Choroby grzybicze 

 

  Przez wiele lat postrzegane jako błahy problem -> w ostatnich latach rośnie znaczenie w 

medycynie ludzkiej i weterynaryjnej -> choroby immunosupresyjne, przewlekłe choroby, 
antybiotyki. 
 

  Rodzaje zakażeń (wywoływane przez grzyby oportunistyczne, jak i pasożytnicze = patogenne): 

 

Grzybice powierzchniowe; 

 

Grzybice skórne; 

 

Grzybice podskórne; 

 

Grzybice narządowe; 

 

Mykotoksykozy; 

 

  Inny podział ze względu na rodzaje zakażeń: 

 

Grzybice skórne; 

 

Drożdżyce; 

 

Grzybice narządowe; 

 

Mykotoksykozy; 

 

  Grzybice skórne (dermatofitozy): 

Czynnikiem etiologicznym są dermatofity, o powinowactwie do keratyny  (powierzchnia skóry, 
włosy, pazury); 

  Microsporum spp, Trichophyton spp, Epidermophyton spp; 

 

Charakter źródła i typ zakażenia: 

  Grzybki geofilne ( M.gypseum, M.fulvum, T.terrestre) = silna reakcja zapalna; 
  Grzybki zoofilne (M. canis) = silna reakcja zapalne; 
  Grzybki „ludzkie” (Epidermophyton floccosum, T.rubrum, T.tonsurans) = 

zakażenie przewlekłe; 

 
Epidemiologia: 

  M. canis -> źródło = Fe -> 92% Fe i 65% Ca; 
  T.mentagrophytes -> źródło = gryzonie -> 6% Fe i 24% Ca; 
  Gryzonie + gleba + czynniki ryzyka (zwierzęta młode, hodowle, antybiotykoterapia); 
  OI = 3 tygodnie; 
  Zakażenie bezpośrednie lub pośrednie (długo przeżywają w środowisku – do 1-1,5 roku-  a 

zatem -> posłania etc); 

  Atakują włosy i powierzchnię skóry (keratyna + optymalna temperatura) -> rozrost kolisty 

(różny kształt, wielkość, głębokość, czas trwania); 

  Zazwyczaj brak świądu; 
  W środku dochodzi do zdrowienia -> stąd nazwa Ringworm; 
  Objawy na całej powierzchni ciała -> głębokie strupy, łupież, guzki, wysypka; 

 
Diagnostyka: 

  Objawy = charakter zmian; 
  Lampa Wooda (50% M. canis świeci, uwaga – tetracykliny też); 
  Badanie włosa; 
  Izolacja (badanie mikologiczne) = posiew na podłoże: 

  Dla dermatofitów przez 10-14 dni, wynik żółty = ujemny, czerwony = dodatni) -> 

preparat; 

  Saburauda przez 4-5 tygodni -> wygląd kolonii -> preparat; 

  Biopsja skóry; 

 
Leczenie zakażeń: 

  Zwykle samowyleczenie/samoograniczenie (ale czasem baaardzo dłuuugo); 
  ZOONOZA!!; 
  Terapia miejscowa (zewnętrzna); 
  Terapia ogólna; 
  Terapia mieszana; 
  Szczepienia; 
  Gdy pacjent indywidualny: 
  Gryzeofulwina systemowo (z tłustym mięchem) przez 6-12 tyg; 

  Itrakonazol (oraz inne azole); 
  Miejscowa zmiana -> kremy; 
  Duża powierzchnia zmian -> szampony; 
  Wystrzyżenie włosów w okolicy zmian, pamiętając, że „czoło” grzyba jest 1-2 cm dalej, niż 

wskazują na to zmiany; 

  Gdy hodowle: leczymy wszystkie zwierzęta i nie zapominamy o dezynfekcji!! 

 

  Szczepienia: 

  Skuteczność zależy od gatunku grzyba oraz jego szczepu (różnice gatunkowe) -> podstawą 

wdrożenia szczepień jest badanie laboratoryjne z identyfikacją grzyba; 

  Skuteczność zależy też od rodzaju reakcji immunologicznej:  

gdy humoralna -> dupa, bo szczepienie nie ma wpływu na zakażenie, oczywiście, działa tak 
większość szczepów;  
gdy komórkowa -> zdrowienie; 
 

  M. pachydermatis (drożdżak), ale także M.sympodialis, M.globosa: 

 

Naturalny składnik mikroflory i błon śluzowych (kanał słuchowy, przestrzenie międzypalcowe); 

 

Zakażenia oportunistyczne (czynnik indukujący najczęściej nieznany); 

 

Wywołuje: otitis externa i uogólnione zakażenia skóry; 

 

Gdy zwierzę jest chore, ma 100-1000x więcej tego badziewia na sobie, wikła atopię, często 
zakażenie mieszane z gronkowcami; 

 

Rasy predysponowane + wilgotność + temperatura; 
 
Objawy: zmiany miejscowe lub ogólne, zaczerwienienie i wypadanie włosa, wysięk, 
hiperpigmentacja i liszajowacenie, świąd różnego stopnia, lokalizacja, częste zakażenia 
mieszane, fałszujące obraz; 
 
Diagnostyka: objawy+ cytologia + Sabouraud (ilościowe) + biopsja i hp; 
 
Leczenie: 

  Redukcja liczby oraz zwalczenie innych zakażeń; 
  Miejscowe: azole + chlorheksydyna co 3 dni; 
  Ogólne; 
  Skuteczne tylko po zlikwidowaniu przyczyny pierwotnej; 

  Kandydiaza (tak wywnioskowałam po poniższym opisie): 

 

Zakażenia rzadkie, o charakterze oportunistycznym, najczęściej przewodu pokarmowego i układu 
rozrodczego; 

 

Nadżerki, owrzodzenia, pokryte szarym nalotem; 

 

Często zmiany są bolesne; 

 

Choroba może dawać objawy ogólne; 
 
Diagnostyka: objawy + cytologia + Sabouraud (ilościowe!) + biopsja i hp; 
 
Leczenie: azole do 2 tygodni po zniknięciu objawów; 
 

  Apergiloza: 

  Ponad 100 gatunków, grzyb ubikwitarny i termotolerancyjny (do 55st), wysoka koncentracja w 

rozkładającej się materii; 

 

Zachorowania wywołują najczęściej: 

A.fumigatus, A.flavus, A.niger; 

 

Zakażenie oportunistyczne, aerogenne, może dotyczyć każdego narządu, związane z 
upośledzeniem odporności; 
 
Patogeneza: zarodniki aerogennie -> płucka (osobniki predysponowane) -> rozwój zakażenie w 
płucach -> zakażenie innych organów poprzez krew -> rozwój (potencjalnie śmiertelnych) ropni; 

 

Zakażenia „nosa” to obecnie najczęstsza forma kliniczna u psów; 
 
Diagnostyka: RTG + biopsja + testy serologiczne (?) = trudna i wkurzająca; 
 
Leczenie: 3-5 miesięcy, usunięcie tkanek zakażonych = jeszcze bardziej wkurzające; 
 

  Kryptokokkoza: 

 

Cryptococcus neoformans var neoformans

 (drożdżak z otoczką), występuje w odchodach gołębi 

i innych ptaków, obecny prawie na całym świecie; 
Zakażenie aerogenne: 
-> lekkie zapalenie płuc; 
-> ciężkie zapalenie u osobników z upośledzoną odpornością = ciężkie zapalenie płuc; 
-> zapalenie mózgu (80% pacjentów z AIDS); 
-> u zwierząt: FIV/FeLV -> powoli postępujące zapalenie mózgu, objawy zależne od lokalizacji; 
 
Diagnostyka: bardzo trudna -> krew = monocytoza + PMR + cytologia z bioptatu; 
 
Leczenie: flukonazol i itrakonazol z wyboru; 

Leczenie grzybic: trudne, długotrwałe, toksyczne dla organizmu, oparte na identyfikacji 
gatunkowej – brak ustalenia MIC; 
Antybiotyki: 

  MIC ustalone tylko dla Candida spp., pozostałe – troszku problematyczne; 
 

Podłoże + temp + czas inkubacji + ustalenie stref + wielkość inokulum; 

  Amfoterycyna B – najszerzej stosowany, ale też bardzo wysoka toksyczność; 
  Nystatyna – nefrotoksyczność!!, nie leczymy układowych grzybic, ale w profilaktyce/leczeniu 

drożdżyc czasem tak; 

  Zalety antybiotyków: szerokie spektrum (Candida, Crypto, Asper) + mniej toksyczne in vivo; 

  Wady: wysokie koszty (trudno dostępne) + nie działają na dermatofity;