Metale fizyczne: połysk, kowalność, przewodzenie prądu; 
cechy chemiczne: reagują z tlenem tworząc tlenki, reagują z 
wodą tworząc zasady 
Niemetale fizyczne: proszki, ciecze, gazy, nie przewodzą prądu, 
nie mają połysku; chemiczne: tlenki łączą się z wodą tworząc 
kwasy, niektóre niemetale łączą się z wodorem tworząc kwasy 
Wartościowość- liczba wiązań jakie utworzy atom danego 
pierwiastka w związku Stopień utlenienia- liczba ładunków, 
jakie pojawiłyby się gdyby związek miał strukturę jonową 
Energia jonizacji – en. potrzebna do oderwania związanego 
elektronu do izolowanego atomu w stanie wolnym i 
przeniesienie elektronu poza strefę oddziaływania tego atomu 
Powinowactwo elektronowe – en uwolniona w procesie 
przyłączania dodatkowego elementu od obojętnego atomu w 
stanie gazowym Stała równowagi iloczyn stężenia produktów 
przez iloczyn substratów w momencie równowagi chemicznej. 
Wielkość stała w danej temp. charakterystyczna dla danego 
pierwiastka, niezależna od temperatury, im większa tym 
większe stężenie produktu Dysocjacja – rozpad na jony pod 
wpływem wody  Typowe utleniacze -  pierwiastki 
elektroujemne (6, 7 grupy główne) np.: O

2

, Cl

2

, I

2

 Typowe 

reduktory – metale i związki występujące w najniższym stopniu 
utlenienia Wykorzystanie reakcji utleniania i redukcji: 
tworzenie źródeł ciepła, tworzenie reakcji chemicznych analizy 
i syntezy, produkcja prądu elektrycznego Korozja niszczenie 
materiału pod wpływem działania czynników atmosferycznych. 
Korozji ulegają metale, tworzywa sztuczne, materiały 
budowlane. Rodzaje korozji:  
a)

 

Chemiczna (utlenianie metalu, reakcje utleniacza 
zachodzą w tym samym miejscu, bez przepływu 
elektronów przez granicę faz  

b)

 

Elektrochemiczna (ogniwo stykowe- 2 metale o 
różnym potencjale, ogniwo stężeniowo-
oksydacyjne, ogniwo naprężeniowe – różnice w 
budowie krystalicznej w wyniku odkształceń, 
różnice w składzie chemicznym metalu na granicy 
ziaren 

c)

 

korozja elektrolityczna(spowodowana przepływem 
prądów błądzących) 

Inne rodzaje  korozji:  
a)

 

atmosferyczna (pod wpływem zawartego w 
atmosferze tlenu, CO

2

 i pary wodnej 

b)

 

wodna (pod wpływem wody, tlenu CO

2

 i różnych 

soli) 

c)

 

glebowa (często połączona z mikrobiologiczną, pod 
wpływem niektórych składników gleby- tleny, CO

2

, 

wody, kwasów humusowych, mikroorganizmów)  

d)

 

gazowa (pod wpływem gazów spalinowych  
Metody zapobiegania korozji: powłoki ochronne 
(pasywacja powierzchni, powłoki nakładkowe 
metaliczne i niemetaliczne), osłabienie 
agresywności środowiska (usuwanie stymulatorów, 
wprowadzanie inhibitorów), ochrona katodowa (z 
protektorem, z zewnętrznym źródłem prądu, z 
drenażem elektrycznym 

Czynniki wpływające na rozpuszczalność: budowa substancji, 
budowa rozpuszczalnika, rodzaj oddziaływań jakie występują 
jakie występują w substancji rozpuszczonej, temperatura, 
mieszanie i powierzchnia kontaktu z rozpuszczalnikiem, proces 
krystalizacji  
Jakość i twardość wody zależy od: korozyjność, zawartość 
metali, sole (twardość węglanowa i niewęglanowa) Koagulacja 
łączenie cząstek koloidalnych w zespoły w wyniku tego 
procesu wytrąca się osad lub zol przechodzi w żel Żelowanie 
tworzenie się galarety, charakterystyczne dla substancji 
ż

elujących Spoiwa budowlane materiały otrzymane z 

surowców mineralnych na drodze wypalania lub rozdrabniania  
Spoiwa Wapienne CaCO

3

=CaO+CO

2 

Otrzymywane w wyniku wypalania w temperaturze pow. 898

0

C 

skał wapiennych zawierających CaCO

2

 

a)GASZENIE wapna 
CaO+H

2

O=Ca(OH)

2 

reakcja egzotermiczna 

W zależności od ilości wody otrzymuje się: 
-wapno hydratyzowane (sucho gaszone) 
-ciasto wapienne (mokro gaszone) 
-mleko wapienne (mokro gaszone) 
b)wiązanie zaprawy 
-powstanie Ca(OH)

2 

  połączone z dysocjacją 

-wydzielenie się w postaci koloidalnej produktów uwodnienia 
-odparowanie wody 
-krystalizacja, kryształki zaprawy i ziarna piasku tworzą 
sztuczny kamień, proces odwracalny 
-karbonizacja, reakcja chemiczna 
Ca(OH)

2

+n(H

2

O)+CO

2

=CaCO

3

+(n+1)H

2

O w wyniku tej reakcji 

zaprawa twardnieje nieodwracalnie 
Spoiwa Gipsowe i anhydrytowe 
Jest to materiał ekologicznie przyjazny otrzymywany przez 
prażenie gipsu  
CaSO

4

*2H

2

O=CaSO

4

*0,5H

2

O+1,5H

2

O 

W zależności od temperatury prażenia powstają dwie odmiany 
gipsu alfa i beta.  
Spoiwa gipsowe po zmieszaniu z wodą w ciągu kilkunastu 
minut wiążą a następnie twardnieją, uzyskując po niecałej 
godzinie prawie maksymalna wytrzymałość w stanie 
wilgotnym. Proces wiązania polega na krystalizacji 
dwuwodnego siarczanu(VI) wapnia; powstające kryształy 
rozrastają się, a stykając się z sobą tworzą sztywny szkielet 
całej konstrukcji. Stosując dodatek odpowiednich substancji 
można powodować przyspieszenie lub opóźnienie procesu 
wiązania.  
Węglowodory nasycone:  
Alkany C

n

H

2n+2 

 

-pojedyncze wiązania pomiędzy atomami węgla w 
cząsteczkach, mało aktywne chemicznie  
Węglowodory nienasycone:  
Alkeny C

n

H

2n

  

-jedno wiązanie podwójne pomiędzy atomami węgla w 
cząsteczkach, aktywne chemicznie, ulegają reakcji 
polimeryzacji, ulegają reakcji przyłączenia np. wodoru, bromu, 
chloru, chlorowodoru  
Polimeryzacja addycyjna łączenie wielu monomerów 
zawierających wiązanie podwójne prowadzące do powstania 
związku wielocząsteczkowego, np. etylen 

polietylen nCH

2

= 

CH

2

-CH

2

-[-CH

2

- CH

2

-]

n

-CH

2

- CH

2

- Polimeryzacja 

polikondensacyjna tworzenie polimerów z monomerów przy 
któremu towarzyszy wydzielanie się wody lub innej małej 
cząsteczki  
Polimery poliaddycyjne Polietylen w zależności od 
warunków otrzymuje się polietylen wysoko- lub 
niskowartościowy. Pierwszy z nich ma wyższą wytrzymałość 
mechaniczną. Jedno z najlżejszych tworzyw, odporny na 
działanie kwasów, zasad i wody, max temp użyteczności 
długotrwałej 60

o 

C, najlepszy elektroizolator, stosowany do 

wyrobu rurociągów, pojemników, armatury wodociągowej, 
osłon przewodów izolacyjnych.  
Politetrafluoroetylen (teflon) nCF

2

=CF

2

 

 CF

2

-[-CF

2

-CF

2

-]

n

-

CF

2

-CF

2

- niepalny, odporny chemicznie, bardzo dobre 

właściwości mechaniczne, wysoka odporność ogniowa. 
Stosowany jako tworzywo w warunkach szczególnie 
agresywnych i w produkcji łożysk i smarów.