background image

Poradnik
odchudzania

Poradnik
odchudzania

www.dom

zdrowia

pl

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

background image

Spis treści

Rozdział 1 - Podstawowe informacje o metabolizmie

Podstawowa przemiana materii
Ponadpodstawowa przemiana materii
Całkowite zapotrzebowanie energetyczne

Rozdział 2 - Nadwaga i otyłość

Rodzaje otyłości 
Powikłania związane z otyłością
Przyczyny otyłości
Diagnostyka otyłości

Rozdział 3 - Dieta odchudzająca

Charakterystyka diety ubogoenergetycznej
Zasady prawidłowego żywienia
Błonnik

Rozdział 4 - Trening odchudzający

Ćwiczenia aerobowe
Ćwiczenia anaerobowe
Założenia treningu odchudzającego

Rozdział 5 - Suplementy wspomagające odchudzanie

Podział suplementów
Charakterystyka
Wybrane wskazania do stosowania

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

background image

Rozdział 1

Podstawowe informacje o metabolizmie

www.dom

zdrowia

www.domzdrowia

pl

pl

Każdy żywy organizm potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania stałych dostaw energii praz substancji budulcowych. Dostarczona energia jest 
siłą napędzającą wszystkie procesy zachodzące w organizmie   począwszy od tych najbardziej elementarnych, jak synteza białek lub aktywność 
pojedynczych komórek, a skończywszy na skomplikowanych funkcjach całego ustroju.

Podstawowa przemiana materii

P r z y g l ą d a j ą c   s i ę   f u n k c j o n o w a n i u  

organizmu, można zauważyć dwa główne szlaki 

p r z e m i a n   s k ł a d n i k ó w   o d ż y w c z y c h  

dostarczanych  z  pożywieniem.  W  trakcie 

przemian  biochemicznych  wchodzących  do 

pierwszej  grupy  następuje  rozkład  i  spalanie 

wykorzystuje  energię  uzyskaną  podczas 

procesów  katabolicznych.  Całość  przemian 

biochemicznych  ustroju,  na  które  składa  się 

katabolizm  i  anabolizm,  określa  się  jako 

metabolizm, czyli przemiana materii.

Podstawową  przemianę  materii  można 

wyznaczyć  doświadczalnie  lub  stosując 

odpowiednie wzory. W celach dietetycznych, 

ze względu na łatwość i szybkość, stosuje się 

ten  drugi  sposób.  Istnieje  kilka  wzorów 

pozwalających obliczyć ppm.

Ponadpodstawowa przemiana materii

J a k   p o w s z e c h n i e   w i a d o m o ,  

zapotrzebowanie  energetyczne  związane  z 

najbardziej  podstawowymi  procesami 

organizmu,  jest  tylko  częścią  całkowitego 

wydatku energetycznego organizmu. Znaczna 

część  tego  wydatku  przeznaczona  jest  na 

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

pokarmu.  Procesy  te  prowadzą  do  powstania 

energii  niezbędnej  organizmowi  do  życia. 

Przemiany  te  określa  się  jako  katabolizm. 

Przeciwstawne do niego są procesy anaboliczne, 

w  trakcie  których  dochodzi  do  powstawania 

złożonych struktur takich jak białka, a przez to 

do  wzrostu  i  rozwoju  organizmu.  Anabolizm 

1.

ppm (na dobę) = 1[kcal] x 24[h] x masa ciała [kg], gdyż badania wykazały, że dorosły człowiek w czasie 

spoczynku wytwarza średnio w ciągu godziny 1 kcal na kilogram masy ciała

2.

wykazano także, że ppm jest proporcjonalna do powierzchni skóry człowieka, dlatego można ją obliczyć 

2

2

ze wzoru łączącego te dwie wielkości: ppm (na dobę) = S[m ] x 1[kcal/m ] x 24[h];  S, czyli powierzchnię skóry 

można odczytać z normogramu

3.

trzeci sposób obliczenia podstawowej przemiany materii wykorzystuje podane poniżej wzory uznane jako 

międzynarodowe standardy, gdzie Mc to masa ciała

Mężczyzna 

Kobieta 

Wiek (lata) 

Kcal/dobę 

Wiek (lata) 

Kcal/dobę 

0-3 

3-10 

10-18 

18-30 

30-60 

>60 

(60,9xMc)-54 

(22,7xMc)+495 

(17,5xMc)+651 

(15,3xMc)+679 

(11,6xMc)+879 

(13,5xMc)+487 

0-3 

3-10 

10-18 

18-30 

30-60 

>60 

(61,0xMc)-51 

(22,5xMc)+499 

(12,2xMc)+746 

(14,7xMc)+496 

(8,7xMc)+829 

(10,5xMc)+596 

 

Wzory pozwalające obliczyć podstawową przemianę materii

background image

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

R

o

zd

zi

a

ł 

1

strona 4

Czynność 

Kcal/kg/h 

Czynność 

Kcal/kg/h 

Sen 

0,94 

Robienie na drutach 

1,66 

Opoczynek w pozycji 

leżącej 

1,10 

Prasowanie 

2,05 

Spokojne siedzenie 

1,44 

Zmywanie naczyń 

2,06 

Swobodne stanie 

1,50 

Zmywanie podłogi 

2,40 

Stanie na baczność 

1,63 

Ćwiczenia fizyczne 

4,15 

Ubieranie się 

1,69 

Forsowne ćwiczenia 

fizyczne 

6,43 

Powolny spacer (4km/h) 

2,85 

Schodzenie po schodach 

5,20 

Szybki marsz (6km/h) 

4,28 

Piłowanie drewna 

6,88 

Bieganie 

8,14 

Praca kamieniarza 

5,71 

Bardzo szybki marsz 

9,30 

Pływanie 

7,14 

Wchodzenie po schodach 

15,80 

Praca pielęgniarki 

1,50 

Głośne czytanie 

1,50 

Praca anestezjologa 

3,20 

Pisanie na maszynie 

2,00 

Praca szewca 

2,57 

Szycie ręczne 

1,59 

Roboty ciesielskie 

3,43 

Śpiewanie 

1,75 

Praca w metalurgii 

3,43 

Szycie na maszynie 

1,95 

 

 

 

Wydatek energetyczny związany z niektórymi czynnościami

metabolizm  (przemiana  materii)  to 
całokształt  przemian  biochemicznych 
zachodzących w organizmie na które składa 
się katabolizm i anabolizm

dodatkowe  czynności,  takie  jak  praca 

zawodowa, aktywny wypoczynek, ubieranie 

się, sprzątanie czy jedzenie. Energia potrzebna 

na  wykonanie  tych  wszystkich  czynności 

związana jest z ponadpodstawową przemianą 

materii.

N a j w i ę k s z y   w p ł y w   n a  

ponadpodstawową  przeminę  materii  ma 

aktywność fizyczna. Ciężka praca fizyczna lub 

s p o r t   p o w o d u j ą   z n a c z n i e   w i ę k s z e  

zapotrzebowanie  energetyczne  niż  praca 

siedząca lub odpoczynek przed telewizorem. 

Interesujący jest fakt, że spożywanie posiłków 

także  powoduje  wzrost  ponadpodstawowej 

przemiany  materii.  Efekt  ten  jest  określany 

j a k o   s w o i s t e   d y n a m i c z n e   d z i a ł a n i e  

pożywienia.

background image

Całkowite zapotrzebowanie energetyczne

Suma  podstawowej  i  ponadpodstawowej 

przemiany  materii  to  całkowita  przemiana 

materii.  Wielkość  ta  określa  indywidualne, 

dobowe  zapotrzebowanie  energetyczne 

organizmu.

Aby  obliczyć  cpm  należy  określić 

podstawową  przemianę  materii,  dodać  10% 

tej  wielkości  związane  ze  swoistym 

dynamicznym  działaniem  pożywienia  oraz 

dodać  wszystkie  dodatkowe  wydatki 

energetyczne związane z ponadpodstawową 

przemianą materii. Jak widać, postępowanie 

to  jest  dość  uciążliwe  i  skomplikowane, 

dlatego  w  celu  łatwiejszego  obliczenia 

całkowitej  przemiany  materii  można 

wykorzystać  współczynniki  aktywności 

fizycznej.  Wtedy  wzór  na  indywidualne 

dobowe  zapotrzebowanie  energetyczne 

przyjmuje następującą postać: 

CPM = PPM

x

współczynnik
aktywności fizycznej

Współczynniki aktywności fizycznej:

1,5  mała aktywność fizyczna

1,7  umiarkowana aktywność fizyczna

2,0  duża aktywność fizyczna

S w o i s t e   d y n a m i c z n e   d z i a ł a n i e  

pożywienia:

białko  25%

tłuszcze  5-10%

cukry  6%

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 5

R

o

zd

zi

a

ł 

1

background image

Rozdział 2

Nadwaga i otyłość

www.dom

zdrowia

www.domzdrowia

pl

pl

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

Otyłość i nadwaga są ogólnoustrojowymi schorzeniami, których głównym objawem jest znaczne zwiększenie masy ciała. Jeżeli nie przekracza ono 
120% prawidłowej wartości mówimy o nadwadze. Masa ciała przekraczająca 120% należnej masy ciała oznacza otyłość. Omawiany wzrost masy 
związany jest w głównej mierze ze wzrostem ilości tkanki tłuszczowej w organizmie. Bardzo często jest to znaczna zmiana kompozycji ciała, gdyż u 
ludzi otyłych tkanka tłuszczowa może stanowić nawet ponad 50% masy ciała!

t k a n k a  

tłuszczowa z tej 

okolicy różni się 

o d   t k a n k i  

tłuszczowej  podskórnej.  Wykazuje  m.in. 

zwiększone  uwalnianie  wolnych  kwasów 

tłuszczowych skutkujące wzrostem ich stężenia 

we  krwi.  Stan  taki  może  bardzo  szybko 

doprowadzić  do  poważnych  schorzeń  układu 

krążenia, takich jak miażdżyca i 

zawał. Udowodniono, że osoby 

z  brzusznym  typem  otyłości  są 

o b c i ą ż o n e   w i e l o k r o t n i e  

w y ż s z y m   r y z y k i e m  

w y s t ą p i e n i a   z e s p o ł u  

m e t a b o l i c z n e g o  

c h a r a k t e r y z u j ą c e g o   s i ę  

hiperinsulinemią,  upośledzoną 

tkanki  tłuszczowej,  otyłość 

możemy  podzielić  na  brzuszną 

(wisceralną,  androidalną)  lub 

pośladkowo-udową (obwodową, 

ginoidalną):
-   o t y ł o ś ć   b r z u s z n a   z w i ą z a n a   j e s t   z  

gromadzeniem się nadmiaru tkanki tłuszczowej 

wewnątrz jamy brzusznej. Powoduje to znaczne 

otłuszczenie narządów wewnętrznych. Ponadto 

Ze  względu  na  przyczynę,  wyróżnia  się 

otyłość pierwotną i wtórną:
otyłość pierwotna (prosta) jest spowodowana 

utrzymującym się przez dłuższy czas dodatnim 

bilansem  energetycznym  wynikającym  z 

nadmiaru  wysokoenergetycznego  pożywienia 

lub  małej  aktywności  fizycznej.  Ten  rodzaj 

otyłości  występuje  znacznie  częściej,  jednak 

dużo lepiej poddaje się leczeniu.
-  otyłość  wtórna  jest  jednym  z  objawów, 

w i ę k s z y c h ,   p o w a ż n y c h  

schorzeń, takich jak zaburzenia 

metaboliczne,  niedoczynność 

tarczycy lub kory nadnerczy. Jej 

występowanie  jest  rzadsze, 

jednak jest trudna w leczeniu.

Biorąc  pod  uwagę  miejsce 

gromadzenia  się  nadmiaru 

U osób otyłych tkanka tłuszczowa może 
stanowić  ponad  50%  masy  ciała
podczas gdy u osób o prawidłowej masie 
wartość ta wynosi 10-20%

t k a n k a  

tłuszczowa z tej 

okolicy różni się 

o d   t k a n k i  

tłuszczowej  podskórnej.  Wykazuje  m.in. 

zwiększone  uwalnianie  wolnych  kwasów 

tłuszczowych skutkujące wzrostem ich stężenia 

we  krwi.  Stan  taki  może  bardzo  szybko 

doprowadzić  do  poważnych  schorzeń  układu 

krążenia, takich jak miażdżyca i 

zawał. Udowodniono, że osoby 

z  brzusznym  typem  otyłości  są 

o b c i ą ż o n e   w i e l o k r o t n i e  

w y ż s z y m   r y z y k i e m  

w y s t ą p i e n i a   z e s p o ł u  

m e t a b o l i c z n e g o  

c h a r a k t e r y z u j ą c e g o   s i ę  

hiperinsulinemią,  upośledzoną 

Powikłania związane z otyłością (szczególnie typu brzusznego)
- upośledzenie tolerancji glukozy, hiperinsulinomia, znaczne zwiększenie 
ryzyka wystąpienia cukrzycy insulinoniezależnej (typu 2)
- nadciśnienie tętnicze
- przerost lewej komory, zaburzenia wielkości i czynności serca
- miażdżyca
- zwyrodnienie stawów
- dna
- zaburzenia hormonalne
- kamica pęcherzyka żółciowego
- zaburzenia oddychania, zespół bezdechu sennego

background image

tolerancją  glukozy,  zaburzeniami  profilu 

lipidowego  osocza,  nadciśnieniem  i 

zwiększonym  stężeniem  kwasu  moczowego 

mogącym prowadzić do dny. Pocieszający jest 

fakt,  że  ten  rodzaj  otyłości  znacznie  łatwiej 

poddaje się leczeniu niż otyłość pośladkowo-

udowa.
- otyłość pośladkowo-udowa związana jest ze 

wzrostem  ilości  podskórnej  takanki 

tłuszczowej w okolicy ud i pośladków. Nie jest 

ona tak groźna dla zdrowia, jednak pozbycie 

się nadmiaru tłuszczu z tych okolic jest dużo 

trudniejsze.

R

o

zd

zi

a

ł 

2

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 7

background image

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 8

R

o

zd

zi

a

ł 

2

Przyczyny otyłości

N a d w a g a   i   o t y ł o ś ć   m o ż e   b y ć  

spowodowana  różnymi  czynnikami,  jednak 

w  większości  przypadków  wynika  z  długo 

utrzymującego  się  dodatniego  bilansu 

energetycznego,  który  jest  skutkiem  braku 

równowagi pomiędzy ilością przyjmowanej a 

wydatkowanej energii.

Największy  wpływ  na  zaburzenie 

r ó w n o w a g i   e n e r g e t y c z n e j  

organizmu mają dwa uzupełniające 

się czynniki  nadmierna ilość energii 

dostarczana  w  zmagazynowanym 

pokarmie  oraz  za  niska  aktywność 

fizyczna. Mała zmiana powyższych 

czynników  może  znacząco  wpłynąć  na 

zmianę  masy  ciała.  Szacunkowe  wyliczenia 

pokazują,  że  u  dorosłego  mężczyzny 

przyjmującego  dziennie  2400kcal,  wzrost 

przyjmowanej  energii  tylko  o  50kcal  (2% 

dziennego spożycia) spowoduje w ciągu 10 lat 

wzrost masy ciała o około 20kg, czyli 2kg na 

rok!

(szczególnie cukrzyca insuinozależna, czyli typu 

1).

Wreszcie  na  wystąpienie  nadwagi  lub 

otyłości mogą mieć wpływ przebyte choroby lub 

przyjmowane  leki.  Powszechnie  wiadomo,  że 

ścisły  związek  z  otyłością  wykazuje  kilka 

schorzeń  hormonalnych,  takich  jak  choroba 

Cushinga,  zespół  policystycznych  jajników, 

niedoczynność  tarczycy,  hipogonadyzm, 

hipogonadyzm  czy 

n i e d o b ó r   h o r m o n u  

wzrostu.  Na  wzrost 

masy  ciała  ma  także 

wpływ  przyjmowanie 

leków  takich  jak  leki 

przeciwcukrzycowe    insulina  i  pochodne 

s u l f o n y l o m o c z n i k a ,   h o r m o n y    

g l i k o k o r t y k o s t e r o i d y ,   g e s t a g e n y ,   l e k i  

przeciwpadaczkowe    kwas  walproinowy,  leki 

przeciwpsychotyczne  i  trójpierścieniowe  leki 

przeciwdepresyjne.

Uważa  się,  że  uwarunkowania 

g e n e t y c z n e   i s t o t n i e   w p ł y w a j ą   n a  

powstawanie  nadwagi  a  później  otyłości. 

Badania  populacyjne  wskazują,  że  zdolność 

dziedziczenia  masy  ciała  i  ilości  tkanki 

tłuszczowej waha się w granicach 24-70% i jest 

związana z ekspresją wielu genów. Nie jest do 

k o ń c a   j a s n e ,   c z y   e k s p r e s j a   w y ż e j  

wspomnianych genów może sama prowadzić 

do  wzrostu  masy  ciała,  czy  niezbędne  są  do 

t e g o   j e s z c z e   d o d a t k o w e   c z y n n i k i  

środowiskowe,  takie  jak  nadmierna  ilość 

pokarmu lub mała aktywność fizyczna.

Okazuje się, że z masą ciała związane są 

także czynniki wpływające na płód w okresie 

c i ą ż y .   J e d n y m   z   w a ż n i e j s z y c h   j e s t  

występująca  w  trakcie  ciąży  cukrzyca  matki 

Główne przyczyny otyłości prostej
złe zwyczaje żywieniowe  nadmierne spożycie wysokoenergetycznej 
żywności, nieregularne żywienie, podjadanie między posiłkami
- brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia
- wykonywany zawód
- czynniki emocjonalne

background image

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 9

R

o

zd

zi

a

ł 

2

Diagnostyka otyłości

Jednym  z  najczęściej  stosowanych  do 

określenia  należnej  masy  ciała,  nadwagi  lub 

otyłości  wskaźników  jest  BMI,  czyli  body 

mass index. Określa on stosunek wzrostu do 

masy  ciała  i  jest  obliczany  z  następującego 

wzoru:

Za prawidłowy uważa się przedział od 20 do 

2

24,9  kg/m .  Wartość  BMI  w  przedziale  25  - 

29,9  kg/m oznacza  nadwagę,  natomiast 

2

powyżej 30 kg/m  otyłość. W celu określenia 

prawidłowości  masy  ciała  można  także 

posłużyć się tabelą należnej masy ciała, która 

została opracowana w oparciu o kryteria 

służące  do  określania  nadwagi  i  otyłości 

wg BMI.

W  celu  rozróżnienia  otyłości  na 

brzuszną lub pośladkowo-udową stosuje 

się  wskaźnik  WHR  (waist-to-hip 

circumference  ratio),  czyli  stosunek 

obwodu talii do bioder. Otyłość brzuszna 

ma  miejsce,  gdy  WHR  w  przypadku 

mężczyzn  jest  większy  od  1,0,  a  w 

przypadku kobiet od 0,85. 

)

(

 

(kg)

 

2

2

m

wzrost

masa

BMI

=

Wzrost [cm]  Masa ciała [kg]  Masa ciała [kg]  Masa ciała [kg] 

145 

148 

150 

152 

154 

156 

158 

160 

162 

164 

166 

168 

170 

172 

174 

176 

178 

180 

182 

184 

186 

188 

190 

42 

44 

45 

46 

47 

49 

50 

51 

53 

54 

55 

56 

58 

59 

61 

62 

63 

65 

66 

68 

69 

71 

72 

53 

55 

56 

58 

59 

61 

62 

64 

66 

67 

69 

71 

72 

74 

76 

77 

79 

81 

83 

85 

86 

88 

90 

63 

66 

68 

69 

71 

73 

75 

77 

79 

81 

83 

85 

87 

89 

91 

93 

95 

97 

99 

102 

104 

106 

108 

BMI 

20 

25 

30 

 

Wzrost [cm]  Masa ciała [kg]  Masa ciała [kg]  Masa ciała [kg] 

145 

148 

150 

152 

154 

156 

158 

160 

162 

164 

166 

168 

170 

172 

174 

176 

178 

180 

182 

184 

186 

188 

190 

42 

44 

45 

46 

47 

49 

50 

51 

53 

54 

55 

56 

58 

59 

61 

62 

63 

65 

66 

68 

69 

71 

72 

53 

55 

56 

58 

59 

61 

62 

64 

66 

67 

69 

71 

72 

74 

76 

77 

79 

81 

83 

85 

86 

88 

90 

63 

66 

68 

69 

71 

73 

75 

77 

79 

81 

83 

85 

87 

89 

91 

93 

95 

97 

99 

102 

104 

106 

108 

BMI 

20 

25 

30 

 

Wzrost [cm]  Masa ciała [kg]  Masa ciała [kg]  Masa ciała [kg] 

145 

148 

150 

152 

154 

156 

158 

160 

162 

164 

166 

168 

170 

172 

174 

176 

178 

180 

182 

184 

186 

188 

190 

42 

44 

45 

46 

47 

49 

50 

51 

53 

54 

55 

56 

58 

59 

61 

62 

63 

65 

66 

68 

69 

71 

72 

53 

55 

56 

58 

59 

61 

62 

64 

66 

67 

69 

71 

72 

74 

76 

77 

79 

81 

83 

85 

86 

88 

90 

63 

66 

68 

69 

71 

73 

75 

77 

79 

81 

83 

85 

87 

89 

91 

93 

95 

97 

99 

102 

104 

106 

108 

BMI 

20 

25 

30 

 

Wzrost [cm]  Masa ciała [kg]  Masa ciała [kg]  Masa ciała [kg] 

145 

148 

150 

152 

154 

156 

158 

160 

162 

164 

166 

168 

170 

172 

174 

176 

178 

180 

182 

184 

186 

188 

190 

42 

44 

45 

46 

47 

49 

50 

51 

53 

54 

55 

56 

58 

59 

61 

62 

63 

65 

66 

68 

69 

71 

72 

53 

55 

56 

58 

59 

61 

62 

64 

66 

67 

69 

71 

72 

74 

76 

77 

79 

81 

83 

85 

86 

88 

90 

63 

66 

68 

69 

71 

73 

75 

77 

79 

81 

83 

85 

87 

89 

91 

93 

95 

97 

99 

102 

104 

106 

108 

BMI 

20 

25 

30 

 

Tabela należnej masy ciała

 

B M I   [ k g / m

2

]  

R y z y k o  

N ie d o w a g a  

< 1 8 , 5  

W y s o k ie ,   a le   z w ią z a n e   z  

in n y m i  s c h o r z e n ia m i 

N o r m a  

1 8 , 5   –   2 4 , 9  

U m ia r k o w a n e  

N a d w a g a  

2 5   –   2 9 , 9  

O t y ło ś ć   I

0

 

3 0   –   3 4 , 9  

O t y ło ś ć   I I

0

 

3 5   –   3 9 , 9  

O t y ło ś ć   I I I

0

 

> 4 0  

W y s o k ie ,   p r o p o r c j o n a ln ie  

n a r a s t a j ą c e   w r a z   z e  

w z r o s t e m   s t o p n ia  

o t y ło ś c i 

 

Ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań w zależności od stopnia otyłości

background image

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 10

R

o

zd

zi

a

ł 

2

40

50

60

70

80

90

100

110

120

130

140

148

150

152

154

156

158

160

162

164

166

168

170

172

174

176

178

180

182

184

186

Normogram do oceny masy ciała

N

IE

D

O

W

A

G

A

N

IE

D

O

W

A

G

A

A

D

A

G

N

W

A

A

D

A

G

N

W

A

T

Y

Ł

O

Ć

O

Ś

T

Y

Ł

O

Ć

O

Ś

Z

N

A

C

Z

N

A

 O

T

Y

Ł

O

Ś

Ć

Z

N

A

C

Z

N

A

 O

T

Y

Ł

O

Ś

Ć

masa ciała [kg]

w

zr

o

st

 [

cm

]

background image

Rozdział 3

Dieta odchudzająca

www.dom

zdrowia

www.domzdrowia

pl

pl

Obecnie mówi się o wielu „cudownych” dietach odchudzających takich jak dieta jabłkowa, tłuszczowa czy ubogowęglowodanowa. Przeważnie 
przynoszą one szybko widoczne rezultaty. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że ich stosowanie może być bardzo ryzykowne. Częste stosowanie 
jednostronnych, niezrównoważonych diet może bardzo szybko doprowadzić do niedoborów witamin i składników mineralnych. W skrajnych 
przypadkach może nawet dojść do trawienia białka budującego mięśnie lub zaburzeń metabolicznych takich jak kwasica!

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

całkowitego dziennego 

z a p o t r z e b o w a n i a  

energetycznego,  gdyż 

źródłem  energii  dla 

osoby stosującej dietę, oprócz pożywienia, musi 

być nadmiar zgromadzonej tkanki tłuszczowej. 

Aby  odchudzanie  przebiegało  prawidłowo, 

wartość  energetyczna  diety  powinna  być  o  ok. 

1000kcal  mniejsza  od  całkowitego  dziennego 

zapotrzebowania  energetycznego  obliczonego 

indywidualnie  dla  osoby  ją  stosującej. 

Praktycznie  powinna  mieścić  się  w  przedziale 

1000   1500kcal. Wartość energetyczna diety nie 

powinna być mniejsza od 1000kcal!

o d p o w i e d n i a   d o   t e g o   c e l u   j e s t   d i e t a  

u b o g o e n e r g e t y c z n a   s t o s o w a n a   p r z e z  

odpowiednio długi okres czasu.

Dieta ubogoenergetyczna

Zastosowanie  diety  ubogoenergetycznej 

pozwala  na  skuteczną  i  trwałą  redukcję  masy 

ciała u osób z nadwagą i otyłością. Prawidłowe 

stosowanie diety prowadzi do:
1.

Redukcji masy ciała

2.

Polepszenia  funkcjonowania 

metabolizmu
3.

Polepszenia samopoczucia

4.

Ograniczenia uczucia głodu

Założenia diety ubogoenergetycznej:

Dieta zawiera mniej energii niż wynika z 

Na  uwagę  zasługuje  fakt,  że  szybkie 

odchudzanie  spowodowane  zaprzestaniem  lub 

znacznym  ograniczeniem  jedzenia,  bardzo 

często  po  zakończeniu  „kuracji”  kończy  się 

powrotem do poprzedniej masy ciała lub nawet 

jej  przekroczeniem.  Wielokrotne  powtarzanie 

nieracjonalnych  kuracji  odchudzających 

prowadzi  do  rozchwiania  metabolizmu  i  coraz 

większego  osłabienia  efektów  odchudzających. 

Ponadto drastyczne odchudzanie, szczególnie u 

młodych  dziewcząt,  może  doprowadzić  do 

poważnych  zaburzeń  psychicznych  takich  jak 

jadłowstręt (anoreksja).

Podsumowując, najlepsze i najtrwalsze, a 

zarazem  bezpieczne  dla  organizmu  rezultaty 

daje  racjonalne,  zrównoważone  odchudzanie 

zakładające  ubytek  masy  ciała  wynoszący 

maksymalnie 1kg w ciągu tygodnia. Najbardziej 

W  trakcie  szybkiego,  gwałtownego  odchudzania  dochodzi  nie 
tylko  do  utraty  tkanki  tłuszczowej  lecz  także  do  zmniejszenia 
masy mięśniowej!

N a j l e p s ze   r e z u l t a ty   o d c h u d z a j ą c e   d a j e  
zrównoważona  kuracja  zakładająca  utratę  1kg 
tygodniowo,  czyli  maksymalnie  4-5  kg 
miesięcznie!

background image

Dieta  powinna  być  zrównoważona, 

c z y l i   z a w i e r a ć   w s z y s t k i e   s k ł a d n i k i    

budulcowe,  energetyczne,  witaminy  oraz 

minerały, w należytych ilościach.

W   t r a k c i e   s t o s o w a n i a   d i e t y  

największym  ograniczeniom  podlegają 

tłuszcze. Powinny pokrywać tylko około 25% 

wartości energetycznej diety.

Węglowodany  powinny  stanowić 

około 50% wartości energetycznej diety. Dieta 

nie może zawierać mniej niż 100g 

węglowodanów,  gdyż  chroni  to 

p r z e d   r o z k ł a d e m   b i a ł k a .  

G ł ó w n y m   ź r ó d ł e m  

węglowodanów  powinny  być 

cukry  złożone,  takie  jak  skrobia, 

które  organizm  musi  strawić  aby 

uzyskać  cukry  proste.  Węglowodany 

łatwoprzyswajalne (proste i dwucukry), które 

głównie  znajdują  się  w  słodyczach,  miodzie, 

dżemie,  karmelu  i  cukrze  powinny  zostać 

znacznie  ograniczone  lub  wyeliminowane. 

Postępowanie  takie  zapobiega  nagłym, 

znacznym  wahaniom  poziomu  glukozy  we 

krwi i odkładaniu chwilowego nadmiaru cukru 

w  postaci  tkanki  tłuszczowej.  Ponadto 

postępowanie  to  jest  podstawowym  środkiem 

prewencji  oraz  łagodzenia  skutków  cukrzycy 

typu 2.

Białko  powinno  stanowić  około  25% 

wartości energetycznej diety. Należy uważać 

aby  ilość  białka  nie  spadała  poniżej  normy 

fizjologicznej  wynoszącej  1g/kg  należnej 

masy ciała.

Dieta powinna zawierać dużo surówek i 

sałatek. Ilość owoców i warzyw musi wynosić 

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 12

R

o

zd

zi

a

ł 

3

1kg  tkanki  tłuszczowej  dostarcza  około 
7000kcal!  Aby  zredukować  ilość  tkanki 
tłuszczowej  o  1kg  w  ciągu  tygodnia,  należy 
ograniczyć  liczbę  spożywanych  kalorii  o 
1000kcal/dzień  w  stosunku  do  prawidłowego 
dobowego  zapotrzebowania  energetycznego 
danej osoby.

nie mniej niz 750g w ciagu kazdego dnia. Jest 

to wazne, gdyz oprocz witamin i mineralow, 

dostarczaja blonnika pokarmowego, ktory jest 

niezbedny do prawidlowego funkcjonowania 

przewodu  pokarmowego.  Nalezy  wybierac 

warzywa  niskokaloryczne,  takie  jak 

pomidory, ogorki, salate, szpinak, rzodkiewke 

lub  papryke.  Ponadto,  ze  wzgledu  na 

ograniczenie  produktow  zwierzecych 

bedacych zrodlem witaminy A, konieczne jest 

zwiekszenie ilosci warzyw i owocow bogatych 

w β-karoten, czyli prowitamine A.

Codziennie nalezy wypijac co najmniej 

1,5l plynow.

Nalezy  ograniczyc  dzienne  spozycie 

soli  kuchennej  do  5g  (1  plaska  lyzeczka  do 

herbaty).

Nie wolno podjadac miedzy posilkami!

Wskazany  udział  energetyczny 
poszczególnych posiłków:
- I śniadanie około 25% energii
- II śniadanie około 10%
- Obiad około 35%
- Podwieczorek około 10%
- Kolacja około 20%

Wartość  energetyczna  głównych 
składników pokarmowych:
- białko = 4kcal/g
- węglowodany = 4kcal/g
- tłuszcze = 9kcal/g

background image

Rodzaj produktu 

Przykłady 

Napoje 

Napoje słodzone cukrem, tłuste mleko, napoje ze śmietanką, 

kakao, mocna kawa, alkohol, pepsi, coca-cola 

Pieczywo 

Wypieki z dodatkiem cukru, chleb na miodzie, biszkopt, ciasta 

kruche i ucierane 

Dodatki do 

pieczywa 

Tłuste wędliny, kiszka, konserwy, salceson, dżem, miód, 

marmolada, konfitury, tłuste sery 

Zupy 

Zupy na tłustych wywarach mięsnych, zagęszczane 

zasmażką, z dużą ilością śmietany 

Dodatki do zup 

Duże ilości makaronów, kasz, pieczywa, groszek ptysiowy, 

kluski francuskie 

Mięso 

Tłuste gatunki (także drobiu i ryb) 

Ziemniaki 

Smażone w każdej postaci (frytki, chipsy) 

Desery 

Wszystkie zawierające cukier lub miód 

 

Przykłady produktów przeciwskazanych w diecie ubogoenergetycznej

www.dom

zdrowia

pl

strona 13

R

o

zd

zi

a

ł 

3

Zasady prawidłowego żywienia
- Prawidłowe żywienie ma za zadanie zaspokoić zapotrzebowanie 
organizmu  na  składniki  pokarmowe  oraz  energię,  a  ponadto 
zapewnić ich prawidłowy rozkład w ciągu dnia.
- W każdym głównym posiłku oprócz energii powinny znajdować 
się  wszystkie  niezbędne  składniki  odżywcze    białka,  cukry, 
tłuszcze, witaminy i minerały.
- Organizm człowieka potrzebuje około 60 składników odżywczych  
10 egzogennych aminokwasów, 4 nienasycone kwasy tłuszczowe 
(NNKT), cukry, 21 makro i mikroelementów, 18 witamin, błonnik.

5  rad  jak  ograniczyć  ilość  spożywanego 
pokarmu
1.

Naucz  organizm  prawidłowej  odpowiedzi  na 

głód - kontroluj apetyt! Apetyt i głód są w znacznym 
stopniu  odruchami  warunkowymi.  Wykazano,  że 
osoby  z  prawidłowo  wykształconymi  reakcjami  na 
stany głodu i sytości nie mają problemów z regulacją 
ilości spożywanego pokarmu.
2.

Ucz  się  własnego  ciała!  Skurcze  żołądka  nie 

zawsze  oznaczają  głód,  mogą  także  być 
spowodowane przejedzeniem!
3.

Zdobywaj wiedzę o pożywieniu, gdyż jedzenie 

jedzeniu  nierówne!  Umiejętność  rozpoznawania  i 
e l i m i n o w a n i a   z   j a d ł o s p i s u   p o k a r m ó w  
dostarczających  tylko  pustych  kalorii  jest 
niezbędna, aby prawidłowo się odżywiać.
4.

Ogranicz  bodźce  wywołujące  apetyt!  Widok 

smacznych potraw lub lektura książki kucharskiej na 
pewno spowoduje uczucie głodu.
5.

Kontroluj  wyobraźnię!  Myśli  o  smacznym 

jedzeniu mogą zadziałać  tak samo jak jego  widok 
lub zapach.

Złe nawyki żywieniowe
Jednym z najczęstszych złych nawyków żywieniowych 
jest  niewłaściwy  rozkład  i  wielkość  posiłków  w  ciągu 
dnia  -  brak  śniadania,  obiad  w  późnych  godzinach 
popołudniowych  lub  wieczornych,  przejadanie  się 
przed  snem.  Złe  nawyki  żywieniowe  to  także 
spożywanie  posiłków  w  pośpiechu,  na  stojąco  lub 
podjadanie  słodyczy  między  posiłkami.  Długotrwałe 
stosowanie  takiego  żywienia  może  prowadzić  do 
niedoborów  ważnych  składników  odżywczych  oraz 
zaburzeń  prawidłowego  rozwoju  i  funkcjonowania 
organizmu.

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

background image

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

strona 14

R

o

zd

zi

a

ł 

3

Niezbędne składniki odżywcze

aminokwasy 

egzogenne

fenyloalanina

izoleucyna

metionina

lizyna

leucyna

treonina

tryptofan

walina

arginina

histydyna

NNKT

linolowy

α-linolenowy

arachidonowy

dokosaheksaenowy

ikosapentaenowy

dokosaheksaenowy

ikosapentaenowy

mikroelementy

cynk

miedź

mangan

kobalt

molibden

selen

fluor

chrom

makroelementy

wapń

fosfor

żelazo

jod

magnez

potas

sód

chlor

siarka

witaminy

A

D

E

K
C
B

H

PP

kwas foliowy

kwas pantotenowy

kwas 

paraaminobenzoesowy

kwas liponowy

cholina

inozytol

rutyna

Jak ograniczyć ilość spożywanego tłuszczu?
- Ogranicz o 1/5 ilość tłuszczu podawaną w przepisach. 
Potrawy będą zdrowsze, a nie utracą smaku!
- Używaj niskotłuszczowego mleka
- Po odstaniu zup i sosów, zbieraj z ich powierzchni 
widoczny tłuszcz
- Zamiast wieprzowiny i wołowiny chude ryby i białe 
mięso
- Ogranicz spożycie jaj do 3 tygodniowo, staraj się 
używać tylko białka
- Sosy i zupy zagęszczaj odtłuszczonym jogurtem z 1-2 
łyżeczkami mąki
- Używaj bezcholesterolowych margaryn

www.dom

zdrowia

pl

background image

pieczywo, makarony, kasze,

ziarna zbóż, ziemniaki

owoce

warzywa

fa

s

o

la

,

o

rz

e

c

h

y

oliwa

nabiał

ryby

drób

jaja

słodycze

czerwone

mięso

z

e

n

co

d

i

n

ie

z

e

n

co

d

i

n

ie

kil

ka

 ra

zy

w

 ty

g

o

d

n

iu

kil

ka

 ra

zy

w

 ty

g

o

d

n

iu

ilk

 

ay

k

a

r

z

w

ie

 ms

cu

ilk

 

ay

k

a

r

z

w

ie

 ms

cu

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

strona 15

www.dom

zdrowia

pl

R

o

zd

zi

a

ł 

3

Piramida prawidłowego żywienia

background image

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 16

R

o

zd

zi

a

ł 

3

Błonnik

Błonnik  pokarmowy  jest  włóknem 

roślinnym niestrawialnym i niechłanialnym z 

przewodu  pokarmowego  człowieka.  Z 

chemicznego punktu widzenia jest to polimer 

glukozy, czyli cukru prostego. Jednak nie jest 

to  substancja  jednorodna  chemicznie.  W  jej 

skład  wchodzą  polimery  o  różnej  długości  i 

stopniu  rozgałęzienia  łańcucha  takie  jak 

celuloza (nazywana błonnikiem właściwym), 

hemiceluloza,  ligniny  lub  pektyny.  W 

błonniku  większość  cząsteczek  glukozy 

połączona  jest  specyficznym  rodzajem 

wiązań, które nie są rozkładane przez enzymy 

znajdujące  się  w  przewodzie  pokarmowym 

człowieka.  To  właśnie  dlatego  błonnik  w 

większości nie ulega strawieniu przechodząc 

przez przewód pokarmowy.

Odpowiednia  ilość  błonnika  w 

codziennej  diecie  normalizuje  perystaltykę, 

spowalnia i równomiernie rozkłada w czasie 

wchłanianie  z  przewodu  pokarmowego 

glukozy oraz tłuszczów przez co normalizuje 

ich  poziom 

w e   k r w i .  

J e s t   t o  

szczególnie 

ważne  dla 

diabetyków,  gdyż  udowodniono,  że 

dzięki  tej  właściwości  błonnika 

dochodzi  do  wzrostu  skuteczności 

leków  przeciwcukrzycowych  takich 

j a k   i n s u l i n a   l u b   p o c h o d n e  

sulfonylomocznika.

Czy  wiesz,  że?!  10g  czystego 
tłuszczu znajduje się w:
12g masła
30g żółtka jaja
30g bitej śmietany
~40g żółtego sera
200g tłustego sera białego
40g mięsa mielonego
345g łopatki cielęcej
160g łopatki wołowej lub karczku
45g szynki wieprzowej

Spożywając 30-40g błonnika na dobę poprawiasz profil glukozy i lipidów 
w  surowicy  krwi  oraz  perystaltykę  jelit.  Ponadto  błonnik  pęczniejąc 
wypełnia mechanicznie jelita dając uczucie sytości. Sprzyja to redukcji 
masy ciała, gdyż zachowanie diety ubogoenergetycznej staje się dużo 
łatwiejsze.

Zwiększ ilość błonnika w diecie!
- Wybieraj razowe pieczywo, kasze i płatki z otrębami
- 1 łyżeczka do herbaty otrąb i kiełków do surówek, 
sałatek lub twarożka to świetny pomysł!
- Jedz owoce i warzywa ze skórką
- Wybieraj produkty bogate w błonnik

Pamiętaj! produkty bogate w błonnik to:
chleb razowy
graham
pieczywo chrupkie
otręby
siemię lniane
płatki owsiane
jarzyny (szczególnie sałata)

background image

Rozdział 4

Trening odchudzający

www.dom

zdrowia

www.domzdrowia

pl

pl

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

Prawidłowo zaplanowana dieta w i odpowiednia aktywność fizyczna to podstawa skutecznej, dającej trwałe efekty kuracji odchudzającej.

Ćwiczenia anaerobowe

W trakcie ćwiczeń anaerobowych mięśnie 

uzyskują  energię  głównie  w  beztlenowym 

procesie  glikolizy  (proces  anaerobowy). 

Ćwiczenia  te  polegają  na  wykonywaniu 

krótkiego, energicznego wysiłku, który pobudza 

rozwój  i  zwiększa  siłę  mięśni  ale  nie  poprawia 

krążenia  ani  oddychania.  Jako  przykład  tego 

rodzaju  ćwiczeń  można  podać  szybki  bieg  na 

krótkich  dystansach  (sprint)  lub  podnoszenie 

ciężarów.

Trening

Podstawą  treningu  odchudzającego 

powinny  być  ćwiczenia  aerobowe,  gdyż  to 

właśnie one w głównej mierze przyczyniają się 

do spalania tkanki tłuszczowej. Po początkowym 

okresie, w którym mięśnie spalają zgromadzony 

w  nich  glikogen,  rozpoczyna  się  spalanie 

„wstępnej”  rozgrzewki  należy  rozpocząć 

właściwy  trening.  Wykonywane  ćwiczenia 

możemy podzielić na dwie podstawowe grupy   

aerobowe i anaerobowe.

Ćwiczenia aerobowe

Ćwiczenia aerobowe 

to  takie,  w  trakcie  których  mięśnie  produkują 

energię  wykorzystując  tlenowe  szlaki 

oddychania komórkowego (procesy aerobowe). 

Ćwiczenia  aerobowe  polegają  na  długotrwałej, 

jednostajnej  aktywności  fizycznej  angażującej 

duże grupy mięśni. Specyfika tego typu ćwiczeń 

umożliwia ich wykonywanie nawet przez 60 min 

bez  konieczności  odpoczynku.  Ogromną  zaletą 

tego rodzaju ćwiczeń jest to, że w ich trakcie serce 

pracuje  równomiernie,  rozprowadzając  po 

całym  organizmie  bogatą  w  tlen  krew.  Dobrze 

dotlenione  mięśnie  produkują  energię  głównie 

na drodze spalania tlenowego.

Osoby  o  małej  aktywności  fizycznej, 

muszą  pamiętać  aby  w  początkowym  okresie 

treningu  odchudzającego  nie  stosować 

forsownych, długotrwałych ćwiczeń, gdyż może 

przynieść to więcej 

szkód niż korzyści. 

Organizm musi się 

zaadaptować  do  zwiększonej  aktywności 

fizycznej.  Na  początek  wystarczy  nie  unikanie 

czynności  towarzyszących  codziennemu  życiu, 

takich  jak  wchodzenie  po  schodach  zamiast 

jeżdżenie windą, piesza wyprawa do sklepu po 

zakupy  lub  szybki  spacer  po  parku.  Pierwsze, 

pozytywne  efekty  wprowadzenia  tych 

niewielkich  zmian  -  większa  witalność  i 

motywacja do działania powinny pojawić się już 

po  kilku  dniach.  Po  1-2  tygodniach  takiej 

Właściwie zaplanowany trening jest bardzo ważnym 
elementem każdego programu odchudzającego.

odchudzanie  wymaga  ćwiczeń  aerobowych 
wspieranych anaerobowymi!

background image

zmagazynowanego w organizmie tłuszczu.

Ze  względu  na  wspomniany  wyżej 

początkowy  okres  korzystania  z  glikogenu, 

ćwiczenia aerobowe mające na celu redukcję 

tkanki tłuszczowej powinny 

trwać  co  najmniej  30  min, 

gdyż  dopiero  po  około  20 

min  mięśnie  zaczynają 

spalać  zgromadzony  w  organizmie  tłuszcz. 

A b y   s p a l a n i e   t ł u s z c z u   p r z e b i e g a ł o  

najwydajniej,  wysiłek  fizyczny  musi  także 

c h a r a k t e r y z o w a ć   s i ę   o d p o w i e d n i ą ,  

umiarkowaną  intensywnością.  Jest  to 

związane  z  faktem,  że  do  spalania  tłuszczu 

organizm potrzebuje sporych ilości tlenu. Gdy 

intensywność  wysiłku  jest  zbyt  duża,  układ 

krążenia  nie  nadąża  z  dostarczaniem  tlenu, 

m i ę ś n i e   p r z e c h o d z ą   n a   m e t a b o l i z m  

beztlenowy, a intensywność spalania tłuszczu 

maleje.

W  celu  prawidłowego  określenia 

intensywności ćwiczeń najlepiej posłużyć się 

pomiarem częstości akcji serca, która podczas 

treningu odchudzającego powinna mieścić się 

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 18

R

o

zd

zi

a

ł 

4

Ilość  spalanego  tłuszczu  jest 
największa,  gdy  wysiłek  jest 
długotrwały  i  o  umiarkowanym 

sport rekreacyjnie (przynajmniej 30 min): 

rower, narty, siatkówka, koszykówka, tenis, 

taniec, turystyka

Zapomnij o siedzącym trybie życia! ogranicz TV i komputer, przy każdej okazji staraj się 

zwiększyć aktywność fizyczną!

sport 

półwyczynowy 

lub wyczynowy

ćwiczenia rozciągające

wchodzenie po schodach zamiast jeżdżenie windą, prace 

domowe, chodzenie pieszo we wszystkie możliwe miejsca (do 

sklepu po zakupy), dodatkowe spacery po parku

Zapomnij o siedzącym trybie życia! ogranicz TV i komputer, przy każdej okazji staraj się 

zwiększyć aktywność fizyczną!

wchodzenie po schodach zamiast jeżdżenie windą, prace 

domowe, chodzenie pieszo we wszystkie możliwe miejsca (do 

sklepu po zakupy), dodatkowe spacery po parku

sport rekreacyjnie (przynajmniej 30 min): 

rower, narty, siatkówka, koszykówka, tenis, 

taniec, turystyka

ćwiczenia rozciągające

sport 

półwyczynowy 

lub wyczynowy

Piramida aktywności fizycznej

co

d

zie

nn

ie

p

ra

w

ie

co

d

zie

nn

ie

co

 d

ru

gi

d

zi

ń

e

a

z

d

ą

go

 

n

o

i p

od

ko

tr

le

ka

rz

a

background image

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 19

R

o

zd

zi

a

ł 

4

w  granicach  55  -  85%  maksymalnego  tętna. 

Tętno  maksymalne  (HRmax)  można 

wyznaczyć odejmując od 220 wiek trenującej 

osoby.  Tętno  można  określić  metodą 

tradycyjną,  kładąc  palec  wskazujący  i 

środkowy  na  tętnicy  szyjnej  i 

licząc  uderzenia  serca  w  ciągu 

minuty.  Sposób  ten  jest  jednak 

dość  niewygodny  i  uciążliwy  dla  osób  nie 

mających  wprawy.  Dlatego  wygodniejszą 

metodą  jest  zastosowanie  elektronicznych 

urządzeń  do  pomiaru  tętna,  w  które 

wyposażone są rowerki, steppery czy bieżnie. 

Prawidłowy  trening  odchudzający 

powinien także zawierać pewną ilość ćwiczeń 

anaerobowych.  Jest  to  podyktowane  dwoma 

głównymi  przyczynami.  Po  pierwsze  aby 

przeciwdziałać  utracie  masy  mięśniowej  w 

trakcie  stosowania  kuracji  odchudzającej,  po 

d r u g i e   a b y   z w i ę k s z y ć   p o d s t a w o w ą  

przemianę materii. W trakcie stosowania diety 

u b o g o e n e r g e t y c z n e j ,   o r g a n i z m   a b y  

wyrównać  zapotrzebowanie  energetyczne 

sięga po wewnętrzne zapasy. Jednak, oprócz 

redukcji  tkanki  tłuszczowej,  może  wtedy 

także dochodzić do spalania mięśni. Aby temu 

zapobiec, należy także wykonywać ćwiczenia 

anaerobowe, które stymulują wzrost mięśni.

Wspomniany  wzrost  podstawowej 

przemiany  materii  związany  jest 

ze  wzrostem  masy  mięśniowej 

stymulowanym ćwiczeniami anaerobowymi. 

Jeden  kilogram  mięśni  w  stanie  spoczynku 

pobiera w ciągu doby około 100kcal, dlatego 

im  większa  masa  mięśniowa  tym  więcej 

kalorii  zostaje  spalonych  nawet  podczas  snu 

lub oglądania telewizji!

HR

 = 220 - wiek

max

Jako  trening  odchudzający 
najlepiej  wybierać  formę 
aktywności  angażującą  wiele 
grup mięśniowych i stanowiącą 
rytmiczną  pracę,  np.  jogging, 
jazda  na  rowerze,  jazda  na 
rolkach lub pływanie.

background image

Rozdział 5

Suplementy wspomagające odchudzanie

www.dom

zdrowia

www.domzdrowia

pl

pl

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

Liczba obecnie dostępnych preparatów odchudzających jest bardzo duża. Sprawia to, że wybór najbardziej odpowiedniego preparatu staje się dla 
wielu osób bardzo trudny, a czasem wręcz niemożliwy. Dlatego poniższy rozdział ma za zadanie przybliżyć obecnie stosowane preparaty i ułatwić 
dokonanie najlepszego wyboru.

Do  podziału  środków  wspomagających 

odchudzanie można zastosować kilka kryteriów. 

Trzy  najbardziej  popularne  to  podział  ze 

względu na:
1. zawartą substancję aktywną
2. działanie
3. wskazania do stosowania

Przy wyborze preparatu odchudzającego 

najlepiej  kierować  się  kryterium  problemu  w 

którego  wyeliminowaniu  ma  pomóc,  czyli  tzw. 

wskazaniem  do  zastosowania.  Poniżej 

przedstawiono  kilka  najczęściej  występujących 

podczas  odchudzania  problemów  oraz 

przeciwdziałające im preparaty.

„chcę szybko zrzucić kilka kilogramów”

Bardzo  często  zdarza  się,  że  nie 

odczuwamy potrzeby schudnięcia do momentu 

nadarzenia  się  „specjalnej  okazji”  takiej  jak 

wcześniej nie planowany wyjazd nad morze, bal 

substancja aktywna

działanie

- ananas

- stymulowanie spalania tłuszczu

- błonnik

- poprawa przemiany materii

- czerwona i zielona herbata

- hamowanie apetytu

- chityna

- hamowanie wchłaniania tłuszczu

- chrom

- preparaty działające wielokierunkowo

- CLA

- L-karnityna

wskazania do zastosowania

- fasolamina

- odchudzanie połączone z aktywnością 

fizyczną

- kofeina i guarana

- szybkie odchudzanie

- HCA

- problemy ze słodyczami

- jod

- uczucie głodu, podjadanie między 

- ocet jabłkowy

posiłkami

- spirulina

- preparaty złożone

Kryteria podziału preparatów wspomagających 

odchudzanie

background image

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 21

R

o

zd

zi

a

ł 

5

lub  wesele.  Dodatkowo,  bardzo  często  okazuje 

się  wtedy,  że  czas  jaki  nam  pozostał  jest 

zdecydowanie  za  krótki,  aby  dokonać  tego  za 

pomocą  diety  i  ćwiczeń  fizycznych.  Wtedy 

najczęściej,  nie  mając  niejako  wyboru, 

p o s z u k u j e m y   s z y b k i c h   i   s k u t e c z n y c h  

preparatów  odchudzających.  Grupą  najlepiej 

sprawdzającą  się  w  tego  typu  przypadkach  są 

termogeniki  czyli  tzw.  spalacze  tłuszczu. 

Obecnie  najczęściej  stosowanymi  preparatami 

tego  rodzaju  są  produkty  firmy  Olimp    Therm 

Line II, Lady Term oraz Thermo Speed Extreme 

Megacaps.  Zastosowanie  preparatu  tego  typu 

spowoduje szybkie spalanie tkanki tłuszczowej. 

Należy  zdawać  sobie  sprawę,  że  efekt 

termogeników związany jest z dużą zawartością 

efedryny, kofeiny i guarany, przez co mogą one 

powodować  silne  pobudzenie,  bezsenność, 

podwyższenie  ciśnienia  krwi  i  przyspieszenie 

akcji serca. Preparaty te nie mogą być stosowane 

przez  osoby  cierpiące  na  schorzenia  układu 

krążenia. Należy być świadomym, że taki sposób 

odchudzania nie gwarantuje trwałych efektów i 

wyciąg  z  ananasa  -  zawiera 

bromelię przyspieszającą przemianę 

m a t e r i i .   B ł o n n i k   p o k a r m o w y  

pęcznieje  i  wypełnia  żołądek  dając 

uczucie  sytości  oraz  ogranicza 

wchłanianie tłuszczów i cholesterolu. 

Zalecany  dla  osób  mających 

tendencję do tycia lub prowadzących 

siedzący,  mało  aktywny  tryb  życia 

oraz po kuracji odchudzającej w celu 

zapobiegania efektowi "jo-jo”.

czerwona i zielona herbata - to naturalne preparaty 

odchudzające, gdyż zawierają duże ilości katechin oraz teinę  

aktywnych substancji przyspieszających metabolizm tkanki 

tłuszczowej.  Regularne  stosowanie  zielonej  i  czerwonej 

herbaty prowadzi do redukcji masy ciała, obwodu talii oraz 

ilości  tkanki  tłuszczowej  zalegającej  w  organizmie. 

Dodatkowo  katechiny  są  jednymi  z  najsilniejszych 

przeciwutleniaczy.

kofeina  i  guarana  -  są  głównymi 

s k ł a d n i k a m i   a k t y w n y m i   t z w .  

termogeników  (spalaczy  tłuszczu,  fat-

burnerów). Nasilają termogenezę   proces 

polegający na zwiększeniu produkcji ciepła 

przez  spalanie  nagromadzonej  tkanki 

tłuszczowej.  Ich  działanie  jest  bardzo 

szybkie  i  skuteczne,  jednak  może 

powodować  poważne  skutki  uboczne   

przyspieszenie  akcji  serca,  podwyższenie 

ciśnienia, bezsenność. Powoduje to że nie 

mogą  być  stosowane  przez  osoby  z 

nadciśnieniem  lub  innymi  chorobami 

układu krążenia.

background image

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 22

R

o

zd

zi

a

ł 

5

po  okresie  redukcji  wagi,  bardzo  szybko  może 

dojść do tzw. efektu jo-jo.

Wskazane  jest,  aby  przed  rozpoczęciem 

stosowania termogeniku przeprowadzić kurację 

o c z y s z c z a j ą c ą   o r g a n i z m .   D z i ę k i   t e m u  

pozbędziemy  się  złogów  toksyn  oraz 

usprawnimy  funkcjonowanie  metabolizmu, 

dzięki  czemu  spalanie  tłuszczu  będzie 

przebiegać skuteczniej i efektywniej. Jako kurację 

oczyszczającą  można  zastosować  jeden  z 

preparatów oczyszczających organim.

„ćwiczę  aby  schudnąć  i  chcę  wspomóc  moją 

aktywność  fizyczną  najodpowiedniejszym 

preparatem odchudzającym”

Zrównoważona dieta ubogoenergetyczna 

w   p o ł ą c z e n i u   z  

aktywnością  fizyczną 

o r a z   p r e p a r a t a m i  

w s p o m a g a j ą c y m i  

o d c h u d z a n i e   j e s t  

najskuteczniejszym 

s p o s o b e m   n a  

zrzucenie  zbędnych 

L-karnityna - odgrywa ważną rolę w 

p r o c e s i e   w y t w a r z a n i a   e n e r g i i ,  

szczególnie podczas utleniania tłuszczów 

w  komórkach  mięśniowych.  Działa  jak 

pompa, przenosząc kwasy tłuszczowe do 

mitochondriów - komórkowych „fabryk i 

magazynów”  energii  -  w  których 

dochodzi  do  ich  utlenienia.  Efektem 

działania  L-karnityny  jest  redukcja 

podskórnej  tkanki  tłuszczowej.  Działa 

w s p o m a g a j ą c o   w   t e r a p i a c h  

odchudzających oraz zapobiega efektowi 

„jo-jo”.

CLA  czyli  kwas  linolenowy  - 

powoduje  zwiększoną  produkcję 

energii  poprzez  nasilenie  spalania 

tłuszczu.  Regularna  aktywność 

fizyczna  powoduje  nasilenie  tego 

procesu  zwiększając  redukcję  tkanki 

tłuszczowej  oraz  masy  ciała.  Osoby 

stosujące  CLA  powinny  regularnie 

ćwiczyć  w  celu  optymalizacji 

o d chud z ani a.  E fektem  kuracj i  

odchudzającej wspomaganej CLA jest 

szczupła, jędrna sylwetka.

Preparaty oczyszczające 

organizm:

Fisio Diur

Bodypure 24

Drenafast

Biodrain

Denoxinal

Methoddraine Detox

Methoddraine Liposlim - preparat 

złożony, dodatkowo wspomaga 

odchudzanie

Biocol 24 Slim - preparat złożony, 

dodatkowo wspomaga 

odchudzanie

po  okresie  redukcji  wagi,  bardzo  szybko  może 

dojść do tzw. efektu jo-jo.

Wskazane  jest,  aby  przed  rozpoczęciem 

stosowania termogeniku przeprowadzić kurację 

o c z y s z c z a j ą c ą   o r g a n i z m .   D z i ę k i   t e m u  

pozbędziemy  się  złogów  toksyn  oraz 

usprawnimy  funkcjonowanie  metabolizmu, 

dzięki  czemu  spalanie  tłuszczu  będzie 

przebiegać skuteczniej i efektywniej. Jako kurację 

oczyszczającą  można  zastosować  jeden  z 

preparatów oczyszczających organim.

„ćwiczę  aby  schudnąć  i  chcę  wspomóc  moją 

aktywność  fizyczną  najodpowiedniejszym 

preparatem odchudzającym”

Zrównoważona dieta ubogoenergetyczna 

w   p o ł ą c z e n i u   z  

aktywnością  fizyczną 

o r a z   p r e p a r a t a m i  

w s p o m a g a j ą c y m i  

o d c h u d z a n i e   j e s t  

najskuteczniejszym 

s p o s o b e m   n a  

zrzucenie  zbędnych 

Preparaty zawierające 

CLA:

Olimp CLA + Zielona 

Herbata z L-karnityną

Bio-CLA z Zieloną Herbatą

CLA Clarinol

Bio-CLA

background image

kilogramów!  Regularną  aktywność  fizyczną 

stosowaną w celu redukcji masy ciała najlepiej 

wspomagać preparatami zawierającymi CLA 

oraz L-karnitynę.

„moim problemem są słodycze”

Dla  osób,  które  „nie  mogą  żyć  bez 

s ł o d y c z y ”  

n a j l e p s z y m  

p r e p a r a t e m  

rozwiązującym  ten 

p r o b l e m ,   b ę d z i e  

produkt zawierający 

chrom.

„mam  problem  z 

opanowaniem  uczucia  głodu  przez  co  nie 

mogę zastosować diety ubogoenergetycznej; 

podjadam między posiłkami”

Problem  ten  najczęściej  wynika  z 

nadmiernego  rozciągnięcia  żołądka,  dlatego 

n a j l e p s z y m   r o z w i ą z a n i e m   b ę d z i e  

zastosowanie  błonnika,  który  pęczniejąc 

wypełnia żołądek niwelując uczucie głodu.

HCA czyli kwas hydroksycytrynowy - 

substancja o silnym działaniu odchudzającym 

oraz hamującym łaknienie. Jej działanie wynika 

z bardzo silnego wpływu na metabolizm tkanki 

tłuszczowej.  Udowodniono,  że  już  niewielkie 

ilości  HCA  hamują  enzymy  odpowiedzialne  za 

p o w s t a wa n i e   z a   p o w s t a wa n i e   t k a n k i  

tłuszczowej.  W  trakcie  kuracji  odchudzającej 

opartej  na  niskokalorycznej  diecie  i  HCA 

dochodzi  do  spalania  tkanki  tłuszczowej  bez 

spadku masy mięśniowej! Według naukowców 

kwas hydroksycytrynowy jest obecnie jedną z 

najbardziej  interesujących  i  obiecujących 

substancji  stosowanych  do  wspomagania 

redukcji tkanki tłuszczowej.

chrom  -  poprzez  wpływ  na  szlaki 

metaboliczne  oraz  układ  hormonalny 

(szczególnie  insulinę)  reguluje  poziom 

cukru  we  krwi  oraz  zmniejsza  apetyt  na 

s ł o d y c z e .   J e s t   n a j l e p s z y m  

sprzymierzeńcem  dla  wszystkich,  których 

problemem są słodycze.

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 23

R

o

zd

zi

a

ł 

5

ocet  jabłkowy  -  naturalne 

składniki  zawarte  w  occie 

jabłkowym  pobudzają  trawienie 

i  poprawiają  metabolizm. 

Działanie  to  dotyczy  głównie 

tłuszczów i cukrów i jest bardzo 

pomocne w trakcie odchudzania. 

Obecność  pektyn  dodatkowo 

wpływa  na  obniżenie  poziomu 

cholesterolu.

Preparaty zawierające 

chrom:

Apichrom

Bio-Chrom

Chrom Naturell

Chrom z Zieloną Herbatą

Fibercrome

błonnik  -  daje  uczucie 

sytości,  poprawia  perystaltykę 

jelit,  ułatwia  odchudzanie. 

P o n a d t o   s p o ż y w a n i e  

odpowiednich  ilości  błonnika 

r e g u l u j e   p ra c ę   p r ze w o d u  

pokarmowego  i  zapobiega 

zaparciom.  Zlecany  dla  osób 

m a j ą c y c h   p r o b l e m y   z  

opanowaniem  nadmiernego 

uczucia głodu.

Preparaty z 

błonnikiem:

Błonnik z Ananasem

Activelife Megabłonnik

Bio-Błonnik

Bioslank

background image

fasolamina  -  hamuje  działanie 

e n z y m ó w   t ra w i ą c y c h   s k r o b i e .  

Zażywana  przed  posiłkami  bogatymi 

w  skrobie  (np.  dania  obiadowe 

zawierające ziemniaki lub makarony) 

nie  dopuszcza  do  jej  przyswajania  i 

o d k ł a d a n i a   w   p o s t a c i   t k a n k i  

tłuszczowej. Wspomaga odchudzanie, 

umożliwia  szybką  utratę  zbędnych 

kilogramów.  Zalecana  osobom 

mającym problemy z przestrzeganiem 

diety niskokalorycznej.

jod  -  jest  niezbędny  do 

p r a w i d ł o w e g o  

funkcjonowania  tarczycy 

oraz syntezy jej hormonów 

w p ł y w a j ą c y c h   n a  

metabolizm  organizmu. 

W s p o m a g a   s p a l a n i e  

t ł u s z c z u ,   r e g u l u j e  

przemianę materii.

e-

odchudzanie

e-odchudzanie

com.pl

com.pl

www.dom

zdrowia

pl

strona 24

R

o

zd

zi

a

ł 

5

„jem  tłusto  i  nie  potrafię  zmienić  nawyków 

żywieniowych”

Diecie  bogatotłuszczowej  można 

przeciwdziałać,  stosując 

preparaty  zapobiegające 

przyswajaniu  nadmiaru 

tłuszczu  przez  wiązanie  go 

w jelitach w niewchłanialne 

kompleksy, które następnie 

są  wydalane.  Największe 

zastosowanie  mają  tutaj 

p r e p a r a t y   z a w i e r a j ą c e  

chitynę absorbującą nadmiar tłuszczu na swojej 

powierzchni.

Preparaty z chityną:

Chitynin

Chitochrom - preparat 

złożony, zawierający 

dodatkowo chrom

Formoline

Olimp Chitosan

Redufat

chityna - zmniejsza wchłanianie 

tłuszczu  i  cholesterolu  z  przewodu 

pokarmowego  obniżając  ich  poziom  we 
krwi.  Dzięki  właściwościom  pęczniejącym 
wypełnia żołądek przez co hamuje apetyt, 
a tym samym ogranicza ilość spożywanego 
pokarmu.  Pomaga  w  odchudzaniu  oraz 
utrzymaniu  prawidłowej  masy  ciała. 
Zalecana  osobom,  którym  trudno 
zachować dietę.

spirulina  -  wpływa  korzystnie 

na obniżenie poziomu cholesterolu, 

jest  antyoksydantem,  działa 

antybakteryjnie  i  antywirusowo, 

regeneruje  komórki  centralnego 

układu  nerwowego,  oczyszcza 

organizm  z  toksyn,  spowalnia 

proces  starzenia  się.  Wspomaga 

walkę  z  otyłością,  pomaga  w 

reumatyzmie i stanach wysokiego 

ciśnienia.