background image

 

 

* $$   &   



 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

      Na  przełomie  lat  1981/82  znani  badacze  flory  mek-
sykaskiej, Otero i Hernandez,  penetrowali  góry Sierra 
Mixteca  lece  na  południu  Meksyku  w  stanie  Oaxaca. 
W  pobliu  miejscowoci  Telixtlahuaca,  na  wysokoci

 

ok.  2000  m  npm.,  natknli  si  na  niewysokie  wzgórza 
niejako  wyrastajce  z  płaskich  wysokogórskich  łk,  po-
rosłych  traw,  pojedynczymi  drzewami  i  inn  nisz 
rolinnoci. Chyba tylko wielkie dowiadczenie i spora 
intuicja  nakazały  obu  badaczom  dokładnie  spenetrowa 
to konkretne wzgórze. Mój podziw dla nich jeszcze bar-
dziej  wzrósł  po  obejrzeniu  zdjcia  zamieszczonego  w 
monografii  "Mammillaria"  autorstwa  Pilbeama.  Dla 
mnie  widok  wspomnianego  wzgórza  z  powodu  surowe-
go i dzikiego wygldu jest raczej zniechcajcy, ale obaj 
panowie  widzieli  w  nim  podobiestwo  do  stanowiska 
innej piknej mamilarii, tj. M. dodsonii (M. deherdtiana 
var. dodsonii). W górnej  czci tego  wzgórza pomidzy 
wielkimi  wapiennymi  płytami  mona  znale  miejsca, 
gdzie skała przykryta jest warstw czarnej ziemi o duej 
zawartoci  próchnicy,  o  gruboci  do  10  cm.  Ziemi  t 
porasta trawa, a pomidzy ni obaj badacze znaleli mi-
niaturow  mamilari.  Zebrane  roliny  przesłali  do  Kali-
fornii, gdzie znana spółka Glass i Foster opisala j jako 
Mammillaria hernandezii

 [w Cact. Succ. J. (US) 1983]. 

Nazw nadali oni na cze jednego z odkrywców.  
     Rolin  t  mona  włczy  w  poczet  najcenniejszych 
mamilarii, jako e jest karłowata, biała i do tego jeszcze 
wielkokwiatowa.  Na  stanowiskach  ronie  pojedynczo, 
tworzc  płaskokuliste  pdy  o  rednicy  2,5-3,5cm.  Krót-
kie brodawki maj kształt piramidy o mocno rozcigni-
tej podstawie i nie zawieraj lateksu. Pachwiny s

 

nagie 

– jedynie w miejscach, gdzie pojawiaj si kwiaty, wyr- 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

asta  troch  wełny.  Ciernie  s  prawdziw  ozdob  tej 
roliny. Chocia nie ma cierni centralnych, to bocznych 
jest od 17 a do 25. S ułoone promienicie, a ich ko-
ce  wygite  w  stron  korpusu  nie  kłuj.  Maj  barw

 

biał  lub  biało-szar  i  chocia  maj  tylko  1,2-2,2  mm 
długoci,  to  prawie  całkowicie  przykrywaj  korpus 
roliny.  W  efekcie  rolina  ta  wyglda  jak  mała,  biała 
kulka. Włanie z takiej biało ociernionej rolinki, wian-
kiem  wokół  wierzchołka  wyrastaj  niewspółmiernie 
wielkie  kwiaty. S kształtu dzwonkowatego  i dorastaj 
do 1,5, a nawet 3 cm  długoci i rednicy. Maj wskie 
płatki korony, które otwieraj si szeroko, a przy silnej 
operacji słonecznej wyginaj si na zewntrz. S barwy 
fioletowo-czerwonej  lub  winno-czerwonej  z  janiejsz 
gardziel.  Na  stanowisku  znaleziono  równie  i  biało 
kwitnc  rolin.  Ciemnozielone  owoce  maj  do  5mm 

rednicy  i  2  cm  długoci,  ale  praktycznie  prawie  całe 
ukryte  s  w  korpusie  roliny,  a  poza  ciernie  wystaj 
jedynie ich koce. Dojrzewaj równie wewntrz roli-
ny,  tote  trudno  je  wypatrzy.  Jedyn  wskazówk  jest 
lekkie  rozszerzenie  zwarto  ułoonych  cierni.  Z  kolei 
wydłubywanie  czarnych  nasion,  to  icie  benedykty-
skie  zajcie,  które  moe  zakoczy  si  grzybicow  in-
fekcj roliny. Zabieg naley wykonywa w dni ciepłe i 
suche,  aby  ewentualne  uszkodzenia  naskórka  szybko 
wyschły. Warto te  kilka dni  wczeniej  opryska roli-
n rodkiem grzybobójczym. Ta mała mamilaria posia-
da  spory,  rzepowaty  system  korzeniowy.  Na  szczcie 
nie  jest  on  zbyt  wraliwy  na  dłuej  utrzymujc  si 
wilgo.  
      Jak  ju  podałem  na  wstpie,  stanowisko  tej  roliny 
znajdowało  si  na  niewysokim  wzgórzu,  ale  okazało 

* +

* +

* +

* +

!,

!,

!,

!,

 

#   ! 



132                                                                                                                                KAKTUSY I INNE Vol. 6  No. 4 

 

background image

 

 

KAKTUSY I INNE Vol. 6  No. 4                                                                                                                                133 

 

si, e wyłcznie  na tym  jednym. Poniewa  jej odkryw-
cy nie podali dokładnej lokalizacji, inni badacze musieli 
przedepta  wszystkie  wzgórza  w  tej  okolicy,  a  jest  ich 
tam sporo. Wikszoci z nich – w tym nawet i znanemu 
badaczowi  mamilarii,  W.  Reppenhagenowi  –  nie  udało 
si  jej  odnale.  Duo  wicej  szczcia  miał  J.   iha, 
który  na  pocztku  lat  dziewidziesitych  nie  tylko  od-
nalazł to stanowisko, ale jeszcze trafił na okres kwitnie-
nia.  Jak  wspomina  –  "widok  całych  kobierców,  fioleto-
wo-czerwonych kwiatów był niezwykły”. Miał te i inne 
szczcie  –  było  tam  jeszcze  duo  rolin.  F.  Otero  i  F. 
Hernandez  w  chwili  odkrycia  okrelili  to  stanowisko 
jako  "stosunkowo  liczn  populacj".  Duo  póniej  J. 
Pilbeam  uznał  je  za  przetrzebione  tak,  e  "trzeba  było 
mocno  nagi  krgosłup,  aby  wypatrzy  te  malutkie 
rolinki, nie wiksze od koniuszka palca". Tym bardziej, 

e  w  okresie suszy  wcignite s poniej gruntu, za w 
czasie  wegetacji  wysuwaj  swoje  główki  troch  ponad 
powierzchni,  ale  zasłania  je  trawa  i  jedynie  kwiaty 
wskazuj miejsca, w których rosn.  
      Do tej pory wszystko było jasne i proste, ale najwy-
szy czas na taksonomi. Pocztkowo Hunt zaszeregował 
M.  hernandezii 

do  grupy  Longiflorae  jako  samodzielny 

gatunek,  ale  póniej  włczył  j  do  M.  napina.  Równie 
Lüthy  widział  j w  krgu M. deherdtiana napina. Inni 
badacze dostrzegali w niej cechy wspólne z kompleksem 
M.  solisioides 

-  pectinifera.  Moim  skromnym  zdaniem 

dwie systematyki, tj. Reppenhagena  i Pilbeama,  najtraf-
niej  klasyfikuj  M.  hernandezii.  Według  Reppenhagena 
wyglda  to  nastpujco:  sekcja  –  Hydrochylus,  grupa  – 
Longiflorae

,  w  tym  trzy  samodzielne  gatunki  –  M.  de-

herdtiana

M. napina i M. hernandezii. Podobnie według 

Pilbeama:  sekcja  –  Hydrochylus,  seria  –  Longiflorae  i 
jako samodzielne gatunki – M. napina i M. hernandezii. 
W sumie s to dwie takie same systematyki. 
     M.  hernandezii

  nie  sprawia  wikszych  kłopotów  w 

uprawie.  Chocia  na  stanowisku  ronie  w  podłou  o 
duej  zawartoci  humusu,  to  w  uprawie  lepiej  stosowa 
podłoe  mineralne,  bardzo  przepuszczalne.  Mona 
uprawia  j  w  jednym  pojemniku  z  M.  solisioides,  tym 
bardziej  e  obie  kwitn  w  grudniu.  M.  hernandezii  za-
wizuje  pki  pón  jesieni,  ale  w  przeciwiestwie  do 
M.  solisioides

,  kwiaty  otwieraj  si  nawet  bez  słoca. 

Wystarczy im jasne i ciepłe stanowisko, chocia do pra-
widłowego  rozwoju  prcików  i  słupka  potrzebna  jest 
intensywna  operacja  słoneczna.  Tylko  takie  warunki 
gwarantuj  moliwo  uzyskania  nasion.  Serdecznie 
zachcam  do  uprawy  tej  piknej,  karłowatej  rolinki  – 
zwłaszcza, e kwitn ju młode egzemplarze. 
 

Wszystkie zdjĊcia: Jerzy Bartylak 
korekta: Tadeusz Nycz 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

   @#   ! 
  *             
* *      * /  
/8 58 !8 
)+ **   / 
#   G <  H


#   ! 



#   ! #   



#   ! 



   D   #      * * #  !   +     *  I 
   +*+ **+# 
!

    *+   + 

       * *  *   /*