Wirusy RNA: arbowirusy i wirus różyczki 

1. Ogólna charakterystyka 

  Arbowirsy 

Grupa wirusów przenoszonych przez ssące krew stawonogi. 
Nazwa grupy jest skrótem angielskiego określenia arthropod 
borne viruses  
(dosłownie: wirusy pochodzące od stawonogów) 

Rodzina 

Cechy strukturalne 

Rodzaj 

Togaviridae 

+RNA, osłonkowy 

Alfawirusy 

Flaviviridae 

+RNA, osłonkowy 

Flawiwirusy 

Bunyaviridae 

-RNA, osłonkowy 

Bunyawirusy 

Reoviridae 

Podwójna segmentowana nić 
RNA, brak osłonki 

Reowirusy 

 

  Wirus różyczki 

Jest przedstawicielem rodzaju Rubivirus, i należy do rodziny 
Togaviridae. NIE JEST ON JEDNAK ARBOWIRUSEM, 
ponieważ do szerzenia się nie wymaga wektora w postaci 
stawonogów. 

 

2. Patogeneza 

  Arbowirusy 

Podczas ukąszenia przez zakażonego przenosiciela, wirus wnika 
do naczyń włosowatych i namnaża się w śródbłonku naczyń. 
Po replinacji następuje wiremia 

a)  Krótki okres wylęgania (ok. 1 tydz.) 
b)  Występuje odropodobna wysypka która jest 

spowodowana uszkodzeniem podskórnych naczyń 

c)  Może występować DIC i trombocytopenia 

Wirus wykazuje tropizm do odpowiednich narządów np. mózg, 
wątroba 
 

 

Wirus różyczki

 

 

Wirus przenosi się z człowieka na człowieka drogą 
kropelkową. 
Przy zakażeniu wrodzonym przenosi się wertykalnie 
Największa zakaźność gdy u pacjenta wystąpiła grudkowo-
plamista wysypka. 
Okres wylęgania 13-23 dni. 
 
 
 

3. Obraz kliniczny 

  Arbowirusy 

Wywołują  trzy zespoły kliniczne 

I.  Zespół artralgii (gorączka denga) 

Charakteryzuje się : 



 

Zespół grypopodobny z wahaniami temperatury 
ciała, bólem głowy, bólem pozagałkowym i 
zapaleniem spojówek 



 

Silny ból mięśni i stawów (breakbone fever = 
gorączka z „łamaniem” kości)

 



 

2-3 dniowa odropodobna wysypka

 

Występuje epidemicznie w rejonie Karaibów. 
Przenosi się w układzie komar – człowiek – komar  

II.  Zespół krwotoczny (żółta gorączka=febra) 



 

W przypadkach łagodnych objawia się jako 
zespół grypopodobny  z gorączką, dreszczami, 
bólem głowy i okolicy lędźwiowej oraz nudności 
i wymioty 



 

Cięższe przypadki z silnymi krwawieniami z 
nosa, przewodu pokarmowego i pęcherza 
moczowego 

o  Fusowate wymioty 
o  Spadek ciśnienia krwi z paradoksalną 

bradykardią 

o  Może pojawić się żółtaczka lub 

białkomocz 

I. 

Miejska postać żółtej gorączki obejmująca układ 
 komar – człowiek – komar 

II. 

Leśna postać żółtej gorączki obejmująca układ  

komar – małpa – komar 

 

III.  Zespół zapalenia mózgu 



 

Przypomina ciężki zespół grypopodobny 



 

Senność 



 

Sztywność karku i ogniskowe objawy 
neuroogiczne 

 

 

  Wirus różyczki 

I.  Różyczka nabyta 

a.  Pacjenci zazwyczaj młodzi 
b.  Okres wylęgania 12-23 dni 
c.  Plamisto-grudkowa wysypka na twarzy i klatce 

piersiowej z obustronnym powiększeniem 
powiększeniem węzłów chłonnych za uszami 

Choroba przebiega zwykle łagodnie, lecz mogąpojawić się komplikacje w 
postaci : 



 

Wędrującego zapalenia stawów 



 

Małopłytkowości i skazy krwotocznej 



 

Pozakaźnego zapalenia mózgu 

 

II. 

Różyczka wrodzona 

a.  Przeniesiona wertykalnie z matki na płód 
b.  Przejściowe wady płodu 

i.  Niska masa urodzeniowa 

ii.  Skaza małopłytkowa (blueberry muffin 

baby) 

iii.  Spleno i hepatomegalia 
iv.  Przejaśnienia przynasadowe w RTG 

v.  Zmiany śródmiąższowe płuc 

c.  Trwałe wady płodu 

i.  Zaćma 

ii.  Małogłowie 

iii.  Głuchota 
iv.  Wady serca 

 

4. Diagnostyka 

  Arbowirusy 

Hodowla i izolacja wirusa są podstawą w jego identyfikacji. Do 
badań wykorzystuje się krew a sama hodowla jest trudna i 
niebezpieczna. 
W badaniach serologicznych wykonuje się  
odczyn zahamowanie hemaglutynacji lub odczyn wiązania 
dopełniacza 

 

  Wirus różyczki 

Oznaczanie miana przeciwciał w zestawie TORCH 
U kobiet ciężarnych oznacza się miano przeciwciał przeciwko 
wirusowi różyczki. W celu określenia czy zakażenie było 
niedawno przebyte, należy oznaczyć miano przeciwciał klasy 
IgM 

 

5. Leczenie i zapobieganie zakażeniom  

  Arbowirusy 

  Program zwalczanie komarów 
  Unikanie ekspozycji na zakażenie (miskitiery itp.) 
  Szczepionki przeciwko żółtej gorączce i zapaleniu mózgu 

typu B 

  Wirus różyczki 

  Leczenie objawowe ze względu na brak swoistego 

postępowania 

  Atenuowana szczepionka 
  Szczepienia przypominające. 

 

P.