Jak na mapę świata powróciło państwo Izrael?
Nie od dziś wiadomo, że historię świata porównać można do sensacyjnego filmu. Dzieje
narodów obfitują w zaskakujące wydarzenia, czy niespodziewane zwroty akcji, zaś na mapach
przesuwają się wciąż linie graniczne, powstają i znikają całe państwa.
Historia wielu państw świata, da się między sobą porównać. Na podobną modłę kształtowały się losy
niektórych narodów afrykańskich czy europejskich, w zbliżony sposób toczyły się dzieje kilku
sąsiadujących ze sobą państw latynoamerykańskich…
Izrael jednak pozostaje swoistym ewenementem na skalę globalną. Powstał w 1948 r. odradzając się
nie po setkach, lecz po tysiącach lat niebytności. Jego najbliższymi sąsiadami są zaś państwa o
zupełnie innym charakterze, odmiennej religii i obyczajach. Już choćby z tego względu historia
powstania nowożytnego państwa izraelskiego zasługuje na opowiedzenie. Gdy jednak doda się, że
istnienie jego jest kontrowersyjne i do dnia dzisiejszego stanowi źródło konfliktów – opowieść staje się
jeszcze ciekawsza.
Wszystko zaczęło się w czasach Starego Testamentu. Według podań księgi uznawanej przez religię
żydowską za objawioną, Abraham uzyskał od Boga polecenie, by opuścił Mezopotamię i udał się do
Kanaan. W zamian za posłuszeństwo, cała Ziemia Kanaan (Ziemia Obiecana) miała należeć do jego
potomków, z których powstać miał wielki, silny naród – Naród Wybrany.
Abraham dotarł do Kanaan prawdopodobnie w XVIII wieku p.n.e. Kiedy jednak na jego obiecanej
ziemi panować zaczął głód, naród izraelski zmuszony był do szukania lepszego miejsca. Po żywność i
schronienie udał się do Egiptu. Od tego momentu rozpoczął się dla Żydów okres ich niezwykłej
wędrówki, która zaprowadziła ich w niemal wszystkie zakątki na świecie. Wędrówka choć przerywana
oczywiście licznymi postojami, miała jeden cel – Ziemię Obiecaną - Palestynę. W Egipcie Żydzi
prześladowani byli przez faraona, więc pod wodzą Mojżesza udali się najpierw na Półwysep Synaj, a
potem w kierunku Palestyny. Przekroczyli rzekę Jordan i osiedlili się w Kanaan, a około 1000 roku
p.n.e. Dawid, król żydowski, zdobył sporne do dnia dzisiejszego miasto – Jerozolimę. Niedługo później
kraj rozpadł się jednak na Królestwo Północne – Izrael i Południowe – Judeę. Jerozolima pozostała na
południu.
Mieszkańcy północy byli spokojniejsi, uprawiali głównie rolę, podczas gdy mieszkańcy południa
pozostawali bardziej ludem koczowniczym. Jednak, według podań biblijnych, ci drudzy pozostali wierni
Jahwe. „Za karę”, w 721 roku, wojska asyryjskie zdobyły Królestwo Północne, wywożąc z niego
izraelskie plemiona, w imię mieszania narodów znajdujących się pod asyryjską kuratelą. Kiedy zaś
Asyria rozbita została przez Babilonię, wówczas rozpoczął się etap bezpaństwowości narodu
żydowskiego. Zwłaszcza, że po zniszczeniu przez Babilonię Jerozolimy część ludności wywieziono do
Mezopotamii, część do Egiptu.
Dla Żydów każde zamieszkiwane przez nich miejsce, inne niż Palestyna, zwane jest „Diasporą”. Od
VIII wieku p.n.e. do połowy XX wieku żydowskich diaspor przybywało w każdym niemalże zakątku
świata. Dlaczego? Otóż zanim tereny dzisiejszego Izraela znalazły się pod panowaniem
muzułmańskim (czyli od VII wieku n.e.), tereny zamieszkane przez ludność żydowską przechodziły
kolejno pod panowanie Persji, Grecji, Rzymu i Bizancjum. Żydowska obecność na wspomnianych
terenach osłabła zresztą mocno po nieudanym powstaniu, które wywołano w 135 r. n.e. przeciw
Rzymowi. W 129 r. rzymski cesarz Haridan kazał w miejscu świątyni jerozolimskiej wybudować
świątynię Jowisza. Jerozolimę przebudować miano na wzór hellenistyczny. W wyniku walk żydowscy
1
