Obiekt fizyczny-ciała i zjawiska 
fizyczne  

Wielkość-właściwość zjawiska lub 
ciała, którą można wyznaczyć 
jakościowo i ilościowo. 

Wielkość mierzona- wł. Ciała 
(materii) lub zjaw. Fiz. Która 
posiada jednoznaczną def oraz 
jedn. Miary którą można określić 
nie tylko jakościowo ale i 
ilościowo. 

Jednostka miary-jest to umownie 
przyjęta, wyznaczona z 
odpowiednią dokładnością 
wartość danej wielkości, która 
służy do porównania ze sobą innej 
wartości tej samej wielkości. 

Wzorcem miary-nazywamy 
materialne odtworzenie jednostki 
miary. 

Układ jednostek miar- to 
uporządkowany, utworzony wg 
określonych zasad, zbiór jednostek 
miar, za pomocą których można 
zmierzyć różnego rodzaju 
wielkości w skłąd tego układu 
wchodzące. 

Legalne jednostki miar- jednostki, 
których stosowanie w praktyce 
przemysłowej, handlu i usługach 
publicznych jest ustawowo 
dozwolone w danym kraju. 
Jednostki te pochodzić mogą z 
różnych układow jednostek miar. 

Pomiar- czynności doświadczalne 
mające na celu wyznaczenie 
wartości wielkości mierzonej. 

Metodą pomiarową- nazywamy 
sposób porównania wartości 
wielkości mierzonej z wzorcem 
miary. 

Narzędziami pomiarowymi- 
nazywa się środki techniczne do 
wykonania pomiarów. Do narzędzi 
pomiarowych zaliczamy: wzorce 
miar i przyrządy pomiarowe. 
Metody pomiarowe: 
bezpośrednie, pośrednie, złożone. 

Do pomiarów bezpośrednich 
zalicza się takie pomiary w wyniku 
których wartość wielkości 
mierzonej odczytuje się 
bezpośrednio bez potrzeby 
wykonania dodatkowych obliczeń 
opartych na zależności funkcyjnej 
wielkości mierzonej od innych 
wielkości (termometr rtęciowy, 
amperomierz, waga). Pomiarami 
pośrednimi nazywamy pomiary w 
wyniku których wartość wielkości 
mierzonej odczytuje się pośrednio 
z pomiarów bezpośrednich innych 
wielkości związanych zależnością 
funkcyjną z wielkością mierzoną 
(pomiar energii el, rezystancji, 
gęstości). Pomiary złożone- 
polegają na bezpośrednim lub 
pośrednim wyznaczaniu wartości 
pewnej liczby wielkości 
związanych z sobą układem 
równań algebraicznych.  

Metoda bezpośredniego 
porównania- polega na 
porównaniu wartości wielkości 
mierzonej bezpośrednio z 
wzorcem tej wielkości (np. pomiar 
linijką). 

Metoda podstawienia- polega na 
zastąpieniu wartości wielkości 
mierzonej tak dobraną wielkością 
wzorca, aby skutki działania obu 
tych wartości były identyczne. 

Metoda różnicowa- oparta jest na 
zasadzie bezpośredniego pomiaru 
różnicy miedzy wartością wielkości 
mierzonej i wzorca. 

Metoda zerowa- polega na 
sprowadzeniu do zera różnicy 
miedzy wartością wielkości 
mierzonej w czasie pomiaru. 

Wartość poprawna wielkości- to 
wartość przybliżona w takim 
stopniu do wartości rzeczywistej 
tej wielkości ze roznica miedzy 
nimi może być pominieta z punktu 
widzeniacelu dla którego pomiar 
jest wykonany. 

Błąd bezwzgl.- jest różnicą 
pomiędzy wynikiem pomiary a 
wartością rzeczywista wielkości 
mierzonej co można zapisać jako: 
∆Xm=Xm-Xn 

Własności błędu bezwzględnego:  
-wyraża się w jednostkach miary 
wielkości mierzonej                           
-może mieć znak (+) lub (-)               
-nie nadaje się do porównania 
narzędzi o różnych zakresach 
pomiarowych. 

Błąd wzgl.- jest to iloraz błędu 
bezwzgl. I wartości wielkości 
mierzonej zastosowanej do 
obliczania tego błędu 
bezwzględnego. ∂n=∆X:│Xn│=(Xm-
Xn):│Xrz│ 

∂n%=(∆X:│Xrz│) * 100 % 

Własności błędu wzgl.:                     
-bezwymiarowy                                  
-może mieć znak (+) lub (-)               
-często wyraża się w %                     
-charakteryzuje dokładność 
pomiaru lepiej niż błąd bezwzgl. 

Klasa dokładności- stosunek 
maksymalnego podstawowego 
błędu miernika i zakresu pomiaru 
tego miernika wyrażona w % 
zgodnie ze wzorem: ∂m=[∆m

max

: 

(│Xmax-Xmin│)]*100% 

Mierniki elektryczne wykonuje się 
najczęściej w klasach dokł: 0,1; 
0,2; 0,5; 1; 1,5; 2,5; 5