Promieniowanie laserowe

PROMIENIOWANIE LASEROWE

Lasery s

generatorami promieniowania elektromagnetycznego ,

w których wykorzystywane jest zjawisko emisji wymuszonego

promieniowania obejmuj

cego pasma: promieniowania

nadfioletowego,

wiatła widzialnego, promieniowania

podczerwonego tj. zakres długo

ci fal od 100 nm do 1mm.

PROMIENIOWANIE LASEROWE

Działanie lasera polega na wzbudzeniu o

rodka czynnego

promieniowaniem pochodz

cym z innego

ródła lub pr

dem

elektrycznym, nast

pnie wyzwoleniu powstałej w ten sposób energii

w postaci kwantów elektromagnetycznego promieniowania spójnego.

zka promieniowania laserowego charakteryzuje si

Ŝą

spójno

czasow

i przestrzenn

, co sprawia ,

e energia promieniowania

laserowego przypadaj

na jednostk

powierzchni mo

e osi

ąć

bardzo du

e warto

ci. Najcz

ęś

ciej lasery znalazły zastosowanie w

przemy

le, handlu, badaniach naukowych, lecznictwie, rozrywce,

nauczaniu.

PROMIENIOWANIE LASEROWE

Szkodliwe oddziaływanie promieniowania laserowego na

organizm człowieka

Oczy s

najbardziej zagro

one promieniowaniem

laserowym. Działania fal o długo

ci od 400 do 1400 nm

powoduje zagro

enie dla rogówki oka. Dotyczy to laserów

emituj

cych promieniowanie ultrafioletowe i dalekiej

podczerwieni.

Napromieniowanie skóry promieniowaniem laserowym
prowadzi do jej przebarwienia lub odbarwienia, powstania
od rumieni do dotkliwych p

cherzy. Pod wpływem

szczególnie silnego nat

ęŜ

enia promieniowania laserowego

mog

wyst

owrzodzenia i tworzenie blizn na skórze oraz

uszkodzenie znajduj

cych si

pod ni

organów

PROMIENIOWANIE LASEROWE

Zakres promieniowania Oczy

Skóra

100 – 280 nm

uszkodzenie rogówki rumie

, działania

rakotwórcze
przyspieszone
starzenie skóry

280 – 315 nm

uszkodzenie rogówki j. w.

315 – 400 nm

katarakta
fotochemiczna

oparzenie skóry,
ciemnienie pigmentu

400 – 780 nm

fotochemiczne i
termiczne
uszkodzenie
siatkówki

oparzenie skóry,
reakcje fotoczułe

PROMIENIOWANIE LASEROWE

Zakres
promieniowania

Oczy

Skóra

780 – 1400 nm

katarakta, poparzenie
siatkówki

oparzenie skóry

1400 – 3000 nm

przymglenie rogówki,
katarakta, oparzenie
rogówki

oparzenie skóry

3000 nm – 1 mm

oparzenie rogówki

oparzenie skóry

PROMIENIOWANIE LASEROWE

klasy laserów

1. Lasery, kt

re s

bezpieczne w racjonalnych warunkach pracy

1M. Lasery emituj

ce promieniowanie w zakresie d

ugo

ci fal do 302,5 nm

do 4000 nm, kt

re s

bezpieczne w racjonalnych warunkach pracy, ale

mog

niebezpieczne podczas patrzenia w wi

przez przyrz

optyczne

2. Lasery emituj

ce promieniowanie widzialne w przedziale d

ugo

ci fal

od 700. Ochrona oka jest zapewniona w spos

b naturalny przez

instynktowne reakcje obronne.

2M.

Lasery emituj

ce promieniowanie widzialne w przedziale d

ugo

ci fal

od 700. Ochrona oka jest zapewniona w spos

b naturalny przez

instynktowne reakcje obronne, ale mog

niebezpieczne podczas

patrzenia w wi

przez przyrz

dy optyczne

klasy laserów

3R. Lasery emituj

ce promieniowanie w zakresie d

ugo

ci fal do 302,5 nm

do 106 nm, dla kt

rych bezpo

rednie patrzenie w wi

jest

potencjalnie niebezpieczne.

3B. Lasery, kt

re s

niebezpieczne podczas bezpo

redniej ekspozycji

promieniowania. Patrzenie na odbicia rozproszone s

zwykle

bezpieczne.

4. Lasery, kt

re wytwarzaj

niebezpieczne odbicia rozproszone.

Mog

one powodowa

uszkodzenie sk

ry oraz stwarzaj

zagro

enie po

arem. Podczas obs

ugi laser

w klasy 4 nale

zachowa

szczeg

ostro

ść

Ochrona pracowników przed

promieniowaniem laserowym

Stosowanie przez u

ytkowników klasyfikacji ustalonej przez

producenta lasera u

ywanych instalacji laserowych,

Oznakowanie etykietami obja

niaj

cymi i znakami ostrzegawczymi w

sposób odpowiedni do danej klasy,

ytkowanie laserów wyposa

onych bezwzgl

dnie w obudowy

ochronne. Ponadto w urz

dzeniach dla klasy 3B i 4 osłony i płyty

dost

pu powinny by

w blokady bezpiecze

stwa

Ochrona pracowników przed promieniowaniem

laserowym

Urz

dzenia laserowe klasy 3B i klasy 4 powinny by

wyposa

one :

w system ostrzegawczy dający sygnał świetlny lub dźwiękowy , gdy laser
emituje promieniowanie,

miernik mocy lub energii przeznaczony do napromieniowania ciała
pacjenta,

stosowanie wskaźnika miejsca ekspozycji wiązki laserowej ,

dla instalacji , gdzie pracują lasery klasy wyŜszej niŜ 3A, powinien być
wyznaczony inspektor ds. laserów,

dostęp do otoczenia lasera podczas jego działania powinien być
ograniczony do osób noszących właściwe lasery ochronne osłony oczu
oraz odzieŜ ochronną

Ochrona pracowników przed promieniowaniem

laserowym

Przeszkolenie pracowników w zakresie bhp

Poddawanie pracowników badaniom lekarskim : wst

pnym i

okresowym obejmuj

cym badania lekarskie ogólne, okulistyczne,

dermatologiczne oraz zale

nie od wskaza

internistycznych inne

badania specjalistyczne

Uwzgl

dnienie przepisów dotycz

cych ochrony pracowników

młodocianych i kobiet

NIGDY W TEN SPOSÓB

!!!!!!!!!!!!

Zawsze z okularami

dla danego typu lasera

U szkodzenia siatkówki

Nieodwracalne uszkodzenia siatkówki pierwszych eksperymentatorów
laser Nd:YAG λ= 1.06 µm

Artykuł: In Laser Safety, LittleMistakes CanHaveBig Cosequences.

Photonics Spectra, marzec 2005 str. 56-62

Opisane tragiczne wypadki

Uszkodzenia siatkówki przez dalmierz

Współczesne nieodwracalne uszkodzenia siatkówki przez dalmierz
bazujący na laserze Nd:YAG λ= 1.06µm. Niemal pełna ślepota,
widzenie peryferyjne.

Ochrona pracownika

Podstawy prawne

rozporz

dzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie

wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania
przy niektórych z tych prac(Dz. U. Nr 200, poz. 2047, ze zmianami oraz z
2006 r. Nr 107, poz. 724),

ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21,
poz. 94 ze zmianami oraz z 2007 r. Nr 89, poz. 589)

rozporz

dzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja

1996 r. w sprawie przeprowadzania bada

lekarskich pracowników,

zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz
orzecze

lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie

pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 332 ze zmianami oraz z 2001 r. Nr 37, poz. 451,

rozporz

dzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w

sprawie szkolenia w dziedzinie bezpiecze

stwa i higieny pracy (Dz. U.

Nr 180, poz. 1860 ze zmianami z 2005 r. Nr116, poz. ze zmianami z
2007r.Nr 196,poz.1420

rozporz

dzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrze

nia

1997 rw sprawie ogólnych przepisów bezpiecze

stwa i higieny pracy

(Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, ze zmianami Dz.U.z 2007 Nr 49
poz.330)

rozporz

dzenie Rady Ministrów z dnia 10 wrze

nia 1996 r. w sprawie

wykazu prac wzbronionych kobietom (Dz. U. Nr 114, poz. 545 ze
zmianami z 2002 r. Nr 127, poz. 1092