech, które wynikają z potrzeb i oczekiwań obecnych i przyszłych

użytkowników przestrzeni

Z ekonomicznego punktu widzenia:

Istniejący stan zagospodarowania każdego terenu wynika z cech fizycznych 

tego obszaru oraz z aktualnego stanu społeczno-ekonomicznego.

Każde określone warunki ekonomiczno-społeczne powodują zapotrzebowanie 

na odpowiednie formy użytkowania ziemi -

popyt kształtuje przestrzeń

popyt kształtuje przestrzeń

(wraz z rozwojem jedne formy użytkowania przechodzą w inne, bardziej 

pożądane i bardziej adekwatne do potrzeb wynikających z aktualnego 

poziomu rozwoju społeczno-ekonomicznego). 

Stan użytkowania ziemi jest więc funkcją popytu na taką formę 

korzystania z przestrzeni.

Można założyć, że każdemu obszarowi 

Można założyć, że każdemu obszarowi 

przyporządkowany jest zbiór obiektywnych cech 

przyporządkowany jest zbiór obiektywnych cech 

nie tworzących żadnej wartości, dopiero człowiek 

nie tworzących żadnej wartości, dopiero człowiek 

nadaje im wartość w zależności od konkretnych 

nadaje im wartość w zależności od konkretnych 

zamiarów

zamiarów. 

• Dany  zbiór  cech  obszaru  umożliwia  różnorodne 

wykorzystanie,  które  jest  ograniczone  jedynie 

kosztami

wprowadzenia  określonego  sposobu 

użytkowania terenu.

• W  danym  czasie  i  miejscu  jednakowo  możliwe  w 

zasadzie  są  wszystkie  formy  użytkowania  terenu,  a 

ich  pojawienie  uwarunkowane  jest  możliwościami 

technicznymi i ekonomicznymi i społecznymi. 

background image

Zawsze  jednak  w  danym  czasie  istnieje  najlepsze  i 

Zawsze  jednak  w  danym  czasie  istnieje  najlepsze  i 

najkorzystniejsze (optymalne) użytkowanie ziemi

najkorzystniejsze (optymalne) użytkowanie ziemi. 

• W zależności od ogółu cech  charakteryzujących  stan 

rozwoju  danego  obszaru  - forma  użytkowania  ziemi 

najlepsza  dziś  nie  musi  i  najprawdopodobniej  nie 

będzie najlepsza jutro 

Dochodzenie do optymalnego użytkowania ziemi

Dochodzenie do optymalnego użytkowania ziemi

(zagospodarowania gruntu) najczęściej realizowane 

jest poprzez zmianę istniejącej formy użytkowania 

ziemi na nową z reguły bardziej optymalną i 

przystosowaną do aktualnych warunków społeczno –

ekonomicznych. 

Najczęściej odbywa się to 

kosztem gruntów rolnych i 

kosztem gruntów rolnych i 

leśnych

leśnych, dla których następuje zmiana przeznaczenia 

na cele nierolnicze i nieleśne. 

Obraz  teoretycznej  ścieżki  rozwojowej  danego  obszaru  jako  układu

przestrzennego  przyjmującego  z  czasem  coraz  to  inne  formy 
użytkowania  ziemi  może  być  przedstawiony  w  postaci  diagramu 

bifurkacyjnego:

oś pionowa reprezentuje 
poziomy energetyczne 
odpowiadające kolejnym, coraz 
wyżej zorganizowanym formom 
użytkowania obszaru,

oś pozioma reprezentuje 
strzałkę czasu 

W czasie T

0

osiągnięta zostaje ściśle określona forma użytkowania odpowiadająca 

monofunkcji na poziomie energetycznym E

0

(każdorazowej wartości czasu T odpowiada 

jedna i tylko jedna wartość E). 
W momencie T

1

, jednakowo prawdopodobne są dwie formy: E’

1

oraz E”

1

– układ staje 

się wielofunkcyjny w sensie prawdopodobieństwa użytkowania ziemi. 
Kolejne bifurkacje następujące później odpowiadają zwielokrotnieniu form jednakowo 
prawdopodobnych w tych samych momentach.

Wartość prawdopodobieństwa pojawienia się na danym obszarze 
określonych funkcji można oszacować wykorzystując do analizy 

układów przestrzennych macierze cech wywołujących potencjalne 

użytkowanie terenu:

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

1

0.10

0.10

0.10

0.10

0.10

0.10

0.10

0.10

0.10

0.10

PRAWDOPODOBIEŃSTWO  P(F) (dla 56 
cech)

56

5.60

5.60

5.60

5.60

5.60

5.60

5.60

5.60

5.60

5.60

RAZEM

1

0.12

0.11

0.11

0.13

0.12

0.14

0.20

0.00

0.03

0.04

Grunty orne VI - VI z klasy

56.

1

0.09

0.08

0.08

0.08

0.07

0.06

0.09

0.09

0.12

0.23

Grunty orne IV a - V klasy

55.

1

0.09

0.08

0.07

0.08

0.07

0.07

0.10

0.10

0.09

0.24

Grunty orne I - III b klasy

54.

1

0.10

0.08

0.09

0.13

0.11

0.14

0.20

0.03

0.07

0.04

Pastwiska VI -VI z klasy

53.

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

…..

1

0.10

0.15

0.14

0.08

0.07

0.14

0.09

0.08

0.08

0.08

Rzędy drzew

8.

1

0.00

0.13

0.11

0.15

0.16

0.12

0.18

0.05

0.08

0.03

Granice lasów

7.

1

0.04

0.14

0.12

0.09

0.12

0.18

0.04

0.12

0.12

0.03

Źródła

6.

1

0.08

0.17

0.10

0.06

0.17

0.14

0.07

0.07

0.08

0.05

Małe wody stojące

5.

1

0.09

0.07

0.15

0.08

0.07

0.17

0.10

0.09

0.08

0.10

Bagna i mokradła

4.

1

0.09

0.08

0.07

0.09

0.08

0.07

0.11

0.22

0.09

0.11

Kanały i rowy

3.

1

0.00

0.11

0.14

0.12

0.14

0.10

0.15

0.11

0.10

0.03

Rzeki i strumienie

2.

1

0.00

0.04

0.16

0.16

0.14

0.14

0.13

0.11

0.10

0.03

Linie brzegowe jezior

1.

P

B

Wn

Wz

Wi

LsE

LsP

Ł

Ps

R

Funkcja obszaru

Cechy terenu

L.p.

Oznaczenia: R - funkcja rolna - grunty orne ,  Ps - funkcja rolna - pastwiska,   Ł - funkcja rolna - łąki, LsP -
funkcja leśna - produkcyjna,  LsE - funkcja leśna - ekologiczno-ochronna, Wi - funkcja rekreacyjna - rekreacja 
indywidualna,  Wz - funkcja rekreacyjna - rekreacja zbiorowa, Wn - funkcja rekreacyjna - rekreacja bez prawa 
zabudowy, B - funkcja osiedlowa - tereny zabudowane, P - funkcja  przemysłowa - infrastrukturowa. 

background image

Entropia - w ujęciu teorii informacji jest miarą nieuporządkowania, 
nieokreśloności.

W roku 1963 Shannon wprowadził pojęcie entropii rozumianej jako utrata informacji 

Maksymalna wartość entropii w odniesieniu do form użytkowania przestrzeni oznacza, że 

wszystkie „dostępne” formy użytkowania są jednakowo prawdopodobne. 

W przypadku niskiej wartości entropii danego układu przestrzennego – możliwe formy 

użytkowania przestrzeni są w większym stopniu jednoznaczne, bardziej „uporządkowane” –

rozróżnialne. 

W teorii informacji przyjmuje sięże wartość entropii może być obliczona ze wzoru:

- c

p

i

ln p

i

gdzie:



– średnia entropia lub miara nieokreśloności



– stała



p

i

– prawdopodobieństwo pojawienia się poszczególnych funkcji

=

n

1

Z analizy wzoru wynika, że:



jeśli jeden stan jest pewny, pozostałe są niemożliwe – to entropia przyjmuje wartość zero,



jeśli wszystkie stany są jednakowo prawdopodobne – entropia osiąga maksimum,

Hmax - c  ln p



we wszystkich innych przypadkach słuszna jest nierówność:

0

≤≤≤≤

≤≤≤≤

- c  ln p

Wartości ekstremalne są tylko teoretycznie możliwe ale bardzo mało prawdopodobne. Wartość entropii 

praktycznie zawarta jest w przedziale:

0

<<<<

<<<<

- c  ln p

1

2

3

4

5

6

1

2

3

4

5

6

Realizacja ćwiczenia

Na podstawie opracowań kartograficznych dla przyjętych pól 
podstawowych określamy  własności przestrzeni

H

max

= 2,302

H = 2,298

1

0,09

0,12

0,09

0,11

0,12

0,06

0,10

0,10

0,10

0,12

SUMA/11

11

1,03

1,3

1,02

1,17

1,27

0,71

1,08

1,08

1,07

1,27

SUMA

1

0,11

0,08

0,15

0,09

0,08

0,07

0,10

0,09

0,14

0,10

52

1

0,18

0,16

0,02

0,03

0,02

0,02

0,10

0,14

0,11

0,22

41

1

0,07

0,15

0,11

0,18

0,18

0,03

0,05

0,03

0,06

0,13

37

1

0,11

0,17

0,07

0,09

0,08

0,07

0,11

0,10

0,09

0,11

29

1

0,11

0,08

0,14

0,08

0,15

0,08

0,10

0,09

0,10

0,05

27

1

0,04

0,03

0,05

0,03

0,13

0,03

0,16

0,18

0,13

0,22

26

1

0,21

0,08

0,07

0,09

0,08

0,07

0,11

0,10

0,09

0,11

23

1

0,10

0,18

0,06

0,16

0,12

0,06

0,08

0,08

0,07

0,09

20

1

0,08

0,06

0,14

0,16

0,15

0,14

0,07

0,07

0,06

0,08

17

1

0,02

0,18

0,10

0,11

0,12

0,02

0,02

0,15

0,14

0,13

10

1

0,00

0,13

0,11

0,15

0,16

0,12

0,18

0,05

0,08

0,03

7

P

B

Wn

Wz

Wi

LsE

LsP

Ł

Ps

R

L.p.

PRZYKŁAD - POLE nr 1

background image

Jako miernik stopnia wielofunkcyjności danego obszaru (W) należy przyjąć 

współczynnik wiążący wszystkie wielkości – indykatory wielofunkcyjności:

• maksymalną wartość prawdopodobieństwa funkcji (Pmax), 
• liczbę przypadków z taką wartością (n), 
• wartość entropii prawdopodobieństw (H) 
• teoretyczną maksymalną wartość entropii prawdopodobieństw (Hmax).

W = 

0,01 

max

max

H

P

nH

Tak skonstruowany stopień wielofunkcyjności przyjmuje dla przypadków:



H = Hmin

wartość   W = 0,00,



H = Hmax

wartość  W = 1,00.

0,00

1

0,01

0,01

0,01

0,01

0,01

0,01

0,01

0,01

0,01

0,91

16

0,03

1

0,03

0,02

0,03

0,02

0,30

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

15

0,04

1

0,01

0,02

0,03

0,03

0,01

0,16

0,17

0,18

0,19

0,20

14

0,32

6

0,01

0,01

0,01

0,01

0,16

0,16

0,16

0,16

0,16

0,16

13

0,36

6

0,03

0,05

0,02

0,01

0,15

0,15

0,15

0,15

0,15

0,15

12

0,40

5

0,03

0,04

0,11

0,11

0,11

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

11

0,48

6

0,03

0,03

0,11

0,11

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

10

0,51

7

0,02

0,02

0,05

0,13

0,13

0,13

0,13

0,13

0,13

0,13

9

0,53

7

0,02

0,02

0,06

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

8

0,56

7

0,02

0,03

0,11

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

7

0,57

7

0,04

0,06

0,06

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

6

0,63

8

0,02

0,02

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

0,12

5

0,79

9

0,01

0,11

0,11

0,11

0,11

0,11

0,11

0,11

0,11

0,11

4

1,00

10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

0,10

3

0,25

3

0,09

0,12

0,09

0,11

0,12

0,06

0,10

0,10

0,10

0,12

2

0,05

1

0,08

0,11

0,06

0,08

0,10

0,04

0,10

0,13

0,11

0,21

1

W

n

F10

F9

F8

F7

F6

F5

F4

F3

F2

F1

Lp.

Wartość stopnia wielofunkcyjności dla kilku przykładowych przypadków:

Idealnie wielofunkcyjny jest obszar nr 3 charakteryzujący się jednakowym 
prawdopodobieństwem wystąpienia każdej funkcji, dla którego W = 1,00 oraz, jak można 
policzyć, H = Hmax = 2,302. 

PLANOWANIE PRZESTRZENI 
PLANISTYCZNEJ W 
MIKROSKALI  

• - PRZYKŁAD

 

          

NIERUCHOMOŚCI

 

 

  

Przyk

ł

ad

Dany  jest  obszar,  na  którym  pojawiła  się potrzeba  uporządkowania  jego 

struktury  przestrzennej, 

co  wymaga  opracowania  planu  zagospodarowania 

przestrzennego.

Zakłada  się,  że  pojawią się działki  o  bardziej  regularnych  kształtach,  szersze 

drogi  oraz  nowe  formy  użytkowania  przestrzeni (woda  – kanał oraz  park)  

podnoszące jakość życia właścicieli czterech nieruchomości (A,B,C i D).

background image

Przed  przekształceniem  10  ha,  z  ogólnej  powierzchni  100  ha,  było

przeznaczone na cele publiczne – w tym przypadku była to droga. 

Pozostałe 90 ha ziemi stanowiło własność czterech osób (

A, B, C, D

). 

Należy  tak  zaprojektować  przestrzeń,  aby  po  jej  przekształceniu,

powierzchnia  przeznaczona  na  cele  publiczne  (drogi,  wody  oraz  park) 

zwiększyła się do 28 ha.

Należy  również  wydzielić  tzw. 

grunt  rezerwowy

,  przeznaczony  do 

sprzedaży  - dochód  ze  sprzedaży  gruntu  rezerwowego  powinien  pokryć 

koszt przekształcenia. 

Powierzchnię  tego  gruntu  oblicza  się 

dzieląc  przewidywane  koszty  całego 

zabiegu  przez  prawdopodobną wartość  rynkową jednostki porównawczej

po jego przeprowadzeniu.

W  prezentowanym  przykładzie,  oszacowanie  wartości  rynkowej  gruntu 

przed  przekształceniem  wykazało,  że  wartość  jednostki  porównawczej 

wynosiła  średnio  5  zł/m2,  natomiast  przewiduje  się,  że  wartość  rynkowa 

gruntu po przekształceniu wyniesie  średnio 10 zł/m2. 

Analiza  kosztów  przeprowadzenia  przedsięwzięcia  wykazała,  że  wyniosą 

one 900 000 zł.

A zatem powierzchnia gruntu rezerwowego wynosi:

900 000 zł

10 zł/m

2

,  

co daje 90 000 m

2

(9 ha).

 

Przed 

„planem” 

Po „planie” 

Bilans 

Drogi 

10 

22 

+12 

Wody 

+3 

Park 

+3 

 

Powierzchnia na potrzeby 

publiczne 

 

Razem 

10 

28 

+18 

30 

25 

20 

15 

Zleży od 
wartości 

jednostkowych 

współczynników 

kontrybucji 

 

Patrz przykład niżej, 

odniesiony do 

nieruchomości A 

 

 

Powierzchnia nieruchomości 

Razem 

90 

 

Grunt rezerwowy 

+9 

 

Ogółem 

100 

100 

    Bilans użytkowania ziemi przed i po wprowadzeniu ustaleń planu.  

    Wszystkie wartości podane zostały w hektarach.

 

  
 

+ dodatkowo bilans zmian wartości gruntu 

background image

Porównanie powierzchni nieruchomości „przed” i „po” tym zabiegu wykazuje, że 

ogólna powierzchnia nieruchomości stanowiących własność prywatną

zmniejszy się o 

27 ha 

(18 ha na cele publiczne i 9 ha na grunt rezerwowy).

Stopa  kontrybucji

(d) określona jako iloraz powierzchni kontrybucji (27 ha) i 

powierzchni „wkładu” (90 ha), wynosi zatem:

27 ha 

××××

100%

90 ha, 

czyli 30 %

Relacje zmian wartości gruntu:

średnia wartość gruntu obserwowana przed przekształceniem -

WB = 5 zł/m2,

średnia wartość gruntu prognozowana po przekształceniu -

WA = 10 zł/m2,

- ogólna stopa wzrostu wartości -

Y = WA/WB = 2,

- całkowita wartość rynkowa przed przekształceniem -

VB = WB 

××××

PB

(gdzie PB = 90 ha)

VB = 4 500 000 zł

- całkowita wartość rynkowa po przekształceniu -

VA = WA 

××××

PA

(gdzie PA = 63 ha)

VA = 6 300 000 zł

- indywidualna  stopa  wzrostu  wartości  (wzrost  wartości  gruntu  uczestników 

przedsięwzięcia) 

R = VA/VB = 1,4

W odniesieniu do wybranej nieruchomości – np. A, relacje te wynoszą:

PB(A) = 30 ha,

WB = 5 zł/m2 – średnia wartość obserwowana,

WA = 10 zł/m2 – średnia wartość prognozowana,

= 1,4.

Faktyczna  wartość  rynkowa  jednostki  porównawczej  nieruchomości  A (odniesiona 

do konkretnej nieruchomości), W’B(A) =  4 zł/m2, a spodziewana wartość rynkowa 

jednostki porównawczej tej nieruchomości po przekształceniu, W’A(A) = 8,4 zł/m2.

a więc:

V’A(A) = 1 680 000 zł, 

podczas gdy przed przekształceniem, wartość tego gruntu wynosiła: 1 200 000 zł.

Powierzchnia nieruchomości A, po przekształceniu: 

PA(A) = V’A(A)/W’A(A) = 200 000 m2