“Nie pani, tylko towarzyszka”
Data publikacji: 02-16-2011 @ 11:59 pm
Było szaro, gdy dojechałam do Lwowa. Oszklona hala dworca Lwowskiego zniszczona. Na peronach
stoją podejrzane typy w ubraniach cywilnych z czerwonymi opaskami na prawych ramionach-
stanowią zewnętrzną oznakę nowej władzy. Tunele dworca podparte belkami, dworzec brudny.
Budynek dworcowy poważnie uszkodzony od bomb niemieckich. Nietkniętym pozostał napis na
budynku dworca: „Leopolis semper fidelis”. Na ulicach, w pobliżu dworca, istnieją zapory. Tu i
ówdzie sterczą hałdy gruzu, stanowią pozostałość kamienic, w których do niedawna żyli ludzie.
Zapewne gruzy te kryją zasypanych mieszkańców kamienic. Tramwaje nie kursują. Idę pieszo,
mijam przechodniów i prosto podążam na ulicę Gołąba. Na ulicy Piekarskiej stosy gruzu. Dochodzę
do ulicy Gołąba i widzę usypiska gruzu. Nasza kamienica stoi. Sąsiednie, na ulicy Głowińskiego,
legły. W naszej kamienicy nie ma ani jednej szyby, a ściany domu zostały poważnie nadwyrężone.
Dochodzi godzina 8 rano, wszyscy jeszcze śpią. Otworzyła mi mama. Padamy sobie w objęcia. -Czy
wszyscy zdrowi i cali?-zapytałam -Wszyscy zdrowi, tylko kamienica ucierpiała- powiedziała mama.
Wstał ojciec, wygląda źle. Katastrofa ta wpłynęła na ojca deprymująco. -Warszawa jeszcze walczy,
cała w płomieniach- powiedział ojciec. Wysondowuję sytuację i zamiary rodziców. U rodziców
mieszka kilku byłych wojskowych. Rodzice nie mają skonkretyzowanych planów na najbliższą
przyszłość. Ojciec boleje nad losem kraju. Wielu wartościowych ludzi poległo. -Nie wiadomo, jak
postąpią Sowieci, przecież złamali pakt o nieagresji i bez przyczyny wtargnęli do Polski- zauważył
ojciec. -Ojciec ciężko przeżywał te chwile. Staliśmy w oknie za firankami i płakaliśmy patrząc, jak
Sowieci zalewają Europę, by zniszczyć kulturę romańską. Przykro było patrzeć na te surowe
twarze. Jacy oni pierwotni- powiedziała mama.
„Niech Bóg ma Europę w swojej opiece”- pomyślałam. Po obiedzie opowiedziałam rodzicom o
rewizji, jaka miała miejsce ubiegłej nocy. Ojciec zbladł i nic nie powiedział. -Szukali za Mietkiem-
wtrąciła mama. Po południu odprowadził mnie ojciec na dworzec i pojechałam do Przemyślan.
Wieczorem stanęłam w Przemyślanach, doszły mnie wieści o aresztowaniach Polaków.
25 września 1939. Do Przemyślan przyjechał ksiądz grecko-katolicki Bodnar. Publicznie sprał swych
synów, pełniących służbę w czerwonej milicji, zdarł im z ramion czerwone opaski i rzucił na bruk.
Synów załadował na furę i zabrał do domu. Bolszewicy wynieśli męty społeczne do władzy. Polacy
w nowym życiu udziału nie biorą. Warszawa dalej walczy. Ktoś usłyszał komunikat z Warszawy, że
generał Zulauf i jego sztab, są zdrowi i proszą o powiadomienie rodzin.
Przemyślany obiegła wersja, że w Częstrochowie objawiła się Matka Boska, a pod nią widniała data
24 grudzień.Stąd komentarze, żę na gwiazdkę będziemy wolni. Sklepy w Przemyślanach uległy
nacjonalizacji, czyli przeszły na własność Związku Sowieckiego, a dotychczasowych właścicieli
zastąpili proletariusze- dawni złodzieje i dziewczęta lekkich obyczajów. Właścicielami sklepów
przeważnie byli Żydzi. Żydzi pozwieszali nosy i wzdychają do dawnych, polskich czasów. Drożyzna
rośnie z godziny na godzinę. Znacjonalizowanych sklepów nie otwierają. Rosjanie ładują towary do
skrzyń i samochodami ciężarowymi odstawiają na dworzec. Żydzi twierdzą, że wywożą do Rosji,
gdzie panują nieustanne braki. Nazajutrz, po znacjonalizowaniu sklepów, na całe miasto
uruchomiono dwie piekarnie, w których wypiekano chleb pośledni, ciemny, niezbyt dobrze
wypieczony, po potrójnej cenie. Przed piekarniami stoją długie ogonki, wyczekują w nich
przeważnie rodziny robotnicze, dla których chleb stanowi główne pożywienie. W ciągu tygodnia
Bolszewicy zdewastowali życie miasta. Panuje drożyzna, niczego nie można dostać. Uboższa
warstwa bez pracy, chleba i opieki. Wyzbywają swój skromny dobytek, znajdują chętnych do kupna
w krasno-armiejcach. W ten sposób, za uzyskane czerwońce, nabywają chleb, byle przetrwać do
jutra.
28 września. Pojechałam do Lwowa podjąć pieniądze złożone w Kasie Oszczędności. Na koncie
oszczędnościowym złożyliśmy 2600 złotych. Poprosiłam o wypłatę oszczędności. Urzędnik
oświadczył mi, że władze sowieckie zniwelowały wszystkie oszczędności do 300-tu rubli, około 150
złotych. -To bezprawne- powiedziałam. -Niech pani weźmie te 300 rubli i coś kupi, bo jutro pieniądz
będzie bez wartości- doradzono mi. Z naszych oszczędności wypłacili mi 300 rubli i w książeczce
odnotowano saldo zero. W Kuratorium Okręgu Szkolnego wypłacono mi 30 złotych zasiłku, po czym
zaszłam do Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i zarejestrowałam Mietka, by na wypadek
powrotu z wojska, zahaczył o szkolnictwo. We Lwowie również znacjonalizowano sklepy i fabryki, a
uzbrojona szumowina stanowi czerwoną milicję. Ulice Lwowa zatłoczone żołnierzami sowieckimi.
Ich mundury są liche. Oficerowie noszą długie buty, spody gumowe, a cholewy płócienne, czymś
