background image

1.Co to jest wyrywanie i jaką pełni funkcję na rysunku ? 

Przekrój cząstkowy. Wyrwanie- jest miejscowym przekrojem pokazywanym w widoku. Granicę wyrwania oznacza się 
linią falistą lub zygzakowatą. Wyrwany materiał kreskuje się jak przekrój. 
 

2.  Co to jest półwidok-półprzekrój ? 

półprzekroje, półwidoki, półprzekroje-półwidoki 

Przedmioty symetryczne względem jednej lub kilku płaszczyzn możemy narysować 
w niepełnych rzutach. Najczęściej przedmioty symetryczne względem jednej płaszczyzny 
przedstawia

my w półwidoku i półprzekroju. Lewą stronę rysunku stanowi półwidok, 

a prawą półprzekrój. Płaszczyzna symetrii ogranicza półwidok od półprzekroju. 
Jeśli widoczna krawędź przedmiotu pokrywa się w danym rzucie z osią jego symetrii, to 
oś ta nie może oddzielać półwidoku od półprzekroju. W takim przypadku półprzekrój 
i półwidok rozgranicza linia falista. 
Przedmioty obrotowe rysujemy w jednym rzucie półwidok – półprzekrój, chociaż można 
je również rysować tylko z jednej strony osi (poniżej osi), jako półwidok lub półprzekrój. 
Przedmioty obrotowe w rzucie półwidok – półprzekrój rysujemy tak, aby półprzekrój 
występował poniżej lub z prawej strony półwidoku. 
Rysunki przedmiotów w półwidoku lub półprzekroju wymagają oznaczenia symetrii 
przedmiotu. Symetrię przedmiotu oznaczają równoległe cienkie kreski, umieszczone na 
końcach osi symetrii. 
 
3. Co to jest rzut aksonometryczny i jakie rodzaje aksonometrii znasz? 
 
Rzuty aksonometryczne służą do poglądowego przedstawiania przedmiotów,  jest to rzut przedmiotu 
zawartego w 

prostokątnym układzie osi na płaszczyznę π .  

W celu wykonania takiego rzutu przedmiotu najpierw rzutujemy układ osi O , x , y, z . Rzut pkt O nazywamy środkiem 
aksonometrycznym .  

Rodzaje aksometrii: 
- izometria, 
- dimetria prostokątna, 
- dimetria ukośna (aksonometria kawalerska), 
- dimetria ukośna boczna, 
- aksonometria wojskowa. 

 
 
4. Co to jest tzw. 

Przekrój łamany i kiedy go stosujemy ? 

 
Przekroje łamane- powstają poprzez przecięcie przedmiotu dwoma lub więcej płaszczyznami przekroju , 
których ślady tworzą linię łamaną o kątach rozwartych. Ten przekrój należy sprowadzić do jednej 
płaszczyzny rzutów. 
 
Metoda przekroju służy do obrazowania wewnętrznych zarysów przedmiotu, nie należy zatem 
przedstawiać w przekroju przedmiotów , które takich zarysów nie mają . 
 
Jeśli przedmiot ma fragmenty leżące w różnych płaszczyznach, to można zamiast kilku przekrojów wykonać jeden 
przekrój, w którym ślady płaszczyzny tnącej tworzą linię łamaną pod kątem prostym (przekrój stopniowy) lub 
rozwartym (przekrój łamany) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

5. Czemu służy kład miejscowy przekroju ? 
 
Kład - to sposób przedstawienia na rysunku technicznym szczegółów przekroju lub widoku. 

Kład przekroju to zarys 

figury płaskiej

 przedstawiającej przekrój odwzorowanego przedmiotu i obrócony o 

90° (zgodnie z ruchem wskazówek zegara),

  

Kład miejscowy umieszcza się poza widokiem przedmiotu , a jego zarys rysuje się linią cienką ciągłą i 
TYLKO WTEDY GDY NIE ZACIEMNIA RYSUNKU . 
 
6. Czym różni się wymiarowanie otworów od wymiarowania zaokrągleń ? 
 
Średnice wymiarujemy poprzedzając liczbę wymiarową znakiem φ (fi). Promienie łuków wymiarujemy poprzedzając 
liczbę wymiarową znakiem R. Linię wymiarową prowadzi się od środka łuku i zakańcza się grotem tylko od strony 
łuku 
 
 
7. Jak powinny być rozmieszczone rzuty przy 6 rzutniach ? 
 

Odwzorowując przedmiot w jednym rzucie musimy przedstawić jego trzy podstawowe wymiary - 
wysokość, szerokość i głębokość (rysunek obrazuje odpowiednio trzy osie). 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8. Jak są przyjmowane rzutnie w rysunku technicznym ? 

Na rysunkach technicznych nie rysujemy śladów rzutni, gdyż istnieją one tylko w wyobraźni. Poszczególne rzuty 
rozpoznajemy po ich wzajemnym położeniu względem siebie.  
 
Rysując poszczególne rzuty na arkuszu należy pamiętać, że po ich wzajemnym ułożeniu względem siebie 
rozpoznajemy który z rzutów jest rzutem głównym, który bocznym a który z góry. Wobec tego nie jest obojętne w 
którym miejscu narysujemy kolejne rzuty.  
 
Rzut I (z przodu) i rzut II (z góry) mają jednakową długość i leżą dokładnie jeden nad drugim. 
Rzut I (z przodu) i rzut III (z boku) leżą dokładnie obok siebie i mają jednakową wysokość. 
Rzuty z góry (II) i z boku (III) mają jednakową szerokość.  

*przedmiot ustawiamy równolegle do rzutni, tak aby znalazł się pomiędzy obserwatorem a rzutnią, 
*patrzymy na przedmiot prostopadle do płaszczyzny rzutni, 
*z każdego widocznego punktu prowadzimy linię prostopadłą do rzutni, 
*punkty przecięcia tych linii z rzutnią łączymy odpowiednimi odcinkami otrzymując rzut prostokątny tego 
przedmiotu na daną rzutnię 

background image

9. Jak skonstruować łuk o zadanym promieniu styczny zewnętrznie do dwóch prostych przecinających się ? 

 

 

10. Jak skonstruować okrąg o zadanym promieniu styczny zewnętrznie do dwóch innych okręgów? 

 

11. Jak skonstruować okrąg styczny do prostej i do innego okręgu? 

 

 

12. Jak usytuować element np. szklankę by w rzutach ujawniła się średnica i wysokość szklanki? 

Z boku bo wtedy jest prostokątem i z góry bo wtedy kolo i można obliczyć średnicę.  

 

 

 

 

13. Jak wygląda śruba z łbem imbusowym i kiedy się ją stosuje? 

Zaletą śrub z łbem imbusowym jest możliwość stosowania ich w miejscach, w których średnica łba jest tylko 
nieznacznie większa od średnicy gwintu, a nawet w przypadku śrub bez łba. Co więcej, wkręcanie lub wykręcanie 
takiej śruby nie wymaga dodatkowego miejsca w płaszczyźnie prostopadłej do osi śruby, co umożliwia stosowanie 
tego typu śrub przy ograniczonym dostępie bocznym. Łby śrub wykonanych z tych samych materiałów i o tej samej 
wytrzymałości mogą mieć mniejszą średnicę w przypadku zastosowania kluczy imbusowych niż w przypadku kluczy 
nasadowych. Zaletą imbusów jest niewyślizgiwanie się klucza (wkrętaka) ze śruby przy słabym docisku w kierunku osi 
śruby. 

background image

 

14.Jak zaznaczamy na rysunku technicznym spoiny powstałe w wyniku spawania? 

 

 

 

 

15.Jakie cechy geometryczne mają elementy powstające jako odlewy? 

Według ogólnej koncepcji budowy odlewu: 
Efektem powinno być otrzymanie zwartej konstrukcji odlewu, bez silnie wystających elementów zwiększających 
gabaryty i mogących hamować skurcz odlewniczy. 
Wytrzymałość a zarazem sztywność odlewów zależy głównie od najkorzystniejszego kształtu z punktu widzenia 
równomierności rozkładu naprężeń, otrzymanego z poprawnie wykonanych obliczeń wytrzymałościowych

 

16.Jakie elementy należy podać stosując rzut aksonometryczny , czy aksonometria jest 
odwzorowaniem jednoznacznym ? 

w aksonometrii zachowujemy równoległość wszystkich krawędzi głównych bryły do osi określających jej wysokość, 
szerokość i głębokość. rysunek najlepiej rozpocząć od wykreślenia odpowiedniego układu osi. następnie rysujemy 
poszczególne krawędzie kolejnych ścian bryły. należy pilnować poprawności wymiarów wzdłuż osi. wszelkie 
krawędzie skośne (nie równoległe do którejkolwiek z osi) wyjdą same 

17.Jakie rodzaje linii stosuje się w rysunku technicznym i do zaznaczania czego służą? 

 

18.Jakie rodzaje spoin znasz? 

Spoiny czołowe stosuje się do łączenia stykowego blach, prętów, kształtowników, rur itp. Rodzaj spoiny dobiera się w 
zależności od charakteru obciążenia , grubości blach oraz innych wymagań konstrukcyjnych i technologicznych. Przy 
spawaniu czołowym grubszych blach są również stosowane złącza spawane dwustronne. Spoiny pachwinowe stosuje 
się do zakładkowego i nakładkowego łączenia blach do łączenia części ustawionych pod kątem itp. Spoiny 
pachwinowe dzieli się na: a) wypukłe; b) płaskie; c) wklęsłe.

 

background image

19.Jakie są podstawowe różnice w rysunku maszynowym i architektoniczno-budowlanym? 

W rysunku budowlanym przekrój zaznaczony jest grubymi liniami ciągłymi, a widok cienkimi. Zaś w rysunku 
maszynkowym przekrój jest rysowany cienką linią ciągłą, zaś środek jest zakreskowany, a widok  jest rysowany grubą 
kreską ciągłą 

 

20. Jakie warunki geometryczne spełniają punkty elipsy? 

Elipsą nazywamy zbiór wszystkich punktów płaszczyzny, dla których suma odległości od dwóch danych punktów F1 i 
F2 jest stała i większa od odległości tych punktów
. Punkty F1 i F2 nazywamy ogniskami elipsy. Środek odcinka 
łączącego ogniska nazywamy środkiem elipsy. Własność odbiciowa elipsy : każdy promień wystrzelony z jednego 
ogniska po odbiciu się od elipsy trafia w drugie ognisko.

 

21. Jakie warunki geometryczne spełniają punkty hiperboli? 

Hiperbolą nazywamy zbiór wszystkich punktów płaszczyzny, których moduł (wartość bezwzględna) różnicy 
odległości od dwóch danych punktów F1 i F2 jest stały i mniejszy od |F1F2| 
. Punkty F1 i F2 nazywamy ogniskami 
hiperboli. Odległość między ogniskami hiperboli |F1F2| nazywamy ogniskową hiperboli. Punkty przecięcia hiperboli i 
prostej wyznaczonej przez ogniska nazywamy wierzchołkami hiperboli. Odcinek A1A2 o końcach w wierzchołkach 
nazywamy osią rzeczywistą hiperboli. Mimośrodem hiperboli nazywamy stosunek ogniskowej do długości osi 
rzeczywistej: 

22. Jakie warunki geometryczne spełniają punkty paraboli? 

Parabolą o ognisku w punkcie F nazywamy zbiór wszystkich punktów płaszczyzny, których odległość od ogniska jest 
równa odległości od danej prostej k
 nieprzechodzącej przez punkt F. Prostą k nazywamy kierownicą paraboli. 

 

23.Kiedy materiał do spawania wymaga przygotowania i na czym to przygotowanie polega? 

PRZY SPAWANIU CZOŁOWYM 

1. Staranne wyczyszczenie mechaniczne lub ręczne krawędzi spawanego materiału [20 : 30 mm od osi spoiny] z 
tlenków metali , tłuszczy , lakierów itd.  

2. Ukosowanie krawędzi elementów 20 –30 stopni zaleŜnie od grubości materiału oraz pozycji spawania.  

3. Dopiłowanie lub doszlifowanie odpowiedniej grubości progu 1 – 3 mm biorąc pod uwagę pozycję spawania .  

4. Prawidłowe wykonanie punktów szczepnych [pierwszy niezbyt duŜy po przeciwnej stronie mocniejszy] z 
utrzymaniem właściwego odstępu, gdzie duŜą rolę odgrywa pozycja i metoda spawania np. poz. PA [podolna] 3-4 
mm PE [pułapowa] 8-14 mm.  

5. Przed wykonaniem warstwy przetopowej elementy naleŜy odkształcić, co ma na celu przeciwdziałać napręŜeniom 
powstałym w procesie spawania .

 

 

 

 

 

background image

24.Kiedy stosujemy półwidok-półprzekrój? 

Przedmioty symetryczne względem jednej lub kilku płaszczyzn możemy narysować w niepełnych rzutach. Najczęściej 
przedmioty symetryczne względem jednej płaszczyzny przedstawiamy w półwidoku i półprzekroju. Lewą stronę 
rysunku stanowi półwidok, a prawą półprzekrój. Płaszczyzna symetrii ogranicza półwidok od półprzekroju. Jeśli 
widoczna krawędź przedmiotu pokrywa się w danym rzucie z osią jego symetrii, to oś ta nie może oddzielać 
półwidoku od półprzekroju. W takim przypadku półprzekrój i półwidok rozgranicza linia falista. Przedmioty obrotowe 
rysujemy w jednym rzucie półwidok – półprzekrój, chociaż można je również rysować tylko z jednej strony osi 
(poniżej osi), jako półwidok lub półprzekrój. Przedmioty obrotowe w rzucie półwidok – półprzekrój rysujemy tak, aby 
półprzekrój występował poniżej lub z prawej strony półwidoku. Rysunki przedmiotów w półwidoku lub półprzekroju 
wymagają oznaczenia symetrii przedmiotu. Symetrię przedmiotu oznaczają równoległe cienkie kreski, umieszczone 
na końcach osi symetrii

 

25.Kiedy stosujemy przekroje rysunkowe? 

Przekroje rysunkowe stosujemy, aby odzwierciedlić wewnętrzne, niewidoczne z zewnątrz, kształty przedmiotu. Po 
przecięciu przedmiotu umowną płaszczyzną, zarysy wewnętrzne, dotąd możliwe do narysowania jedynie za pomocą 
linii kreskowej, można przedstawić linią grubą, jako widoczne. Pozwala to na lepsze zrozumienie kształtów 
wewnętrznych a także na późniejsze zwymiarowanie rysunku.

 

26.Na czym polega wymiarowanie od wspólnej bazy? 

Wymiarowanie bazy wymiarowej (od bazy wymiarowej) polega na podawaniu (kreśleniu) wszystkich wymiarów 
równoległych od jednej wspólnej linii, krawędzi lub płaszczyzny. W płaskim układzie wymiarowym współrzędnych 
prostokątnych są dwie wzajemnie prostopadłe bazy wymiarowe. W przypadku skomplikowanych przedmiotów 
dopuszcza się zastosowanie kilku baz wymiarowych. Bazą nie może być linia kreślona pod kątem, jak również linia 
zakończona łukiem. Pamiętamy również o podaniu wymiarów gabarytowych przedmiotu.

 

27.Podaj zasady wymiarowania elementów? 

a. grupujemy wymiary 
b. staramy się umieszczać wymiary poniżej i po prawej 
c. należy unikać przecinania linii wymiarowych 
d. wymiary umieszczamy poza przedmiotem 
e. należy umieścić rozmiary gabarytowe 
f. nie wolno wymiarować do naroży 
g. środek otworu traktujemy jak naroże 
h. nie wolno przewymiarowywać przedmiotu 

 

28.Wyjaśnij pojęcie łańcucha wymiarowego i dlaczego nie wolno go zamykać? 

Łańcuch wymiarowy -  kilka wymiarów umieszczonych na rysunku techn. jeden za drugim (ł. prosty) lub dowolnie 
skierowanych (ł. złożony), które wraz z wymiarem łącznym (wynikowym) w pełni określają wymiary przedmiotu.

 

29.Wymieńkilka rodzajów gwintów i czym się różnią? 

Rodzaje gwintów:  

trójkątne, trapezowe (symetryczne i niesymetryczne), prostokątne, okrągłe. Różnią się zastosowaniem np. gwintów 
trójkątnych używa się do połączeń nieruchomych, czyli jako gwinty złączne, zaś gwinty trapezowe i prostokątne 
stosuje się w śrubach do przenoszenia ruchu np. śruba pociągowa w obrabiarkach 

Gwint z

łączny – rodzaj gwintu stosowany do rozłącznych 

połączeń 

spoczynkowych elementów. 

Przeciwieństwem gwintu złącznego jest gwint pociągowy służący do realizacji napędu śrubowego 

background image

Gwint okrągły (gwint o zarysie kołowym) – ma zaokrąglony zarys, przez co charakteryzuje się dużą 

wytrzymałością zmęczeniową i statyczną  

Gwinty stożkowe są stosowane do łączenia przewodów rurowych wodnych, paliwowych, smarowych itd. 
Zapewniają one szczelność połączenia bez stosowania dodatkowych uszczelnień.

 

 

 

 

30.Zgodnie z PN narysuj zwykłą śrubę wraz z nakrętką?