Model organizacji:  
struktura organizacyjna

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 2

Schemat organizacyjny

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 3

Struktura organizacyjna

Powiązania: 

więzi słuŜbowe, 

doradcze, 

funkcjonalne

Elementy 

konstrukcyjne: 

oddziały, wydziały, 

działy, stanowiska

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 4

Definicja struktury organizacyjnej

Struktura organizacyjna

- to zestaw elementów 

konstrukcyjnych, które mogą być uŜyte do 
ukształtowania organizacji. Wynikiem ich 
wykorzystania jest konkretny układ elementów 
organizacji i ich wzajemnych powiązań.

Struktura organizacyjna jest rezultatem

:

podziału pracy,

podziału władzy,

koordynacji i integracji elementów i działań.

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 5

Funkcje struktury organizacyjnej

Struktura 

pełni funkcję regulacyjną

przez:

redukcje złoŜoności, podział uczestników na róŜne grupy i 

określenie miejsca kaŜdego uczestnika w podziale władzy, 

pracy, zadań i obowiązków

wyznaczanie ogólnych ram zachowań się w organizacji, 

zinstytucjonalizowanie względem siebie norm postępowania 

jednostek i zespołów ludzi zajmujących odmienne pozycje, 

pełniących róŜne role organizacyjne.

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 6

Cechy struktury organizacyjnej

Model organizacji: technologia

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 8

Technologia

Technologię zwykle definiuje się za pomocą:

fizycznych przedmiotów czy artefaktów obejmujących 

produkty i 

narzędzia oraz wyposaŜenie 

wykorzystywane do ich produkcji; 

czynności lub procesów składających się na 

metody produkcji

;

wiedzy potrzebnej do opracowania i zastosowania 

wyposaŜenia, 

narzędzi i metod słuŜących produkcji konkretnego wytworu = 
know-how

Technologia 

zbiór metod i technik uŜywanych w procesie 

przeobraŜeń (transformacji).

Technologia 

obejmuje środki osiągania: poŜądanego wyniku, 

celu, czy wytworu czyli produktu lub usługi. 

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 9

Technologia

w kaŜdej organizacji istnieje inna technologia

kaŜda organizacja to zbiór róŜnych technologii

zarówno firmy produkcyjne, jak i usługowe muszą śledzić rozwój 

technologii

zmiany w technologii wpływają na wszystkie aspekty 

funkcjonowania przedsiębiorstw: na podsystem społeczny, na 

strukturę organizacyjną, na wybór narzędzi koordynacji…

wybór technologii musi godzić to co konieczne 

z tym co moŜliwe

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 10

Podział technologii wewnątrz 
organizacji

technologia bezpośrednio wytwarzająca produkty 

i usługi, które są dostarczane otoczeniu

technologia podtrzymująca proces bezpośredni 

(np. księgowość, kadry)

technologia słuŜąca dostosowaniu się do otoczenia 

(badanie rynku, tyczenie strategii, analiza 

ekonomiczna)

Model organizacji: otoczenie

Organizacje jako systemy otwarte

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 12

RóŜnorodność „gatunków” organizacji

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 13

Otoczenie bliŜsze i dalsze

SUBSTYTUTY

POTENCJALNI
KONKURENCI

KONKURENCI

DOSTAWCY

ODBIORCY

STOSUNKI

PRZEMYSŁ.

ORGANIZACJA

O

T

O

C

Z

E

N

IE

S

O

C

J

O

K

U

L

T

U

R

O

W
E

OT

OC

ZE

NI

E

EK

OL

OG

IC

ZN

E

OT

OC

ZE

NIE

PO

LIT

YC

ZN

O-P

RA

W

NE

OTOCZENIE

MAKROEKONOMICZNE

O

T

O

C

Z

E

N

IE

T

E

C

H

N

O

L

O

G

IC

Z

N

E

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 14

Relacje organizacji i otoczenia

Ciągła adaptacja organizacji do otoczenia 



Organizacja i otoczenie współuczestnikami 
w tworzeniu przyszłości

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 15

Niepewność otoczenia

Niepewność

jest rozumiana jako 
interakcja między 

złoŜonością

a

tempem 

zmian

składników 

otoczenia

Otoczenie 

dynamiczne

DuŜa 

niepewność

Umiarkowana 

niepewność

Umiarkowana 

niepewność

Mała

niepewność

Otoczenie  

stabilne

O

to

cze

n

ie

  

zł

o

Ŝo

n

e

O

to

cze

n

ie

  

p

ro

st

e

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 16

słabo sformalizowana, elastyczna i 
zmieniająca się wraz ze zmiennością
realizowanych zadań struktura org.

ogólne określanie zakresów funkcji, 
zadań i kompetencji

ś

cisła współpraca i bezpośrednie

komunikowanie się pracowników

zanik władzy na rzecz współpracy i 
doradztwa, znaczna samodzielność
poszczególnych działów i często 
nawet poszczególnych jej 
uczestników

autorytet zaleŜny od wiedzy, 
doświadczenia i umiejętności

hierarchiczna struktura kierowania, 
władzy i komunikowania się

wysoka specjalizacja funkcji i zadań

szczegółowe określanie kompetencji 
i odpowiedzialności

przewaga komunikowania się
pionowego nad poziomym

istnienie szczegółowych instrukcji i 
zarządzeń

powiązanie autorytetu z pozycją w 
hierarchii słuŜbowej

Model organiczny 

Model mechanistyczny

PZ – Model organizacji: struktura, technologia, otoczenie/ slajd nr 17

Otoczenie współczesnych organizacji 
staje się coraz bardziej:

rozległe

zróŜnicowane 

niestabilne

kompleksowe