background image

Papiery wartościowe

Inne papiery wartościowe

background image

Konosament

• stanowi dowód przyjęcia ładunku w nim oznaczonego na 

statek w celu przewozu i jest dokumentem legitymującym 

do dysponowania tym ładunkiem i do jego odbioru 

• stwarza domniemanie przyjęcia na statek przez 

przewoźnika określonego ładunku do przewozu w takiej 

ilości i stanie, jak to uwidoczniono w konosamencie. Dowód 

przeciwny nie będzie dopuszczony w przypadku, gdy 

konosament został przeniesiony na osobę trzecią działającą 
w dobrej wierze 

• wydaje go przewoźnik załadowcy po przyjęciu ładunku na 

statek

Papiery wartościowe

background image

Rodzaje i sposób przeniesienia

Konosament może być wystawiony:

na imiennie określonego odbiorcę 

(konosament imienny) ― przenosi się go 

przez przelew wierzytelności 

na zlecenie załadowcy lub wskazanej 
przez niego osoby (konosament na 

zlecenie) ― przenosi się go przez indos 

na okaziciela ― przenosi się go przez 
wydanie 

Papiery wartościowe

background image

Papiery wartościowe Skarbu Państwa

• Skarbowy papier wartościowy jest papierem 

wartościowym, w którym Skarb Państwa stwierdza, że 

jest dłużnikiem właściciela takiego papieru, i 

zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego 

świadczenia, które może mieć charakter pieniężny lub 

niepieniężny

• bony skarbowe ― krótkoterminowy skarbowy papier 

wartościowy o pierwotnym terminie wykupu krótszym niż 

jeden rok (do 364 dni włącznie), do których zalicza się w 

szczególności

• obligacje skarbowe ― skarbowy papier wartościowy o 

pierwotnym terminie wykupu nie krótszym niż jeden rok 
(365 dni)

Papiery wartościowe

background image

Skarbowe papiery oszczędnościowe

• Skarbowy papier oszczędnościowy jest 

skarbowym papierem wartościowym 
oferowanym do sprzedaży wyłącznie krajowym 
osobom fizycznym

• Skarbowy papier oszczędnościowy może być 

wyłączony z obrotu na rynku wtórnym albo może 
być przedmiotem obrotu tylko pomiędzy 
krajowymi osobami fizycznymi, o ile ogólne 
warunki emitowania tak stanowią 

Papiery wartościowe

background image

Co to jest 

obligacja?

Obligacja jest papierem wartościowym emitowanym w 
serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem 
wierzyciela obligacji (obligatariusza) i zobowiązuje się 
wobec niego do spełnienia określonego świadczenia
.

Obligacja 

Posiadanie obligacji jako papieru wartościowego 
stanowi niezbędną przesłankę istnienia i wykonywania  
praw w niej ucieleśnionych

Przez papiery wartościowe emitowane w serii należy rozumieć papiery 
wartościowe reprezentujące prawa majątkowe podzielone na określoną 
liczbę równych jednostek.

Papiery wartościowe

background image

Obligacje

• Obligacje mogą być imienne lub na okaziciela 
• Obligacje nie mogą być wydawane przed 

ustanowieniem zabezpieczeń przewidzianych w 
warunkach emisji 

• Obligację można zbyć jedynie bezwarunkowo 
• Emitent może, w warunkach emisji, wprowadzić 

zakaz lub ograniczenie zbywania obligacji 
imiennych 

Papiery wartościowe

background image

obligacje zamienne 

• obligacje uprawniające do objęcia akcji 

emitowanych przez spółkę w zamian za te 
obligacje 

• nie mogą być emitowane poniżej wartości 

nominalnej i nie mogą być wydawane 

przed pełną wpłatą 

• termin zamiany obligacji na akcje nie 

może być dłuższy niż termin wykupu 

obligacji ― może być krótszy termin 

Papiery wartościowe

background image

obligacje z prawem pierwszeństwa 

• obligacje uprawniające obligatariuszy - oprócz 

innych świadczeń - do subskrybowania akcji 

spółki z pierwszeństwem przed jej 
akcjonariuszami 

• Jeżeli akcjonariuszom służy prawo poboru do 

objęcia nowych akcji, uchwała o emisji obligacji 
zamiennych lub obligacji z prawem 

pierwszeństwa powinna prawo to wyłączyć, z 

zachowaniem odrębnych przepisów, w zakresie 

niezbędnym do wykonania uprawnień 
obligatariuszy 

Papiery wartościowe

background image

Obligacje przychodowe 

mogą przyznawać obligatariuszowi prawo do 

zaspokojenia swoich roszczeń z 

pierwszeństwem przed innymi wierzycielami 
emitenta:

1)

z całości albo z części przychodów lub z 

całości albo części majątku przedsięwzięć, 

które zostały sfinansowane ze środków 
uzyskanych z emisji obligacji, lub

2)

z całości albo z części przychodów z innych 

przedsięwzięć określonych przez emitenta

Papiery wartościowe

background image

Emitentami obligacji przychodowych mogą być: 
1)

jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu 

terytorialnego, miasto stołeczne Warszawa,

2)

spółka akcyjna albo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w których 

podmiot, o którym mowa w pkt 1, posiada taką liczbę akcji albo udziałów, 

która zapewnia mu więcej niż 50% ogólnej liczby głosów na walnym 

zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników, o ile jedynym przedmiotem 

działalności spółki jest zaspokajanie potrzeb społeczności lokalnych lub 

wykonywanie zadań z zakresu użyteczności publicznej,

3)

spółka akcyjna albo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której 

jedynym przedmiotem działalności jest wykonywanie zadań z zakresu 

użyteczności publicznej na podstawie umowy zawartej z jednostką 

samorządu terytorialnego, związkiem jednostek samorządu terytorialnego 

lub miastem stołecznym Warszawa i która zadania te będzie wykonywać co 

najmniej przez okres równy okresowi zapadalności obligacji,

4)

spółka akcyjna, która na podstawie upoważnienia ustawowego lub na 

podstawie koncesji albo zezwolenia wykonywać będzie zadania z zakresu 

użyteczności publicznej albo świadczyć usługi w zakresie transportu lub 
komunikacji oraz utrzymania i rozwoju infrastruktury komunikacyjnej lub 

transportowej co najmniej przez okres równy okresowi zapadalności 
obligacji

Papiery wartościowe

Obligacje przychodowe 

background image

Obligacje przychodowe

• Emitent obligacji przychodowych nie może 

zbywać ani obciążać składników majątkowych 

przedsięwzięcia, z wyjątkiem sytuacji, gdy 

dokonuje zbycia w ramach prawidłowej 

gospodarki, nie powodując istotnego 

zmniejszenia wartości tego przedsięwzięcia. 

• Wierzytelności tworzące przychody, do których 

pierwszeństwo przysługuje obligatariuszom 

obligacji przychodowych, nie mogą być 

przedmiotem zabezpieczenia zastawem ani też 
przedmiotem cesji

Papiery wartościowe

background image

Postanowienia wspólne

• Emitent może nabywać własne obligacje jedynie w celu 

ich umorzenia

• Emitent nie może nabywać własnych obligacji po upływie 

terminu do spełnienia wszystkich zobowiązań z obligacji, 

określonego w warunkach emisji

• Emitent będący w zwłoce z realizacją zobowiązań z 

obligacji nie może nabywać własnych obligacji

• W razie utraty obligacji imiennej, podlega ona 

odtworzeniu przez sąd, w trybie właściwym dla 

umarzania utraconych dokumentów.

Papiery wartościowe

background image

W JAKI SPOSÓB WYEMITOWAĆ 

OBLIGACJE???

emisja obligacji poprzez publiczną 

subskrypcję, bez stosowania przepisów 
ustawy prawo o publicznym obrocie (art. 
9 pkt 2 ustawy)

emisja  niepubliczna obligacji (art. 9 pkt 3 

ustawy)

emisja obligacji poprzez publiczną 

subskrypcję (art. 9 pkt  1 ustawy)

background image

Obligacje

• mogą emitować: 

1)

podmioty prowadzące działalność gospodarczą, posiadające 

osobowość prawną, a także spółki komandytowo-akcyjne, 

2)

gminy, powiaty, województwa, zwane dalej „jednostkami samorządu 

terytorialnego”, a także związki tych jednostek oraz miasto stołeczne 
Warszawa, 

3)

inne podmioty posiadające osobowość prawną, upoważnione do emisji 
obligacji na podstawie innych ustaw, 

4)

instytucje finansowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska lub 

Narodowy Bank Polski, lub przynajmniej jedno z państw należących do 

Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), lub bank 

centralny takiego państwa, lub instytucje, z którymi Rzeczpospolita 

Polska zawarła umowy regulujące działalność takich instytucji na terenie 

Rzeczypospolitej Polskiej i zawierające stosowne postanowienia 

dotyczące emisji obligacji

Papiery wartościowe

background image

Dematerializacja

• Obligacje mogą nie mieć formy dokumentu, w 

przypadku gdy emitent tak postanowi 

• Prawa z obligacji niemających formy 

dokumentu powstają z chwilą dokonania zapisu 

w ewidencji i przysługują osobie w niej 
wskazanej jako posiadacz tych obligacji 

• Podmiotami upoważnionymi do prowadzenia 

ewidencji są: 

a) KDPW SA
b) dom maklerski
c) bank

Papiery wartościowe

background image

Warunki emisji obligacji w formie 

zdematerializowanej

Aby wyemitować obligacje w postaci 

zdematerializowanej konieczne jest podpisanie 
stosownej umowy z podmiotem upoważnionym do 
prowadzenia ewidencji takich obligacji. 

Art. 5a pkt 1 ustawy

obligacje mogą nie mieć formy dokumentu, w 

przypadku gdy emitent tak postanowi  

background image

poręczenie j.s.t.

Jednostki samorządu terytorialnego oraz miasto stołeczne Warszawa 

mogą poręczać zobowiązania wynikające z obligacji emitowanych 
przez: 

1)

inne jednostki samorządu terytorialnego, związki tych jednostek oraz 

miasto stołeczne Warszawę, 

2)

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki akcyjne, w których 

dana jednostka samorządu terytorialnego lub miasto stołeczne 

Warszawa dysponuje odpowiednio ponad 50% głosów na 

zgromadzeniu wspólników lub walnym zgromadzeniu, 

3)

przedsiębiorstwa, dla których organem założycielskim jest jednostka 

samorządu terytorialnego lub miasto stołeczne Warszawa

do wysokości 15% dochodów jednostki samorządu terytorialnego 

planowanych w roku, w którym następuje udzielenie poręczenia.

Udzielenie poręczenia wymaga uchwały odpowiednio organu 

stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego lub Rady miasta 

stołecznego Warszawy

Papiery wartościowe

background image

Odpowiedzialność emitenta

• odpowiada całym swoim majątkiem za 

zobowiązania wynikające z obligacji 

• nie dotyczy to obligacji przychodowych 

(ograniczenie do kwoty przychodów lub 
wartości majątku przedsięwzięcia 

Papiery wartościowe

background image

dla obligacji o 
jednostkowej 
wartości 
nominalnej nie 
mniejszej niż 
równowartość 
40.000 EURO

Rodzaje emisji obligacji (1)

dla obligacji o 
terminie 
zapadalności 
krótszym niż 
rok 

Emisja obligacji w

trybie publicznej

subskrypcji

bez stosowania

przepisów ustawy 

prawo

o publicznym

obrocie

(art.9 pkt 2 ustawy)

Papiery wartościowe

background image

Możliwość wyłączenia niektórych obligacji z 

zastosowania przepisów ustawy Prawo o 
publicznym obrocie papierami wartościowymi

Pod warunkiem złożenia przez emitenta w 
terminie 7 dni przed dniem rozpoczęcia emisji 
zawiadomienia do KPWiG
zamieszczenie w dzienniku ogólnopolskim 
podstawowych informacji o emisji

Emisja obligacji w trybie art. 9 pkt 2

Papiery wartościowe

background image

Złożenie w formie pisemnej zawiadomienia

zawartość zawiadomienia:
• nazwa i podstawowe dane adresowe emitenta
• rodzaj, liczbę oraz wartość nominalną i cenę emisyjna obligacji
• rodzaj i termin realizacji praw z obligacji
• ewentualne ograniczenia przenoszenia praw z papierów wartościowych
• cel emisji
• udzielone emitentowi gwarancji lub zabezpieczenia ustanowione w 

związku z emisją

• sposób oferowania papierów wartościowych oraz wskazanie 

podmiotów biorących udział w oferowaniu tych obligacji

• zasady wtórnego obrotu oraz wskazanie podmiotów pośredniczących w 

tym obrocie

• data rozpoczęcia subskrypcji

Emisja obligacji w trybie art. 9 pkt 2

zawiadomieni

e

Papiery wartościowe

background image

OBOWIĄZEK POINFORMOWANIA KPWiG  W 

CIAGU 7 DNI PO ZAKOŃCZENIU EMISJI O:

• dojściu emisji do skutku
• liczbie i wartości nominalnej objętych 

obligacji

• liczby obligatariuszy

Emisja obligacji w trybie art. 9 pkt 2

Papiery wartościowe

background image

Do

spełnienia przesłanek publicznej subskrypcji wystarczy spełnienie

jednego z trzech

warunków:

proponowanie nabycia obligacji ponad 300 osobom

albo,

proponowanie

nabycia

obligacji

nieoznaczonym

adresatom albo,

proponowanie nabycia obligacji z wykorzystywaniem

środków masowego przekazu.

Rodzaje emisji obligacji (2)

Publiczna subskrypcja obligacji

Papiery wartościowe

background image

W przypadku publicznej subskrypcji, emisja obligacji 
podlega szczegółowym regulacjom ustawy - Prawo 
o publicznym obrocie,

jak również aktom 

wykonawczym do powyższej ustawy.

Publiczna subskrypcja obligacji

Zgodnie z ustawą -Prawo o publicznym obrocie papierami 

wartościowymi - obrót obligacjami (również publiczna 
subskrypcja) może być dokonywany wyłącznie po 
wprowadzeniu obligacji do publicznego obrotu. 

Wprowadzenie obligacji do publicznego obrotu wymaga zgody 
Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (KPWiG). 

Papiery wartościowe

background image

Proces upublicznienia

związany jest z wieloma czynnościami,

m.in.:

przygotowaniem prospektu ,misyjnego obligacji;

dematerializacją

dokumentu

obligacji,

a

także

dematerializacją obrotu nimi;

uzyskaniem zgody KPWiG;

publikacją prospektu emisyjnego;

wprowadzeniem obligacji do obrotu

wtórnego na rynku

regulowanym;

Publiczna subskrypcja 

obligacji

Papiery wartościowe

background image

Rodzaje emisji obligacji (3)

• Emisja niepubliczna

Emisja niepubliczna, czy też zgodnie z terminologią rynkową emisja

zamknięta lub prywatna, skierowana jest do indywidualnych

adresatów w liczbie nie większej niż 300 osób.

W celu skierowania propozycji nabycia obligacji emitent może

skorzystać z formy ofertowej, zaproszenia do rokowań  lub

przetargu ograniczonego do maksimum 300 osób.

Papiery wartościowe

background image

próg emisji 

• emitent może określić w warunkach emisji 

minimalną liczbę obligacji, których 

subskrybowanie jest wymagane dla dojścia 
emisji do skutku 

• gdy emitent jest spółką akcyjną albo spółką z 

ograniczoną odpowiedzialnością, próg ten 

określa także w uchwale o emisji obligacji 

• jeżeli w terminie wyznaczonym do zapisywania 

się na obligacje nie zostanie subskrybowana co 

najmniej taka liczba obligacji, która spowoduje 

osiągnięcie progu emisji, uważa się, że emisja 

nie doszła do skutku 

Papiery wartościowe

background image

cel emisji obligacji

• jednostka samorządu terytorialnego ― 

obowiązana jest oznaczyć cel emisji i nie 
może przeznaczyć środków pochodzących 
z emisji obligacji na inne cele 

• inni emitenci ― nie mogą przeznaczyć 

środków pochodzących z emisji obligacji 
na inny cel, 

jeżeli cel emisji został 

określony

Papiery wartościowe

background image

bank-reprezentant

• pełni funkcję przedstawiciela ustawowego 

obligatariuszy na zasadach określonych w 
ustawie oraz w umowie o reprezentację 

• emitent zawiera z nim umowę o reprezentację
• gdy liczba nabywców obligacji jest wyższa niż 15 

i emisja jest zabezpieczona poręczeniem lub 
gwarancją Skarbu Państwa emitent musi 
zawrzeć umowę o reprezentację

Papiery wartościowe

background image

• Funkcję banku-reprezentanta może pełnić wyłącznie bank posiadający 

kapitał własny w wysokości nie niższej niż równowartość 10 mln euro w 

walucie polskiej, utworzony w formie spółki akcyjnej, lub bank państwowy 

Bankiem-

reprezentantem w ramach danej emisji obligacji nie może być 

bank:

1.

którego członkowie organów nadzoru lub zarządu są dłużnikami emitenta,

2.

będący w stosunku do emitenta wprowadzającym papiery wartościowe do 
publicznego obrotu w rozumieniu art. 4 pkt 5 ustawy - Prawo o publicznym 

obrocie, lub oferującym w publicznym obrocie papiery wartościowe tego 
emitenta,

3.

którego więcej niż 20% członków organów nadzoru lub zarządu pełni 

jednocześnie funkcje członka organu stanowiącego, nadzoru lub zarządu 
emitenta,

4.

posiadający więcej niż 10% akcji lub udziałów emitenta lub podmiotu 

dominującego lub zależnego w stosunku do emitenta,

5.

którego więcej niż 10% akcji lub udziałów jest łącznie w posiadaniu 

emitenta, członków jego organów stanowiących, nadzoru lub zarządu oraz 

któregokolwiek z właścicieli emitenta, albo gdy więcej niż 10% akcji lub 

udziałów podmiotu dominującego lub zależnego w stosunku do banku 

znajduje się w posiadaniu tych podmiotów lub osób. 

Papiery wartościowe

background image

K.S.H. ― akcje

• są niepodzielne
• mogą być wydawane w odcinkach 

zbiorowych 

• mogą być imienne lub na okaziciela 
• są zbywalne ― statut może uzależnić 

rozporządzenie akcjami imiennymi od 

zgody spółki albo w inny sposób 

ograniczyć możliwość rozporządzenia 
akcjami imiennymi 

Papiery wartościowe

background image

akcje uprzywilejowane 

spółka może wydawać akcje o szczególnych 
uprawnieniach, które powinny być w statucie 
określone

są imienne  

uprzywilejowanie może dotyczyć w szczególności:

a)

prawa głosu

b) prawa do dywidendy

c)

podziału majątku w przypadku likwidacji spółki

Uprzywilejowanie w zakresie prawa głosu nie dotyczy spółki publicznej

Papiery wartościowe

background image

• Jednej akcji nie można przyznać więcej niż dwa 

głosy. W przypadku zamiany takiej akcji na akcję 
na okaziciela lub w razie jej zbycia wbrew 

zastrzeżonym warunkom uprzywilejowanie to 
wygasa

• Akcje uprzywilejowane w zakresie dywidendy 

nie mogą przyznawać uprawnionemu 

dywidendy, która przewyższa więcej niż o 

połowę dywidendę przeznaczoną do wypłaty 
akcjonariuszom uprawnionym z akcji 
nieuprzywilejowanych  

Papiery wartościowe

akcje uprzywilejowane ― ograniczenia 

background image

akcje nieme 

• wobec akcji uprzywilejowanej w zakresie 

dywidendy może być wyłączone prawo głosu

• wówczas nie obowiązuje ograniczenie co do 

wysokości dywidendy

• statut może przewidywać, że akcjonariuszowi 

uprawnionemu z akcji niemej, któremu nie 

wypłacono w pełni albo częściowo dywidendy w 

danym roku obrotowym, przysługuje wyrównanie 

z zysku w następnych latach, nie później jednak 

niż w ciągu kolejnych trzech lat obrotowych 

Papiery wartościowe

background image

K.S.H. ― imienne świadectwa tymczasowe 

• dokumenty akcji na okaziciela nie mogą być wydawane 

przed pełną wpłatą 

• świadectwa są wydawane na dowód częściowej wpłaty 
• nie dotyczy to akcji imiennych, które mogą być 

wydawane przed pełną wpłatą

• każdorazowa wpłata powinna być uwidoczniona na 

dokumentach świadectw tymczasowych i akcji imiennych  

• są wydawane po zarejestrowaniu podwyższenia kapitału 

zakładowego ― wydane przed zarejestrowaniem 

podwyższenia kapitału zakładowego są nieważne 

Papiery wartościowe

background image

• Akcje obejmowane za wkłady niepieniężne powinny 

być pokryte w całości nie później niż przed upływem 

roku po zarejestrowaniu spółki

• Akcje obejmowane za wkłady pieniężne powinny być 

opłacone przed zarejestrowaniem spółki co najmniej w 

jednej czwartej ich wartości nominalnej

• Jeżeli akcje są obejmowane wyłącznie za wkłady 

niepieniężne albo za wkłady niepieniężne i pieniężne

wówczas kapitał zakładowy powinien być pokryty przed 
zarejestrowaniem co najmniej w jednej czwartej jego 

wysokości, określonej w art. 308 § 1 (500 000 złotych )

Papiery wartościowe

background image

K.S.H. ― imienne świadectwa założycielskie 

• wydaje się w celu wynagrodzenia usług 

świadczonych przy powstaniu spółki 

• mogą być wydawane najwyżej na okres 

dziesięciu lat od chwili zarejestrowania spółki 

• dają prawo uczestnictwa w podziale zysku spółki 

w granicach ustalonych przez statut, po 
uprzednim odliczeniu na rzecz akcjonariuszy 
określonej w statucie minimalnej dywidendy 

Papiery wartościowe

background image

Papiery wartościowe

background image

K.S.H. ― warranty subskrybcyjne 

• Uchwała o warunkowym podwyższeniu kapitału 

zakładowego może zostać powzięta w celu:

• przyznania praw do objęcia akcji przez 

posiadaczy warrantów subskrypcyjnych

• W celu podwyższenia kapitału zakładowego 

spółka może emitować papiery wartościowe 

imienne lub na okaziciela uprawniające ich 

posiadacza do zapisu lub objęcia akcji, z 

wyłączeniem prawa poboru (warranty 
subskrypcyjne)

Papiery wartościowe

background image

• Uchwała o emisji warrantów subskrypcyjnych 

powinna określać:

1.

uprawnionych do objęcia warrantów 
subskrypcyjnych,

2.

cenę emisyjną lub sposób jej ustalenia, jeżeli 

warranty subskrypcyjne mają być emitowane 

odpłatnie,

3.

liczbę akcji przypadających na jeden warrant 
subskrypcyjny,

4.

termin wykonania prawa z warrantu, z tym że 

nie może on być dłuższy niż 10 lat

Papiery wartościowe

K.S.H. ― warranty subskrybcyjne