POLITECHNIKA LUBELSKA 

Zarządzanie i Inżynieria Produkcji 

LABORATORIUM 

PODSTAW METROLOGII 

Ćwiczenie nr 6 

POMIARY MIKROSKOPEM  WARSZTATOWYM. 

Nazwisko i imię 

Grupa 

Data wykonania 

Ocena 

 
 
 

 

 

 

                    

1. Przebieg ćwiczenia 

1.  Odkonserwować  wskazane  przez  prowadzącego  elementy  stolika  mikroskopu  i 

przedmiot otrzymany  do pomiaru. 

2.  Wstępnie  wyznaczyć  promień  krzywizny  R  przy  pomocy  wzorców  zarysów 

łukowych. 

3.  Wyznaczyć promień krzywizny R przy pomocy mikroskopu warsztatowego poprzez 3 

krotne  powtórzenie  pomiaru  cięciwy  C  dla  jednej  wartości  strzałki  S  lub  pomiar  3 
cięciw C

1

, C

2

, C

3

, dla zadanych przez prowadzącego wartości strzałek S

1

, S

2

, S

3

. 

4.  Obliczyć błędy pomiaru. 

 

 
              2. Rysunki  ilustrujące zasadę pomiaru promienia krzywizny na mikroskopie 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 

Rys.1. Zasada wyznaczenia promienia krzywizny metodą pośrednią  (pomiar strzałki i 

cięciwy)

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.2. .Zasada pomiaru promienia krzywizny mikroskopem warsztatowym 

0,5

C 

R 

R

- 

S

 

C 

S

 

R 

R 

0,5

s 

Ust. 3, Odcz.  

R

 

−−−−

 S

 

Ust. 1, Odcz. 

C 

Ust. 2, Odcz. 

W

x2 

            3. Zestawienie wyników 

 
 

Tabl. 3.1. Zestawienie wyników pomiarów promienia krzywizny 

R 

<<<<

 R

1

    R 

>>>>

R

2 

 

Rezultat sprawdzania 

promienia krzywizny przy 

pomocy wzorca 

R

1

 =            mm     R

2 

=         mm 

R=              mm 

Odczyty wskazań przy pomiarze mikroskopem warsztatowym 

 

 

C      [mm] 

S  [mm] 

Przesuw 

Nr pomiaru 

x

1 

x

2 

y

1 

y

2 

Dokładność pomiaru 

[mm] 

 

1 

 

X 

 

X 

 
 
 
 

 

 

2 

 

X 

 

X 

 
 
 
 

 

 
 
 
 
 

Przesuw 

poprzeczny 

 

3 

 

X 

 

X 

 
 
 
 

 

 
 
 
 
 

∆

C=

±

 (0,003+0,02) 

 mm 

 

1 

 
 
 
 

 

 

X 

 

 

X 

 

2 

 
 
 
 

 

 

X 

 

X 

 
 
 
 
 

Przesuw 

wzdłużny 

 
 

3 

 
 
 
 
 

 

 

X 

 

X 

 
 
 
 

∆

S=

±

 (0,003+0,02) 

 mm 

 
 

 
 

Wartości średnie 

C 

1

ś

r =      mm 

 

C 

2śr 

= 

 
C 

3śr

 = 

 

S 

1śr

 =      mm 

 
S

 2śr

 = 

 
S

3śr

 = 

 

Wartość (wartości) 

promienia R 

 R

1 

=                         mm; 

 
 R 

2

=                       mm;  

 
R

3  

=                        mm 

 
 
 
 

∆

R=                   mm 

 

 
 
 

               4. Obliczenia 

 

2

8

2

S

S

C

R

+

=

= 

 
 
 

 

                     

=

∆

+

∆

=

∆

S

S

R

C

C

R

R

δ

δ

δ

δ

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

                5. Omówienie wyników pomiarów, analiza i wnioski.