background image

1

.      Ogólna charakterystyka systemu elektroenergetycznego SEE. Podstawowe: części 

składowe, parametry polskiego SEE, stany SEE, analizy SEE, rodzaje pracy punktu neutralnego 
sieci i wartości napięcia znamionowego sieci.

 

 
 System elektroenergetyczny SEE: jest to zbiór urządzeń przeznaczonych do wytwarzania, przesyłu i 
rozdziału energii elektrycznej, połączonych ze sobą funkcjonalnie dla realizacji procesu ciągłej 
dostawy energii elektrycznej, a odpowiedniej jakości odbiorcą. 
 
 Części składowe SEE:  
         Elektrownie 
·         Sieci elektroenergetyczne 
         Odbiór, odbiornik, odbiorca. 
 
Najważniejsze parametry systemu SEE: 
  -Moc zainstalowana
 – suma mocy czynnych znamionowych wszystkich generatorów 
zainstalowanych w elektrowniach. 
- Rodzaje elektrowni i ich moce zainstalowane – odzwierciedlają strukturę paliw i źródeł energii 
stosowanych do wytwarzania energii elektrycznej oraz wpływają na tzw. struktury mocy. 
-  Roczna produkcja energii elektrycznej
 - Moc szczytowa – największa moc pobierana przez odbiornik energii elektrycznej w ciągu roku, 
doby. 
- napięcie przesyłowe 
- struktura sieci elektroenergetycznej 
- moce największych elektrowni i bloków 
 
Stany pracy SEE można podzielić na:  ustalone i nieustalone. 
 
 Analiza SEE: 
 
Bilans mocy: 
- Zużycie mocy czynnej: 
- odbiornik ok. 89% 
- straty w SEE ok. 11% 
 
·Źródła mocy czynnej: 
- generator synchroniczny ok. 100% 
 
· Zużycie mocy biernej: 
- odbiornik ok. 53% 
- straty w SEE ok. 47% (w tym transformator 30% i linie 17%) 
 
· Źródła mocy biernej: 
- generator synchroniczny ok. 54% 
- pojemność linii ok. 25% 
- kondensatory ok. 20% 
- kompensatory ok. 1% 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2. 

Schemat zastępczy linii wysokiego napięcia

  

 

background image

 

 

3. Regulacja częstotliwości w SEE (pierwotna i wtórna) 

 
Maly wstęp co to częstotliwość w SEE 
 
Częstotliwość F – jest wielkością systemowa globalną, a jej wartość zależy od  
 
aktualnego zbilansowania mocy zapotrzebowanej przez odbiory i mocy wytwarzanej Początkowy stan 
równowagi systemu elektroenergetycznego jest określony częstotliwością fn= 50 Hz 
 
 Regulacja częstotliwości: 
Wartość częstotliwości jest jednakowa w każdym punkcie krajowego systemu elektroenergetycznego 
(KSE) oraz połączonych ze sobą systemów europejskich. Utrzymywanie zadanej częstotliwości 
wymaga regulacji. Ogólny podział: 
 
- Regulacja pierwotna – mocy jednostki wytwórczej za pomoca  indywidualnego realizatora prędkości 
obrotowej w funkcji częstotliwości sieci i w zalezności od jego nastawienia 
 
Można podzielić na 2 fazy : 
-Pierwsza-kiedy działanie nie zdążyło się jeszcze rozpocząć; na skutek nierównowagi równowagi 
mocy następuje przyhamowanie wirnika i zmniejszenie częstotliwości 
 
 -Druga –regulacja prędkości obrotowej RN steruje zaworami regulacyjnymi na odpływie pary z 
turbiny (t≤30s 
 
W pierwszej fazie częstotliwość spada liniowo z szybkościa zależna od zmian mocy w stosunku do 
mocy wirującej maszyny w systemie przed zaburzeniem. W drugiej zaczyna się zwiększać ażdo 
ustalenia się wartości stałej nie mniejszej do fn 
 
 Regulacja wtórna – regulacja Mozy i częstotliwości w systemie elektroenergetycznym za pomocą 
skoordynowanego oddziaływania na indywidualne regulatory wybranych jednostek wytwórczych 
przez układ automatycznej regulacji  częstotliwości i mocy (ARCM) 
 
 Działanie regulacji wtórnej powinno się rozpoczynać po zadziałaniu regulacji pierwotnej najpóźniej 
w chwili t=30s. Po wystąpieniu zaburzeń i zakończeniu przed upływem 15min 
 
  
Przebieg regulacji wtórnej- w miarę działania regulacji wtórnej systemowe odchylenia regulacji 
dąży do zera. Ma zapewnić stały poziom częstotliwości w ukł. Połączonych ze sobą elektrowni, 
realizowane przez oddziaływanie na moc wydzielonych elektrowni 
 
 
 
 

background image

Regulacja częstotliwość pierwotna i wtórna: 

 

 
 
Regulacja prędkości obrotowej turbiny (częstotliwości) 
 
- Przy wzroście mocy obciążenia z P1 do P2 
 
A1-B1 => regulacja pierwotna 
 
B1-B2=> regulacja wtórna 
 
-Przy spadku mocy obciążenia z P1 do P3 
 
A1-C1 =>reg.pierwotna 
 
C1-C3=> Reg wtórna 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

4. Zmienność dobowa i roczna obciążeń: wykresy obciążeń, charakterystyczne 
parametry  

 

 

 
 
Pdt chwilowe obciążenie dobowe 
 
-Pdo – najmniejsze obciążenie w ciągu doby 
-Pds – szczytowe obciążenie doby 
-Pdśr – średnie obciążenie doby 
-Pdi – dobowa moc zainstalowana 
-Td – czas dobowy 24 h 
-Tds – Dobowy czas użytkowania mocy szczytowej 
-Tdi –dobowy czas użytkowania mocy zainstalowanej 
 

              

 

 Dobowy czas użytkowania mocy szczytowej jest to czas, w którym odbiorca pobierając moc 
szczytową zużyje energię równą rzeczywistej energii zużytej w ciągu doby przy zmiennym 
obciążeniu:   

 

 
Dobowy czas użytkowania mocy zainstalowanej :  

 

 

background image

 
 
  
 

 

 

 
  
Roczny czas użytkowania mocy szczytowej Trs jest to czas, w którym przy zachowaniu stałej 
mocy równej mocy szczytowej Prs byłaby zużyta energia równa rzeczywistej energii zużytej 
w ciągu roku przy zmiennym obciążeniu  

 

  dla KSE   

 

    
 
Sieć  
- nN  2200 – 3200 h  
 -SN 3500 – 4500 h 
-NN 6500 – 7500 h     
 
 
 

5. Obliczanie strat mocy i energii w sieciach, metody zmniejszania strat 
 Metody zmniejszania strat (działania eksploatacyjne i inwestycyjne). 

 
Do zasadniczych środków eksploatacyjnych należą: 
- utrzymanie możliwie wysokiego poziomu napięcia, 
- stosowanie racjonalnych schematów układów sieciowych, 
- opracowanie harmonogramów prac zapewniających zmniejszenie poboru mocy w okresie 
szczytów dobowych, 
- wykorzystywanie urządzeń o korzystniejszych wskaźnikach zużycia energii i ograniczenie 
czasu pracy urządzeń niższej sprawności, 
- bieżąca kontrola zużycia energii w procesach produkcyjno-technologicznych, 
- właściwa konserwacja urządzeń, 
- ograniczenie pracy jałowej silników i transformatorów, 
- kontrola dotrzymania właściwych parametrów procesu technologicznego. 
 
  
 
 

background image

 
Do działań inwestycyjnych należą: 
-zwiększenie przekroju przewodów i kabli 
-wprowadzenie optymalnych struktur napięć i eliminowanie dodatkowych stopni 
transformacji 
-instalowanie nowych transformatorów o zmniejszonych stratach 
-budowa nowych linii ( zmniejszenie odległości przesyłu energii) 
-instalowanie urządzeń do kompensacji mocy biernej 
 
  
Straty sieciowe dzieli się na ze względu na źródło powstawania
-straty techniczne (prądowe(obciążeniowe, podłużne)  ; napięciowe (jałowe , poprzeczne) 
-straty handlowe (straty wynikające z bł. układów pomiarowych; straty powstałe na skutek 
pobrania z sienie niezmierzonej energii elektrycznej) 
 
  
 
Straty mocy czynnej  (techniczne) 

 

 
 
* Straty mocy obciążeniowe 

 

**netoda (??) 3I2R 
 
a) Straty mocy czynnej jałowe (poprzeczne, napięciowe) 

 

 
b) straty jałowe w liniach kablowych SN i WN: 

 

 
Ur- napięcie znamionowe kabla 
C- pojemność robocza jednej żyły kabla 
tgδ – współczynnik stratności izolacji kabla 
 
  
Określenie rocznych strat  energii 
Roczne straty energii czynnej można oszacować ze wzoru: 

 

 
Pmax – maksymalne straty mocy czynnej 
Tr – roczny czas maksymalnych strat 
 
  
Należy określić maksymalną  wartość strat mocy czynnej i wartość czasy Tr na podstawie 
znajomości  czasu Trs. 
 
Wartość czasu Tr można określić na podstawie krzywej Eimera bądź z równań 
algebraicznych . Natomiast w obliczeniach przybliżonych stosuje się: Tr = 2/3 * Trs 
 
 

background image

Schemat zastępczy transformatora, straty w transformatorze 

R

1

R

2

L

r1

L

r2

L

u

2

i

1

i

2

u

1

Odbiornik

sprowadzony

'

'

'

'

do warunków

uzwojenia 

pierwotnego

e    e

1

2

'

i

10

i

Fe

i

=

R

Fe

 

 
 
Podczas pracy transformatora rzeczywistego, czyli podczas przenoszenia energii z uzwojenia 
pierwotnego do wtórnego, tracona jest część mocy. Ma to miejsce w rdzeniu transformatora 
(tzw. straty w żelazie, wynikające z nagrzewania się rdzenia i zużywania mocy na 
magnesowanie rdzenia) oraz w uzwojeniu (tzw. straty w miedzi, wynikają z oporności 
materiału, z którego wykonane jest uzwojenie wtórne). 
W transformatorach dużych mocy poważną rolę odgrywają również straty w metalowych 
częściach konstrukcyjnych, jak ścianki, pokrywa i dno kadzi, belki jarzmowe, konstrukcje 
pracujące uzwojenia