background image

 

12 

14. RZĄDZENIE I POLITYKA 
Pojęcie władzy i państwa 
Rodzaje systemów politycznych 
Rozwój demokracji liberalnych w świecie 
Partie polityczne i systemy wyborcze 
Teorie nacjonalizmu i narodu 
AD1. POJĘCIE WŁADZY I PAŃSTWA 
Władza- 
to jest zdolność forsowania przez jednostki lub grupy własnych interesów nawet w 
obliczu sprzeciwu z innej strony. Rozróżniamy dwa rodzaje władzy- władza jako power 
władza jako authority. 
PODZIAŁY WŁADZY 
władza legalna, oparta o prawo i przepisy 
władza tradycyjna, oparta na tradycji 
władza charyzmatyczna 
PAŃSTWO- na państwo składa się polityczny aparat władzy, czyli instytucje i 
funkcjonariusze służb publicznych, którzy na danym terenie mogą rządzić w oparciu o 
przepisy prawne i mają możliwość użycia sił zbrojnych przy realizacji celów politycznych. 
Wszystkie kraje nowoczesne są państwami narodowymi, oznacza to, że cechuje je: 
suwerenność 
obywatelstwo 
nacjonalizm 
 
AD2. SYSTEMY POLITYCZNE 
MONARCHIA:  
na czele narodu stoi jedna osoba 
władza jest przekazywana z pokolenia na pokolenie w obrębie jednego narodu 
podstawą autorytetu monarchii nie jest prawo, ale obyczaj 
DEMOKRACJA: 
-demokratia- demos/lud i kratos/rządy 
-system w  którym władza należy do ludu 
demokracja uczestnicząca lub bezpośrednia- wszyscy podejmują decyzję- np. referendum 
demokracja przedstawicielska- prawa wyborcze mają wszyscy wyborcy i są co najmniej dwie 
partie. 
AUTORYTARYZM-  
obywatele nie są dopuszczani do władzy, lub ich udział jest mocno ograniczony 
sprzeciw obywatela jest mocno tłumiony 
istnieje miękki system autorytarny (np. Singapur czy Bostwana) 
 
AD3. ROZWÓJ DEMOKRACJI LIBERALNYCH NA ŚWIECIE. 
Rozrost demokracji, która stała się fundamentalnym standardem prawomocności politycznej 
w epoce współczesnej.  
CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA ROZWÓJ DEMOKRACJI: 
gospodarka rynkowa 
globalizacja 
środki masowego przekazu 
 
AD4. PARTIE POLITYCZNE I SYSTEMY WYBORCZE
PARTIE POLITYCZNE- jest to organizacja nastawiona na uzyskanie w procesie 
wyborczym prawomocnej.  
Istnieją dwa systemy- dwu partyjny i wielopartyjny 
Partie: 

background image

 

13 

Wyznaniowe, etniczne, chłopskie, ekologiczne, komunistyczne, 
konserwatywne,nacjonalistyczne, socjalistyczne,liberalne 
 
AD5. TEORIE NACJONALIZMU I NARODU 
Według Marksa i Durkheima nacjonalizm był przede wszystkim siłą destrukcyjną. 
Max Weber sam gotów był uznać się za nacjonalistę, ale nawet on nie doceniał tego ruchu. 
Czołowym twórcą nacjonalizmu jest Ernest Gellner, który uważał, że nacjonalizm jest 
produktem nowoczesnej cywilizacji, a jego początek można datować rewolucją przemysłową 
z końca XVIII wieku.