background image

Podatek dochodowy od osób prawnych 

 

 

doc. 

dr Marek Grzybowski 

 

czerwiec 2014 

 

Katedra Prawa Finansowego 

background image

Zakres podmiotowy 

PDOPr

  

• osoby prawne 
• spółki kapitałowe w organizacji (od 2002 roku) 
• spółki komandytowo-akcyjne mające siedzibę lub zarząd 

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (od 2014) 

• jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, z 

wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej 

• jednak spółki niemające osobowości prawnej, o ile mają 

siedzibę lub zarząd i innym państwie, przy spełnienie 

wskazanych przesłanek (Hiszpania i Portugalia) – od 2005 
roku 

• podatkowe grupy kapitałowe (od 1996 roku) 

 

background image

Obowiązek podatkowy (art. 3) 

• NIEOGRANICZONY 

– dotyczy podatników mających siedzibę/zarząd 

na terytorium RP 

• OGRANICZONY 

– dotyczy podatników nie posiadających 

siedziby/zarządu na terenie RP 

 

 

definicje takie same jak w PIT - kryterium  

 

 

miejsca zamieszkania  

background image

Moment powstania obowiązku 

podatkowego 

• Przepisy prawne nie określają tego momentu 

 

• Momentem tym jest moment powstania podatnika 

– dzień wpisu do rejestru 
– dzień zawarcia umowy spółki 
– dzień wskazany w akcie administracyjnym powołującym jednostkę 

 

• Kryteria formalnoprawne, a nie gospodarcze 
 

 (np. uzyskanie pierwszego przychodu) 

background image

Zakres przedmiotowy (I) 

• Art. 7 - dochód bez względu na rodzaj źródeł 

przychodów, z jakich dochód ten został 
osiągnięty, z wyjątkiem sytuacji, w których 
przedmiotem opodatkowania jest przychód 

– dotyczy to: 

• Przychodów nierezydentów (art. 21) 
• Przychodów z tytułu udziału w zyskach osób 

prawnych (art. 22)  

 

 

background image

Zakres przedmiotowy (II) 

• Dochodem jest nadwyżka sumy 

przychodów nad kosztami ich uzyskania, 
osiągnięta w roku podatkowym;  
 

• jeżeli koszty uzyskania przychodów 

przekraczają sumę przychodów, różnica jest 
stratą 
 

background image

Zakres przedmiotowy (III) 

• Odejście od pojęcia dochodu podatkowego 

jako zysku brutto skorygowanego stosownie 
do przepisów prawa podatkowego 

– Począwszy od 1991 roku 

• Zasady ustalania  dochodu podatkowego 

określają wyłącznie  przepisy prawa 
podatkowego 

 

background image

Szczególne definicje dochodu 

 

• Dochód z tytułu udziału w zyskach osób 

prawnych 

 

• Dochód podatników powiązanych 

background image

Dochody ze współwłasności (art. 5) 

(np. konsorcjum, spółki osobowe) 

• Proporcjonalny podział przychodów i 

kosztów - jak również zwolnień, odliczeń, 
ulg, itd. - pomiędzy wspólników w stosunku 
do posiadanego udziału 

• Jeżeli nie jest to ustalone, przyjmuje się, że 

udziały poszczególnych wspólników w 
przychodach i kosztach są równe 

background image

Strata (I)  

1. Nadwyżka kosztów uzyskania przychodów nad sumą 
przychodów 

2. Rozliczenie straty podatkowej - o wysokość straty 
poniesionej w roku podatkowym można obniżyć dochód w 
najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach 
podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w 
którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty 
tej straty 
3. Brak możliwości  rozliczenia straty – podmioty dzielone, 
łączone, przekształcone 

 

- wyjątek przekształcenie spółki w inną spółkę 

 

 

10 

background image

Strata (II) 

• Podatnik może odliczyć stratę już przy zapłacie pierwszej 

zaliczki miesięcznej, jeżeli dochód uzyskany w tym 
miesiącu wystarcza na odliczenie 50% kwoty tej straty 

• Jeżeli w rozliczeniu za rok, w którym podatnik odliczał 

straty z lat ubiegłych przy ustalania zaliczek miesięcznych, 
także zostanie wykazana strata, to strata odliczona w 
deklaracjach nie przepada, lecz przechodzi na następny 
okres 

• Wysokość straty musi wynikać z zeznania rocznego 

• Podatnik może rozpocząć odliczanie straty w roku bieżącym za rok 

ubiegły dopiero po złożeniu rozliczenia rocznego za ten rok 

 

11 

background image

Strata (III) 

 

• Pokrywanie strat podatkowych i 

bilansowych nie pozostaje ze sobą w 
żadnym związku 

12 

background image

Rok podatkowy (I) 

 

Rokiem podatkowym jest – co do zasady - rok 
kalendarzowy, chyba że podatnik postanowi inaczej 
w statucie albo w umowie spółki, albo w innym 
dokumencie odpowiednio regulującym zasady 
ustrojowe innych podatników i zawiadomi o tym 
właściwego naczelnika urzędu skarbowego; 
wówczas rokiem podatkowym jest okres kolejnych 
dwunastu miesięcy kalendarzowych. 

 

 

13 

background image

Rok podatkowy (II) 

• Zawiadomienia o przyjęciu innego niż kalendarzowy roku 

podatkowego należy dokonać najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od 
dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego 

– termin prawa materialnego 

 

• W razie zmiany roku podatkowego, za pierwszy po zmianie rok 

podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po 
zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku 
podatkowego nowo przyjętego 

– okres ten nie może być krótszy niż dwanaście i dłuższy niż dwadzieścia 

trzy kolejne miesiące kalendarzowe 

 

 

 

 

14 

background image

Rok podatkowy (III) 

• W przypadku podjęcia po raz pierwszy działalności, 

pierwszy rok podatkowy trwa od dnia rozpoczęcia 
działalności do końca roku kalendarzowego albo do 
ostatniego dnia wybranego roku podatkowego, nie dłużej 
jednak niż dwanaście kolejnych miesięcy kalendarzowych 

• W przypadku podjęcia po raz pierwszy działalności w 

drugiej połowie roku kalendarzowego i wybrania roku 
podatkowego pokrywającego się z rokiem kalendarzowym, 
pierwszy rok podatkowy może trwać od dnia rozpoczęcia 
działalności do końca roku kalendarzowego następującego 
po roku, w którym rozpoczęto działalność 

 

 

15 

background image

Podstawa opodatkowania 

• Dochód odpowiadający nadwyżce przychodów nad 

kosztami uzyskania, osiągnięty w roku podatkowym, po 
odliczeniu wydatków wymienionych w art. 18 

– darowizny przekazane organizacjom prowadzącym działalność 

pożytku publicznego oraz darowizny na cele kultu religijnego do 
wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu 

– Nie podlegają odliczeniu darowizny na rzecz osób fizycznych oraz na rzecz osób 

prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które 
prowadzą działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu 
elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, 
piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu 
powyżej 1,5%, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, 
lub handlu tymi wyrobami. 

 

 

16 

background image

Stawka podatku 

• 19% od dochodu uzyskanego przez 

podatnika 

• 19% od dywidend i innych dochodów z 

tytułu udziału w zyskach osób prawnych 

• odrębne stawki podatkowe (20% i 10%) 

dotyczą przychodów nierezydentów, chyba 
że zastosowanie ma stawka określona w 
umowie o unikaniu podwójnego 
opodatkowania 

17 

background image

Pobór podatku 

• Następuje w ciągu roku podatkowego w formie zaliczek 

miesięcznych 

• Co do zasady prawo wyboru pomiędzy dwiema metodami 

ustalenia zaliczek 

– Różnica między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od 

początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie 
miesiące 

– Uproszczona forma – w wysokości 1/12 podatku należnego wykazanego 

w zeznaniu rocznym złożonym  w roku poprzedzającym rok podatkowy 

• Mali podatnicy i podatnicy rozpoczynający działalność 

mogą wpłacać zaliczki kwartalne 

18 

background image

19 

Dwa sposoby opodatkowania 

• Zasady ogólne - opodatkowanie dochodu 

– ustalenie wartości przychodów oraz kosztów ich 

uzyskania (kalkulacja dochodu/straty) 

– stawka 19% 
– rozliczanie strat 

 

• Zasady szczególne - opodatkowanie przychodu  

– podstawą opodatkowania jest wyłącznie przychód - 

zwany niekiedy „dochodem" 

– odrębne stawki podatkowe - np. 10%, 19%, 20% 

 

background image

20 

Przychody – brak legalnej definicji 

(art. 12) 

• Przychodami są w szczególności: 

– otrzymane pieniądze 
– różnice kursowe 
– nieodpłatne oraz częściowo nieodpłatne świadczenia i 

rzeczy 

– wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań 
– nominalna wartość udziałów (akcji) w spółce 

kapitałowej albo wkładów w spółdzielni objętych w 

zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż 

przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część 

background image

21 

Przychody - zasady realizacji (dla 

celów PDOP) 

• Zasada kasowa 
• Zasada memoriałowa - przychody z działalności 

gospodarczej to przychody należne, choćby nie zostały 

faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych 
towarów, udzielonych bonifikat i skont (art. 12 ust. 3) 

– Przez działalność gospodarczą dla celów podatkowych rozumie się 

każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów o 

swobodzie działalności gospodarczej, w tym wykonywanie 

wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową 

wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy 

rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do 

działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność 
- do przedsiębiorców - (art 3 pkt 9 Ordynacji podatkowej) 

background image

22 

Moment osiągnięcia przychodu z 

działalności gospodarczej 

• Dzień uzyskania przychodu - art. 12 ust. 3a – 3e  

 

– generalna zasada  - dzień wydania rzeczy, zbycia prawa 

majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania 

usługi, nie później niż dzień: 

• wystawienia faktury, albo 
• uregulowania należności 
 
Wyjątki: 
usługi rozliczane w okresach rozliczeniowych – ostatni dzień 

okresu rozliczeniowego określony w umowie lub fakturze, nie rzadziej 

niż raz w roku 
 
w pozostałych przypadkach – dzień zapłaty 

background image

Przychody 

 

• Problemy mogą powstać w związku z 

wystawieniem faktury korygującej 

• Przyczyny korekty: 

– zwrot towaru 
– udzielenie bonifikaty lub skonta 

23 

background image

Z orzecznictwa 

• „każdorazowo korekta przychodu 

wynikająca ze zbiorczej faktury korygującej 
powinna być odnoszona do uprzednio 
wykazanego przychodu należnego. 
Późniejsze wystawienie faktury korygującej 
nie powoduje zmiany daty powstania 
obowiązku podatkowego” 

– wyrok NSA z 29.05.2012 r. (II FSK 1809/11) 

24 

background image

25 

Przychody – wyłączenia (I)   

 (art. 12 ust. 4) 

• Do przychodów nie zalicza się m.in.: 

– pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw 

towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach 
sprawozdawczych – pkt 1 

– otrzymanych lub zwróconych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem 

skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów) – pkt 1 

– naliczonych, lecz nie otrzymanych odsetek od należności (w tym 

od udzielonych pożyczek) – pkt 2 

– przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie 

kapitału zakładowego – pkt 4 

– przychodów zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, które 

zwiększają ten fundusz – pkt 5 

– należnego podatku od towarów i usług (VAT) – pkt 9 

background image

Przychody – wyłączenia (II)   

 (art. 12 ust. 4 pkt 3a) 

• środki pieniężne otrzymane przez wspólnika 

spółki niebędącej osobą prawną z tytułu: 

 

a)  likwidacji takiej spółki, 

 

b)  wystąpienia z takiej spółki, w części odpowiadającej 

 

wydatkom na nabycie lub objęcie   prawa do udziałów w takiej 

 

spółce i uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika 

 

nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których 

 

mowa w art. 5, pomniejszonej o wypłaty dokonane z  tytułu 

 

udziału w takiej spółce; 

 

 

26 

background image

Przychody – wyłączenia (III)   

 (art. 12 ust. 4 pkt 3c) 

 

przychody z tytułu przeniesienia własności 
składników majątku będących przedmiotem wkładu 
niepieniężnego (aportu) wnoszonych do spółki 
niebędącej osobą prawną, w tym wnoszonych do 
takiej spółki składników majątku otrzymanych przez 
podatnika w następstwie likwidacji spółki niebędącej 
osobą prawną bądź wystąpienia z takiej spółki; 

 

 

27 

background image

Przychody w naturze i zrównane 

• problem wartości świadczenia w naturze i innych nieodpłatnych 

świadczeń jako przychodu 
 

• Art.. 12 ust. 2 - wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo 

odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub 
częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych 
z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe 
zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o 
finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z 
wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich 
związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub 
ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie 

 

 

28 

background image

Świadczenia nieodpłatne 

• „Wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których 

następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te 
wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności 
osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane 
z kosztami lub innego ekwiwalentu, przysporzenie majątkowe tej 
osobie, mające konkretny wymiar finansowy” 
 

• Pojęcie świadczenia szersze niż w prawie cywilnym (działanie lub 

zaniechanie na rzecz innej strony) 

 

– Uchwała NSA z dnia 18.11.2002 r. (FPS 9/02) oraz z dnia 16.10.2006 r. 

(II FPS 1/06) 

29 

background image

Przykłady świadczeń 

nieodpłatnych 

 

• Dywidenda wypłacona z opóźnieniem 
• Nieoprocentowana pożyczka 
• Udzielenie gwarancji bez wynagrodzenia 
• Pełnienie funkcji członka zarządu bez 

wynagrodzenia 

30 

background image

31 

Przychody ze zbycia (art. 14) 

• Przychody z odpłatnego zbycia rzeczy lub 

praw majątkowych: 

– wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, albo: 
– jeżeli cena określona w umowie znacznie odbiega bez 

uzasadnionej przyczyny od wartości rynkowej – 

wartość rynkowa ustalona przez organ podatkowy 

 

• określa się ją na podstawie cen rynkowych stosowanych w 

obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, 

z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia 

oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia 

background image

32 

Szczególne zasady powstania 

przychodu należnego 

• zaliczki  

– przychód jest należny w dniu wystawienia faktury (np. 

dokumentującej zaliczkę) 

   

 

 

 

ale: 

• do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat 

oraz zarachowanych należności na poczet dostaw 
towarów i usług, które zostaną wykonane w 
następnych okresach sprawozdawczych 

background image

33 

Koszty uzyskania przychodów  

(art. 15) 

• Kosztami uzyskania przychodów są koszty 

poniesione w celu osiągnięcia przychodów 
lub zachowania albo zabezpieczenia źródła 
przychodów, z wyjątkiem kosztów 
wymienionych w art. 16 ust. 1 ..." 

– poniesione 
– związane z osiągnięciem przychodu 
– niewymienione w art. 16 ust. 1 

 

background image

34 

Poniesienie kosztu 

• Zasada memoriału 

– otrzymanie faktury 
– dokonanie odpisu amortyzacyjnego 

 

• Wyjątek: zaliczenie kosztu na zasadzie 

kasowej 

background image

35 

Związek kosztu z przychodem (I) 

Dwie linie orzecznicze: 

 

1) poniesionemu kosztowi powinien być przypisany konkretny 
przychód 

 

2) ważny jest zamiar podatnika i całokształt okoliczności istniejących 
w momencie poniesienia kosztu, a nie tylko skutek w postaci 
uzyskania przychodu 

Wyrok NSA z 12 maja 1999 r. (I SA/Wr 482/97) 

– „Aby uznać dany wydatek za koszt uzyskania przychodu nie jest konieczne w 

każdym przypadku wskazanie między nim a przychodem bezpośredniego 
związku." 

– „Kosztem (...) są również wszystkie wydatki (...) poniesione w celu zachowania i 

zabezpieczenia źródła przychodów, tak aby źródło to przynosiło przychody także w 
przyszłości." 

background image

36 

Związek kosztu z przychodem (II) 

Wyrok NSA z 28 listopada 1996 r. (SA/Ka 1646/95) 
• „Uchybienie przepisom o rachunkowości nie pozbawia podatnika 

możliwości wykazania, że sporne wydatki stanowią koszty uzyskania 

przychodów.„ 
 

Wyrok NSA z 20 maja 1998 r. (I SA/Kr 1100/96) 
• „Poniesienie kosztu uzyskania przychodu może być udowodnione 

każdym dowodem odpowiadającym warunkom art. 75 Kodeksu 

postępowania administracyjnego." 

 
zgodnie z tym artykułem: 

– jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do 

wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 Ordynacji 
podatkowej ma takie samo brzmienie)  

background image

37 

Wynagrodzenie jako koszt 

Wszelkie świadczenia na rzecz pracowników stanowią koszt uzyskania 
przychodu – interpretacja 
 

wyrok NSA z 13 maja 1998 r. 

„Podnoszenie kwalifikacji pracowniczych ma wpływ na osiąganie przez firmę 

przychodów i powinno być zakwalifikowane jako koszt uzyskania przychodu, 

choć taki wydatek trudno wiązać z konkretnym przychodem. Jest to koszt 

ogólny działalności firmy, podobnie jak płace pracowników i inne tego typu 

koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa.” 
 

pismo Ministerstwa Finansów z 29 marca 1995 r. 

„Wszelkie wydatki ponoszone przez podatników podatku dochodowego od 

osób prawnych na rzecz pracowników stanowić mogą koszt uzyskania 
przychodu." 

background image

38 

Potrącalność kosztów w czasie - 

przykłady  

• Koszty poniesione w bieżącym roku 

podatkowym dotyczące wyłącznie 

następnego roku podatkowego 

przykładowo: 

– koszty czynszu za następny rok 
– koszty prenumeraty lub ubezpieczenia 

dotyczące tylko następnego roku  

– koszty ekspertyz i kosztorysów związane z 

wykonaniem usług w przyszłym roku 

background image

Koszty uzyskania przychodu 

bezpośrednio związane z przychodami 

• Jeżeli uzyskanie przychodu wprost zależy od 

poniesienia danego kosztu, to taki związek 
pomiędzy kosztem warunkującym uzyskanie 
przychodu a tym przychodem określa się mianem 
bezpośredniego – NSA II FPS 6/10 

– Poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy 

oraz w roku podatkowym – są potrącalne w tym roku 
podatkowym, w którym osiągnięte zostały 
odpowiadające im przychody 

– Art. 15 ust. 4 b – 4 c 

39 

background image

Koszty uzyskania przychodu inne niż 

bezpośrednio związane z przychodami 

• Data poniesienia kosztu art. 15 ust. 4 e 

 

• Jeżeli przekraczają rok podatkowy – podział 

kosztu na części dotyczące danego roku lub 
proporcjonalnie do długości okresu, którego 
dotyczą 

40 

background image

Dzień poniesienia kosztu 

• Dzień, na który ujęto koszt w księgach 

rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie 
otrzymanej faktury (rachunku), albo 

• Dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego 

dowodu 

– Z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako 

koszty rezerw albo biernych rozliczeń 
międzyokresowych kosztów 

• Art. 35d i art. 39 ust. 2 ustawy o rachunkowości 

41 

background image

Dwie linie orzecznicze 

• „zaksięgować” tzn. ponieść koszt w rozumieniu 

rachunkowości. Jeżeli dany koszt pomniejszy wynik 
finansowy poprzez ujęcie go w rachunku zysków i strat, to 
wtedy staje się kosztem w rozumieniu ustawy o 
rachunkowości i dopiero ten moment należy uznać za 
moment poniesienia kosztu podatkowego 

 

• „zaksięgować” tzn. ująć koszt w księgach rachunkowych 

w jakikolwiek sposób – moment poniesienia kosztu 
podatkowego nie musi pokrywać się z momentem 
poniesienia kosztu rachunkowego 

42 

background image

Wyrok NSA z 20.07.2012 (II 

FSK 2406/11) 

 
„Stosowane przez podatnika zasady 
rachunkowości nie mają wpływu na ocenę, 
czy i w jaki sposób należy ująć poniesienie 
kosztu w podatku dochodowym od osób 
prawnych” 

43 

background image

44 

Koszty nie stanowiące kosztów 

uzyskania przychodów 

 

• Art. 16 ust. 1 – enumeratywny katalog: 

 

– wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów 
– odroczenia rozpoznania kosztów/ustalenia 

momentu podatkowego 

 

 

background image

Koszty nie stanowiące kosztów 

uzyskania przychodów (I) 

• Koszty związane z nabyciem rzeczowych, 

niematerialnych i finansowych składników 
majątku trwałego w momencie ich poniesienia 

• Koszty związane z wykonywaniem przez 

podatnika zobowiązań wobec wierzycieli oraz 
straty związane z niewykonaniem zobowiązań 
wobec dłużników podatnika 

• Koszty mające charakter sankcji finansowych 

45 

background image

Koszty nie stanowiące kosztów 

uzyskania przychodów (II) 

• Koszty związane z regulowaniem 

zobowiązań wobec Skarbu Państwa 
 

• Koszty, które przekraczają określony przez 

ustawodawcę limit 

46 

background image

Koszty nie stanowiące kosztów 

uzyskania przychodów (III) 

• Inne koszty osób prawnych o specyficznym 

charakterze 

– Koszty związane z organizacja osoby prawnej 
– Niedostateczna kapitalizacja (thin 

capitalization) 

47 

background image

48 

Zasada niedostatecznej kapitalizacji (I) 

Nie są kosztami uzyskania przychodów odsetki od pożyczek udzielonych przez udziałowców 
posiadających łącznie lub osobno nie mniej niż 25% udziałów 

w części jakiej 

pożyczka > 3x kapitał 

jeżeli... 

łączna wartość 
zadłużenia u 
wybranych 
podmiotów 
powiązanych 

10% 

10% 

10% 

25% 

20% 

25% 

25% 

25% 

Bank 

Podatnik 

3 x kapitał 

ud

zi

ow

cy

 

bis
 

ud

zi

ow

cy
 

background image

49 

Zasada niedostatecznej kapitalizacji 

(II) 

Jeżeli ten sam udziałowiec posiada nie mniej niż 25% udziałow w kapitale pożyczkodawcy i 
pożyczkobiorcy to 

 

 

nie są kosztami uzyskania przychodów 

 

odsetki od pożyczek udzielonych podatnikowi przez pożyczkodawcę 

jeżeli... 

łączna wartość zadłużenia 
u wybranych podmiotów 
powiązanych 

Udziałowiec bis 

Udziałowiec 

Spółka pożyczkodawca 

Podatnik 

50% 

25% 

25% 

3 x kapitał 

background image

50 

Opodatkowanie wspólników 

spółek kapitalowych 

• część zysku spółki kapitałowej przeznaczona do 

podziału to zysk wydzielony 

• dochód z udziału w tym zysku przypadający na 

każdego wspólnika to dywidenda 

• podwójne ekonomiczne opodatkowanie 

– podatnikiem najpierw spółka – podstawą 

opodatkowania osiągnięty w danym roku dochód – 
podatek dochodowy od osób prawnych 

– następnie podatnikiem wspólnik – podstawą 

opodatkowania dywidendy i inne przychody z tytułu 
udzialu w zyskach osób prawnych 

background image

Opodatkowanie spółki kapitałowej i jej 

wspólników (I) 

• Spółka z o.o. ma dwóch wspólników, będących osobami fizycznymi 
• Dochód do opodatkowania Spółki – 100 zł 
• Stawka 19% - 19 zł 
• Dywidenda przypadająca na każdego wspólnika – (100 – 19) : 2 = 40,5 

zł 

• Podatek od dywidendy – 40,5 zł x 19% = 7,69 zł (x 2 = 15,38 zł) 
• Spółka odprowadza do organu podatkowego jako podatnik i płatnik 

(19 zł + 15,38 zł = 34,38 zł 

• stawka obciążenia podatkowego dochodu podzielonego – 34,38% 

51 

background image

Opodatkowanie spółki 

kapitałowej i jej wspólników (II) 

 

• Jeżeli w tym samym stanie faktycznym 

wspólnikami byłyby inne spółki kapitałowe 
mogłyby skorzystać ze zwolnienia przy 
spełnieniu określonych warunków 

– art. 22 ust. 4 ustawy 

52 

background image

Opodatkowanie wspólników 

spółki komandytowo-akcyjnej (I) 

• Do końca 2013 roku 

– Komplementariusz opodatkowany jak każdy inny 

wspólnik spółki osobowej, tj. przypisuje mu się 
przychody i koszty w proporcji do jego udziału  

• dochód w przepisach PIT traktowany jak dochód z działalności 

gospodarczej 

– Akcjonariusz – podlegał opodatkowaniu w dniu 

faktycznego otrzymania dywidendy wypłaconej na 
podstawie uchwały walnego zgromadzenia 

53 

background image

Opodatkowanie wspólników spółki 

komandytowo-akcyjnej (II

Od roku 2014 

 

• SK-A ma jednego wspólnika będącego 

komplementariuszem (udział 10%) i jednego 
będącego akcjonariuszem (udział 90%) 

• Dochód SK-A wynosi 100 zł 
• CIT – 19% - 19 zł 
• Dochód netto – 81 zł 

54 

background image

Opodatkowanie wspólników spółki 

komandytowo-akcyjnej (III) 

• Przypadające na komplementariusza udział 

w zysku wynosi: 81 zł x 10% = 8,1 

• Obliczenie podatku: 

– 8,1 zł x 19% = 1,5 zł 
– 10% x 19 zł = 1,9 zł 
– 1,5 – 1,9 = 0 

55 

background image

Opodatkowanie wspólników spółki 

komandytowo-akcyjnej (IV) 

• Art. 30 ust. 6a i 6b PIT 
• Zryczałtowany podatek od przychodów uzyskiwanych 

przez komplementariusza z tytułu udziału w zyskach 
spółki pomniejsza się o kwotę odpowiadająca iloczynowi 
prawa komplementariusza do udziału w zysku tej spóki i 
podatku należnego od dochodu tej spółki, obliczonego 
zgodnie z art. 19 CIT, za rok podatkowy, z którego 
przychód z tytułu udziału w zysku został uzyskany 

• Kwota pomniejszenia, o którym mowa w art. 6a, nie może 

przekroczyć kwoty obliczonego zryczałtowanego podatku 

56 

background image

Opodatkowanie wspólników spółki 

komandytowo-akcyjnej (V) 

 

• Akcjonariusz będący osoba fizyczną – 19% 

od wypłaconej dywidendy 

57 

background image

Opodatkowanie wspólników spółki 

komandytowo-akcyjnej (VI) 

• Jeżeli SK-A ma dwóch wspólników będących 

spółkami kapitałowymi spółka będą 
komplementariuszem jest opodatkowana zasadach 
analogicznych jak osoby fizyczne 

 

• Spółka będąca akcjonariuszem może przy 

spełnieniu warunków z art. 22 ust. 4 skorzystać ze 
zwolnienia od opodatkowania wypłaconej 
dywidendy 

58 

background image

59 

Zmiany zasad opodatkowania 

• do 2006 roku podstawowym kryterium 

zróżnicowania opodatkowania dywidend było 
miejsce siedziby 

 

• od 2007 roku podstawowym kryterium - 

spełnienie (lub brak) warunków dotyczących 
wysokości posiadanego udziału przez spółkę 
otrzymującą dywidendę w spółce wypłacającej 
dywidendę i okres jego posiadania 

background image

60 

Warunki dotyczące wysokości posiadanego 

udziału i okres jego posiadania 

Wielkość udziału: 
• nie mniej niż 15% w latach 2007

2008 i nie 

mniej niż 10%, począwszy od 2009 r. 

• Okres posiadania: 
- 2 lata 

   

(dla spółek Konfederacji Szwajcarskiej minimalny udział - 

25%) 

background image

61 

Spółka RP wypłaca dywidendy 

• spółce RP, spółce UE/EOG i Konfederacji Szwajcarskiej 

po spełnieniu warunków – zwolnienie od opodatkowania 
 

• spółce RP – brak spełnienia warunków – opodatkowanie 

stawką 19% 
 

• spółce UE/EOG, spółce Konfederacji Szwajcarskiej (brak 

spełnienia warunków) oraz spółce mającej siedzibę na 

terytorium państw trzecich, z którymi Polska zawarła 
umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania – 

dywidendy są opodatkowane według zasad wynikających z 
tych umów.  

– jeżeli brak jest umowy – stawka opodatkowania dywidend wynosi 

19%.  

background image

62 

Spółka RP otrzymuje dywidendy 

• od spółki RP, UE/EOG i spółce Konfederacji Szwajcarskiej przy 

spełnieniu warunków – dywidendy zwolnione od opodatkowania 
 

• od spółki UE/EOG i Konfederacji Szwajcarskiej (brak spełnienia 

warunków) i spółek państw trzecich, jeżeli umowy o unikaniu nie 

stanowią inaczej – dywidendy łączone z ogólnym dochodem i 
opodatkowane, a zagraniczny podatek jest odliczany  

 

 

(szczególne zasady dla spółek córek państw trzecich, z którymi 

 

Polska zawarła umowy o unikaniu i w których spółka RP posiada 

 

nie mniej niż 75% udziałów) 

 

• od spółki RP (brak spełnienia warunków) – spółka wypłacająca 

pobiera podatek u źródła w wysokości 19%, a spółka otrzymująca 

dywidendę nie ma prawa odliczenia tego podatku od swojego 
podatku (skutek: podwójne opodatkowanie dywidend)
 

background image

63 

Pobór podatku 

• płatnikiem polska spółka wypłacająca 

dywidendę 

– obowiązek wypełnienia i złożenia deklaracji 
– obowiązek przekazania podatku w terminie 7 dni 
– jeżeli dochód osoby prawnej zostaje przeznaczony na 

podwyższenie jej kapitału – obowiązek przekazaniaa 
podatku w terminie 14 dni