94

Okno na świat

E l e k t r o n i k a   d l a   W s z y s t k i c h

Jak to robią inni...

Rubryka  "Jak  to  robią  inni..."  prezentuje  interesujące  roz−
wiązania układowe, pojawiające się w prasie obcojęzycznej.
Przedstawione schematy mogą być punktem wyjścia do wła−
snych opracowań. Można też sięgnąć do oryginalnego arty−
kułu i zapoznać się ze szczegółami. 

Prenumeratorzy  mogą  zamawiać  kserokopie  artykułów
(w języku oryginału) bezpłatnie, podając jedynie swój numer
prenumeratora oraz numer zamawianego artykułu (np.: Pra−
sa  030).  Odbitki  zostaną  dołączone    do  najbliższej  wysyłki
prenumeraty.

Minizasilacz impulsowy
Electronics World

W rubryce Circuit ideas znanego brytyjskiego czasopisma Electronics
World  można  znaleźć  interesujący  schemat  zasilacza  impulsowego.
Cechą  charakterystyczną  jest  brak  typowego  transformatora  siecio−
wego.  Od  innych  sieciowych  zasilaczy  impulso−
wych odróżniają go małe wymiary (według auto−
ra można go z powodzeniem zmieścić w pudełku
po filmie 35mm) oraz mała pojemność kondensa−
tora  filtrującego  wyprostowane  napięcie  sieci
(100nF).
Schemat ten, nadesłany przez Czytelnika o swoj−
sko  brzmiącym  nazwisku,  najprawdopodobniej
nie jest dopracowany w każdym szczególe, warto
jednak zwrócić uwagę na informację, że transfor−
mator  nawinięto  na  małym  ferrytowym  rdzeniu
toroidalnym. Niestety, nie podano szczegółowych
informacji, zarówno na temat transformatora, jak
i dławika wyjściowego. Wiadomo tylko, że trans−

formator ma uzwojenia o liczbie zwojów 60 oraz 7, a dławik, praw−
dopodobnie gotowy, ma indukcyjność 2mH.
Uwaga! W układzie występują napięcia groźne dla życia i zdrowia.
Osoby niepełnoletnie i nie mające doświadczenia w konstrukcji ukła−
dów zasilanych wprost z sieci, w żadnym wypadku nie powinny eks−
perymentować z podobnymi układami.

Powielacz
Everyday Practical Electronics

W elektronicznej  praktyce  często  trzeba  uzyskać  wyższe  napięcie
z niższego. Gdy chodzi o napięcia stałe, zadanie nie jest wcale proste.
Optymalne  byłoby  użycie  przetwornicy  indukcyjnej,  jednak  więk−
szość  elektroników  ma  nieprzeparty  wstręt  do  wszelkich  cewek,
a tym samym do przetwornic. Interesującym rozwiązaniem może być
wielostopniowa przetwornica pojemnościowa.
Niecodzienne rozwiązanie pokazane jest na rysunku. Napięcie zasila−
jące równe 5V jest najpierw potrajane przez układ IC1. Według ory−
ginalnego, angielskiego opisu kostka SI7660 nie jest odpowiednikiem
popularnego układu ICL7660, jednak ana−
liza karty katalogowej ICL7660 wskazuje,
że  układ  wyprowadzeń  i funkcje  są  iden−
tyczne, jedynie pojemności są zdecydowa−
nia  mniejsze  −  470nF  zamiast  10mF.  Na
nóżce5  IC1  występuje  napięcie  ujemne,
nieco  mniejsze  niż  −5V.  Przebieg  prosto−
kątny z nóżki 2 jest wykorzystany niejako
przy  okazji.  Dodatkowy  obwód  C3,  D1,
D2  jest  powielaczem.  W rezultacie  układ
scalony  IC2  jest  zasilany  napięciem  nie−
mal  trzykrotnie  większym,  niż  napięcie
wejściowe. Ze względu na znaczne obcią−
żenie,  wnoszone  przez  IC2,  napięcie  to
wynosi nie 15V, tylko około 13,5V. Napię−
cie to jest zwiększane w kolejnym powie−
laczu.  Układ  4047  idealnie  nadaje  się  do
takiego  celu,  ponieważ  na  jego  komple−
mentarnych  wyjściach  10,  11,  występują
przebiegi odwrócone w fazie, mające wy−

pełnienie dokładnie 50%. Zwiększone pięciokrotnie napięcie wystę−
puje na kondensatorze C11. Bez obciążenia wynosi 60V.
Jak można się spodziewać, wydajność prądowa jest mała, a opór we−
wnętrzny duży − około 200k

Ω

. To znaczy, że każde 5

µ

A prądu pobie−

ranego z wyjścia zmniejsza napięcie na kondensatorze C11 o 1V.
Pomimo tak małej wydajności prądowej układ niewątpliwie jest inte−
resujący, a Czytelnicy mogą wykorzystać go w budowanych urządze−
niach, gdzie potrzebne jest znaczne napięcie i niewielki prąd. Wydaj−
ność prądową można trochę zwiększyć, zwiększając pojemności C2,
C3,  C7...C11.  Można  też  przeprojektować  układ,  zachowując  tylko
ogólną ideę i wykorzystując wydajniejsze układy scalone.

Prasa 033

Prasa 034