F.P. w. 1 B. Gabriel
2012-11-17
1
Finanse
przedsiębiorstwa
Dr Bartłomiej Gabriel
PROGRAM WYKŁADU
• Istota i cele finansowe przedsiębiorstwa
• Teoria trzech soczewek
• Żródła finansowania
• Koszt i struktura kapitału przedsiębiorstwa
• Mechanizm dźwigni w przedsiębiorstwie
• Planowanie finansowe i wzrost
• Kapitał obrotowy w przedsiębiorstwie
(krótkoterminowe decyzje finansowe)
• Polityka dywidendy w przedsiębiorstwie
•
Finanse przedsiębiorstwa, Praca zbiorowa pod red. L.
Szyszko , J. Szczepański, PWE, Warszawa 2003.
• R. Machała :
Praktyczne zarządzanie finansami firmy,
PWN, Warszawa 2004
• W. Bień:
Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa, Difin,
Warszawa 2008
• J. Ostaszewski ,
Nowoczesne zarządzanie finansami
firmy, Agencja Wydawnicza Interfart, Łódź 2001.
• M. Sierpińska, T. Jachna:
Ocena przedsiębiorstwa wg
standardów światowych, PWN, Warszawa 2007
LITERATURA
• Są to zjawiska ekonomiczne
związane z gromadzeniem i
wydatkowaniem środków
pieniężnych na cele
działalności gospodarczej
przedsiębiorstwa.
FINANSE
PRZEDSIĘBIORSTWA
F.P. w. 1 B. Gabriel
2012-11-17
2
• Polega na pozyskiwaniu
źródeł finansowania
działalności firmy
(kapitałów) oraz lokowaniu
ich w składnikach
majątkowych w sposób
pozwalający na realizację
strategicznego celu.
ZARZĄDZANIE FINANSAMI
• MAKSYMALIZACJA ZYSKU może się
odbywać przez:
– ograniczenie wydatków na badania i
rozwój,
– ograniczenie nakładów na inwestycje,
na promocję i reklamę,
– podnoszenie cen wyrobów i usług,
– wyprzedaż majątku trwałego firmy,
– sprzedaż patentów i znaków
towarowych.
CELE FINANSOWE
• Nieetyczne przykłady zachowań
umożliwiających zwiększenie
krótkookresowego zysku kosztem utraty
reputacji:
– niedotrzymywanie terminów płatności,
– oszustwa podatkowe,
– świadome zaciąganie nadmiernych i drogich
kredytów, itp.
MAKSYMALIZACJA ZYSKU
• Przykład:
Firma X wyemitowała 1 000 000 akcji i uzyskany
w ten sposób kapitał zainwestowała w nową
linię produkcyjną. Zysk roczny ze sprzedaży
wyniósł 5 000 000 zł. Firma wyemitowała 500
000 nowych akcji, a uzyskany kapitał
przeznaczono na rozszerzenie produkcji.
Decyzja ta spowodowała wzrost zysk rocznego
do 6 000 000 zł. Cel w postaci zwiększenia
zysku został osiągnięty. Tylko czy akcjonariusze
ocenią pozytywnie takie zarządzanie???
MAKSYMALIZACJA ZYSKU
W DŁUGIM OKRESIE
F.P. w. 1 B. Gabriel
2012-11-17
3
• Przeanalizujmy zysk przypadający na
jedną akcję (EPS –
earning per share
).
– Dla posiadaczy akcji z pierwszej emisji EPS =
5 zł.
– Po dodatkowej emisji EPS = 4 zł.
• Mimo uzyskania przez firmę wyższego
zysku, zysk przypadający na jedną akcję
spadł.
MAKSYMALIZACJA ZYSKU
W DŁUGIM OKRESIE
• Przykład:
Firma X analizuje dwie długofalowe strategie
działania. Prognozowane wartości zysków
przypadających na akcje w kolejnych latach
będą następujące:
Która strategia jest lepsza z punktu widzenia
akcjonariuszy?
MAKSYMALIZACJA EPS
W DŁUGIM OKRESIE
2
2
2
4
5
Strategia B
3
3
3
3
3
Strategia A
5
4
3
2
1
Rok
• Przykład:
Firma X rozważa dwie strategie działania.
Strategia A gwarantuje pewne (pozbawione
ryzyka) zyski przypadające na akcję w ciągu
najbliższych pięciu lat. W przypadku strategii B
zyski przypadające na akcję zależą od przyszłej
sytuacji gospodarczej: gdy będzie ona bardzo
dobra – zyski będą wysokie, gdy zła – mogą
wystąpić straty. Oznacza to, że strategia B jest
obarczona ryzykiem. Rozkład możliwych do
uzyskania wyników zawiera poniższa tabela:
MAKSYMALIZACJA EPS w długim okresie,
przy uwzględnieniu rozkładu w czasie i
zmiennej wartości pieniądza w czasie, czyli
maksymalizacja wartości zaktualizowanej
zysków przypadających na jedną akcję.
Którą strategię powinna wybrać firma???
MAKSYMALIZACJA EPS w długim okresie,
przy uwzględnieniu rozkładu w czasie i
zmiennej wartości pieniądza w czasie, czyli
maksymalizacja wartości zaktualizowanej
zysków przypadających na jedną akcję.
-10
-10
-10
-11
-12
3
3
3
3
3
10
10
10
11
12
Strategia B
3
3
3
3
3
Strategia A
5
4
3
2
1
Rok
F.P. w. 1 B. Gabriel
2012-11-17
4
• MAKSYMALIZACJA ZYSKU
• MAKSYMALIZACJA WARTOŚCI
FIRMY,
• MAKSYMALIZACJA PRZEPŁYWÓW NA
RZECZ WŁAŚCICIELI,
• KOMPROMIS INTERESÓW
GRUPOWYCH.
CELE FINANSOWE
• Analizuje wyniki ekonomiczne firmy oraz
sytuację w jej otoczeniu. Wyniki analiz
stanowią punkt wyjścia w podejmowaniu
decyzji.
• Planuje rozkład przepływów pieniężnych
w czasie, a także wpływy i wydatki, aby
zapewnić utrzymanie płynności finansowej
firmy w krótkim i długim okresie.
• Podejmuje działania mające na celu
redukcję ryzyka prowadzonej działalności.
Kierownictwo finansowe firmy
podejmuje działania:
• Określa zapotrzebowanie na środki
finansowe niezbędne do realizacji
założonych przedsięwzięć oraz pozyskuje te
środki. Stanowi to punkt wyjścia w
ustalaniu relacji z potencjalnymi
dostawcami kapitału, takimi jak banki czy
rynek kapitałowy.
• Planuje optymalną strukturę finansowania,
służącą minimalizacji kosztów kapitału i
maksymalizacji wartości firmy.
Kierownictwo finansowe firmy
podejmuje działania:
• Dokonuje alokacji środków między najbardziej
efektywne przedsięwzięcia inwestycyjne.
• Projektuje zyski na akcję oraz przygotowuje
propozycje dotyczące podziału zysków: na część
dywidendową i część pozostawioną w firmie,
zwiększającą jej kapitały. Jest to istotne dla
właściwego ułożenia współpracy z właścicielami.
• Kontroluje w wymiarze finansowym realizację
zadań podjętych w firmie.
Kierownictwo finansowe firmy
podejmuje działania:
F.P. w. 1 B. Gabriel
2012-11-17
5
• EKONOMICZNEJ,
• MAJĄTKOWEJ
• FINANSOWEJ.
ZARZĄDZAJĄC FINANSAMI
patrzymy na
przedsiębiorstwo
przez pryzmat soczewek
–
gestii:
1. ZYSK OPERACYJNY A ZYSK NETTO
GESTIA EKONOMICZNA
ZARZĄDZANIA FINANSAMI
Zysk / strata netto
N
Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia
straty)
M
Podatek dochodowy
L
Zysk / strata brutto
K
Wynik zdarzeń nadzwyczajnych
J
Zysk/strata brutto na działalności gospodarczej
I
Koszty finansowe
H
Przychody finansowe
G
Zysk/strata z działalności operacyjnej
F
Pozostałe koszty operacyjne
E
Pozostałe przychody operacyjne
D
Zysk/strata na sprzedaży
C
Koszty działalności operacyjnej
B
Przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi
A
1. ZYSK OPERACYJNY A ZYSK NETTO
– zysk operacyjny ustala jaka jest
rentowność prowadzonej działalności
podstawowej (bez oddziaływania rynku
finansowego, strat i zysków
nadzwyczajnych oraz sfery podatkowej
–
podatek dochodowy).
GESTIA EKONOMICZNA
ZARZĄDZANIA FINANSAMI
F.P. w. 1 B. Gabriel
2012-11-17
6
• informuje, że w przypadku uzyskania straty
operacyjnej przedsiębiorstwo może mieć pewność,
że działalność podstawowa jest nierentowna,
• pozwala stwierdzić, czy problemy przedsiębiorstwa
są związane z jego działalnością
charakterystyczną, czy też dotyczą zagadnień
finansowych lub nadzwyczajnych,
• w oparciu o zysk operacyjny można konstruować
mierniki rentowności, które umożliwiają porównanie
przedsiębiorstw należących do tej samej branży,
niezależnie do sposobu finansowania.
TEORIA ZYSKU OPERACYJNEGO
1. SYSTEM OCENY RENTOWNOŚCI
GESTIA EKONOMICZNA
ZARZĄDZANIA FINANSAMI
Kapitał netto
C
Zainwestowany majątek
M
Wpływy ze sprzedaży
S
Zysk operacyjny
Z
o
(EBIT)
Zysk netto
Z
n
M/C
współczynnik
zadłużenia
S/M
wskaźnik rotacji
zainwestowanego
majątku
ROI = Z
o
/M
stopa zysku
operacyjnego
Z
o
/S
rentowność
sprzedaży
ROE = Z
n
/C
stopa zwrotu
kapitału netto
gdzie:
Zn – zysk netto
C – kapitał netto
M – zainwestowany majątek
M/C – współczynnik zadłużenia,
Zn/Zo – współczynnik wpływu sfery pozaoperacyjnej
Wskaźniki w analizie
rentowności
o
n
n
Z
Z
C
M
ROI
C
Z
ROE
F.P. w. 1 B. Gabriel
2012-11-17
7
1. SYSTEM OCENY RENTOWNOŚCI
– stopa zwrotu kapitału netto ROE zależy
wprost proporcjonalnie od stopy zysku
ROI, współczynnika zadłużenia oraz
współczynnika wpływu sfery
pozaoperacyjnej.
GESTIA EKONOMICZNA
ZARZĄDZANIA FINANSAMI
1. PRÓG RENTOWNOŚCI
– break even point określa wielkość
produkcji, przy której EBIT = 0.
2. DŹWIGNIA FINANSOWA
GESTIA EKONOMICZNA
ZARZĄDZANIA FINANSAMI
• elementy aktywów firmy,
• struktura aktywów,
• źródła finansowania aktywów,
• struktura pasywów. .
GESTIA MAJĄTKOWA
• CASH FLOW
GESTIA FINANSOWA