„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

 
 
 

 

 

SZCZEGÓŁOWY  PROGRAM  KURSU  

SPECJALISTYCZNEGO 

 
 

WYKONANIE KONIKOPUNKCJI, ODBARCZENIE ODMY 

PRĘŻNEJ ORAZ WYKONANIE DOJŚCIA DOSZPIKOWEGO 

 

DLA PIELĘGNIAREK SYSTEMU PAŃSTWOWEGO 

RATOWNICTWA MEDYCZNEGO 

 
 
 

 
 
 
 

Termin realizacji:  
Miejsce realizacji:                  
Wykłady: Acton Training Centre Ltd Spółka z o.o. Oddział w Polsce, ul. Krakowskie 
Przedmieście 52, 20-002 Lublin 
Ćwiczenia: „Trinity Management" Sp. z o.o. ul. H. Kołłątaja 3 lok 15, 20-006 Lublin 
Liczba uczestników: 20 osób 

                                                                 
 
 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

PLAN  NAUCZANIA 

 

Lp.  

 

Moduł 

Zajęcia teoretyczne 

Łączna liczba 
godzin 

Wykłady 

(liczba godzin) 

Ćwiczenia (liczba 

godzin) 

 

I 

 

Konikopunkcja jako metoda 
udrażniania dróg oddechowych 

5 

10 

15 

 

II 

 

Odbarczenie odmy prężnej 

5 

10 

15 

III 

 

 
Doszpikowe podawanie leków 
w stanach nagłego zagrożenia 
zdrowotnego 
 

5 

 

5 

 

10 

 

Łączna liczba godzin 

 

15 

25 

40 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

MODUŁ I 

 

KONIKOPUNKCJA JAKO METODA UDRAŻNIANIA DRÓG ODDECHOWYCH 

 
 
Cel modułu  
 
Celem  modułu  jest  przygotowanie  pielęgniarek  do  rozpoznania  objawów  nagłego  zagrożenia 
zdrowotnego  w  zależności  od  wieku  poszkodowanego  oraz    wykonania  konikopunkcji  
w sytuacji kiedy nie ma możliwości zapewnienia drożności dróg oddechowych innymi metodami.  
  
 
Wykaz umiejętności wynikowych: 
 
W  wyniku  realizacji  treści  nauczania  z  zakresu  konikopunkcji  jako  metody  udrażniania  dróg 
oddechowych pielęgniarka powinna : 

•

 

wymienić  najczęstsze  sytuacje,  w  których  może  dojść  do  zatkania  dróg  oddechowych  w 

zależności od wieku poszkodowanego, 

•

 

omówić    przyczyny  zaburzeń  niedrożności  dróg  oddechowych    u  niemowląt,  dzieci  osób 

dorosłych,  

•

 

rozpoznać 

objawy 

kliniczne 

i 

różnicować 

niedrożność 

 

dróg 

oddechowych 

w zależności od wieku i stanu przytomności poszkodowanego, 

•

 

zastosować  znane  metody  usuwania  ciała  obcego  z  dróg  oddechowych  u  przytomnego  i 

nieprzytomnego, 

•

 

przedstawić postępowanie w niedrożności dróg oddechowych, 

•

 

omówić 

metody 

udrażniania 

dróg 

oddechowych 

metodami 

bezprzyrządowymi  

i przyrządowymi,  

•

 

wymienić wskazania i przeciwwskazania do wykonania konikopunkcji, 

•

 

przygotować sprzęt i pacjenta do wykonania konikopunckji, 

•

 

wskazać miejsce nakłucia błony pierścienno-tarczowej u niemowląt, dzieci i osób dorosłych,  

•

 

wykonać  konikopunkcję  uwzględniając  wiek  i  budowę  ciała  poszkodowanego  oraz 

obowiązujące zasady, 

•

 

omówić    metody  monitorowania  układu  oddechowego  w  stanach  nagłego  zagrożenia 

zdrowotnego, 

•

 

przedstawić postępowanie  z poszkodowanym podczas założonej konikopunkcji, 

•

 

wymienić powikłania i niebezpieczeństwa konikopunkcji, 

•

 

omówić postępowanie z poszkodowanym po  usunięciu konikopunkcji. 

 

 

 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

Tematyka zajęć 

Wykład 

Ćwiczenia  

 
Razem 
 

 

1.

 

Niedrożności dróg oddechowych u niemowląt, 
dzieci i osób dorosłych: 

a)

 

odmienność i specyfika postępowania w stanach 

  zagrożenia zdrowotnego u niemowląt i dzieci  

b)

 

etiologia niedrożności dróg oddechowych 

-

 

depresja ośrodkowego układu nerwowego 

-

 

ciało obce 

-

 

obrażenia twarzy lub gardła 

-

 

zapalenie nagłośni 

-

 

obrzęk gardła 

-

 

kurcz głośni 

-

 

skurcz oskrzeli 

-

 

nadmiar wydzieliny  

c)

 

objawy częściowej lub całkowitej niedrożności dróg 

oddechowych niemowląt,  dzieci i dorosłych 

-

 

kaszel efektywny 

-

 

kaszel nieefektywny 

d)

 

postępowanie z zadławionym dzieckiem i osobą 

dorosłą przytomną i nieprzytomną 

-

 

uderzenie w okolicę międzyłopatkową u niemowląt i 
dzieci powyżej 1 roku życia 

-

 

uciśnięcia klatki piersiowej u niemowląt 

-

 

uciśnięcia nadbrzusza u dzieci powyżej roku 

e)

 

rozpoznanie niedrożności dróg oddechowych  

-

 

stridor wdechowy 

-

 

świsty wydechowe 

-

 

bulgotanie 

-

 

chrapanie 

-

 

pianie lub stridor  

1 godz. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

1 godz. 

 

2.

 

Metody udrażniania dróg oddechowych: 

a)

 

bezprzyrządowe sposoby udrożnienie dróg 

oddechowych, 

-

 

manewry bezprzyrządowego udrożnienia dróg 

oddechowych u niemowląt, dzieci i osób dorosłych 

-

 

manewry bezprzyrządowego udrożnienia dróg 

oddechowych u osoby z podejrzeniem urazu 
kręgosłupa szyjnego, 

-

 

odgięcie głowy, 

-

 

uniesienie żuchwy, 

-

 

wysunięcie żuchwy 

-

 

pozycja ,,neutralna” u niemowląt 

 

1 godz. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

1 godz. 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

-

 

pozycja ,,węsząca” u dziecka 

b)

 

metody i techniki  przyrządowego udrażniania dróg 

oddechowych: 

-

 

rurka ustno-gardłowa, 

-

 

rurka nosowo-gardłowa, 

-

 

maska krtaniowa (Laryngeal Mask Airway – LMA), 

-

 

rurka Combitube, 

-

 

rurka krtaniowa (Laryngeal Tube – LT), 

-

 

intubacja dotchawicza – wybór rurki intubacyjnej i 

technika wykonania w zależności od wieku pacjenta 

c)

 

sprzęt stosowany do udrażniania dróg oddechowych 

i sztucznej wentylacji 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

3.

 

Konikopunkcja jako metoda udrażniania dróg 
oddechowych: 

a)

 

wskazania  

-

 

przedłużająca się niedrożność na poziomie więzadeł 

głosowych 

-

 

obrzęk krtani, 

-

 

niedrożność dróg oddechowych spowodowana 

ciałem obcym, 

-

 

masywny uraz szczękowo-twarzowy, 

-

 

zawodność intubacji i innych technik udrażniania 

dróg oddechowych 

b)

 

przeciwwskazania bezwzględne i względne 

-

 

uszkodzenie krtani i tchawicy 

-

 

ciało obce w okolicy głośni 

-

 

urazy klatki piersiowej 

c)

 

miejsce wykonania konikopunkcji  

-

 

identyfikacja błony pierścienno-tarczowej u 

niemowląt i małych dzieci oraz osób dorosłych  

d)

 

zestaw do wykonania konikopunkcji 

-

 

kaniula do konikopunkcji lub kaniula 16-18G, 

-

 

strzykawka jednorazowa, 

-

 

2-3ml NaCl 0,9% lub Lidocainy , 

-

 

układ drenów doprowadzających tlen pod wysokim 

ciśnieniem, 

-

 

zastawka w układzie drenów (zastawka stała, łącznik 

Y lub kranik trójkanałowy), 

-

 

źródło tlenu  

-

 

zestaw ,,Mini-trach” , ,,Quick-trach” 

e)

 

technika wykonania z uwzględnieniem wieku i 

budowy ciała poszkodowanego 

f)

 

powikłania i niebezpieczeństwa konikopunkcji 

-

 

asfiksja 

-

 

nakłucie tętnicy pierścienno-tarczowej, 

 
 

3 godz. 

 

 
 
 

 

 
 
 
 

 

 
 

3 godz. 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

-

 

krwawienie, 

-

 

uszkodzenie krtani, 

-

 

błędne wprowadzenie kaniuli do śródpiersia, 

-

 

perforacja przełyku 

-

 

odma podskórna 

-

 

barotrauma  

g)

 

postępowanie z poszkodowanym podczas założonej 

konikopunkcji 

-

 

zabezpieczenie i unieruchomienie kaniuli 

-

 

ocena reakcji poszkodowanego na wentylację 

-

 

zasady podawania tlenu przez konikopunkcję  w 

zależności od wieku poszkodowanego 

-

 

stosunek inflacji do wydechu 

h)

 

monitorowanie stanu zdrowia poszkodowanego, ze 

szczególnym uwzględnieniem układu oddechowego 

-

 

ocena objawów klinicznych skutecznej oksygenacji,  

-

 

rozpoznanie objawów barotraumy (pacjenci z 

urazem klatki piersiowej), 

-

 

pulsoksymetria 

i)

 

postępowanie po usunięciu konikopunkcji 

-

 

ostateczne zaopatrzenie drożności dróg 

oddechowych. 

4.

 

Procedura wykonania konikopunkcji w warunkach 
symulowanych: 

a)

 

przygotowanie poszkodowanego, 

b)

 

przygotowanie sprzętu, 

c)

 

technika wykonania z uwzględnieniem wieku 

-

 

niemowlęta 

-

 

dzieci 

-

 

dorośli  

d)

 

technika wykonania konikopunkcji z 

uwzględnieniem budowy ciała poszkodowanego 

e)

 

zasady obowiązujące podczas wykonywania 

procedury. 

 
 
 
 

 
 
 

10 godz. 

grupy 5 

osobowe 

 
 
 

10 godz. 

 
        Łączna ilość godzin 

 

5 godz. 

 

10 godz. 

 

15 godz. 

 
 
Formy zajęć: wykład,  ćwiczenia symulacyjne przy fantomach. 
 
Środki dydaktyczne: 

-

 

zestaw przezroczy, foliogramów 

-

 

plansze, tablice anatomiczne, 

-

 

prezentacja multimedialna, 

-

 

opisy przypadków,  

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

-

 

manekiny do nauki: resuscytacji,  konikopunkcji,  

-

 

zestaw do wykonywania konikopunkcji. 

 
 Sposób zaliczenia: egzamin testowy i praktyczny 
 
Wykładowcy: 
- lekarz specjalista w dziedzinie medycyny ratunkowej, 
- lekarz specjalista w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii, 
-  pielęgniarka  posiadająca  tytuł  zawodowy  magistra  pielęgniarstwa  i/lub  posiadająca  tytuł 
specjalisty 

w 

dziedzinie 

pielęgniarstwa 

ratunkowego 

lub 

anestezjologii  

i intensywnej terapii,  
- ratownik medyczny  
oraz  
co  najmniej  pięcioletni  staż  zawodowy  w  jednostkach  systemu  Państwowego  Ratownictwa 
Medycznego. 
 

1.

 

dr Agnieszka Mikuła-Mazurkiewicz 

2.

 

dr Ewa Wiater-Kozioł

  

3.

 

dr Mirosław Czuczwar 

4.

 

lek. med. Paweł Szwarc 

5.

 

rat. med. Roman Karman

 

6.

 

dr Jacek Cięszczyk

 

 

 

 

 

Literatura: 
 

1.

 

Andres  J.:  Specjalistyczne  zabiegi  resuscytacyjne  podręcznik  dla  kursu  ,,Specjalistyczne 
zabiegi resuscytacyjne u osób dorosłych”, Polska Rada Resuscytacji, Kraków 2007 

2.

 

Andres J.: Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne u dzieci, Polska Rada Resuscytacji, Kraków 
2005 

3.

 

Campbell  J.E.:  Basic  Trauma  Life  Support  dla  paramedyków  i  ratowników  medycznych. 
Medycyna Praktyczna, Kraków 2006 

4.

 

Colquhoun  M,  Handley  A.,  Evans  T  (red.)  Jakubaszko  J.:  ABC  resuscytacji.  Wydawnictwo 
Medyczne Górnicki, Wrocław 2006 

5.

 

Cline  D,  Ma  O,  Tintinalli  J,  Kelen  G  (red.)  Jakubaszko  J.:  Medycyna  ratunkowa.  Urban  & 
Partner, Wrocław 2007 

6.

 

Jakubaszko  J.:  Medycyna  ratunkowa.  Nagłe  zagrożenia  pochodzenia  wewnętrznego. 
Wydawnictwo Medyczne Górnicki, Wrocław 2003 

7.

 

Jakubaszko J.: ABC postępowania w urazach. Wydawnictwo Górnicki, Wrocław 2003 

8.

 

King  Ch.,  Henretig  F.  :  Podręczny  atlas  zabiegów  ratunkowych  u  dzieci.  Urban&  Partner, 
Wrocław 2003 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

9.

 

Larsen R.: Anestezjologia. Urban & Partner, Wrocław 2003 

10.

 

Plantz  S.,  Wipfler  E.  (red.)  Jakubszko  J.:  Medycyna  ratunkowa.  Urban  &  Partner,  Wrocław 
2008 

11.

 

Singer M., Grant I.: ABC intensywnej terapii. Wydawnictwo Górnicki, Wrocław 2004 

12.

 

Strange  G,  Ahrens  W,  Schafermeyer  R,  Toepper  W.  (red.)  Jakubaszko  J.:  Medycyna 
ratunkowa wieku dziecięcego. Urban & Partner, Wrocław 2003 

13.

 

Zawadzki  A.:  Medycyna  ratunkowa  i  katastrof.  Podręcznik  dla  studentów  uczelni 
medycznych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007 

14.

 

Międzynarodowe wytyczne resuscytacji 2005. Podsumowanie i schematy postępowania wg 
Europejskiej 

Rady 

Resuscytacji. 

Polska 

Rada 

Resuscytacji,  

Kraków 2005 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

MODUŁ II 
 

ODBARCZENIE ODMY PRĘŻNEJ 

 
  

Cel modułu  
 
Celem  modułu  jest  przygotowanie  pielęgniarek  do  wykonania  w  stanach  nagłego  zagrożenia 
zdrowotnego odbarczenia odmy prężnej drogą nakłucia jamy opłucnowej. 
  
 
Wykaz umiejętności wynikowych: 
 
W wyniku realizacji treści nauczania z zakresu odbarczenia odmy prężnej pielęgniarka powinna : 

•

 

wymienić czynniki wpływające na ciśnienie w jamie opłucnej 

•

 

zdefiniować odmę i odmę opłucnową,  

•

 

omówić  rodzaje odmy opłucnowej, 

•

 

wymienić najczęstsze przyczyny odmy prężnej,  

•

 

rozpoznać  objawy  kliniczne  i  różnicować  odmę  prężną  zależnie  od  wieku  i  stanu   
poszkodowanego od innych stanów zagrażających życiu ze strony klatki piersiowej, 

•

 

wymienić czynniki ryzyka predysponujące do wystąpienia odmy prężnej u przytomnego i 
nieprzytomnego, 

•

 

omówić patofizjologię zmian zachodzących w postępującej odmie prężnej 

•

 

wymienić objawy odmy prężnej u pacjenta przytomnego i nieprzytomnego, 

•

 

omówić diagnostykę różnicową odmy prężnej, 

•

 

rozpoznać odmę prężną, 

•

 

omówić  postępowanie  przy  rozpoznaniu  odmy  prężnej  u  pacjenta  przytomnego  i 
nieprzytomnego, 

•

 

przygotować sprzęt i pacjenta do wykonania odbarczenia odmy prężnej, 

•

 

wskazać miejsce nakłucia jamy opłucnowej w stanach zagrożenia zdrowotnego,  

•

 

wymienić powikłania i niebezpieczeństwa zabiegu odbarczenia odmy prężnej, 

•

 

odbarczyć odmę prężną. 

•

 

wymienić wskazania do drenażu opłucnowego, 

•

 

omówić sposób wykonania drenażu jamy opłucnej, 

•

 

scharakteryzować powikłania drenażu opłucnowego, 

•

 

przedstawić sposób postępowania z chorym po założeniu drenażu jamy opłucnej.  

 
 
 
 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

Tematyka zajęć 

Wykład 

Ćwiczenia  

 
Razem 
 

1.

 

Anatomia i fizjologia – klatka piersiowa i opłucna 

a)

 

przestrzeń sercowa (przednia) 

b)

 

przestrzeń piersiowo-brzuszna 

c)

 

przestrzeń tylna 

d)

 

opłucna ścienna i opłucna płucna  

e)

 

czynniki wpływające na ciśnienie w jamie opłucnej 

 
 

½ godz. 

 
 
 

 

 
 

½ godz. 

2.

 

Odma opłucnowa 

f)

 

definicja – odma, odma opłucnowa 

g)

 

klasyfikacja odmy opłucnowej ze względu na etilogię  

odma zwykła  
-

 

pierwotna 

-

 

samoistna (nietraumatyczna) 

-

 

wtórna 

-

 

odma opłucnowa urazowa-  
niejatrogenna 
jatrogenna 

odma prężna –odma wentylowa, odma zastawkowa, 
odma z nadciśnieniem 

h)

 

rodzaje odmy opłucnowej  

-

 

zewnętrzna – otwarta lub zamknięta 

-

 

wewnętrzna – otwarta lub zamknięta 

-

 

odma otwarta (zależnie od oddechu) 
zwykła  
zastawkowa 

i)

 

przyczyny i czynniki predysponujące do wystąpienia 

odmy opłucnowej 

-

 

rodzaje urazów klatki piersiowej- przenikające i tępe  

-

 

mechanizm urazu klatki piersiowej 

-

 

zmiany ciśnienia w otoczeniu (nurkowanie, podróż 
samolotem) 

-

 

palenia papierosów 

-

 

współistniejące choroby płuc (astma oskrzelowa, 
p.o.ch.p., rozedma płuc, zapalenie płuc, guzy) 

-

 

wrodzone zaburzenia (np. zespół Marfana, niedobór 
α

1

-antytrypsyny, ) 

-

 

błędy jatrogenne podczas zabiegów diagnostyczno-
leczniczych (barotrauma, nieudane cewnikowanie żył 
centralnych) 

 

 

 

1 godz. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

 
 

1 godz. 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

 

3.

 

Patofizjologia zmian zachodzących w postępującej 
odmie prężnej: 

b)

 

patofizjologia 

-

 

zniesienie ujemnego ciśnienia względnego w 

opłucnej, wzmożone ciśnienie wewnątrzopłucnowe 

-

 

niedotlenienie tkankowe, 

-

 

zaburzenie stosunku wentylacji do perfuzji, 

-

 

przesunięcie śródpiersia na przeciwną stronę 

-

 

zapadnięcie płuca, 

-

 

zagięcie naczyń sródpiersia i obniżenie napływu krwi 

żylnej do serca 

-

 

obniżenie rzutu serca 

-

 

wstrząs  

-

 

pierwotne zaburzenia oddechowe,  

-

 

ostra niewydolność oddechowa  

-

 

zatrzymanie oddechu  

-

 

zatrzymanie krążenia 

c)

 

mechanizmy prowadzące do niewydolności 

krążeniowo-oddechowej 

-

 

zapadnięcie się płuca 

-

 

migotanie śródpiersia/ z zespołem małego rzutu 

-

 

objętość wahadłowa powietrza 

 

 

½ godz. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

½ godz. 

4.

 

Objawy odmy prężnej z uwzględnieniem 
diagnostyki różnicowej: 

a)

 

objawy podmiotowe: 

-

 

duszność,  

-

 

pobudzenie, 

-

 

uczucie braku powietrza, 

b)  objawy przedmiotowe 
-

 

sinica (centralna), 

-

 

oddech spłycony i przyspieszony, 

-

 

szmer pęcherzykowy osłabiony lub zniesiony po 

stronie odmy, 

-

 

odgłos opukowy nasilony lub bębenkowy 

-

 

obniżone ciśnienie tętnicze krwi  

-

 

wzmożone ciśnienie w żyłach szyjnych (poszerzenie 

żył szyjnych ), 

-

 

wdechowe ustawienie chorej połowy klatki 

piersiowej 

-

 

tachykardia, 

-

 

przemieszczenie struktur anatomicznych tchawicy, 

śródpiersia, 

-

 

wzrost oporów oddechowych 

-

 

odma podskórna  

 

½ godz. 

 

 
 
 

 

 

½ godz. 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

d)

 

objawy odmy prężnej i dekompensacji stanu 

chorego 

-

 

niewydolność oddechowa i sinica  

-

 

zanik tętna na tętnicy promieniowej ( rozwinięty 

wstrząs) 

-

 

pogarszający się stan przytomności 

e)

 

diagnostyka różnicowa  

-

 

zatorowość płucna, tamponada osierdzia, krwiak 

opłucnej, zapalenie opłucnej, tętniak 
rozwarstwiający aorty, złamanie żeber.  

 
5.

 

Postępowanie w przypadku rozpoznania odmy 
prężnej: 

a)

 

postępowanie przedszpitalne  

-

 

rozpoznanie odmy prężnej na podstawie wywiadu i 

badania fizykalnego 

-

 

udrożnienie dróg oddechowych  

-

 

tlenoterapia bierna o wysokich stężeniach tlenu i 

wspomaganie oddechu 

-

 

potwierdzenie wskazań do nakłucia klatki piersiowej 

(torakocenteza) 

-

 

doraźne odbarczenie odmy przez dostęp przedni -  

wkłucie kaniuli dożylnej /12 G, 14G, 16G/ do II lub III 
przestrzeni międzyżebrowej w linii 
środkowoobojczykowej nad górnym brzegiem żebra  

-

 

odbarczenie odmy przez dostęp pachowy  -nakłucie 

IV lub V międzyżebrza w linii pachowej środkowej 
nad żebrem,  

-

 

zabezpieczenie i unieruchomienie kaniuli z 

wykonaną prowizoryczną zastawką, 

-

 

ocena stanu poszkodowanego po odbarczeniu odmy 

-

 

założenie wkłucia dożylnego 

-

 

monitorowanie stanu zdrowia poszkodowanego, ze 

szczególnym uwzględnieniem układu oddechowego 

-

 

niezwłoczny transport do szpitala,  

-

 

powiadomienie lekarza SOR 

b)

 

postępowanie w szpitalu  

-

 

drenaż ssący do jamy opłucnej 

-

 

torakotomia ze wskazań 

 

 
 

1 godz.  

 

 
 

1 godz. 

6.

 

Powikłania  i niebezpieczeństwa odbarczenia odmy 
prężnej: 

a)

 

krwiak opłucnej (haemothorax) 

b)

 

krwiak opłucnej z domieszką powietrza 

(haemopneumothorax) 

c)

 

odma opłucnowa (niewłaściwe rozpoznanie – brak 

 
 

½ godz. 

 

 
 

½ godz. 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

odmy) 

d)

 

uszkodzenie płuca 

e)

 

zakażenie 

7.

 

Drenaż jamy opłucnowej: 

a)

 

wskazania 

-

 

odma opłucnowa, 

-

 

ropniak opłucnej 

-

 

krwiak opłucnej, 

-

 

chylothorax, 

-

 

operacje torakochirurgiczne,  

-

 

operacje kardiochirurgiczne 

b)

 

miejsce wprowadzenia drenu w zależności od 

wskazania 

-

 

II przestrzeń międzyżebrowa w linii środkowo-

obojczykowej , 

-

 

V-VIII przestrzeń międzyżebrowa w linii pachowej 

środkowej, 

-

 

zależnie od umiejscowienia zbiornika powietrza lub 

płynu, 

c)

 

rodzaj drenu 

-

 

dreny sztywne, przeznaczone do drenażu jamy 

opłucnowej, o średnicy 28-36F (dla dorosłych) i 2-
26F (dla dzieci) 

-

 

dreny gumowe lub lateksowe z wyciętymi bocznymi 

otworami w ścianie 

d)

 

zestaw 

-

 

10-20 ml 1% lidokainy 

-

 

troakar lub skalpel 

-

 

środek antyseptyczny 

-

 

jałowe kleszczyki typu pean do zaciskania drenu 

-

 

żaneta 

-

 

nici chirurgiczne niewchłanialne nr 0 lub 1  

-     do umocowania drenu 
-     jałowe probówki do badań 
-     jałowe rękawiczki 
-     jałowe gaziki 
-     plaster  
-

 

zestaw butli drenażowych 

f)

 

systemy butli drenażowych 

-

 

systemy drenażu biernego (grawitacyjnego) 

jednobutlowy 
dwubutlowy 

-

 

systemy drenażu ssącego 

trójbutlowy 
czterobutlowy 

-

 

zestawy drenażowe nie zawierające zastawki 

 
 

1 godz. 

 

 
 

1godz. 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

podwodnej 

g)

 

czas trwania drenażu 

h)

 

zadania i kompetencje pielęgniarki 

-

 

przygotowanie sprzętu 

-

 

przygotowanie pacjenta do zabiegu 

-

 

obserwowanie pacjenta w czasie i po zabiegu  

-

 

przestrzeganie zasad obowiązujących podczas 

zabiegu 

-

 

pielęgnacja miejsca założenia drenu i kontrola 

systemu drenażu 

i)

 

postępowanie przy usuwaniu drenażu 

-

 

podanie leku przeciwbólowego 

-

 

odkażenie skóry w okolicy drenu i obłożenie 
jałowymi serwetami 

-

 

przecięcie szwu mocującego dren 

-

 

usunięcie drenu na wydechu 

-

 

zaciśnięcie szwu pozostawionego podczas zakładania 
drenu 

j)

 

powikłania drenażu opłucnowego 

-

 

uszkodzenie płuca 

-

 

zakażenia 

-

 

krwawienie z tętnicy międzyżebrowej 

-

 

uszkodzenie wątroby, śledziony, żołądka 

-

 

jednostronny obrzęk płuca 

-

 

zrosty w jamie opłucnowej 

-

 

wysięk do opłucnej 

-

 

wysunięcie się drenu i spowodowanie odmy wtórnej 

-

 

zmniejszenie wydolności oddechowej 

8.

 

Procedura wykonania odbarczenia odmy prężnej w 
warunkach symulowanych – zadania i kompetencje 
pielęgniarki : 

f)

 

przygotowanie poszkodowanego, 

g)

 

przygotowanie sprzętu,   

h)

 

technika wykonania odbarczenia odmy prężnej z 

uwzględnieniem innych obrażeń klatki piersiowej, 

i)

 

zasady obowiązujące podczas wykonywania 

procedury 

j)

 

obserwowanie pacjenta w czasie zabiegu 

k)

 

postępowanie ze sprzętem po zabiegu. 

 

 
 
 
 

 
 
 

10 godz. 

grupy 5 

osobowe 

 
 
 

10 godz. 

 
        Łączna ilość godzin 

 

5 godz. 

 

10 godz. 

 

15 godz. 

 
 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

Formy zajęć: wykład,  ćwiczenia symulacyjne przy fantomach. 
 
Środki dydaktyczne: 

-

 

zestaw przezroczy, foliogramów 

-

 

plansze, tablice anatomiczne, 

-

 

prezentacja multimedialna, 

-

 

opisy przypadków,  

-

 

manekiny do obarczenia odmy prężnej,  

-

 

zestaw do założenia drenażu jamy opłucnej. 

 
Sposób zaliczenia: egzamin testowy i praktyczny 
 
Wykładowcy: 
- lekarz specjalista w dziedzinie medycyny ratunkowej 
- lekarz specjalista w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii 
-  pielęgniarka  posiadająca  tytuł  zawodowy  magistra  pielęgniarstwa  i/lub  posiadająca  tytuł 
specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego lub anestezjologii i intensywnej terapii.  
- ratownik medyczny  
oraz  
co najmniej 5-letni staż pracy w jednostkach systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego 
 

1.

 

dr Agnieszka Mikuła-Mazurkiewicz 

2.

 

dr Ewa Wiater-Kozioł

  

3.

 

dr Mirosław Czuczwar 

4.

 

lek. med. Paweł Szwarc 

5.

 

rat. med. Roman Karman

 

6.

 

dr Jacek Cięszczyk

 

 

Literatura: 
 

1.

 

Andres 

J.: 

Specjalistyczne 

zabiegi 

resuscytacyjne 

podręcznik 

dla 

kursu 

,,Specjalistyczne  zabiegi  resuscytacyjne  u  osób  dorosłych”,  Polska  Rada  Resuscytacji, 
Kraków 2007 

2.

 

Andres J.: Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne u dzieci, Polska Rada Resuscytacji, Kraków 
2005 

3.

 

Campbell  J.E.:  Basic  Trauma  Life  Support  dla  paramedyków  i  ratowników  medycznych. 
Medycyna Praktyczna, Kraków 2006 

4.

 

Colquhoun  M,  Handley  A.,  Evans  T  (red.)  Jakubaszko  J.:  ABC  resuscytacji.  Wydawnictwo 
Medyczne Górnicki, Wrocław 2006 

5.

 

Cline  D,  Ma  O,  Tintinalli  J,  Kelen  G  (red.)  Jakubaszko  J.:  Medycyna  ratunkowa.  Urban  & 
Partner, Wrocław 2007 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

6.

 

Gaszyński  W.:  Intensywna  terapia  i  wybrane  zagadnienia  medycyny  ratunkowej. 
Repetytorium. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008 

7.

 

Jakubaszko  J.:  Medycyna  ratunkowa.  Nagłe  zagrożenia  pochodzenia  wewnętrznego. 
Wydawnictwo Medyczne Górnicki, Wrocław 2003 

8.

 

Jakubaszko J.: ABC postępowania w urazach. Wydawnictwo Górnicki, Wrocław 2003 

9.

 

Jakubaszko  J.:  Ratunkowe  leczenie  urazów.  Materiały  dydaktyczne.  Polskie  Towarzystwo 
Medycyny Ratunkowej, Wrocław 2004 

10.

 

King  Ch.,  Henretig  F.  :  Podręczny  atlas  zabiegów  ratunkowych  u  dzieci.  Urban&  Partner, 
Wrocław 2003 

11.

 

Larsen R.: Anestezjologia. Urban & Partner, Wrocław 2003 

12.

 

Plantz  S.,  Wipfler  E.  (red.)  Jakubszko  J.:  Medycyna  ratunkowa.  Urban  &  Partner,  Wrocław 
2008 

13.

 

Singer M., Grant I.: ABC intensywnej terapii. Wydawnictwo Górnicki, Wrocław 2004 

14.

 

Strange  G,  Ahrens  W,  Schafermeyer  R,  Toepper  W.  (red.)  Jakubaszko  J.:  Medycyna 
ratunkowa wieku dziecięcego. Urban & Partner, Wrocław 2003 

15.

 

Zawadzki  A.:  Medycyna  ratunkowa  i  katastrof.  Podręcznik  dla  studentów  uczelni 
medycznych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007 

16.

 

Międzynarodowe wytyczne resuscytacji 2005. Podsumowanie i schematy postępowania wg 
Europejskiej 

Rady 

Resuscytacji. 

Polska 

Rada 

Resuscytacji,  

Kraków 2005 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

MODUŁ III 
 

DOSZPIKOWE PODAWANIE LEKÓW W STANACH NAGŁEGO ZAGROŻENIA 

ZDROWOTNEGO 

 
 

Cel modułu  

 
Celem  modułu  jest  przygotowanie  pielęgniarki  do  wykonania  dojścia  doszpikowego  
u poszkodowanego w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego przy użyciu gotowego zestawu oraz 
do podania leków i płynów infuzyjnych drogą doszpikową.  

 

 
Wykaz umiejętności wynikowych: 
 
W wyniku realizacji treści kształcenia z zakresu doszpikowego podawania leków w stanach nagłego 
zagrożenia zdrowotnego pielęgniarka powinna: 

•

 

wymienić drogi podawania leków w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego 

•

 

omówić cele farmakoterapii i płynoterapii w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego, 

•

 

wymienić i scharakteryzować wskazania do wykonania dojścia doszpikowego, 

•

 

omówić przeciwwskazania do wykonania dostępu doszpikowego, 

•

 

opisać zasady przygotowania i podawania leków oraz płynów drogą doszpikową, 

•

 

wymienić leki i płyny podawane doszpikowo, 

•

 

zidentyfikować  miejsca  dostępu  doszpikowego  u  dzieci  i  osób  dorosłych,  uwzględniając 
stan poszkodowanego, 

•

 

przedstawić technikę wykonania dojścia doszpikowego,  

•

 

wykonać dojście doszpikowe zgodnie z obowiązującymi standardami, 

•

 

podać doszpikowo leki i płyny zgodnie z procedurą, 

•

 

monitorować  stan  pacjenta  podczas  wykonywania  procedury  uzyskania  dostępu 
doszpikowego oraz podawania ta drogą leków i płynów infuzyjnych, 

•

 

omówić  i  rozpoznać  objawy  powikłań  mogących  wystąpić  podczas  wykonywania  dojścia 
doszpikowego i podawania leków drogą doszpikową, 

•

 

przestrzegać zasad aseptyki i antyseptyki podczas wykonywania procedury, 

•

 

omówić zasady pielęgnowania dostępu doszpikowego. 

 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

Tematyka zajęć 

Wykład 

Ćwiczenia  

Razem 

 

1.

 

Drogi podawania leków w stanach nagłego zagrożenia 

zdrowotnego.  Droga dożylna: 

a)

 

wskazania i przeciwwskazania do kaniulacji żył 

obwodowych i centralnych, 

b)

 

wybór naczynia żylnego u osoby dorosłej i dziecka, 

c)

 

zalety i wady kaniulacji żył obwodowych i 

centralnych, 

d)

 

sprzęt potrzebny do uzyskania dostępu dożylnego, 

e)

 

zapobieganie powikłaniom wczesnym i późnym 

związanych z kaniulacją żył, 

f)

 

technika kaniulacji żył obwodowych  

-

 

 powierzchowne żyły kończyn górnych  

żyła odpromieniowa,  
żyła pośrodkowa łokciowa,  
żyła odłokciowa 

-

 

 powierzchowne żyły kończyn dolnych  

żyła odpiszczelowa, 
żyła odstrzałkowa, 

-

 

 żyła szyjna zewnętrzna 

g)

 

technika kaniulacji żył centralnych.  

-

 

 żyła podobojczykowa, 

-

 

 żyła szyjna wewnętrzna, 

-

 

 żyła udowa. 

1 ½ godz. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 
 

1 ½ godz. 

 

 

2.

 

Drogi podawania leków w stanach nagłego zagrożenia 

zdrowotnego.  
Droga dotchawicza: 

a) wskazania i przeciwwskazania do podawania leków 
drogą dotchawiczą, 

-

 

leki podawane do rurki dotchawiczej 

adrenalina, 
wazopresyna, 
atropina, 
lidokaina, 
nalokson, 

-

 

dawki dotchawicze podawanych leków, 

-

 

zasady podawania leków drogą dotchawiczą. 

 

 

½ godz. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

½ godz. 

 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

 

3.

 

Drogi podawania leków w stanach nagłego zagrożenia 

zdrowotnego.  Droga doszpikowa – technika 
wykonania: 

-

 

wskazania do uzyskania dostępu doszpikowego 

dziecko i dorosły z zatrzymaniem krążenia, 
niemożliwy lub utrudniony dostęp dożylny, 
dzieci z hipowolemią podczas długotrwałego transportu 

-

 

przeciwwskazania do wykonania dojścia 

doszpikowego 

złamanie kości piszczelowych, 
zabiegi ortopedyczne w okolicy miejsca dostępu, 
infekcje, rany w okolicy miejsca dostępu, 
niemożliwość zlokalizowania miejsca dostępu, 

-

 

miejsca wykonania dojścia dospikowego 

u dzieci poniżej 6r.ż., 
u dzieci powyżej 6r.ż., 
osoby dorosłe, 

-

 

lokalizacja miejsca dostepu 

proksymalny odcinek kości piszczelowe, 
dystalny odcinek kości piszczelowe, 
dystalny odcinek kości udowej, 

-

 

zestaw do wykonania dojścia doszpikowego 

igły trójkątne do infuzji doszpikowej dla: 
noworodków 
dzieci w wieku od 6-18 miesięcy  
dzieci powyżej 18 miesiąca 
pistolet wstrzeliwujący igłę BIG (Bone Injection Gun) 
igły  EZ-IO PD dla dzieci o masie 3-39kg 
igły EZ-IO AD dla osób o masie 40 kg i więcej 
system doszpikowy domostkowy – F.A.S.T.1 

-

 

zasady obowiązujące przy wykonywaniu i 

utrzymaniu dojścia doszpikowego. 

 

 

1 ½ godz. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

1 ½ godz. 

 

 

4.

 

Podawanie leków i płynów drogą doszpikową w 
stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego. 

-

 

zalety i wady podawania leków drogą doszpikową 

szybkośc i prostota wykonania dojścia, 
stabilność wkłucia, 
możliwość pobrania materiału do badań, podawania 
leków, płynów , 
ograniczenia u osób dorosłych, 

-

 

rodzaje leków i płynów podawanych drogą 

doszpikową 

leki podawane standardowo podczas zabiegów 

 

1 ½ godz. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 

 

1 ½ godz. 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

resuscytacji krążeniowo-oddechowej 
adrenalina,  
atropina, 
wazopresyna, 
amiodaron, 
lidokaina, 
nalokson, 
siarczan magnezu, 
wodorowęglan sodu, 
płyny płyny krystaloidowe 
0,9% NaCl (chlorek sodu), 
mleczan Ringera, 
PWE (płyn wieloelktrolitowy), 
5% Glucosum (roztwór glukozy), 
roztwory koloidowe 
HAES, 
Dekstran, 
preparaty krwiopochodne, 

-

 

podstawowe zasady podawania leków, 

-

 

zasady przygotowania leków, 

postacie leków, 
dawkowanie leków, 
leki podawane bez rozcieńczenia, 
rozcieńczanie leków, rodzaje rozpuszczalników,  

-

 

szybkość przetaczania płynów w zależności od wieku 

i stanu poszkodowanego, 

zasady resuscytacji płynowej 

-

 

powikłania wykonania dojścia doszpikowego i 

podawania leków i płynów doszpikowo 

wynaczynienie, podokostnowe podanie płynów 
zator, 
osteomyelitis, 
infekcja, sepsa,  
zespół przedziałowy, 
złamanie, 
uszkodzenie szpiku, 
martwica skóry. 

-

 

zasada aseptyki, zasady bezpieczeństwa. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

 
5.

 

Wykonanie dojścia doszpikowego i podanie 
doszpikowo leków zgodnie z obowiązującymi 
standardami w warunkach symulowanych. 

-

 

przygotowanie poszkodowanego, 

-

 

przygotowanie sprzętu, 

-

 

technika zakładania dostępu doszpikowego u dzieci i 

 

 
 
 
 
 
 

 
 

 5 godz. 

grupy  
5 osobowe 
 
 

 
 

5 godz. 

 
 
 
 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

osób dorosłych, 

-

 

zasady obowiązujące podczas wykonywania 

procedury, 

-

 

postępowanie ze sprzętem po zabiegu 

-

 

zadania i kompetencje pielęgniarki w trakcie i po 

zabiegu. 

 
 
 

 

 

 
 
 
 
 

 

 
 
 
 

 
        Łączna ilość godzin 
 

 

5 godz. 

 

5 godz. 

 

10 godz. 

 
Formy zajęć: wykład,  ćwiczenia symulacyjne przy fantomach. 
 
Środki dydaktyczne: 

-

 

zestaw przezroczy, foliogramów 

-

 

plansze, tablice, 

-

 

prezentacja multimedialna 

-

 

opisy przypadków,  

-

 

anatomiczna noga do iniekcji doszpikowych / symulator do iniekcji doszpikowych 

-

 

zestaw do treningu wkłuć doszpikowych dla dorosłych, 

-

 

zestaw do treningu wkłuć doszpikowych dla dzieci 

 
  
Sposób zaliczenia: egzamin testowy i praktyczny 
 
Wykładowcy: 

-

 

lekarz specjalista w dziedzinie medycyny ratunkowej 

-

 

lekarz specjalista w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii 

-

 

pielęgniarka  posiadająca  tytuł  zawodowy  magistra  pielęgniarstwa  i/lub  posiadająca  tytuł 
specjalisty 

w 

dziedzinie 

pielęgniarstwa 

ratunkowego 

lub 

anestezjologicznego  

i intensywne terapii,  

-

 

ratownik medyczny  

-

 

oraz 
co  najmniej  5-letni  staż  pracy  w  jednostkach  systemu  Państwowego  Ratownictwa 
Medycznego. 

 

1.

 

dr Agnieszka Mikuła-Mazurkiewicz 

2.

 

dr Ewa Wiater-Kozioł

  

3.

 

dr Mirosław Czuczwar 

4.

 

lek. med. Paweł Szwarc 

5.

 

rat. med. Roman Karman

 

6.

 

dr Jacek Cięszczyk

 

 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

Literatura: 
 

1.

 

Andres  J.:  Specjalistyczne  zabiegi  resuscytacyjne  podręcznik  dla  kursu  ,,Specjalistyczne 
zabiegi resuscytacyjne u osób dorosłych”, Polska Rada Resuscytacji, Kraków 2007 

2.

 

Andres J.: Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne u dzieci, Polska Rada Resuscytacji, Kraków 
2005 

3.

 

Campbell  J.E.:  Basic  Trauma  Life  Support  dla  paramedyków  i  ratowników  medycznych. 
Medycyna Praktyczna, Kraków 2006 

4.

 

Cenajek-Musiał  D,  Okulicz-Kozaryn  I,  Grześkowiak  M.:  Stany  zagrożenia  życia, 
postępowanie lecznicze i leki stosowane w ratownictwie medycznym. Akademia Medyczna 
im. K. Marcinkowskiego, Poznań 2004 

5.

 

Colquhoun  M,  Handley  A.,  Evans  T  (red.)  Jakubaszko  J.:  ABC  resuscytacji.  Wydawnictwo 
Medyczne Górnicki, Wrocław 2006 

6.

 

Gaszyński  W.:  Intensywna  terapia  i  wybrane  zagadnienia  medycyny  ratunkowej. 
Repetytorium. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008 

7.

 

Jakubaszko  J.:  Medycyna  ratunkowa.  Nagłe  zagrożenia  pochodzenia  wewnętrznego. 
Wydawnictwo Medyczne Górnicki, Wrocław 2003 

8.

 

Jakubaszko J.: ABC postępowania w urazach. Wydawnictwo Górnicki, Wrocław 2003 

9.

 

King  Ch.,  Henretig  F.  :  Podręczny  atlas  zabiegów  ratunkowych  u  dzieci.  Urban&  Partner, 
Wrocław 2003 

10.

 

Plantz  S.,  Wipfler  E.  (red.)  Jakubszko  J.:  Medycyna  ratunkowa.  Urban  &  Partner,  Wrocław 
2008 

11.

 

Singer M., Grant I.: ABC intensywnej terapii. Wydawnictwo Górnicki, Wrocław 2004 

12.

 

Strange  G,  Ahrens  W,  Schafermeyer  R,  Toepper  W.  (red.)  Jakubaszko  J.:  Medycyna 
ratunkowa wieku dziecięcego. Urban & Partner, Wrocław 2003 

13.

 

Zawadzki  A.:  Medycyna  ratunkowa  i  katastrof.  Podręcznik  dla  studentów  uczelni 
medycznych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007 

14.

 

Międzynarodowe wytyczne resuscytacji 2005. Podsumowanie i schematy postępowania wg 
Europejskiej 

Rady 

Resuscytacji. 

Polska 

Rada 

Resuscytacji,  

Kraków 2005 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

„Ucz się skutecznie - ratuj bezpiecznie.  

Wsparcie rozwoju zawodowego służb medycznych w województwie lubelskim" 

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską  

 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 

 

 

       

 

Egzamin 

 

 

Wykaz umiejętności będących przedmiotem kształcenia w trakcie kursu 

specjalistycznego: ,,Wykonanie konikopunkcji, odbarczenia odmy prężnej  

oraz wykonanie dojścia doszpikowego”. 

 

 
1.

 

Wykonać procedurę konikopunkcji jako metody udrażniania dróg oddechowych: 

a)

 

rozpoznać    i  ocenić  stan  nagłego  zagrożenia  zdrowotnego  z  powodu  niedrożności  dróg 

oddechowych 

b)

 

przygotować poszkodowanego do konikopunkcji 

c)

 

przygotować zestaw 

d)

 

wykonać konikopunkcję 

e)

 

monitorować stan poszkodowanego podczas wykonywania procedury. 

 

2.

 

Wykonać procedurę odbarczenia odmy prężnej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego: 

a)

 

rozpoznać  i ocenić stan poszkodowanego   

b)

 

przygotować poszkodowanego do odbarczenia odmy prężnej 

c)

 

przygotować zestaw 

d)

 

odbarczyć odmę prężną 

e)

 

monitorować stan poszkodowanego podczas wykonywania procedury. 

f)

 

zapobiegać powikłaniom odbarczenia odmy prężnej . 

 

3.

 

Wykonać procedurę dojścia doszpikowego i podawanie leków doszpikowo: 

a)

 

przygotować poszkodowanego 

b)

 

przygotować leki i płyny infuzyjne 

c)

 

przygotować zestaw 

d)

 

wykonać dojście doszpikowe 

e)

 

podać leki doszpikowo zgodnie z obowiązującymi standardami 

f)

 

monitorować stan poszkodowanego podczas wykonywania procedury.