background image

1

Prof. dr hab. Alfred Janc

Katedra Bankowości

Collegium Altum: p. 1215 (XII p.)

www.janc.pl

monday0800@janc.pl

background image

2

ekonomia

Howard Sutton w 

Howard Sutton w 

Contemporary

Contemporary

Economics

Economics

:

:

Ekonomia jest badaniem tego, jak ludzie 

organizują swoje ograniczone zasoby po 

to, by otrzymać produkty i usługi, których 

potrzebują.

Ekonomia jest nauką społeczną – w 

przeciwieństwie do nauk przyrodniczych 

lub ścisłych, jak biologia czy fizyka –

ponieważ zajmuje się tym jak zachowują

się ludzie, a nie ameby albo atomy

pośrednictwo finansowe

Frederic S. 

Frederic S. 

Mishkin

Mishkin

Financial 

Financial 

Markets

Markets

and 

and 

Institutions

Institutions

(2000):

(2000):

The process of indirect finance 

using financial intermediaries, 
called financial intermediation, 
is the primary route for moving
funds from lenders to borrowers

pieniądz

Adam Naruszewicz (1733-1796):

Mądre, grzeczne, rozumne, chwalone, 

kochane,

Szlachetne i zabawne, piękne, wzięte, 

znane

Są pieniądze, a nie wy, co od nich ozdoby

Pożyczacie dla waszej przedania osoby.

Prawda. Uznajem wszyscy podłość takiej 

żądze,

Jednak na się nie patrzym, tylko na 

pieniądze.

background image

3

emisja pieniądza

Henryk Cywi

Henryk Cywi

ń

ń

ski 

ski 

Pieni

Pieni

ą

ą

dz. Przegl

dz. Przegl

ą

ą

encyklopedyczny

encyklopedyczny

(1992):

(1992):

Puszczanie w obieg przez bank centralny 

(emisyjny) monet, pieniędzy papierowych i 
banknotów lub wypuszczanie przez organ 
do tego upoważniony papierów 
wartościowych; prawo emisji posiada z 
reguły jeden bank emisyjny, będący też
bankiem centralnym, np. Narodowy Bank 
Polski

bank centralny

F. S. 

F. S. 

Mishkin

Mishkin

Ekonomika 

Ekonomika 

pieni

pieni

ą

ą

dza, bankowo

dza, bankowo

ś

ś

ci i rynk

ci i rynk

ó

ó

finansowych

finansowych

(2002):

(2002):

Agencja państwowa, która nadzoruje 

system bankowy i odpowiada za ilość

pieniądza i kredyty dostarczane 

gospodarce; w Stanach 

Zjednoczonych jest to System 

Rezerwy Federalnej

bank (1)

F. Wiliński w „Bank i jego 

organizacja” (1922):

Słowem bank określamy 

przedsiębiorstwo, zajmujące się

interesami pieniężnemi, 

kredytowemi oraz pokrewnemi tym 

ostatnim. Przeważnie są to duże 

zakłady, posiadające znaczne 

kapitały własne, o strukturze 

prawnej spółki akcyjnej

background image

4

bank (2)

Pierwsza Dyrektywa Bankowa 

UE (1977):

Instytucja kredytowa: instytucja, 

która przyjmuje depozyty 
publiczne i inne fundusze na 
zasadzie zwrotności oraz udziela 
kredytów na własny rachunek

bank (3)

Polskie prawo bankowe 
(ustawa z 29.08.1997):
Utworzona zgodnie z przepisami 
ustawy osoba prawna, która działa 
na podstawie zezwolenia 
uprawniającego ją do świadczenia 
czynności bankowych, które 
obciążają ryzykiem powierzone 
bankowi środki i to pod jakimkolwiek 
tytułem zwrotnym

Pośrednicy finansowi

Pośrednicy finansowi

• Instytucje, które pożyczają

fundusze od tych, którzy je 
zaoszczędzili, a następnie 
udzielają innym kredytów
(Mishkin, 2001)

• Instytucja, która przyjmuje 

depozyty albo pożycza od 
podmiotów indywidualnych 
i udziela kredytów klientom
(Dictionary of Banking 
and Finance

, Peter Collin

Publishing, 2000)

background image

5

1. Gospodarstwa 

domowe

2. Przedsiębiorstwa
3. Państwo
4. Zagranica

1. Przedsiębiorstwa
2. Państwo
3. Gospodarstwa 

domowe

4. Zagranica

rynki 

finansowe

pośrednicy finansowi

obni

obni

ż

ż

anie koszt

anie koszt

ó

ó

w transakcji

w transakcji

(oszczędności skali, dotyczące czasu i 

pieniądza)

wyr

wyr

ó

ó

wnywanie skutk

wnywanie skutk

ó

ó

w asymetrii 

w asymetrii 

informacyjnej

informacyjnej

- przed transakcją (eliminowanie niedobrych / 

niepożądanych decyzji wyboru)
- po transakcji (ograniczanie hazardu 

moralnego)

Obie kwestie to poważne problemy z punktu widzenia 
prawidłowego 

funkcjonowania rynków finansowych

a zatem –

pośrednicy finansowi podnoszą

efektywność gospodarowania

rynek papierów wartościowych

rynek depozytowo-kredytowy

banki

giełda

banki depozytowo-kredytowe

kasy oszczędnościowo-kredytowe

instytucje ubezpieczeniowe

banki inwestycyjne

fundusze inwestycyjne

fundusze emerytalne

kasy mieszkaniowe

instytucje kredytu ratalnego

banki hipoteczne

domy makler

skie

background image

6

1. specjalizacja 
2. uniwersalizm

W Polsce, w okresie, w którym 

mogły zostać podjęte decyzje 

systemowe, dyskusja dotycząca 

trendów rozwojowych w 

bankowości powiodła w stronę

modelu

banku 

uniwersalnego

bank a system?

background image

7

Co to jest SYSTEM?

Skoordynowany układ elementów, 

zbiór tworzący pewną całość

uwarunkowaną pewnym stałym, 

logicznym uporządkowaniem jego 

części składowych

Zasady organizacji czegoś, ogół

przepisów, reguł obowiązujących w 

jakiejś dziedzinie, według których 

coś jest wykonywane (np. system 

ekonomiczny, finansowy, prawny, 

monetarny, podatkowy)

W

systemie bankowym

znaczenia nabierają:

1. elementy systemu, czyli 

banki

oraz

instytucje okołobankowe

2. logiczne uporządkowanie   

elementów, czyli

organizacja 

systemu

3. obowiązujące przepisy i reguły, 

czyli

ustawodawstwo bankowe

MODEL?

background image

8

Zmienne i czynniki mające wpływ

Konkurencja

Klienci

Prawo 

Technologia

Instytucje

Funkcja celu 

(kryterium oceny):

1.

ilość

2.

jakość

3.

???