Korektor_i_stroiciel_instrumentow_muzycznych_311[01].Z2.05

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MINISTERSTWO EDUKACJI

NARODOWEJ

Ireneusz Winiarski

Posługiwanie się językiem obcym zawodowym
311[01].Z2.05

Poradnik dla ucznia

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2007

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Zagadnienia związane z poszukiwaniem pracy i prowadzeniem własnej

działalności usługowej

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.2. Korespondencja w sprawach zawodowych

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.3. Zasady prowadzenia rozmowy telefonicznej

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

4.4. Terminologia zawodowa. Słownictwo techniczne ogólne i specjalistyczne

4.4.1. Materiał nauczania

4.4.2. Pytania sprawdzające

4.4.3. Ćwiczenia

4.4.4. Sprawdzian postępów

4.5. Wybrane zagadnienia gramatyczne i leksykalne

4.5.1. Materiał nauczania

4.5.2. Pytania sprawdzające

4.5.3. Ćwiczenia

4.5.4. Sprawdzian postępów

5. Sprawdzian osiągnięć

6. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Poradnik będzie Ci pomocny w posługiwaniu się językiem angielskim zawodowym

i w zdobywaniu kompetencji językowych, niezbędnych w działalności zawodowej.

W poradniku znajdziesz:

−

wymagania wstępne – wykaz umiejętności, jakie powinieneś mieć już ukształtowane, abyś
bez problemów mógł korzystać z poradnika,

−

cele kształcenia – wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem,

–

materiał nauczania – wiadomości teoretyczne niezbędne do osiągnięcia założonych celów
kształcenia i opanowania umiejętności zawartych w jednostce modułowej,

–

zestaw pytań, abyś mógł sprawdzić, czy już opanowałeś określone treści,

–

ćwiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować
umiejętności praktyczne,

–

sprawdzian postępów,

–

sprawdzian osiągnięć, przykładowy zestaw zadań. Zaliczenie testu potwierdzi opanowanie
materiału całej jednostki modułowej,

–

literaturę uzupełniającą.
Poradnik  dla  ucznia  przeznaczony  jest  do  samodzielnej  pracy  ucznia.  Materiał  nauczania
podzielony  jest  na  rozdziały,  które  zawierają  podrozdziały.  Każdy  rozdział  składa  się
z materiału  nauczania,  pytań  sprawdzających,  ćwiczeń  i  sprawdzianu  postępów.  Podczas
pracy  nad  poszczególnymi  zagadnieniami  warto  zwrócić  uwagę  na  kolejność
wykonywania  poszczególnych  zadań  co  gwarantuje  poznanie  danego  materiału.  Podczas
realizacji  poszczególnych  rozdziałów  wskazane  jest  abyś    zwrócił  uwagę  na  następujące
elementy:

−

materiał nauczania, powinieneś analizować samodzielnie,

−

pytania sprawdzające wykażą, w jakim stopniu opanowałeś materiał teoretyczny
i czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń

−

ćwiczenia, które spełniają dominującą rolę w kształtowaniu umiejętności oraz
opanowaniu materiału, wykonaj samodzielnie. W trakcie ich wykonywania
zweryfikujesz wiedzę teoretyczną oraz opanujesz nowe umiejętności.

−

sprawdzian postępów, stanowi podsumowanie rozdziału. Twoim zadaniem będzie
udzielenie odpowiedzi na pytania w nim zawarte, potwierdzenie bądź zaprzeczenie
wyłonią Twoje braki w opanowaniu materiału.

−

test,  zamieszczony  w  rozdziale  Sprawdzian  osiągnięć  podsumowuje  opanowanie
materiału  tej  jednostki  modułowej.  Test  zawiera  zagadnienia  z  zakresu  całej
jednostki modułowej i jest środkiem do samooceny.

Zawsze możesz poprosić o pomoc nauczyciela, jeśli jakieś zagadnienie wydaje się

niezrozumiałe lub za trudne. Życzymy miłej pracy z poradnikiem.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

311[01].Z2.04

Strojenie instrumentów muzycznych

311[01].Z2.05

Posługiwanie się językiem

obcym zawodowym

311[01].Z2

Korekta i strojenie instrumentów

muzycznych

311[01].Z2.02

Regulacja mechanizmów instrumentów

muzycznych

311[01].Z2.03

Wykonywanie napraw, korekty

i konserwacji instrumentów muzycznych

311[01].Z2.01

Ocenianie jakości instrumentów

muzycznych

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

–

prezentować zakres kompetencji językowych, które umożliwiają swobodną komunikację
na poziomie średnio-zaawansowanym,

–

stosować mechanizmy antycypacyjne (przewidywać i umiejętnie odgadywać słowa dzięki
skojarzeniom) i domysłu językowego na gruncie języka polskiego i języka obcego,

–

stosować różnorodne struktury gramatyczne,

–

stosować techniki kompensacyjne (domyślać się, zgadywać, spekulować przy słuchaniu
i  czytaniu,  pokonywać  ograniczenia  językowe  w  mówieniu  i  pisaniu  poprzez,
np. wykorzystywanie  mimiki  i  gestykulacji;  przekazywać  informacje  w  sposób  opisowy
bądź wykorzystując wyrazy bliskoznaczne) na gruncie języka polskiego i języka obcego,

–

wykorzystywać opanowane podstawowe techniki pracy z komunikatem słyszanym
i czytanym,

–

korzystać ze słowników,

–

przetwarzać informacje,

–

korzystać z różnych źródeł informacji.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

− posłużyć się językiem obcym stosując struktury językowe umożliwiające formułowanie

prostych wypowiedzi w odniesieniu do teraźniejszości, przeszłości i przyszłości oraz
relacji przestrzennych,

− posłużyć się podstawowym słownictwem związanym z muzyką,

− porozumieć się z uczestnikami procesu pracy wykorzystując słownictwo techniczne,

− udzielić informacji o osobach, miejscach, przedmiotach,

− opisać właściwości techniczne przedmiotów,

− nawiązać i podtrzymać kontakt werbalny z otoczeniem,

− wyrazić opinię dotyczącą tematu rozmowy,

− porozumieć się ustnie w zakresie wykonywanych zadań,

− zrozumieć sens oraz intencję wypowiedzi osób posługujących się zawodowo danym

językiem,

− zrozumieć sens wypowiedzi, których znaczenia można domyślić się z kontekstu,

− wyszukać informacje szczegółowe w nieskomplikowanych wypowiedziach i dialogach,

− sformułować pytania dotyczące wysłuchanego tekstu o tematyce technicznej i muzycznej,

− udzielić informacji dotyczących spraw zawodowych,

− posłużyć się słownictwem związanym z prowadzeniem działalności zawodowej,

− nawiązać korespondencję z firmami, instytucjami i osobami prywatnymi w sprawach

zawodowych, przy użyciu poczty tradycyjnej i elektronicznej,

− przeczytać ze zrozumieniem obcojęzyczną korespondencję otrzymywaną tradycyjnie

i w poczcie elektronicznej,

− napisać typowy sformalizowany tekst użytkowy,

− przedstawić własne umiejętności i doświadczenie zawodowe w rozmowie kwalifikacyjnej

o przyjęcie do pracy,

− sporządzić w języku obcym reklamę wyrobów i usług związanych z korektą i strojeniem

instrumentów muzycznych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Zagadnienia

związane

poszukiwaniem

pracy

i prowadzeniem własnej działalności usługowej

4.1.1. Materiał nauczania

Formalne i prawne podstawy działalności gospodarczej

Polacy, tak jak pozostali obywatele Unii Europejskiej, mogą obecnie swobodnie

prowadzić  działalność  gospodarczą  w  24  państwach  Europy.  Ograniczeniom  podlega  tylko
rynek  pracy.  Nie  dotyczy  to  Irlandii  i Wielkiej  Brytanii,  gdzie  otwarty  rynek pracy  i  liberalne
prawo są doskonałą zachętą do otwierania własnej firmy.

Form działalności jest wiele:
−  sole trader – czyli osoba samozatrudniająca się, odpowiadająca majątkiem prawnym,

− partnership – czyli spółka osób fizycznych lub prawnych, gdzie partnerzy-wspólnicy

wzajemnie odpowiadają za swoje zobowiązania,

− limited company (Ltd) – czyli spółka z o.o., gdzie udziałowcy odpowiadają do wysokości

majątku firmy,

− public limited company (PLC) – czyli spółka akcyjna, której odpowiedzialność również

kończy się na majątku firmy, ale może oferować swoje udziały – akcje – w publicznej
ofercie.
Wszystkie inne formy są kombinacją tych form podstawowych. Większość biznesmenów

zaczyna jako sole trader, albo jako limited company. Tych pierwszych rejestruje urząd
podatkowy.

W celu zarejestrowania spółki z o.o. (limited company) jej założyciele muszą złożyć

w Urzędzie Rejestrowym następujące dokumenty:
− Memorandum of Association (umowa założycielska i statut spółki).

− Articles od Association (określa prawa udziałowców, zasady przekazywania udziałów,

procedurę zwoływania i prowadzenia walnego zgromadzenia, kompetencje zarządu,
zasady wypłaty dywidend oraz tworzenia rezerw).

Dowodem potwierdzającym rejestrację spółki jest tzw. Certificate of Incorporation.
Spółka,  która  nabyła  osobowość  prawną,  musi  przekazywać  do  Urzędu  Rejestrowego
sprawozdania roczne. Wszystkie listowniki, formularze rachunków i broszury muszą zawierać
nazwę, numer rejestracyjny oraz adres siedziby spółki.
W  Wielkiej  Brytanii  istnieje  możliwość  założenia  jednoosobowej  firmy  wykonującej  prace  na
zlecenie.  Działalność  taką  można  założyć  na  podstawie  przepisów  o  samozatrudnieniu  (self–
employment).  Obywatele  Unii Europejskiej, w tym również obywatele polscy, mają prawo do
podejmowania  własnej  działalności  gospodarczej  bez  konieczności  rejestrowania  się  zgodnie
z Programem  Rejestracji  Pracowników.  Jednak  w  razie  zaprzestania  działalności  na  własny
rachunek,  aby  zachować prawo  pobytu w Wielkiej Brytanii, przedsiębiorca musi wykazać,  że
jest  w  stanie  samodzielnie  się  utrzymać,  bez  sięgania  do  źródeł  pomocy  socjalnej,  do  chwili
ponownego  rozpoczęcia  działalności  bądź  zdobycia  zatrudnienia  i  zarejestrowania  się  jako
pracownik.  Wybór  formy  prawnej  firmy  ma  bezpośrednie  przełożenie  na  późniejsze
opodatkowanie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Stawki podatku dochodowego od osób prawnych są progresywne:
− do 10 tysięcy GBP – 0%,

− od 50 tysięcy do 300 tysięcy GBP – 19% (dla małych przedsiębiorstw),

− powyżej 1 miliona 500 tysięcy GBP – 30%
Stawki podatku dochodowego od osób fizycznych:
− do 20 tysięcy GBP – 10%,

− od 20 tysięcy do 31 tysięcy GBP – 22%,

− powyżej 31 tysięcy GBP – 40%

W Wielkiej Brytanii obowiązuje 17,5% stawka VAT . W wypadku niektórych dostaw

towarów  i  usług  możliwe  jest  uzyskanie  zwolnienia  z  VAT-u.  Dotyczy  to  między  innymi
ubezpieczeń,  dzierżawy  ziemi  i  budynków  (oprócz  garaży,  miejsc  parkingowych,  hoteli
i pomieszczeń  hotelowych),  usług  zdrowotnych  oraz  w  pewnym  zakresie  szkolnictwa
i doskonalenia zawodowego.

Podobnie jak wszyscy pracownicy, również osoby samozatrudnione, muszą płacić składki

na ubezpieczenie społeczne. Płatnicy składek są podzieleni przez brytyjski urząd skarbowy
(Inland Revenue) na sześć grup.

Więcej informacji na ten temat można uzyskać na stronach internetowych:

− www.inlandrevenue.gov.uk,

− www.polishemb-trade.co.uk,

− www.companieshouse.gov.uk,

− www.bpcc.org.pl.

Szacowanie kosztów wytwarzania towarów i świadczenia usług

Do prowadzenia własnej działalności usługowej niezbędne jest zdobycie umiejętności

kalkulowania kosztów. Dzięki temu przedsiębiorca jest w stanie: ustalić ceny, określić poziom
kosztów, kontrolować koszty i ocenić efektywność świadczonych usług.

Biorąc pod uwagę czas sporządzania kalkulacji dzieli się ją na wstępną i wynikową.

Kalkulację  wstępną  przeprowadza  się  na  podstawie  kosztów  przewidywanych,  a  więc  przed
rozpoczęciem  działania  (kalkulacja  ex  ante).  Podstawą  kalkulacji  wstępnej  są  normy
i wskaźniki  techniczno-ekonomiczne,  taryfikatory,  taryfy  cen  i  ceł,  zbiorowe  układy  pracy,
ceny średnie, koszty uznane za przeciętne dla danej branży czy produktu.
Kalkulację  wynikową  przeprowadza  się  natomiast  na  podstawie  rzeczywiście  poniesionych
kosztów ujętych w ewidencji księgowej (kalkulacja ex post).
Planowany koszt jednostkowy służy przede wszystkim do:

−

tworzenia optymalnych planów produkcji i sprzedaży,

−

prowadzenia polityki zaopatrzenia,

−

tworzenia podstaw do obniżenia kosztów.

Cost calculation is the way to calculate the total costs of making and selling a produkt or

providing a service. / Kalkulacja kosztów służy do wyliczenia ogólnego kosztu wytworzenia
i sprzedaży produktu bądź świadczenia usług.
How can it improve the business? / Jak to może usprawniać prowadzenie firmy?
− Costing helps to set prices / Kalkulacje pomagają w ustaleniu ceny,

− Costing helps to control and reduce costs / Kalkulacje pomagają w kontrolowaniu

i redukowaniu wydatków,

− Costing helps to plan for the future / Kalkulacje pomagają w planowaniu na przyszłość,

− Costing helps to make better decisions / Kalkulacje pomagają w podejmowaniu

właściwych decyzji,

− Costing helps to write a business plan to obtain a credit / Kalkulacje pomagają w pisaniu

biznes planu w celu zdobycia kredytu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

What you should do?/ Co powinieneś zrobić?

1.  Identify cost components / Zidentyfikuj elementy składowe kosztów
2.  Systematise costs / Usystematyzuj koszty
3.  Calculate variable costs / Skalkuluj koszty zmienne (np. zakup materiałów…)
4.  Calculate fixed costs / Skalkuluj koszty stałe (np. czynsz, rata pożyczki…)
5.  Calculate  total  costs  per  unit  /  Skalkuluj  koszt  jednostkowy  (np.  koszt  strojenia

fortepianu)

6. Set Prices, deduct the breakeven point / Ustal ceny i próg rentowności

Production / Produkcja:
− Manpower / Siła robocza,

− Raw Materials / Surowce,

− Electricity, Transport, Rent, Water, etc./ Elektryczność, transport, czynsz, woda, itd.,

− Machinery, Equipment and Tools / Maszyny, wyposażenie, narzędzia,

−  Others / Inne
Management/ Kierownictwo:
−  Manpower, Entrepreneur’s Salary / Siła robocza, wynagrodzenie przedsiębiorcy,

− Stationery / Materiały biurowe,

− Telephone, Rent, Electricity, Insurance, etc. / Telefon, czynsz, energia, ubezpieczenie,

itd.

− Equipment / Wyposażenie,

− Others / Inne

Selling / Sprzedaż:
−  Publicity, Promotion, Sponsoring, etc. / Materiały reklamowe, promocja, sponsoring
Finanse / Finanse:
−  Interest / odsetki
Price setting / Ustalanie ceny
To  set  prices  the  operator  needs  the  following  information  /  Do  ustalenia  cen  przedsiębiorca
potrzebuje następujących informacji:
−  His costs / Koszty własne,

− Competitors’ prices / Ceny konkurencji,

− How much the customers are willing to pay / Ile klient jest skłonny zapłacić,

− In general the price must be / Generalnie cena musi być :

− Low enough to attract customers to buy / Na tyle niska, żeby przyciągnęła klienta

− High enough to give the business a profit / Na tyle wysoka, żeby przyniosła zyski

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Vocabulary

doskonalić działalność

to improve the business

dostać kredyt

to obtain a credit

elementy składowe kosztu

cost components

kalkulacja kosztów

cost calculation

klient

the customer

koszty eksploatacji

running costs

koszty ogólne

total costs

koszty stałe

fixed costs

koszty zmienne

variable costs

kredyt

1.credit 2.loan

marża

margin

maszyny

machinery

materiały reklamowe

publicity

napisać biznes plan

to write a business plan

narzędzia

tools

odsetki

interest

podatek VAT

Value Added Tax (VAT)

podaż

demand

podjąć decyzję

to make decision

popyt

supply

próg rentowności

breakeven point

promocja

promotion

przyciągnąć klientów

to attract customers

rynek

market

sprzedawać produkt

to sell a product

surowce

raw materials

świadczyć usługi

to provide a service

ubezpieczenie

insurance

ustalić ceny

to set prices

wyposażenie

equipment

zredukować koszty

to reduce costs

zysk

profit

Poniżej przedstawiono przykładowy arkusz do sporządzania kalkulacji kosztów usług.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KALKULACJA KOSZTÓW

Do zlecenia nr....................................................

KWOTA (zł.)

Ekspertyza stanu technicznego instrumentu

Korekta

Strojenie

Materiały

Renowacja mechanizmu

Usługi zewnętrzne

Transport

Wynagrodzenie pracownika

Inne koszty bezpośrednie

RAZEM KOSZTY BEZPOŚREDNIE

Koszty pośrednie:

RAZEM KOSZTY POŚREDNIE

Koszty ogółem ( koszt własny )

Zysk ( % )

KOSZTY OGÓŁEM + ZYSK

VAT ( % )

KOSZTY
OGÓŁEM:

.................................. ................................... ........................................

Miejscowość Data Podpis

Faktura-dokument potwierdzający sprzedaż lub wykonanie usługi
Faktura (standardowa) stwierdzająca dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi powinna
zawierać co najmniej:
− oznaczenie „FAKTURA VAT”,

− imiona i nazwiska, bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy,

− NIP sprzedawcy i nabywcy,

− dzień, miesiąc i rok albo miesiąc i rok dokonania sprzedaży oraz datę wystawienia i numer

kolejny faktury,

− nazwę towaru lub usługi,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

− jednostkę miary i ilość sprzedanych towarów lub rodzaj wykonanych usług,

− cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto),

− wartość towarów lub wykonanych usług, których dotyczy sprzedaż, bez kwoty podatku

(wartość sprzedaży netto),

− stawki podatku,

− sumę wartości sprzedaży netto towarów lub wykonanych usług z podziałem na

poszczególne stawki podatku i zwolnionych od podatku oraz niepodlegających
opodatkowaniu,

− kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto towarów (usług), z podziałem na kwoty

dotyczące poszczególnych stawek podatku,

− wartość sprzedaży towarów lub wykonanych usług wraz z kwotą podatku (wartość

sprzedaży brutto), z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku lub
zwolnionych od podatku, lub niepodlegających opodatkowaniu,

− kwotę należności ogółem wraz z należnym podatkiem, wyrażoną cyframi i słownie.

Przykładowe wzory faktur.

Signature

………………………..

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Signature

………………………..

A typical invoice contains:
–

the word ‘invoice’,

–

a unique reference number (in case of correspondence about invoice),

–

date of invoice,

–

name and contact details of the seller,

–

tax or company registration details of seller,

–

name and contact details of the buyer,

–

date that the product was sent or delivered,

–

purchase order number (or similar tracking numbers requested by the buyer to be
mentioned on the invoice),

–

description of the product(s),

–

unit price(s) of the product(s),

–

total amount charged,

–

payment terms (including methods of payment, date of payment and details about charges
late payment).

Vocabulary

brutto

gross

cena jednostkowa netto

unit net price

data sprzedaży

sale date

data wysyłki

date of shipment

dostawa

delivery

faktura

invoice

gotówka

cash

ilość

quantity

komplet

set

I N V O I C E

Adams Manufacturing Company

19 Union Street

Kansas City, MO 99999

((909) 229-3584

Sold to:
Zenith Company
10 Fairway Avenue
San Francisco, CA 99999

Ship to:
Zenith Company Warehouse
12 Cobbler Street
Los Angeles, CA 99999

Invoice No.

Date

Purchase

Order

Shipped

Shipper

Terms

777

11/17/06

6895

11/17/06

Jones Truck

Co.

Net 15

Quantity

Description

Price Each

Amount

15 sets

Model S irons

60.00

900.00

50 doz

X3Y Shur-par golf balls

7.00

350.00

Invoice Total

$1,250.00

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

kupujący

buyer

należność

due

nazwa towaru

product name

netto

net

numer faktury

ivoice #

opis

description

oryginał/kopia

original/copy

przelew bankowy

bank tranfer

specyfikacja

specification

sprzedający

seller

stawka podatku

tax rate

stawka VAT

VAT rate

suma

total

suma częściowa

subtotal

suma faktury

amount of invoice

suma, kwota, ilość

amount

sztuka

piece

tuzin

dozen

wartość

value

warunki płatności

terms of payment

wysyłka

shipment

zamówienie

purchase order

zapłata

payment

Zasady pisania CV i listu motywacyjnego

Życiorys nazywany jest po angielsku ‘resume’ albo z łaciny ‘curriculum vitae’ (CV).

Życiorys  może  być  napisany  w  różnych  formach.  Tradycyjnie  rozróżnia  się  dwie  konwencje
pisania  życiorysów,  tzw.  chronologiczną  oraz  ukierunkowaną.  Ostatnio  zaczął  się
upowszechniać rodzaj życiorysu, który jest kombinacją obu form i nazywany jest ‘combination
resume’.  Życiorys  chronologiczny  polega  na  streszczeniu  przebiegu  pracy  zawodowej
kandydata  z  uwzględnieniem  zakresu  obowiązków, jakie  wykonywał,  oraz wymienieniu szkół
i uczelni,  do  których  uczęszczał.  Zamieszcza  się  w  nim  także  informacje o zainteresowaniach
pozazawodowych.  W  życiorysie  ukierunkowanym  kładzie  się  nacisk  przede  wszystkim  na
wykształcenie  oraz  te  umiejętności  i  osiągnięcia  w  karierze  zawodowej,  które odnoszą się  do
wymagań  stawianych  na  stanowisku,  o  które  piszący  się  ubiega.  Ta  forma  CV  jest
odpowiednia dla absolwentów, którzy przede wszystkim podają uczelnie lub szkoły, w których
studiowali  i  kwalifikacje  jakie tam zdobyli, a których doświadczenie zawodowe ogranicza się
do pracy wykonywanej w niepełnym wymiarze godzin lub zajęć wakacyjnych.
Proces  pisania  CV  można  podzielić  na  kilka  oddzielnie  opracowywanych  etapów.  Czynności
niezbędne przy jego tworzeniu zawierają:

−

gromadzenie najistotniejszych faktów (polega na skompletowaniu i wyszczególnieniu
wszystkich faktów i dokonań mających związek z twoim wcześniejszym zatrudnieniem,
edukacja, zainteresowaniami i działalnością na polu zawodowym),

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

selekcję (pamiętać należy o tym, że życiorys jest pisany i adresowany do konkretnego
pracodawcy mającego określone wymagania),

−

wykonanie szkicu i ostateczna redakcja tekstu.

CV musi być krótkie i na temat. Zdolność zwięzłego a zarazem wyczerpującego

wyrażania myśli będzie traktowana jako niewątpliwy atut przyszłego pracownika.
Zanim  przejdziemy  do  prezentacji  konkretnego  przykładu  CV,  warto  zaznaczyć,  iż  nie  ma
żelaznych  reguł  narzucających  szatę  graficzną  lub  sposób  rozmieszczenia  poszczególnych
bloków informacyjnych. Kandydat ma tutaj szerokie pole do wykazania się zdolnością jasnego,
logicznego  i  interesującego  sposobu  przekazywania  myśli,  a  także  zapewnienia  jak  najlepszej
czytelności przekazywanych informacji.

List motywacyjny stanowi pięćdziesiąt procent podania o pracę, należy więc docenić jego

znaczenie. Kombinacja dobrze przygotowanego CV i właściwie napisanego listu. może
zapewnić zaproszenie na rozmowę. List jest uzupełnieniem resume i uwzględnia w większym
stopniu wymagania sprecyzowane w ogłoszeniu.

Elementy CV i listu motywacyjnego

Elementy życiorysu:
1. Dane personalne (Personal Details)

−

imię i nazwisko (Name, Surname/ Last name, First name)

−

adres, numer telefonu (Address, phone number/mobile phone/cell)

−

data urodzenia (Date of Birth/DOB)

−

stan cywilny (Marital status)

2. Krótka charakterystyka (Profile)

Obecnie coraz częściej zamieszcza się na początku życiorysu, zaraz pod częścią z danymi

personalnymi,  tzw  „profile”,  czyli  bardzo  krótką  charakterystykę  swojej  osoby,  zazwyczaj
obejmującą  nie  więcej  niż  dwa  zdania.  Jest  to  niezwykle  ważny  element  życiorysu, ponieważ
podsumowuje sylwetkę kandydata. W tym miejscu powinny zostać przedstawione fakty, które
kandydat  uważa  za  najważniejsze.  Można  tu  wspomnieć  o  nabytym  doświadczeniu
zawodowym  i  swoich  osiągnięciach,  zakresie  wykonywanych  obowiązków  lub  zaletach
charakteru. Wybór tego, co powinno się znaleźć w tej krótkiej informacji, należy do piszącego.
Przykład:  ‘Seven  years  experience  in  different  office  environment.  Good  keyboard  skills.
Ability and interest to learn new computer systems.’
3.  Zamierzenia i cele (Objective)

Pracodawcę interesują nasz cele i zamierzenia, które chcielibyśmy osiągnąć i realizować

w pracy  zawodowej  o  tyle,  o  ile  są  one  zbieżne  z  jego  potrzebami  i  oczekiwaniami.  Wobec
tego koncentrujemy się na tym, co wyjdzie naprzeciw potrzebom firmy. Z drugiej strony celem
kandydata  jest  znalezienie  zatrudnienia,  które  jest  zgodne  z  jego  zainteresowaniami,
motywacją, wykształceniem, uzdolnieniami, umiejętnościami i planami na przyszłość. Przykład:
A management consulting position where research and writing abilities and auditing skills will
be used for arranging mergers and acquisitions for clients in Poland and overseas.
4.  Umiejętności (Skills)

W tym punkcie podsumowuje się najistotniejsze umiejętności, które się ma do

zaoferowania. Przykład: Organizational and leadership skills / Ability to work well under
pressure.
5. Osiągnięcia zawodowe (Achievements)

W tym punkcie wymienia się kilka najważniejszych osiągnięć zawodowych. Przykład:

Planning and organizing successful trade presentations.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. Przebieg pracy zawodowej (Work Experience/Career/Employment)

Dla pracodawcy najważniejsze jest nasze ostatnie miejsce pracy i ewentualnie to, czym

zajmowaliśmy  się  w  ciągu  poprzednich  lat.  Z  tego  względu  należy  umieścić  na  pierwszym
miejscu  aktualnie  zajmowane  stanowisko.  Przy  streszczaniu  przebiegu  pracy  zawodowej
należy  rozróżnić  doświadczenie  nabyte  w  trakcie  wykonywania  pracy  i  osiągnięcia  w  pracy.
Zaleca  się  stosowanie  tzw.  czasowników  aktywnych,  które  sugerują  działanie  i  aktywny
stosunek do pracy.
7.  Wykształcenie (Education)

Posiadane dyplomy i świadectwa wymienia się w odwrotnym niż chronologiczny

porządku.
8. Informacje dodatkowe (Additional Information)

W punkcie tym wymienia się to, co się robi w wolnym czasie, tj. „hobbies”, zwane

‘interests’, rodzaje rozrywki jakie się lubi, działalność społeczną, publikacje, przynależność do
stowarzyszeń itp. W tym punkcie nacisk powinien być położony, tak jak w całym CV, na
osiągnięcia, umiejętności i uzdolnienia, które mogą być wykorzystane na stanowisku pracy.
Przykłady: Interests: (keeping fit, charity fund raising, sport) Activities: (school debating team,
set up and ran University club).
9. Referencje (References)

W tym punkcie umieszcza się dane osób z którymi przyszły pracodawca może się

skontaktować aby uzyskać opinię na twój temat. Mogą to być byli pracodawcy, nauczyciele,
a w wypadku braku doświadczenia zawodowego przyjaciele i znajomi.

Nie ma ściśle ustalonych sposobów pisania listów motywacyjnych. Oczekiwania

pracodawców  mogą  się  różnić,  poszczególne firmy mogą  preferować  określony  format  i  styl.
Niektóre  firmy  mogą  wymagać  aby  był  napisany  odręcznie,  inne  będą  liczyć  na  kreatywność
kandydata.  List  motywacyjny  zostawia  duże  pole  do  popisu  i  od  Ciebie  zależeć  będzie  jakie
informacje będziesz chciał w nim uwypuklić.

Poniżej przedstawiono przykładowy życiorys i list motywacyjny w języku angielskim.

CURRICULUM VITAE
JAN OSTROWSKI
ul. Piastów 15,00-902 Warszawa
tel.6281236 (home) 263546 (office)
fax 263549

DATE OF BIRTH: 26.11.1959 SINGLE
LANGUAGES: Polish   native language
English fluent written and spoken
French   working knowledge

OBJECTIVE:   A management position with a leasing company where negotiating abilities will be

used for concluding leasing agreements and arranging bank credits.

EDUCATION:
1993 The Warsaw School of Economics
Postgraduate Diploma in Marketing and Market Analysis
1985-1989

Technical University,Warsaw

M.Sc.Electronics (1991)

Continuing Education and Traning
1990 Completed a 3 months computer science course
1991 AIESEC Internship in Svenska Bank, Sweden, 6 months
1992 Attended course on ’New Credit Regulations’,Ministry of Finance-5 days

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

CAPABILITIES:
Overall knowledge of leasing regulations

Experience in negotiating terms of leasing agreements on behalf of the
Lessor
Assessment of leasing rents
Knowledge of the legal side of leasing agreements
Academic grounding in technology and marketing
Practical experience in banking
Ability to work well under pressure
Computer skills

ACHIEVEMENTS:
Finalized10 leasing agreements for factory equipment

Designed and implemented strategies to enlarge the number of customers
resulting in a 10% increase
Recommending action to optimize profits
Serving as liaison between lessees and bank& other financial institutions what
resulted in obtaining credits of XYZ z

Participating in management seminars and delivering presentations

INTERESTS:
Enjoys skiing, playing tennis and theatre
ACTIVITIES:

Student representative to the Senate of the Warsaw
Technical University, 1989
Member of Warsaw Skiing Club

References and further data on request.

ul. Walcowicza 40
04-520 Warszawa

12th October 2007
Mr Dave Denny
Ward Executive Limited
Academy House
26-28 Sackville Street,
London W1X 2QL

Dear Mr Dave Denny,
I’m contacting you at this time to indicate my interest in applying for the brands group manager position, which
was advertised in the ‘Daily News’ on 10

October, 2007.

As  you  can  see  from  my  resume,  I  can  offer  nine  years  of  related  experience.  As  an  assistant  marketing
manager  I  was  involved  in  marketing  product  grow.  Since  June  2003  I  have  been  a  project  manager  for
‘ROTEL’  Consulting  Company  specializing  in  strategies  on  marketing  development,  analytical  researches.  I
supervised approximately 60 employees.

Currently I am a member of the management board and marketing manager of ‘Centrum Deawoo’. During my
working I have helped increase sales, profits, reduce costs. I have experience in advertising and promotion
activities, co-operation with advertising agencies. In my work I am responsible for monitoring the advertising
budget, supplies market analysis, getting things planned and done on time within the budget.

I am creative, analytical, skilled, initiative, successful. I posses a great deal of enthusiasm and self-motivation.
I believe your growing, energetic organization would like to use my talents and combination of my skills and
experience could make me an asset to your company.
I am fluent in Polish, Russian and English.

I would greatly appreciate an opportunity to meet with you in person to further discuss my qualifications for this
position.

Thank you for your consideration and I hope to hear from you in the near future.
I can be reached at 508 488 956

Sincerely,
Anne Widom.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rozmowa w sprawie pracy

Otrzymanie zaproszenia na rozmowę (interview) oznacza, że pierwszy etap rekrutacji

mamy za sobą. Warunkiem pomyślnego przebiegu spotkania jest staranne przygotowanie się
do rozmowy.
Jak przygotować się do rozmowy

− Potwierdzić zaproponowany termin rozmowy,

− zebrać informacje dotyczące danej firmy, jej struktury organizacyjnej, typu produkcji,

obrotów, liczby pracowników,

− przygotować zestaw pytań związanych z przyszłą pracą, ponieważ odpowiedzi na nie

mogą zadecydować o tym, czy przyjmiemy proponowane stanowisko.

Pytania mogą dotyczyć następujących zagadnień:
− cele, zadania i organizacja działu w którym chcemy pracować,

− styl zarządzania w przedsiębiorstwie,

− dokładny opis przyszłej działalności, m.in. zakresu odpowiedzialności oraz uprawnień do

podejmowania decyzji,

− miejsce w hierarchii przedsiębiorstwa,

− warunki pracy i wymagania stawiane pracownikowi na danym stanowisku,

− informacje o polityce personalnej przedsiębiorstwa.

Należy wystąpić w odpowiednim na tę okazję ubraniu; nie może to być strój sportowy, ale

nie wolno wyglądać zbyt uroczyście czy wieczorowo. Powinno się zrobić wrażenie człowieka
zadbanego, czystego i schludnego.
Jak zachować się na rozmowie

− na rozmowę należy przyjść wypoczętym i oczywiście punktualnie,

− wcześniej ustalić, ile czasu zajmie dojazd do firmy, tak aby nie ryzykować spóźnienia.

Gdyby jednak coś mimo wszystko miało przeszkodzić w punktualnym stawieniu się na
interview, trzeba zatelefonować i o tym zawiadomić,

− przynieść ze sobą kopię CV i listu motywacyjnego. Warto zabrać kserokopie dyplomów,

świadectw ukończenia specjalistycznych kursów, dokumentów potwierdzające znajomość
języków i innych, na które powołujemy się w CV. Dobrze przygotowana teczka
z dokumentami jest potwierdzeniem wiarygodności informacji zawartych w CV i liście
motywacyjnym, tworzy dobry wizerunek kandydata,

− na pytania odpowiadać rzeczowo, precyzyjnie i jasno. Odpowiedź nie powinna ograniczać

się do krótkiego „tak” lub „nie”,

− nie palić – nawet jeśli rozmówca poczęstuje papierosem,
Jeżeli rozmówca zaproponuje kawę lub herbatę, można skorzystać z poczęstunku.
Przebieg rozmowy

W dużych firmach rozmowy z kandydatami przeprowadza najczęściej pracownik działu

personalnego, z którym omawia się takie sprawy, jak warunki zatrudnienia, czas pracy,
godziny nadliczbowe, urlop, itp. oraz pracownik merytoryczny, który porusza sprawy ściśle
zawodowe. Decyzję o zatrudnieniu podejmują na ogół wspólnie przedstawiciele tych działów.
Jeżeli jednym z warunków ogłoszenia była znajomość języka lub języków obcych, należy liczyć
się z prowadzeniem rozmowy (lub jej części) w danym języku.

Gdy po wyczerpującej rozmowie obie strony dochodzą do wniosku, że współpraca będzie

możliwa,  należy  omówić  warunki  zatrudnienia,  Szczególnie  ważna  jest  tu  sprawa  wysokości
wynagrodzenia.  Ubiegający  się  o  pracę  powinien  również  wziąć  pod  uwagę  możliwości
rozwoju zawodowego, które stwarza praca na danym stanowisku czy w tej właśnie firmie. Nie
bez  znaczenia  są  także  świadczenia  socjalne,  premie,  zwrot  kosztów  dojazdu,  samochód

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

służbowy,  itp.  W  końcowym  etapie  rozmowy  wszystkie  wspólnie  uzgodnione  warunki
powinny zostać jasno sprecyzowane.
Strony  zostawiają  sobie  najczęściej  okres  dwutygodniowy  na  podjęcie  ostatecznej  decyzji.
Muszą jednak uzgodnić kto, kogo i kiedy ma o swoim postanowieniu poinformować.
Poniżej przedstawiono pytania często zadawane na rozmowie  kwalifikacyjnej.

Pytania z rozmowy kwalifikacyjnej/Typical Interwiew Questions:

General

Tell me about yourself. / What can I do for you? / In what ways have you been able to

apply your education to your position? / What have been your primary reason for changing
position?
What do you look for in a position?

Previous Position

How did you happen to leave that position? / What problems did you encounter in your

last position? / What were the key areas of that position? / How creative were you? Give an
example. / How would you evaluate your last employer?
Personality/Potential
What causes you to lose your temper? / What personal characteristics are necessary for success
in your chosen field? / What are your three major strengths? Give an example.
What motivates you? / What are your weaknesses? What have you done about them?

Supervisory/Management

What experience have you had in supervisory/management? / What method have you used

to fire people? Why? / How good a leader are you? Give an example. / What do you look for
people who work for you? / What do you see the most difficult tasks in being a manager?

Personal

What do you do in your leisure time? / What do you do to keep yourself in good physical

condition?/ What was the last book you read/movie you saw/sporting event you attended?

Money

What was your salary in your previous position? How did you feel about it?

How important is money to you? / Are you underpaid/overpaid? / What do you feel this
position should pay? / How much do you expect to be earning in three years.

Other Questions

Why should I hire you? / Why do you want to work in this organization? / What do you

know about our company?

Interview questions to ask
What is the first problem or issue that needs the attention of the person you hire? / What other
problems need attention right now? / What are the main responsibilities of this job? / Why is
this position vacant? / What can you tell me about key people I would have contact with?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Vocabulary

być wartością dla firmy

to be an asset to the company.

date of birth (DOB)

data urodzenia

doświadczenie

experience

główne obowiązki

main duties

kierownik

executive/supervisor/manager

kurs

course

kwalifikacje

qualifications

możliwość rozwoju

opportunity for advancement

nazwa stanowiska

job title

obowiązki

responsibilities

osiągnięcia

achievements

podwładny

subordinate

pokrewieństwo

relationship

praca na cały etat

full time job

praca na pół etatu

part time job

prawo jazdy

driving license

przykład

example

referencje

references

słabości

weaknesses

stan cywilny

marital status

stopień naukowy

degree

technikum

technical school

ubiegać sie o stanowisko

to apply for a position

umiejętności

skills

umowa

agreement

wymagania

requirements

zarobki

salary

zatrudnić

to hire sb

zwolnić

to fire sb

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie dokumenty potrzebne są w celu zarejestrowania spółki na terenie Wielkiej Brytanii?
2.  Czy potrafisz zrobić kalkulację kosztów usługi?
3.  Czy znasz podstawowe słownictwo dotyczące umowy o pracę?
4.  Czy potrafisz wymienić i nazwać elementy listu handlowego?
5.  Czy potrafisz rozróżnić i podać angielskie nazwy części składowych CV?
6.  Czy umiesz napisać własne Curriculum Vitae?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przeczytaj uważnie podany tekst i odpowiedz na następujące pytania.

1.  What should you do to form a company?
2.  What does a memorandum of association include?
3.  What do other clauses included in the memorandum of association depend on?
4.  What kind of documents are The Companies Regulations (so called The Tables)?
5.  How must the company’s memorandum be signed?

How do I form a company?

Ready-made companies are available from company formation agents whose names and addresses appear in the Yellow
Pages. If you incorporate a company yourself, you will need to send the following documents, together with the registration
fee to the Registrar of Companies:

•

A memorandum of association

•

Articles of association

•

Form 10

•

Form 12

What is a memorandum of association?

This document sets out:

•

the company's name,

•

where the registered office of the company is situated (in England, Wales or Scotland)

•

what it will do (its objects). The object of a company may simply be to carry on business as a general commercial
company.

Other clauses to be included in the memorandum depend on the type of company being incorporated. The form of
memorandum for each type of company is set out in a set of tables called The Companies (Tables A to F) Regulations, 1985.
(In this booklet we have called them 'the Tables'.) These tables do not apply to RTM companies or commonhold associations.
The memorandum and articles for these types of companies are set out in:

•

For RTM companies: ‘The RTM Companies (Memorandum and Articles of Association (England) Regulations
2003’ or ‘The RTM Companies (Memorandum and Articles of Association (Wales) Regulations 2004’

•

For commonhold associations: ‘The Commonhold Regulations 2004’.

The company's memorandum delivered to the Registrar must be signed by each subscriber in front of a witness who must
attest the signature.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z pytaniami,
2)  przeczytać treść tekstu,
3)  zaznaczyć fragmenty tekstu, w których może znajdować się odpowiedź,
4)  przeczytać ponownie fragmenty tekstu i zredagować odpowiedź,
5)  przedstawić nauczycielowi gotowe odpowiedzi.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

tekst ćwiczenia,

−

przybory do pisania,

−

słownik angielsko-polski,

−

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

Oblicz koszt całkowity naprawy fortepianu, jeżeli: koszt materiałów i części zużytych do

naprawy mechanizmu fortepianu wyniósł 750 zł., korektor wykonał naprawę w ciągu 6 godzin,
godzina pracy korektora kosztuje 35 zł, kwota za dojazd do klienta wynosi 50 zł, a podatek
VAT 22%.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  przeczytać treść polecenia,
2)  wyszczególnić składowe kosztu całkowitego usługi,
3)  wyliczyć koszt całkowity wraz z podatkiem VAT,
4)  przedstawić nauczycielowi  odpowiedź.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

tekst ćwiczenia,

−

przybory do pisania,

−

kalkulator,

−

notatnik,

−

literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 3

Wysłuchaj nagrania rozmowy pomiędzy przedstawicielem działu kadr a pracownikiem na

temat ustalania warunków zatrudnienia. Użyj poniższego formularza do naniesienia danych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się ze słownictwem i wyrażeniami podanymi w formularzu,
2)  wysłuchać nagrania,
3)  zanotować odpowiedzi na formularzu,
4)  ponownie wysłuchać nagrania w celu uzupełnienia, korekty lub sprawdzenia danych,
5)  sprawdzić wykonanie ćwiczenia, odczytując sporządzone notatki nauczycielowi.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

formularz umowy o pracę,

−

nagranie rozmowy,

−

magnetofon,

−

notatnik,

−

przybory do pisania,

−

literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 4

Napisz własne CV wykorzystując podany wzór.

[Address], [City, zip code]

•

[phone]

•

[e-mail]

Date of Birth:[day/month/year]

Nationality: […]

Marital status: [single/married/widowed/divorced]

[Your Name]

Work Experience

[Dates of employment]

[Company Name]

[Address/phone]

[Job Title]

[Job responsibility/achievement]
[Job responsibility/achievement]

[Dates of employment]

[Company Name]

[Address/phone]

Education

[Dates of attendance]

[School Name]

[Address/phone]

[Degree Obtained]

[Special award/accomplishment or degree minor]

[Dates of attendance]

[School Name]

[Address/phone]

Other skills/Certificates

[languages/computer skills/driving license]

Additional interests

References

[Name]
[Company]
[Address/phone]

[Name]
[Company]
[Address/phone]

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania,
2)  przeanalizować podany wzór,
3)  zgromadzić informacje potrzebne do wypełnienia CV,
4)  sprawdzić pisownię niezbędnych zwrotów,
5)  wypełnić CV w j. angielskim na komputerze, używając programu Microsoft Word,
6)  wydrukować gotowe CV,
7)  sprawdzić wykonanie ćwiczenia przedstawiając gotowe CV nauczycielowi.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

komputer,

−

program Microsoft Word,

−

płyta CD z nagranym ćwiczeniem,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

drukarka,

−

papier A4,

−

słownik polsko-angielski, angielsko-polski,

−

notatnik,

−

przybory do pisania,

−

literatura z rozdziału 6.

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

nazwać formy działalności gospodarczej i wymienić dokumenty
potrzebne do rejestracji spółki w Wielkiej Brytanii?

sporządzić wstępną i końcową kalkulację kosztów świadczonych
usług?

wystawić fakturę VAT?

rozróżnić i nazwać rodzaje umów w języku angielskim?

5) napisać własne CV i list motywacyjny?

przygotować się do rozmowy w sprawie pracy?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Korespondencja w sprawach zawodowych

4.2.1. Materiał nauczania

Komunikacja wewnętrzna-notatka służbowa

Notatka służbowa (memo lub memorandum) jest używana do szybkiej komunikacji

wyłącznie  wewnątrz  przedsiębiorstwa.  Może  być  skierowana  do  zwierzchnika,  podwładnego
lub grupy ludzi. Memorandum jest również dogodną formą krótkiego nieoficjalnego raportu.

Układ notatki służbowej
1.  Formularze memo zawierają następujące elementy:

From:

(nazwisko nadawcy i/lub pozycja w przedsiębiorstwie)

To:

(nazwisko adresata i/lub pozycja w przedsiębiorstwie)

Date:

(data napisania memo)

Subject:

(temat memo)

Ref:

(odniesienie do tematu)

2. Część dotycząca nadawcy może być wypełniona w rozmaity sposób. W dużych

przedsiębiorstwach podawane są oprócz nazwiska pozycja i nazwa działu:

From:

Ed Richards

From:

E G Richards, Legal Departament

From:

E G Richards, Manager, Legal Departament

3. Część odnosząca się do adresata może być wypełniona na wiele sposobów. Memo może

być skierowane do osoby identyfikowanej z nazwiska, pozycji lub obydwu tych elementów
albo do grupy osób.

To:

MS A C Bannister

To:

Office Manager

To:

MS A C Bannister, Office Manager

To:

All Office Staff

4. W części „Subject” nie używa się czasowników.

e.g. Advertising Campaign for Derma Beauty

Training Course in Belgium

5.  Nie stosuje się nagłówków-pozdrowień (e.g. Dear Sir, Dear Madam etc.).
6.  Memo nie zawiera oficjalnego zakończenia i podpisu.
7.  Liczba stron jest podawana, jeśli memo ma być wysłane faksem.

Treść notatki służbowej
8. Tekst powinien być krótki i zrozumiały, pogrupowany w paragrafy i ułożony w najlepszy

możliwy  sposób.  Najczęściej  stosuje  się  trzy  do  sześciu  paragrafów.  Memorandum  nie
powinno  być  jednym  długim  paragrafem.  Nie  powinien  też  być  stosowany  paragraf  dla
każdej  najmniej  istotnej  sprawy.  Pomocne  może  być  numerowanie  paragrafów.
W dłuższych memorandach możliwe jest umieszczenie śródtytułów.

9. Notatka powinna zawierać tylko właściwą treść. Należy pominąć materiał, który nie ma

nic wspólnego z tytułem. Memo nie powinno zawierać też informacji, którą adresat już
zna. Należy upewnić się, że notatka nie pominęła zasadniczych treści.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Styl notatki służbowej
10. Styl notatki powinien mieć charakter biznesowy, to znaczy nie powinien być zbyt oficjalny

ani zbyt nieformalny. Musi być przede wszystkim zrozumiały. Należy używać krótkich ale
pełnych zdań. Na przykład: „Mr Bista will call at your hotel at 8 a.m and take you to the
new factory.”

11. Powinno się unikać wyrażeń konwersacyjnych typu: “Give Mary a ring” lub “It’s not good

enough”. Również formalne wyrażenia typu „Please do not hesitate to contact me” nie
powinny być używane.

12. Właściwa notatka musi być taktowna, a jej wymowa przyjacielska i uprzejma.

Format notatki służbowej i przykład notatki służbowej skierowanej do grupy pracowników.

MEMORANDUM

From:………………………..

Date:…………………

To:…………………………...

Ref:…………………...

Subject:………………………………………………….

1 ……………………………………………….

……………………………………………….

2 ……………………………………………….

……………………………………………….

3 ………………………………………………. :

(a) …………………………………
(b) …………………………………

Signature

………………………..

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Komunikacja zewnętrzna- List handlowy

Osoba pisząca list handlowy powinna kierować się ogólnie przyjętymi zasadami

prowadzenia korespondencji biznesowej. Poniżej przedstawiono ogólne zasady pisania listów
handlowych w języku angielskim.
1. Pisząc list handlowy, należy uwzględnić przede wszystkim problemy, potrzeby i życzenia

adresata.

2. Należy starać się wywrzeć dobre wrażenie, ponieważ list jest wizytówką firmy.
3. Korzystnie jest pisać językiem naturalnym, używając znanych słów i prostych

sformułowań.

4. Przedstawiamy treść w sposób jasny i logicznie uporządkowany.
5. Należy pisać zwięźle, pamiętając równocześnie, że list musi być nade wszystko uprzejmy

– nie wolno sobie bowiem zrazić klienta.

6. Należy zwrócić szczególną uwagę na początek i zakończenie, ponieważ przy czytaniu listu

pierwsze i ostatnie wrażenie jest niezwykle istotne.

7. Napisany list trzeba zawsze sprawdzić.

MEMORANDUM

From:

Ed Richards

Date: 14 August 2007

To: Dorota Malec

Ref: Per/56

Andrzej Bak
Witold Mroz

Subject: Training in Belgium 19 September to 2 October

You will be attending a training course in Belgium between 19 September and 2 October.

Visa Applications
A visa required for your visit to Belgium. You must fill in the visa application form and submit
your passport by 9 am on Wednesday, 17 August. If you are not in the office on Tuesday, please
ensure that the completed and signed application and passport are put in the office safe. All
passports will be returned after the visas have been obtained.

Flight Information – Additional Time in Belgium
Flight reservations have been made. It will be possible for one of you to return up to a week
later if any of you wishes to take his/her holiday in Belgium.

Time in Belgium
On arrival in Brussels, a car will meet you and drive you to the location of the course.
The first Friday and Saturday of the course will be “free days”. On Friday, arrangements have
been made for a sightseeing tour of Brussels.
A car will take you to the airport at the end of the course for your return flight home.

Course Materials
The course materials will be distributed in Warsaw. These must be taken with you to Belgium.
Mark will arrange the distribution prior to your departure.

Other Matters
If there are any questions please contact Mark.

Enjoy the course!

Signature

………………………..

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

8. Na listy powinno się odpowiadać w miarę możliwości tego samego dnia – robi to dobre

wrażenie i świadczy o prawidłowej organizacji firmy.

9. Należy unikać negatywnego tonu.
10. Dewizą nowoczesnego listu jest: always sound positive (pozytywny wydźwięk).

Poniżej omówiono poszczególne elementy listu handlowego.
Letterhead / Nagłówek

Zawiera nazwę firmy, adres, numery telefonu, faxu, telefaxu i adres skrzynki poczty

elektronicznej, czasami również znak firmowy i informacje o działalności firmy. Można tu
także podać nazwiska dyrektorów firmy.
References / Oznakowanie

Na papierze firmowym jest zazwyczaj miejsce przewidziane na tzw. ‘references’ –

adresata  i piszącego.  Informacje  te  podaje  się  pod  nagłówkiem  po  dowolniej  stronie  listu.
Nowoczesne  firmy  zaczynają  od  lewego  marginesu.  Podaje  się  numer  sprawy,  inicjały
dyktującego  i piszącego  lub jedno i drugie: Wasz znak: Your ref: 12/94 MG/ Nasz znak: Our
ref: DS/JP
Date / Data

Datę można pisać tradycyjnie w prawym górnym rogu poniżej ‘reference’. Niektóre firmy

umieszczają ją przy lewym marginesie tak jak wszystkie inne części listu, według następujących
wzorów: 10th November 2007, 10 November 2007, November 10 2007

−

nazwy miesiąca nie należy pisać cyframi, unika się w ten sposób nieporozumień

−

skracanie nazw miesiąca jest niewskazane – np. ‘Nov’

−

większość firm opuszcza dzisiaj skróty: ‘st’ (1st), ‘nd’ (2nd) ‘rd’ (3rd), ‘th’(4th) itp.

−

rok podaje się w całości: 2007 a nie 07

−

nie stawia się przecinków ani kropek

−

kolejność w podawaniu dnia i miesiąca jest dowolna.

−

nie pisze się nazwy miasta.

Inside address / Adres odbiorcy

−

pisanie adresu rozpoczyna się od lewego marginesu

−

większość firm nie stawia obecnie przecinków w adresach

−

nie stawia się kropek po inicjałach: R K Green i po: Mr Mrs Ms, np.: Ms R K Greek

−

jeżeli adresat posiada tytuł naukowy, to zamiast Mr, Mrs, Ms, piszemy Dr A Brown,
prof. J West

Salutation / Zwrot rozpoczynający list

−

zwrot ten umieszcza się pod adresem , stosuje się podwójny odstęp

−

gdy nazwisko adresata jest nieznane: Dear Sir / Dear Sirs / Dear Madam/Gentlemen

−

gdy  nazwisko  adresata  jest  znane:  Dear  Mr  Perry  /  Dear  Mrs  Green  /  Dear  Mrs  Bing  /
Dear  Miss  Cox  /  Dear  Mr  Mahone  /  Mrs  –  dla  kobiet  zamężnych  /  Ms  –  dla  kobiet  bez
wskazania czy dana kobieta jest zamężna, czy nie / Miss – dla kobiet niezamężnych / Mr –
dla mężczyzn M – gdy nie wiemy czy piszemy do kobiety czy mężczyzny

−

w tym zwrocie nie używamy inicjałów ani imion:

Dear Ms Green ( nie: Dear Ms Rachel Green lub Dear R Green)

−

stawianie przecinka po zwrocie rozpoczynającym list jest rzeczą dowolną. Jeżeli
decydujemy się na przecinek, musi on konsekwentnie wystąpić po zwrocie kończącym:

Dear Mr Black, / Yours sincerely,
Subject line / Wiersz wskazujący na sprawę poruszoną w liście

Wiersz ten umieszczamy pod zwrotem rozpoczynającym list. Stosujemy podwójny odstęp,

zaczynamy od lewego marginesu i go podkreślamy. Pozwala on na szybkie zorientowanie się
jaka sprawa będzie przedmiotem listu. W akapicie otwierającym list można wówczas pominąć

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

wprowadzenie tematu. W nowoczesnych listach handlowych nie stosuje się już ‘Re’(Re =
dotyczy) np.: Your order No 123 (nie: Re: Your order No 123) / Subject line można opuścić.
The body of the letter / Treść listu
Treść listu dzieli się na trzy podstawowe części:
1. Opening Paragraph – wstep, w którym wyjaśniamy dlaczego piszemy. Podaje się powód,

dla którego piszemy i inne konieczne informacje wstępne.

2. The Main Body of the Letter – część zasadnicza, w której omawia się szczegółowo

sprawy, które są przedmiotem listu. Do każdej nowej sprawy otwiera się nowy akapit.

3. Closing Paragraph – zakończenie, w którym mówimy co, kiedy i przez kogo ma być

zrobione. Jest to podsumowanie i potwierdzenie głównych punktów omówionych w liście.
W oficjalnej korespondencji nie stosuje się tzw. form krótkich: We’ll / We can’t ,
stosujemy We will / We cannot.

Complimentary close / Zwrot kończący list

Grzecznościowy zwrot kończący oddziela się od treści listu podwójnym odstępem.

Obecnie dla zaoszczędzenia czasu zaczyna się ten zwrot od lewego marginesu. Użycie
przecinka zależy od tego, czy przecinek został postawiony przy zwrocie rozpoczynającym list.
Yours faithfully – w liście do osoby, której nie znamy. Forma oficjalna.
Yours sincerely – w liście do osoby, którą znamy. Forma mniej oficjalna.
Yours truly/Very truly yours – w korespondencji amerykańskiej. Coraz częściej spotkać można
grzecznościowe zwroty pożegnalne bardziej osobiste i serdeczne, np.: Regards – pozdrowienia
/ Best regards – najlepsze pozdrowienia / With best regards – z najlepszymi pozdrowieniami /
Cordially – serdeczności
Signature / Podpis

−

podpis pisze się bezpośrednio pod zwrotem kończącym list. Na podpis zostawiamy cztery
odstępy,

−

list podpisuje się odręcznie,

−

pod podpisem odręcznym podaje się zawsze imię i nazwisko oraz stanowisko zajmowane
w firmie przez piszącego:

Matthew Perry
Matthew Perry
Sales Manager

−

nazwisko poprzedza się imieniem lub imionami albo inicjałami,

−

po inicjałach nie ma kropek: Matthew Perry lub M Perry / Matthew C Perry lub M C
Perry,

−

kobiety często podają w nawiasie, przy podpisie odręcznym albo przy nazwisku napisanym
na maszynie: Ms, Mrs lub Miss.Ułatwia się w ten sposób odbiorcy prawidłowe
zaadresowanie odpowiedzi: (Ms) R Greek, (Mrs) J Aniston, (Miss) M Bing

Enclosures / Załączniki

Załączniki wymienia się w lewym dolnym rogu listu. Przeważnie pisze się tylko

‘Enclosures’ i nie podaje nazwy załączonego dokumentu, ponieważ była o nim mowa w części
zasadniczej  listu.  Jeżeli  załączników  jest  więcej,  można  je  wymienić.  Przed  wysłaniem  należy
się  upewnić,  czy  wszystkie  zostały  załączone.  Załącznik:  Enclosure/Enclosures  lub  Enc.
Encs/Encl. Encls. Jeżeli załączników jest więcej: Enclosures: Catalogue (5 copies)  (=katalog)
/Invoice (1 copy) (=faktura) / Pattern Book (1 copy) (=katalog wzorów)
Copy to or cc / Do wiadomości
Kopie  pism  wysyłane  do  innych  adresatów  wymienia  się  w  lewym  dolnym  rogu  listu:  po
‘Enclosure’, jeżeli jest załącznik. (Kopia = carbon copy = cc)
cc Cosmetics International Brussels lub copy to Cosmetics International Brussels

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przykładowy list handlowy. Zwróć szczególną uwagę na jego układ i wyróżnione elementy.

Zapytanie ofertowe. Komponenty zapytania ofertowego

Zapytanie ofertowe (inquiry, enquiry) jest formą listu handlowego mającego na celu

zdobycie informacji o możliwościach współpracy. Może być prośbą o podanie ceny,
dostępności produktu, warunków zakupu, itp. Odpowiedzią na zapytanie ofertowe jest oferta.
Poniżej omówiono elementy zapytania ofertowego.

Wstęp

1. Informacje dotyczące własnej firmy.
2. Wzmianka o tym, kto polecił firmę do której piszemy lub gdzie zobaczyliśmy jej

ogłoszenie.

Część zasadnicza

3.  Dokładne sprecyzowanie sprawy, której dotyczy list.
4.  Prośba o cennik, podanie warunków zakupu, próbki, wzory, katalogi.
5.  Sugerowanie warunków i sposobu zapłaty.
6.  Zapytanie o możliwość otrzymania rabatu.
7.  Informacja dotycząca terminu dostawy.

Zakończenie

8. Zaznacza się, że w wypadku otrzymania korzystnej i konkurencyjnej oferty istnieje

możliwość złożenia dużego zamówienia lub składania regularnych zamówień.

9. Prośba o szybką odpowiedź.

W poniższym materiale wyszczególnione zostały elementy zapytania ofertowego. Każdej

sekcji, przypisane zostały po trzy przykładowe zdania, które ułatwią samodzielne napisanie
dokumentu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. Information about the company writing the enquiry. Informacje o firmie piszącej zapytanie

ofertowe.

are

recently

establish

company

manufacturing violins, based in Warsaw, Poland.

Jesteśmy niedawno powstałą firmą produkującą…
z siedzibą w …

We are the main producer of… in Poland and are
interested in purchasing…

Jesteśmy głównym / największym producentem
…w Polsce i jesteśmy zainteresowani…

We are a leading distributor for the… industry.

Jesteśmy

wiodącym

dystrybutorem

dla

przemysłu…

2. Recommendations received or other references concerning the company you write to.

Rekomendacje i inne informacje dotyczące firmy, do której piszemy.

We have been informed that you are the sole
exporter of …

Poinformowano nas, że jesteście wyłącznym
eksporterem…

The name has been given to us by the Commercial
Counsellor.

Otrzymaliśmy nazwę Państwa firmy od radcy
handlowego

You were recommended to us by …….

Firma Państwa została nam polecona przez…..

3. 3. Asking about goods and services. Zapytania o towar lub usługi

We are interested in … of various types

Jesteśmy zainteresowani…różnego typu

We would like to enquire if you could supply us
with your latest…

Prosimy o informacje czy możecie dostarczyć
nam swoje ostatnie….

We should be glad if you could send us full
particulars concerning your…

Będziemy

wdzięczni

przesłanie

nam

wszystkich szczegółów dotyczących….

4. Request for price list, terms, samples, patterns, catalogues. Prośby o cenniki, warunki

zakupu, próbki, wzory, katalogi.

Please send us prices and samples of your…

Prosimy o podanie cen i przesłanie próbek

Could you please send us your catalogue and
price list for your…

Uprzejmie

prosimy

przesłanie

katalogu

i cennika na…

Please let us have your latest prices together with
your terms of payment.

Prosimy o podanie aktualnych cen oraz warunków
płatności.

5. Suggesting terms and methods of payment. Zaproponowanie warunków i metody zapłaty.

Payment will be made by cheque/bank transfer.

Zaplata zostanie uregulowana czekiem /
przelewem bankowym.

Our terms of payment are normally 30-days.

Z reguły regulujemy należności po 30 dniach.

We would like to point out that we normally effect
payment by documentary letter of credit.

Chcielibyśmy podkreślić, że zwykle regulujemy
należności akredytywą dokumentową.

6. Asking about discounts. Zapytanie o możliwość otrzymania rabatu.

Please inform us if you grant any discount for
cash payment.

Prosimy o informację, czy udzielacie rabatu przy
zapłacie gotówką.

For very large orders we would expect a quantity
discount.

Spodziewalibyśmy się rabatu ilościowego przy
składaniu dużych zamówień.

Would you kindly let us know if you allow cash
or trade discounts.

Uprzejmie prosimy o poinformowanie nas, czy

udzielacie rabatu gotówkowego lub handlowego.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. Information concerning the date of delivery. Informacje dotyczące terminu dostawy.

Please inform us if you would be able to deliver
within 2 weeks of receipt of order.

Prosimy o informacje czy będziecie w stanie
dostarczyć nam towar w ciągu dwóch tygodni od
otrzymania zamówienia.

It is essential that the goods are delivered by the
end of July.

Zależy nam na dostawie towarów do końca
czerwca.

Immediate/prompt delivery is essential

Bardzo nam zależy na natychmiastowej dostawie.

8. Asking for competitive terms and concessions. Prośba o konkurencyjną ofertę i ulgi.

We trust you will quote your lowest/ best

/most favourable prices.

Mamy

nadzieję,

że

podacie

swoje

najniższe/najkorzystniejsze ceny.

If your prices are competitive, we may place a big
order/regular orders with you

Jeżeli podacie nam konkurencyjne ceny, możemy
złożyć

was

duże

zamówienie/regularne

zamówienia.

If you can guarantee prompt delivery and quote
really competitive prices we may be able to place
a considerable order with you.

Jeżeli możecie zagwarantować natychmiastową
dostawę i podać konkurencyjne ceny, będziemy
mogli u was złożyć poważne zamówienie.

9. Asking for an early reply. Prośba o szybką odpowiedź.

We hope to hear from you soon

Czekamy na szybką odpowiedź.

We look forward to hearing from you

Oczekujemy szybkiej odpowiedzi.

As the matter is urgent will you please let us have
a reply by return

Ponieważ sprawa jest pilna, prosimy o odpowiedź
zwrotną pocztą.

Styl formalny i nieformalny

Styl komunikowania się w języku angielskim będzie zależał od sposobu formułowania

wypowiedzi  w  mowie  i  piśmie.  Prawidłowa  komunikacja  w  sprawach  zawodowych
i prywatnych  będzie  możliwa  dzięki  znajomości  zasad  prezentacji  zagadnień.  Poprzez
znajomość  ogólnie  przyjętych  standardów,  dobór  formy,  odpowiedniego  słownictwa,
określonych  środków  ekspresji  językowej  będziesz  umiał  porozumieć się w określonym stylu.
Poniżej znajdziesz pewne cechy wypowiedzi w stylu formalnym i nieformalnym.

Styl formalny charakteryzuje się:

− stosowaniem form bezosobowych,

− częstym użyciem strony biernej,

− użyciem imiesłowów,

− brakiem opisu uczuć, emocji,

− brakiem skróconych form, np. can’t, wan’t,

− stosowaniem bardziej wyszukanego słownictwa,

− użyciem zdań złożonych,

− w formie pisemnej użyciem akapitów,

− zastosowaniem takich spójników jak: consequently, however, for this reason…,

− użyciem pełnych form gramatycznych.

Styl nieformalny charakteryzuje się:

− stosowaniem form osobowych,

− użyciem idiomów, czasowników frazowych,

− użyciem form skróconych,

− zastosowaniem potocznego slownictwa,

− pomijaniem przedimków i zaimków,

− użyciem stosunkowo krótkich zdań.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

W wypowiedziach nieformalnych często używane są czasowniki frazowe (Phrasal verbs).

Przykładowe wyrażenia:

call on (visit)

catch on (understand)

find out (discover)

went up (increase)

put up (tolerate)

deal with (handle)

Porównaj:
Informal

Formal

They put up with their neighbors.

They tolerated their neighbors.

She caught on very quickly.

She understood very quickly.

The cost of living went up.

The cost of living increased.

Wybór pomiędzy czasem Present Simple a Present Continuous zależy też od stylu w jakim

chcemy się komunikować. Ma to szczególne znaczenie w formie pisemnej. W pismach
formalnych i oficjalnych stosujemy czas Present Simple natomiast w korespondencji prywatnej
możemy korzystać z czasu Present Continuous.

Przykładowe początki dwóch listów:

− I write to you with regards to your announcment in the newspaper / Piszę w związku

z waszym ogłoszeniem w gazecie

− I am writing to you to invite you to my birthday party / Piszę aby zaprosić cię na moje

przyjęcie urodzinowe

Styl wiadomości jest w wielu przypadkach bardzo ważny i użycie czasu Present Continuous
w formalnej korespondencji może zostać źle odebrane przez adresata.

W formalnych pismach:
−  omijaj używania ‘you’.
Przykład:  As  soon  as  you  start  look  carefully  at  children’s  home,  you  frequently  evidence of
abuse.
Zdanie powyżej aby ominąć ‘you’ może być przekształcone na wiele sposobów, np.:
Evidence of child abuse becomes apparent once careful investigative work is carried out.
Careful investigation frequently leads to the discovery of child abuse.
−  używaj jasnych sformułowań. Czytający nie może się domyślać znaczenia wypowiedzi. Nie

używaj wyrażeń, takich jak: etc, i so on.

− omijaj używania sformułowań I think……, I belive……., zastąp je:
It is belived……
Some writars have stated……
The research suggests…..
− używaj strony biernej, brzmi bardziej formalnie
Active: The researchers have proposed a variety of solutions.
Passive: A variety of solutions have been proposed.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Vocabulary

cennik

price list

czynić przygotowania do

to make arrangements for

data dostawy

delivery date

do tygodnia

up to a week

dostarczyć

to submit

dotrzymać ostatecznego terminu

to meet a deadline

duży wybór

a wide selection

konkurencyjne ceny

competitive prices

kurs

course

kwestionariusz wizowy

visa application form

nieoficjalny

formal

oddział, filia

branch

oficjalny

informal

ostateczny termin

deadline

otrzymać wizę

to obtain a visa

podanie o wizę

visa application

przyjazny dla środowiska

environmental friendly

przyznać wizę

to grand a visa

tak szybko jak to możliwe

as soon as possible (asap)

uczestniczyć

to attend

udzielić rabatu

to allow a discount

wahać się

to hesitate

warunki płatności

terms of payment

warunki sprzedaży

terms and condition of sale

wiersz wskazujący na temat sprawy

subject line

wypełnić

to fill in

wziąć urlop

take a holiday

załączniki

enclosures

zapewnić

to ensure

zapytanie ofertowe

letter of enquiry

zawierać

to contain

zorganizować

to arrange

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Do czego służy notatka służbowa i z jakich elementów się składa?
2.  Jakie znasz zasady pisania listów handlowych?
3.  Czy potrafisz wymienić i nazwać elementy listu handlowego?
4.  O co zapytasz potencjalnego dostawcę w zapytaniu ofertowym?
5.  Czy zapoznałeś się ze słownictwem podanym w materiale nauczania?
6.  Czy  umiesz  wskazać  różnice  pomiędzy  stylem  komunikowania  się:  formalnym

i nieformalnym?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wstaw brakujące słowa do treści poniższej notatki. Pierwsza litera każdego wyrazu jest

podana.
The conference in Athens begins on 5 May. A visa is 1)r… for your visit 2)t… Greece. All
participants must 3)f… in a visa application form in order to 4)o… a visa. The 5)c… and 6)s…
applications and passports must be 7)s…to the Club’s secretary by 20 April. A visa will not be
8)g… if you do not 9)m… this deadline. All passports will be returned to you when the visas
have been 10)g… .

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się ze słownictwem z materiału nauczania,
2)  przeczytać uważnie treść ćwiczenia,
3)  wstawić odpowiednie słowa rozpoczynające się od podanej litery i pasujące do kontekstu

zdania,

4) sprawdzić, czy podane wyrazy użyłeś we właściwej formie gramatycznej,
5) sprawdzić wykonane ćwiczenie, porównując je z innym uczniem.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

tekst ćwiczenia,

−

przybory do pisania,

−

słownik angielsko-polski i polsko-angielski,

−

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

Napisz zapytanie ofertowe w oficjalnym stylu do firmy sprzedającej tunery. Zapytanie ma

zawierać:

−

informację o przeczytanym ogłoszeniu w prasie zagranicznej,

−

krótką wzmiankę o prowadzonej działalności,

−

prośbę o przysłanie katalogów towarów i cenników,

−

sugestie co do warunków i sposobu zapłaty,

−

zapytanie o możliwość uzyskania rabatu,

−

informację o możliwości większego zamówienia, gdy ceny będą konkurencyjne,

−

informację dotycząca terminu dostawy,

−

prośbę o szybką odpowiedź.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) zapoznać się z poleceniem ćwiczenia,
2) przypomnieć sobie zasady pisania zapytania ofertowego, odwołując się do materiału

nauczania,

3) napisać poszczególne elementy zapytania ofertowego, pamiętając, aby wszystkie

informacje z polecenia były zawarte w piśmie,

4) porównać napisane zapytanie ofertowe z przykładem listu zamieszczonego w materiale

nauczania,

5) sprawdzić pismo pod względem poprawności strukturalnej i gramatycznej,
6) sprawdzić wykonanie ćwiczenia, przedstawiając je nauczycielowi.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

tekst ćwiczenia,

–

przybory do pisania,

–

słownik angielsko-polski i polsko-angielski,

–

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 3

Przetłumacz poniższą ofertę sprzedaży na język polski.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z słownictwem i wyrażeniami podanymi w materiale nauczania,
2)  przeczytać podany tekst oferty sprzedaży,
3)  zastanowić się nad poprawną wersją tej oferty w języku polskim,
4)  sprawdzić znaczenie nowych słów w słowniku,
5)  przetłumaczyć tekst na język polski,
6)  zapisać tekst po polsku w notatniku,
7)  sprawdzić wykonanie ćwiczenia odczytując tłumaczenie nauczycielowi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

tekst z ofertą sprzedaży w języku angielskim,

−

słownik angielsko-polski,

−

notatnik,

−

przybory do pisania,

−

literatura z rozdziału 6.

4.2.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) napisać krótką notatkę służbową?

2) wyszczególnić i nazwać elementy listu handlowego?

3) przetłumaczyć i sformułować takie pisma handlowe, jak: zapytanie

ofertowe, ofertę, zamówienie, reklamację?

4) napisać krótki tekst użytkowy w stylu nieformalnym: ogłoszenie,

podanie, zaproszenie?

5) określić cechy stylu formalnego i nieformalnego wypowiedzi ustnej i

pisemnej?

6) dotrzeć do informacji o firmach i nawiązać z nimi kontakt

7) prowadzić korespondencję w sprawach zawodowych, przy użyciu

poczty tradycyjnej i elektronicznej?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Zasady prowadzenia rozmowy telefonicznej

4.3.1. Materiał nauczania

Styl prowadzenia rozmowy, to co i jak jest powiedziane przez telefon kreuje wizerunek

firmy. Pokazuje czy jej pracownicy są życzliwi, pomocni i kompetentni. Aby rozmowa
telefoniczna była efektywna warto jest przestrzegać ogólnie obowiązujących zasad. Przede
wszystkim:

−

rozmowa telefoniczna powinna być krótka i rzeczowa,

−

ciągle zajęty telefon może być przyczyną utraty klientów,

−

dobre wychowanie nakazuje jak najszybsze podnoszenie słuchawki dzwoniącego telefonu,

−

rozmowa powinna być prowadzona wolno i zrozumiale, w uprzejmym tonie, prostym
językiem, dając słuchaczowi maksimum zaangażowania i uwagi,

−

rozmowę zaczyna i kończy osoba, która ją zainicjowała.

Rozmowa telefoniczna

W poniższym materiale nauczania zaprezentowano przykładowe schematy zdań

stosowane  przy  prowadzeniu  biznesowych  rozmów  telefonicznych.  Materiał  zawarty  w  tym
rozdziale  przedstawia  kilka  wybranych  sposobów  rozpoczynania  rozmowy  telefonicznej,
przekazywania  i  przyjmowania  informacji  telefonicznie,  rozwiązywania  nieporozumień
i pomyłek a także przykładowe zakończenia rozmów telefonicznych.

Zwroty  wypowiadane  przez  osobę  telefonującą  do  kogoś  – What  you  say when  making
a call
Powitanie – Greeting

morning.

Good

afternoon.

evening.

Hello. (informal)

Przedstawianie się – Introducing yourself

My name is Jan Marduła ( from Polish Artist Luthiers’ Associacion). / This is John Brown
(speaking).

Poproszenie o rozmowę z kimś – Asking to speak to someone

Could I speak to....., please? / I would like to speak to….., please? / Could you put me through
to….., please? / Could I have extension 135, please? / Tom Kowalski, please?

Wyjaśnienie celu rozmowy – Explaning the purpose of the call

It’s about….. / It’s in connection with…../ I’m calling to ask about…..

I’m ringing to tell you about…../ I’m phoning to give you the details of…..

Pokazanie, że się rozumie to co druga osoba mówi – Showing you understand what the
other person is saying

I see. / I understand. / Yes. / Right. / Fine. / OK.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Umawianie się na spotkanie – Making an appoinment

When could we meet? / When could I see you? / What time would suit you? / What time
would be convenient? / What about Monday, 11th May, at 2:30? Can you make it?

Can you manage Monday, 11th May, at 2:30?

be OK?

Would Monday, 11th May, at 2:30? suit you?

be convenient?

Zostawianie wiadomości – Leaving a message

Could you give John a message, please? / May I leave a message for John?

Could you ask John to call me (when he gets back)? / (Could you tell John) I’ll call back later.

Potwierdzenie ustaleń – Confirming details

meeting you on Monday,

Well, I look forward to

receiving the contracts by fax,

then.

hearing from you later,

Dziękowanie – Thanking

Well, thank you for the information. / I’m much obliged. / Thank you very much for your help.
/ Well, thanks a lot. / I’m very grateful for your assistance.(formal)

Zakończenie rozmowy – Ending the call

seeing

I look forward to

hearing from you.

meeting

See you soon. / Speak to you soon. / Thanks for calling. / Goodbye. / Bye.
Zwroty wypowiadane przez osobę odbierającą telefon-What you say when receiving
a call
Przedstawienie się przy podniesieniu słuchawki- Introducing yourself when you pick up the
phone
John Smith, good morning. / Luthier Atelier, good morning.
Caller: Could I speak to Mr Pawlikowski, please. / Receiver: Yes, speaking.
Pomaganie telefonującemu – Helping the caller
Can I help you? / Who would like to speak to?
Prośba o podanie nazwiska – Asking for the caller’s name

speaking,

Who’s

please

calling,

And your name is? / And who would like to speak to him, please?
Could you spell your name, please?
Wyjaśnienie, że ktoś jest nieosiągalny – Explaining that someone is not available

at the moment

I’m afraid Mr Pawlikowski is not available

this morning

today

out

I’m afraid Mr Pawlikowski is

in the meeting

with the client at the moment

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

on holiday

I’m sorry, but Mr Pawlikowski is

not in the workshop today

speaking on the other line at the moment

I’m afraid his line is engaged/busy. Do you want to hold (on)?

Zaproponowanie jakiegoś rozwiązania- Suggesting alternative action

call

Could you

ring

later?

phone

Would you like to leave a message (for…..)? / Can I take a message?
Potwierdzenie informacji – Confirming information

right.

Yes, that’s

fine.

correct.

Potwierdzenie ustaleń – Confirming arrangements

that suits me fine.

Yes,

that would be fine.

that’s fine.

Odmowa przyjęcia proponowanego terminu- Declining arrangements
I’m afraid I won’t be in the office on Monday.
I’m afraid, but Monday,15

May, at 2:30 does’t suit me at all.

manage

I’m afraid I can’t

Monday,at 2:30.

make

Zaproponowanie innego terminu – Suggesting alternative arrangements
Can you manage Tuesday, 16th May, at 9:30? / I could make it on Tuesday,16 May, at 9:30.
How about Tuesday at 9:30?
Odpowiedź na podziękowanie – Responding to thanks
Not at all. / Don’t mention it. / You are welcome.
Zakończenie rozmowy – Ending the call

seeing

I look forward to hearing from you.

meeting

See you soon. / Speak to you soon./ Thanks for calling./ Goodbye. / Bye.

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Czy wiesz jakich  zwrotów użyjesz po odebraniu telefonu?
2.  Czy potrafisz poprosić do telefonu osobę trzecią?
3.  Czy umiesz wyjaśnić przez telefon w jakiej sprawie dzwonisz?
4.  Czy potrafisz poprosić o zostawienie wiadomości?
5.  Czy umiesz ustalić termin spotkania?
6.  Czy wiesz jak potwierdzić ustalenia?
7.  Czy umiesz poprosić o numer telefonu?
8.  Czy umiesz przeliterować wyrazy?
9.  Czy potrafisz zakończyć rozmowę?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przeanalizuj wiadomość i odpowiedz na poniższe pytania.

MESSAGE FOR

Mrs Sherla Baker

WHILE YOU WERE OUT

Mr Steven Cox
Of. British Catenug Ltd.
Tel no. 983 754 732

TELEPHONED

PLEASE

RING

CALLED TO

SEE YOU

WILL CALL

AGAIN

WANTS TO

SEE YOU

URGENT

MESSAGE:

He wants to see You next week about a large stationery

order. He said you know all about it. Can you ring him back before 3:30
this after-noon ? He said it was urgent.

DATE: 16

Dec….

RECEIVED

BY:....Anne.

TIME: …12.15 pm..

1.Who rang ?
2. Who is the message for?
3. Who answered the phone?
4. What time was the telephone call?
5. Where does Mr. Cox work?

6.What does Mr. Cox want to do?
7. What does he want Sheila to do?
8. Is the message important?
9. What is Mr. Cox's number?
10. Did Mr. Cox come to the office?

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się ze słownictwem i wyrażeniami podanymi w materiale nauczania,
2)  przeanalizować kartę z wiadomością,
3)  sprawdzić znaczenie nowych słów w słowniku,
4)  przeczytać uważnie podane pytania,
5)  znaleźć odpowiedzi na poszczególne pytania na karcie z wiadomością,
6)  zanotować poprawne odpowiedzi w notatniku,
7)  sprawdzić wykonanie ćwiczenia porównując notatki z innym uczniem.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

karta z wiadomością i pytaniami,

−

notatnik,

−

przybory do pisania,

−

słownik angielsko-polski,

−

literatura rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Przeliteruj następujące wyrażenia. Przećwicz używanie nazw pomocnych przy literowaniu

imion i nazwisk, adresów, itp.

Wysłuchaj nagrania dziesięciu wyrażeń, zapisz je w notatniku.

Powiedz:  The  name  is:  1.  Hardman-H  for  Harry,  A  for…;  2.  Amadeusz;  3.Leszczyński;
4.Kowalski Workshop S.A.; 5. 10 High Street, Mississauga, Ontario, Canada
Przeliteruj  swoje  imię  i  nazwisko,  nazwisko  kolegi,  nazwę  szkoły,  nazwę  firmy  w  której
chciałbyś pracować, itd.

A for Andrew F for Frederic

J for Jack

O for Oliver/

R for Robert

W for William

for

Benjamin

F for Frederic

K for King

Orange

S for Sugar

X for X-rey

C for Charlie

G for George

L for Lucy

P for Peter

T for Tommy

Y for Yellow

D for David

H for Harry

M for Mary

Q for Queenie

U for Uncle

Z for Zebra

E for Edward

I for Isaac

N for Nellie

P for Peter

V for Victory

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  powtórzyć nazwy i wymowę liter i cyfr,
2)  przeczytać uważnie treść ćwiczenia,
3)  przeliterować na głos podane nazwy,
4)  zapisać nazwy w notatniku ze słuchu w czasie odsłuchiwania nagrania,
5)  sprawdzić poprawność zapisu, porównując go z innym uczniem.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

magnetofon, nagranie

−

tekst ćwiczenia,

−

przybory do pisania,

−

notatnik,

−

słownik angielsko-polski i polsko-angielski,

−

literatura z rozdziału 6.

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) rozpocząć i podtrzymać rozmowę telefoniczną?

2) odebrać wiadomość i zapisać jej treść?

3) przeliterować swoje imię i nazwisko, adres zamieszkania?

4) zostawić wiadomość przez telefon?

5) przeliterować swoje imię i nazwisko, adres zamieszkania?

6) wyjaśnić przez telefon w jakiej sprawie dzwonisz?

7) zakończyć rozmowę telefoniczną

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4. Terminologia zawodowa. Słownictwo techniczne ogólne

i specjalistyczne

4.4.1 Materiał nauczania

Opisywanie właściwości technicznych przedmiotów. Miary, liczebniki, ułamki i inne
pojęcia matematyczne

Liczebniki / Cardinals
0

nought, zero (matematyka, temperatura); oh (rozmowa telefoniczna); nil (sport),

101

a /one hundred and one,

1,101

one thousand, one hundred and one,

1,000,000

a/one million

Ułamki i ułamki dziesiętne / Fractions and Decimals

(a) half

three-quarters

⅓

(a) one-third

1/10

a/one-tenth

⅔

two-thirds

1 ½

one and a half

(a) quarter

2,5

two point five

3,75

three point seven five (nie: seventy-five)

26.012

twenty-six point zero one two

Miary / Dimensions
Miary długości / Distance

1 mm

a/one millimetre 7,5 km

seven point five kilometers

10 cm

ten centimetre

2 m x 5 m

two meters by five meters

5 m

five metres

Miary wagi / Mass

10 g

ten grams

1,000 kg a/one thousand kilo/kilograms

Miary powierzchni / Square measures

100 cm

a /one hundred square centimetres

10,000 m

ten thousand square metres

Miary pojemności / Capacity measures

10 cl

ten centiliters

2 l

two liters

Miary objętości / Cubic measures

1,000 cm

a/one thousand cubic centimeters

100 m

a/one hundred cubic metres

Symbole matematyczne / Symbole matematyczne

2 + 2

two and / plus two

≡

is identical with / is equivalent to

= 4

is / equals / is equal to four

is approximately equal to

− 2 minus / less two

two squared

x 6

multiplied by / times six

two cubed

÷ 3

divided by two

two to the power four

divided by two

√4

two square root of four

is greater than

√27

the cube root of twenty-seven

is less than

Miary kwadratowe / Square measures
16 x 5 cm

sixteen by five centimetres

16 x 5 cm = 80 cm

sixteen by five centimeters. That’s eighty square centimeters.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przykładowe parametry techniczne pianin i fortepianów

Upright Piano

Pianino

Grand Piano

Fortepiany

132

278

No. of back posts/rim beams

Liczba rozporów

Beam thickness (cm)

Grubo

ść belki (cm)

10x7

12x7

Spruce soundboard (m

²)

Pud

ła rezonansowe (m²)

1,43

2,1

Wrest plank-volume (cm

³)

Obj

ętość strojnicy (cm³)

16948

8380

Number of tuning pins

Liczba werbli strojnicy

220

241

Number of steel strings

Liczba strun stalowych

171

207

Copper-wire wound strings

Struny owini

ęte miedzią

Number of octaves

Liczba oktaw

71/3

Beech bridges (total) (cm)

Bukowe mostki

łącznie. (cm)

172,8

291,5

Lever ratio front/back key

Prze

łożenie dźwigni klawisz przedni/tylny

1:0,61

1:0,49

Key dip (mm)

Wci

śnięcie klawisza (mm)

Repetition strokes per min

Liczba uderze

ń klawisza na jedną minutę

400

Key dip to height of rise

Wci

śnięcie klawisza do wysokości

1:4,6

Hammer shank length (mm)

ługość trzonka młoteczka (mm)

126

130

Hammer head size No.

Wielko

ść główki młoteczka nr

Number of dampers

Liczba t

łumików

Damper area (cm

²)

Powierzchnia t

łumienia (cm²)

394

546

Longest bass string (cm)

Najd

łuższa struna basowa (cm)

128,1

209,8

Amplivox scale, number of notes

Skala Amplivox - liczba tonów

²-c

Duplex scale number of notes

Skala Duplex- liczba tonów

b-c

Key frame steel • wood

Rama klawiatury stal • drewno

/•

•

Total weight (kg)

ężar całkowity (kg)

265

550

Budowa instrumentów muzycznych

Na przykładzie kilku instrumentów muzycznych przedstawiono elementy z jakich są

zbudowane i ich angielskie nazwy.

Skrzypce

Pudło skrzypiec składa się z dwóch lekko wypukłych płyt, wierzchnia często wykonana

z drzewa  świerkowego,  dolna  z  drzewa  jaworowego.  Płyty  łączą  ze  sobą  boczki,  również
z drzewa  jaworowego.  Płyty  mają  boczne  wycięcia  w  kształcie  litery  C.  Na  górnej  płycie
umieszczone  są  otwory  rezonansowe  w  kształcie  litery  f,  zwane  również  efami.  Górna  płyta
wzmocniona jest belką przebiegającą pod struną G. Od wewnątrz płytę górną i dolną rozpiera
drewniany  kołeczek  zwany  duszą  (przenosi  drgania  z  płyty  górnej  na  dolną).  Do  pudła
rezonansowego  przymocowana  jest  szyjka,  na  niej  znajduje  się  gryf  (bezprogowa
podstrunnica),  a  całość  kończy  komora  kołkowa  z  główką  zwykle  w  charakterystycznym
kształcie  ślimaka.  4  struny,  podparte  na  podstawku  (zwanym  też  mostkiem),  napinane  są  za
pomocą  kołków  umieszczonych w komorze kołkowej. Skrzypkowie bardzo często w otwory
zaczepienia  strun  (w  strunniku)  zakładają  jednak  mikrostroiki  (śrubki  służące  do  dokładnego
dostrajania  skrzypiec).  Strunnik  zaczepiony  jest  żyłką  do  guzika  umieszczonego  w  dolnej
części skrzypiec.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 2. Budowa skrzypiec / The construction of a violin [7]

Pegbox

Komora kołkowa

Scroll

Ślimak

Fingerboard

Gryf

Neck (chin to root)

Szyjka

Bridge

Mostek

Upper Bout

Lira górna

Fine Tuners

Mikrostroiki

Waist (C-Bouts)

Talia

Tailpiece

Strunnik

F-holes

Otwory rezonansowe-
efy

Chinrest

Podbródek

Lower Bout

Lira dolna

Puzon

W puzonie suwakowym zmiana długości drgającego słupa powietrza odbywa się za

pośrednictwem  teleskopowego  elementu  –  rury  w  kształcie  litery  U  połączonej  przesuwnie
z główną częścią  instrumentu.  Luz  pomiędzy dwiema  rurami  tworzącymi teleskop jest na tyle
mały, by utrzymać odpowiednie ciśnienie wewnątrz instrumentu, lecz zarazem na tyle duży, by
umożliwić swobodne przesuwanie się rur względem siebie. Materiał, z jakiego wykonywane są
trące  elementy,  jest  tak  dobrany,  by  zminimalizować  siły  tarcia.  Zwykle  są  to  stopy  niklu.  W
nowoczesnych  instrumentach  trące  elementy  mogą  być  pokryte  tworzywem  sztucznym,
np. teflonem.

Rys. 3 Budowa puzonu/ Basic trombone anatomy [7]

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1.tunning slide

1.suwak do strojenia 6.main slide

6. główny suwak

2. mouthpice

2. ustnik

7. second slide
brace

7. drugi uchwyt
suwaka

3. bell

3. czara

8. first slide brace

8. pierwszy uchwyt
suwaka

4.knob/bumper

4.stopka

9.slide lock ring

9. pierścień blokady
suwaka

5.water key/spit
valve

5.zawór do usuwania skroplin

Fortepian

W fortepianie struny rozpięte na stalowej ramie uderzane są młoteczkami obciągniętymi

filcem. Naciśnięcie klawisza powoduje uderzenie młoteczka w strunę, przenosząc jednocześnie
dynamikę uderzenia w klawisz. Natychmiast po pobudzeniu struny młoteczek odbija się od niej
i w zależności od siły uderzenia, zatrzymuje się wyżej lub niżej. Pozwala to na szybką repetycję
(powtórzenie  kilka  razy  tego  samego  dźwięku  w  szybkim  tempie).  Po  zwolnieniu  nacisku na
klawisz do struny przyciskany jest na krótką chwilę tłumik wyciszający jej drgania. W ten, dość
skomplikowany,  sposób  mechanizm  fortepianu  realizuje  podstawową  cechę  tego  instrumentu
odróżniającą  go  od  wcześniejszych  instrumentów  strunowych,  klawiszowych,  które nie  miały
możliwości  kształtowania  dynamiki  dźwięku  oraz  czasu  jego  trwania.  Zasada  działania
mechanizmu  jest  następująca.  Przy  uderzeniu  w  klawisz  pilot  (2)  podnosi  dźwignię,
popychacza  (5)  podrzuca  młotek,  występ  oporowy  (4)  odłącza  popychacz  od  bródki  młotka
(8).  Młotek  opadając  po  uderzeniu  w  strunę  (16)  opiera  się  na  dźwigni  repetycyjnej  (9)
i przechyla ją swoim ciężarem. Jeśli klawisz pozostał naciśnięty wówczas młotek opadając jest
hamowany  przez  chwytnik  (11).  Jeśli w tym momencie  lekko  osłabić  nacisk  palca na  klawisz
(1),  czyli  pozostawić  na  niewielkie  podniesienie  do  góry  zacznie  się  opadanie  dźwigni.
Oswobodzony  od  występu  oporowego  popychacz  (5)  jest  odsuwany,  sprężyna  pod  bródką
młotka  (8).  To  samo  niewielkie  opadniecie  tylnego  końca  dźwigni  klawiszowej  powoduje
rozdzielenie chwytnika (11) i młotka. Wówczas przygięta sprężyna repetycyjna wyprostuje się
podrzucając krótkim skokiem dźwignię repetycyjną (9) i młotek. W tym momencie popychacz
(5)  wskakuje  pod  bródkę  młotka  (8).  W  ten  sposób  mechanizm,  przy  prawie  całkowitym
naciśniętym klawiszu, jest znów gotów do ponownego uderzenia. Taka specyfikacja podwójnej
repetycji  pozwala  prawie  nieprzerwanie  powtarzać  jeden  i  ten  sam  dźwięk.  Szybkość
powtarzania  w  lepszych  mechanizmach  osiąga  12-15  uderzeń  na  sekundę.  Zasada  działania
mechanizmu  tkwi  w  dźwigni  repetycyjnej  i podpierającej  ją  sprężynie  repetycyjnej,  które
utrzymują młotek  w  zawieszeniu,  pozwalając  popychaczowi wsuwać  się  pod  bródkę młotka i
powodować kolejne podrzucenie młotka.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys. 4 Fortepian- Schemat mechanizmu angielskiego [7]

1 – Key,2-Capstan, 3 – Wippen, 4 – Regulating skrew, 5 – Jack, 6 – Hammer flange skrew,

7 – Drop skrew, 8 – Hammer shank, 9 – Repetition lever, 10 – Hammer, 11 – Back check,

12 – Damper lever, 13 – Damper tray, 14 – Spoon, 15 – Damper, 16 – String, 17 – Plate,

18 – Agraffe, 19 – Tuning pin, 20 – Pin block

1 – dźwignia klawiszowa, 2 – pilot, 3 – dźwignia główna, 4 – występ oporowy popychacza,

5 – popychacz, 6 – widełki młotka, 7 – śruba regulacyjna dźwigni repetycyjnej, 8 – bródka

młotka (baryłka), 9 – dźwignia repetycyjna, 10 – zespół młotka, 11 – chwytnik, 12 – widełki

tłumika, 13 – kontrklawiatura, 14 – łyżeczka tłumikowa, 15 – tłumik, 16 – struna, 17 – rama

żeliwna (tzw. metalowa płyta) 18 – agrafa, 19 – kołek stroikowy, 20 – strojnica

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Czy wiesz jakich  zwrotów użyjesz po odebraniu telefonu?
2.  Czy potrafisz poprosić do telefonu osobę trzecią?
3.  Czy potrafisz wyjaśnić przez telefon w jakiej sprawie dzwonisz
4.  Czy potrafisz poprosić o zostawienie wiadomości?
5.  Czy umiesz ustalić termin spotkania?
6.  Czy wiesz jak potwierdzić ustalenia?
7.  Czy umiesz poprosić o numer telefonu?
8.  Czy umiesz przeliterować wyrazy?
9.  Czy potrafisz zakończyć rozmowę?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przetłumacz poniższe zdania:

1. Przekrój belki pianina wynosi 10x7 cm.
2. Objętość strojnicy fortepianu wynosi 8380 cm

3.  Najdłuższa struna basowa w modelu 278 fortepianu SEILER ma 209,8 cm długości.
4.  Całkowity ciężar pianina w naszej szkole wynosi 265,5 kg.
5.  Czy trzonek młoteczka ma długość 126,5 mm?

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1) zapoznać się z nazwami miar, znaków matematycznych liczebników w języku angielskim,
2) odszukać nazwy poszczególnych elementów pianina i fortepianu w tabeli załączonej

w materiale nauczania,

3)  przetłumaczyć podane zdania,
4)  zapisać przetłumaczone zdania w notatniku,
5)  sprawdzić wykonanie ćwiczenia odczytując tłumaczenie nauczycielowi.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

tekst ćwiczenia,

−

słownik angielsko-polski, polsko-angielski,

−

notatnik,

−

przybory do pisania,

−

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 2

Napisz przy poszczególnych cyfrach właściwą nazwę elementu instrumentu w języku

angielskim. Na rysunku schematycznym elementy puzonu oznaczono cyframi 1-9.

1……………………………….
2……………………………….
3……………………………….
4……………………………….
5……………………………….
6……………………………….
7……………………………….
8……………………………….
9……………………………….

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  rozpoznać na rysunku poszczególne elementy instrumentu,
2)  przy właściwej cyfrze wpisać odpowiednią angielską nazwę danego elementu,
3)  sprawdzić poprawność wykonania ćwiczenia, odwołując się do materiału nauczania.

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

rysunek elementów puzonu,

–

przybory do pisania,

–

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 3

Przetłumacz poniższy tekst. Napisz dziesięć zdań z podanymi wyrażeniami: piano, strings,

tuning, concert hall, piano tuners, keyboard, regular maintenance, musical instrument,
recording studio, full service.

Tuning

Climatic factors such as temperature or humidity changes may cause the precise tuning of your
piano to vary. Also naturally over time the tuning will alter due to the tensions the strings are
constantly  under.  If  your  piano  receives  normal  use,  we  advise  you  to  have  your  instrument
tuned  2 or 3 times a year. Instruments which are being used more frequently, such as concert
halls  and  recording  studios,  are  being  tuned  before  each  concert  or  recording  session.  Each
Bösendorfer  dealer  has  highly  qualified  piano tuners at their disposal among their staff or can
recommend  an  expert  to  you.  The  pianos are manufactured in the factory at a tuning pitch of
A443  Hertz,  however  it  may  be  altered  between  A440  Hertz  and  A445  Hertz  according  to
need.

Regulation

The action and keyboard of your Bösendorfer consists of over 5000 separate parts which have
all been expertly set-up and precisely regulated during production. In time as the piano is used,
these  optimum  factory  settings  will  gradually  change.  Therefore  it  will  be  necessary  to  carry
out  regular  maintenance  to  the  action  and  keyboard  in  addition  to  the  tuning  and  toning
service. Only a well maintained and regulated piano will allow you to achieve the control of the
action you have come to expect, with the touch you are accustomed to. Given an average use
of  a  Bösendorfer,  we  recommend  to  have  a  full  service  on your  piano  at least  every 3  years,
and  more  frequently  if  you  play  and  practice  more  heavily.  We  recommend  the  regulation
service is carried out by the experienced experts from your Bösendorfer dealer.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  uważnie przeczytać tekst,
2)  korzystając ze słownika odszukać znaczenie nieznanych słów,
3)  przetłumaczyć podany tekst,
4)  sformułować zdania z podanym słownictwem,
5)  sprawdzić wykonanie ćwiczenia, przedstawiając je nauczycielowi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

–

tekst do ćwiczenia,

–

przybory do pisania,

–

słownik angielsko-polski, polsko-angielski,

–

literatura z rozdziału 6.

4.4.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) nazwać i napisać liczebniki, miary i inne pojęcia matematyczne?

2) nazwać podstawowe elementy instrumentów smyczkowych,

strunowych, dętych?

3) odczytać parametry techniczne instrumentów?

4) opisać budowę instrumentu muzycznego?

5) sformułować zdania z użyciem słownictwa zawodowego?

6) przetłumaczyć tekst o tematyce technicznej i muzycznej?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5 Wybrane zagadnienia gramatyczne i leksykalne

4.5.1. Materiał nauczania

Dobra znajomość zagadnień gramatycznych jest nieodzowna przy formułowaniu różnego

rodzaju  pism,  np.  zapytania  ofertowego,  oferty,  zamówienia,  listów  prywatnych  i  firmowych,
korespondencji  handlowej    przesyłanej  zarówno  pocztą  tradycyjną  jak  i  poprzez  pocztę
elektroniczną.  Szczególnie  ważne  jest  prawidłowe  zastosowanie  czasów i trybów, następstwa
czasów  i  reguł  obowiązujących  w  mowie zależnej. Niemniej  ważne jest  umiejętne  stosowanie
strony  biernej  czasowników,  tym  bardziej,  że  w  języku  angielskim  stosuję  się  ją  częściej  niż
w języku polskim i jest nagminnie używana w korespondencji handlowej.

W poniższym rozdziale zawarto materiał w którym znajdziecie przydatne i warte

powtórzenia treści gramatyczne i leksykalne: czasowniki modalne, za pomocą których możemy
wyrazić prośbę, radę, możliwość, zezwolenie, pewność, potrzeby, zobowiązania; zasady
konstrukcji i stosowania strony biernej, mowy zależnej i następstwa czasów.

Czasowniki modalne

Czasowniki modalne czyli modal verbs stanowią specyficzny rodzaj czasowników

posiłkowych  zwanych  po  angielsku  auxilary  verbs.  Umieszczane  są  przed  bezokolicznikami
w celu  wyrażenia  różnych  aspektów  danego  czasownika,  takich  jak  na  przykład  rada,
obligacja,  prawdopodobieństwo.  Czasownikami  modalnymi  są:  can,  could,  may,  might,  will,
would, should, must, ought, shall, need, dare, had better.
1.  Czasowniki  modalne nigdy nie kończą się na – s w 3 osobie liczby pojedynczej: She may

do it.

2. W pytaniach czasownik modalny występuje na początku pytania.

Can you swim?

3. Za wyjątkiem „ought” nie używamy „to” po czasownikach modalnych. She may do it. She

ought to do it.

4. Wiele czasowników modalnych nie ma formy przeszłej, np. nie możemy powiedzieć

shoulded. Zastępujemy je wtedy innymi czasownikami, np.
She must do it – she had to do it.

Forma podstawowa Forma przeszła

must

can

could

shall

should

will

would

may

might

need

ought to

used to

dare

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Czasowniki modalne – wyrażanie zdolności, możliwości, pozwolenia lub przymusu.
W celu wyrażenia umiejętności, możliwości lub zezwolenia (ability, possibility or permission)
możesz użyć:
a) can, could, be able to – kiedy ktoś posiada umiejętności, wykształcenie lub ma prawo coś

zrobić
He can play the piano.

b) can, could – kiedy możliwa jest umiejętność psychiczna lub fizyczna

I can read books all day long.

c) may, might, could – kiedy isnieje możliwość prośby lub wniosku, by coś zrobić

He might end up in prison.

d) may, might, could – kiedy istnieje możliwość, że coś jest prawdą

My bank account may be empty.

e) can, could – by poprosić o zrobienie czegoś (could jest formą grzecznościową)

Could I lend him some money?

f) can – by poinformować o zezwoleniu

You can‘t borrow my lawn mower.

g) could – by zrelacjonować przeszłe zezwolenie

She said she could speak with the prisoner.

By zarekomendować coś (recommendations) lub udzielić rady (advice) możesz użyć:
h) should, ought to

You should postpone your trip.

should, would – kiedy sugerujesz coś na temat czyjegoś zachowania
I would take an umbrella.

should, ought to – kiedy mówisz, jaką akcję lub zachowanie ktoś powinien powziąć
You should clean your windows more often.

W celu wyrażenia pewności (certainty) możesz użyć:
k) will, won‘t – kiedy obecna lub przyszła sytuacja wydaje się pewna

As you already know, I will be your new English teacher.
He‘ll fail the chemistry exam.

must – kiedy na podstawie faktów wyciągasz wniosek, że coś na pewno jest prawdziwe
You must know her.

m) All good things must come to an end.

can‘t (not mustn‘t!) – kiedy wyciągasz wniosek że coś na pewno nie jest prawdą
It can‘t be true.

W celu wyrażenia zobowiązań (obligations) i potrzeb (necessities) możesz użyć:
n) must, have to, have got to – by wyrazić, że coś obowiązuje

You must have an ID to enter this zone.

o) need – by wyrazić, że coś jest potrzebne

He needs to put weight on.

p) mustn‘t – by wyrazić, że coś jest zabronione

You mustn‘t wear shorts in a church.

q) needn‘t – by wyrazić, że czegoś nie musisz wykonywać (jest to zbyteczne)

You needn‘t be so polite to these people.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Udzielanie porad

Do udzielania porad najczęściej używa się słowa should, po którym następuje

bezokolicznik.
Jeżeli chcemy, by porada była wypowiedziana w sposób uprzejmy, poprzedzamy ją zwrotem
I think.
I think you should visit your father.
You shouldn’t tell such lies.

Jeżeli  chcemy  udzielić  porady  z  użyciem  bardziej  oficjalnego  języka,  zamiast  should  możemy
użyć czasownika ought to.
You ought to thank me.
You ought not to carry all those heavy bags.

W  mówionym  angielskim  często  używa  się  zwrotu  had  better,  po  którym  następuje
bezokolicznik. Formę tę często stosuje się zazwyczaj w skróconej postaci.
You’d better return me the money.
You’d better not tell anyone about your secret.

Porady można również udzielić za pomocą pytania rozpoczynającego się od why don’t you.
Why don’t you use the dictionary to find this word?

Inną  możliwością  udzielania  porad  jest  rozpoczęcie  zdania  od  zwrotu  if  I  were you, po czym
następuje  podmiot,  operator  would  i  bezokolicznik.  Struktura  ta  jest  często  spotykana
zwłaszcza w angielskim mówionym.
If I were you, I would go swimming.
If I were you, I wouldn’t eat so much chocolate.

Strona bierna

Stronę bierną tworzymy przy użyciu czasownika posiłkowego ‘to be’ oraz czasownika

głównego w trzeciej formie Past Participle. Czas wyrażamy odpowiednią formą czasownika ‘to
be’. Czasownik główny się nie zmienia.

Czasy w stronie biernej – Tenses in the Passive Voice:

Simple Present

Present Perfect

has been

Simple Past

was

Past Perfect

The letter

had been

written.

Future

will be

Future Perfect

will have been

Future in the Past

would be

Future Perfect in the Past

would have been

Strona bierna ma tylko dwa czasy w formie ciągłej:

Present Continious

is being

Past Continious

The letter

was being

written.

Bezokoliczniki w stronie biernej:

The Present Passive Infinitive

to be written

The Perfect Passive Infinitive

to have been written

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

W języku angielskim stronę bierną stosuje się częściej niż w języku polskim. Używamy jej,

gdy:

−

interesuje nas wykonanie danej czynności , a nie jej wykonawca,

The meeting was held to discuss the advertising strategy for the new product.
(nie interesują nas uczestnicy zebrania, interesuje nas jedynie przedmiot dyskusji)

−

wykonawca czynności jest nieznany.

The meeting was cancelled. (nie wiemy kto odwołał zebranie)
Czasami wymienia się wykonawcę czynności, ponieważ jest to konieczne dla uzupełnienia
sensu zdania. The drawings have been prepared by Construction Ltd.

Konstrukcja z bezosobowym ‘it’ + strona bierna jest powszechnie stosowana

w oficjalnych opracowaniach, raportach, itp., gdy autor chce przedstawić wyniki badań;
również dla wyrażenia opinii lub przekonań grupy ludzi, np. całego zebrania.

Niżej podane czasowniki często występują w tej konstrukcji w oficjalnych dokumentach.

It was said

Powiedziano, że…

It was stated

Stwierdzono/oświadczono, że…

It was agreed

Uzgodniono, że…

It was decided

Zdecydowano, że…

It was proposed

Zaproponowano że…

It was suggested

Zaproponowano że…

It was recommended

Zalecono,ze…

It was felt

Panowało mocne przekonanie, że…

It was found

Uznano, że…

It was shown

Wykazano/pokazano, że…

It was established

Ustalono/dowiedziono, że…

It was determined

Zdecydowano/postanowiono, że…

It was explained

Wyjaśniono, że

It was pointed out

that…

Wskazano/podkreślono,że…

Następstwo czasów. Mowa zależna

Zastosowanie zasad następstwa czasów i reguł obowiązujących w mowie zależnej zostały

omówione poniżej.
Następstwo czasów – The Sequence of Tenses

W raportach, protokołach z zebrań, itp. czasownik zdania wprowadzającego używamy

zawsze w czasie przeszłym. Zgodnie z zasadą następstwa czasów zobowiązuje nas do użycia
odpowiedniego czasu przeszłego w dalszej części zdania. Nie wolno stosować czasów
teraźniejszych po czasowniku w czasie przeszłym.

Dla wyrażenia czynności równoczesnej z czynnością zdania wprowadzającego używamy

czasów Simple Past i Past Continious.
The Manager said he was free at five o’clock.
He said (that) they were having an important meeting.

Dla wyrażenia czynności, która odbyła się przed czynnością zdania wprowadzającego

używamy czasów Past Perfect i Past Perfect Continious.
The chairman said (that) they had discussed all the items on the agenda.
He said (that) they had been discussing the first item for an hour.

Dla wyrażenia czynności przyszłej w stosunku do zdania wprowadzającego stosujemy

czasy Future in the Past i Future Perfect in the Past.
The chairman said (that) it would take an hour to discuss all the details.
He said (that) John should have submitted the report on Monday.
Czasy przeszłe stosowane po czasowniku w czasie przeszłym-Past tenses used after a verb in
the past.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Strona czynna – Active Voice

Simple Past

I took

Past Continious

I was taking

Past Perfect

I had taken

Past Perfect Continious

I had been taking

the message.

Future in the Past

I should take

Future Continious in the Past

I should be taking

Future Perfect in the Past

I should have taken

Strona bierna-Passive Voice
Simple Past

was taken.

Past Continious

was being taken.

Past Perfect

The message

had been taken.

Future in the Past

would be taken.

Future Perfect in the Past

would have been taken.

Mowa Zależna-Reported Speech

Treść tego co ktoś powiedział możemy przekazać dwoma sposobami: w formie mowy

niezależnej (direct speech) i w mowie zależnej (indirect/reported speech). Składnia zdania
w mowie zależnej jest uwarunkowana typem wypowiedzi.

Rozróżniamy:

−

sądy w mowie zależnej-reported statements,

−

pytania w mowie zależnej-reported questions,

−

rozkazy w mowie zależnej-reported orders.

W mowie niezależnej dokładnie powtarzamy wypowiedź i podajemy ją w cudzysłowie.

John said:’There are several things we have to discuss at today’s meeting’.

W mowie zależnej podajemy dokładne znaczenie wypowiedzi, wprowadzając zmiany zgodnie z
zasadami obowiązującymi w mowie zależnej. Są to zmiany gramatyczne, które nie mają
wpływu na przekazywaną treść zdania.

−

likwidujemy dwukropek lub przecinek oraz cudzysłów,

−

łączymy zdanie wprowadzające z drugim członem zdania,

−

zmieniamy czasy zgodnie z zasadą następstwa czasów, jeżeli w zdaniu wprowadzającym
został użyty czas Simple Past,

−

zmieniamy osobę (zaimki) zgodnie z sensem zdania,

−

zmienia się również określenie czasu i miejsca.

John said (that) there were several things we had to discuss at the (that) meeting.

Po czasowniku wprowadzającym w czasie przeszłym zmieniamy czasy wg następującego
schematu:

Simple Present………………………………...

Simple Past

Present Continious…………………………….

Past Continious

Present Perfect………………………………..

Past Perfect

Present Perfect Continious…………………

Past Perfect Continious

Simple Past…………………………………..

Past Perfect

Past Continious……………………………….

Past Perfect Continious

Future………………………………………...

Future in the Past

Future Continious……………………………..

Future Continious in the Past

Future Perfect…………………………………

Future Perfect in the Past

Zaimki (osobę) zmieniamy zgodnie z sensem zdania. Czasami zmiana nie jest konieczna.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zmienia się również określenia czasu i miejsca.

today

that day

yesterday

the previous day/the day before

this week/month/year

that week/month/year

tomorrow

the following day

the day after tomorrow

in two days’ time

next week/month/year

the following day

last week/month/year

in two days’ time

ago

before, previously

now

then (it is most often omitted)

the day before yesterday

two days before, previously

here

there

this

that (or simply ’the’)

these

those (or simply ‘the’)

Sądy w mowie zależnej - Reported Statements

W sądach zależnych przestrzegamy wszystkich wyżej wymienionych zasad. Zdanie

wprowadzające łączymy z drugim członem zdania za pomocą spójnika „że” (that). Spójnik ten
jest często opuszczany.
Direct Speech

I think that everyone here this morning is responsible for this accident. I shall be speaking

to all members of my staff tomorrow and shall tell them how these new regulations will affect
our work.
Reported Speech

She said she thought that everyone there that morning was responsible for that (or simply

‘the’) accident. She would be speaking to all members of her staff on the following day and
would tell them how those (or simply ‘the’) new regulations would affect their work
Pytania w mowie zależnej- Reported Questions

W pytaniach zależnych przestrzega się ww. zasad. Ponadto należy pamiętać, że:

−

pytanie zależne ma szyk zdania twierdzącego,

Are you very tired? He asked if I was very tired.

−

w zdaniu wprowadzającym używamy takich czasowników, jak; to ask, to enquire, to want
to know,

−

pytania zaczynające się od wyrazów pytających jak: who, what, which, when, where, why,
how zachowują ten wyraz jako spójnik łączący obie części zdania.

‘Where is John?’ He asked where John was.

−

pytania w mowie niezależnej zaczynające się od czasownika posiłkowego np. do, have, be,
shall, will,can, must, may przyjmuje spójnik ‘if’ lub whether’ dla połączenia obu części
zdania./ ‘Do you live in Paris?’

He asked if/whether I lived in Paris.
Rozkazy w mowie zależnej-Reported orders
Przytaczając czyjeś rozkazy, polecenia, zalecenia, prośby, instrukcje, ostrzeżenia używamy
takich czasowników, jak: ask, request, tell, instruct, order, warn, advice oraz konstrukcję;
Subject + verb + object = to-infinitive ( He asked me to wait.)
przeczenie: Subject + verb + object = not to-infinitive (He asked

me not to wait.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie znasz czasowniki modalne?
2.  Czy umiesz stosować stronę bierną w języku angielskim?
3.  Czy potrafisz zmienić zdanie ze strony czynnej na bierną?
4.  Czy znasz zasady stosowania następstwa czasów?
5.  Jaka jest składnia zdań w mowie zależnej?

4.5.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wypełnij puste pole odpowiednim czasownikiem modalnym.

Przykład: I……….speak English very fluently. (can)
1.  You …..run faster if you weren’t so lazy.
2.  You……behave well in front of guests. Stop being silly.
3.  You look tired. You…..have some sleep.
4.  You failed in your final test. You……have studied harder.
5.  ……I borrow your pen?
6.  We……watch TV so much.
7.  We…..not climb those mountains when we were kids.
8.  The project…..finish in two years.
9.  Stop smoking! You really…..not smoke.
10.  Sami…..lift that heavy table. He is too weak.
11.  It's too cold. I…..close the window.
12.  It…..rain in the desert sometimes, but you can't depend on it.
13.  If I had enough money, I……travel with my friends but now I can't..
14.  I wish I……buy a new car but I do not have any money.
15.  I have no time. I …… leave now. My parents are waiting for me.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  przeczytać uważnie treść ćwiczenia,
2)  zapoznać się materiałem opisującym czasowniki modalne,
3)  uzupełnić luki w zadaniach odpowiednim czasownikiem modalnym,
4)  sprawdzić, czy podane wyrazy zostały użyte we właściwej formie gramatycznej,
5)  sprawdzić wykonane ćwiczenie, porównując je z innym uczniem.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

tekst ćwiczenia,

−

przybory do pisania,

−

słownik angielsko-polski,

−

literatura z rozdziału 6.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Przekaż treść poniższych zdań w formie mowy zależnej.

1.  ’I’m free tomorrow.’ The manager said that……………………………………………….
2.  ‘You are busy all Monday morning.’ The secretary replied that…………………………...
3.  ‘We are having an important meeting next Friday.’ She added that……………………….
4.  ‘I want to make a call to my boss in London.’ The visitor told the operator that………….
5.  ‘I have come to discuss our new contract.’ The visitor mentioned………………………...
6.  ‘We have just started manufacturing acrylic paints.’ The Manager replied that…………...
7.  ‘We shall give you a big order for these flute.’ The costumer announced  that……………
8.  ‘Your number in Tokio is engaged.’ She answer that……………………………………...
9.  ‘This double basses are manufactured for the domestic market.’ Janek explained that…....
10.  ’We shall have to import wood from Brasil next year.’ He expressed the view that……….

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z regułami mowy zależnej,
2)  przeczytać poszczególne zdania,
3)  zastanowić się nad transformacją zdania,
4)  uzupełnić zdania w formie mowy zależnej,
5)  sprawdzić poprawność zapisu, porównując go z innym uczniem.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

tekst z ćwiczeniem,

−

przybory do pisania,

−

słownik angielsko-polski

−

literatura z rozdziału 6.

Ćwiczenie 3

Zmień podane zdania ze strony czynnej na bierną.

1.  Everybody calls the Sales Manager George.
2.  Somebody has lost the agenda of the last Board meeting.
3.  We usually answer all letters immediately.
4.  She bought this computer  last year.
5.  Customers will read our advertisement all over the country.
6.  Have they approved this project yet?
7.  Some constructors are preparing drawings for the new project.
8.  Nobody expected sales to rise so quickly.
9.  They are not telling us whether we shall get permission to open a shop.
10.  10.We never cut prices to encourage sales.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

1)  zapoznać się z materiałem nauczania dot. stosowania strony biernej,
2)  przeczytać podane zdania,
3)  zidentyfikować  i  podkreślić  wyrażenia  które  będą  podmiotem  w  zdaniach  w  stronie

biernej,

4) upewnić się, że zdania zostały poprawnie przekształcone,
5) sprawdzić poprawność zapisu, porównując go z innym uczniem.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

tekst ćwiczenia,

−

przybory do pisania,

−

notatnik

−

literatura z rozdziału 6.

4.5.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

1) rozróżnić i zastosować czasowniki modalne?

2) wymienić czasowniki modalne stosowane do udzielenia porady?

3) budować zdania w formie biernej?

4) przekształcić sformułowanie ze strony czynnej na bierną

i odwrotnie?

5) zastosować reguły obowiązujące w mowie zależnej?

6) wyjaśnić zasady stosowania następstwa czasów?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test zawiera 20 zadań o różnym stopniu trudności. Są to zadania wielokrotnego wyboru.
5.  Za każdą poprawną odpowiedź możesz uzyskać 1 punkt.
6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla każdego zadania podane

są cztery możliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; wybierz
ją i zaznacz kratkę z odpowiadającą jej literą znakiem X.

7. Staraj się wyraźnie zaznaczać odpowiedzi. Jeżeli się pomylisz i błędnie zaznaczysz

odpowiedź, otocz ją kółkiem i zaznacz ponownie odpowiedź, którą uważasz za poprawną.

8. Zadania od 16 do 20 są z poziomu ponadpodstawowego i te mogą przysporzyć Ci

trudności, gdyż są one na poziomie wyższym niż pozostałe.

9. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
10. Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie sprawiało Ci trudność, wtedy odłóż rozwiązanie

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny.

11. Po rozwiązaniu testu sprawdź czy zaznaczyłeś wszystkie odpowiedzi na KARCIE

ODPOWIEDZI.

12. Na rozwiązanie testu masz 45 minut.

Powodzenia!

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Nazwa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w języku angielskim to

a)  sole trader.
b)  partnership.
c)  limited company.
d)  public limited company.

2. Dowodem potwierdzającym rejestrację spółki w Wielkiej Brytanii jest

a)  Memorandum of Association.
b)  Articles of Association.
c)  The Tables.
d)  Certificate of Incorporation.

3. Koszty stałe w języku angielskim mają nazwę

a)  fixed costs.
b)  variable costs.
c)  total costs.
d)  running costs.

4. Jednym z elementów CV obok Profile, Skills, Education, jest

a)  Objective.
b)  Merital status.
c)  Additional interests.
d)  Personality.

5. Zwrotu ‘Yours faithfully’ używamy

a)  w liście handlowym do osoby, której nie znamy.
b)  w korespondencji amerykańskiej.
c)  w liscie handlowym do osoby, którą znamy.
d)  w liscie handlowym do osoby, której znamy stanowisko służbowe.

6. Skrót DOB oznacza

a)  załącznik.
b)  datę urodzenia.
c)  do rąk własnych.
d)  dostawę do magazynu głównego.

7. ‘Request for samples’ jest prośbą o

a)  cennik.
b)  warunki dostawy.
c)  próbki.
d)  katalog.

8. ‘Subject line’ w angielskim liście handlowym oznacza

a)  treść listu.
b)  zwrot kończący list.
c)  główny paragraf listu.
d)  wiersz wskazujący na sprawę poruszoną w liście.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

9. Pytanie ‘What method have you used to fire people?’ z rozmowy o pracę dotyczy metody

a)  zatrudniania pracowników.
b)  zwalniania pracowników.
c)  szkolenia pracowników.
d)  wynagradzania pracowników.

10. Dobra odpowiedź na pytanie ’Why should we hire you’ zadane na rozmowie

kwalifikcyjnej to
a)  because I have no weaknesses.
b)  because of my good apperance.
c)  because of my experience and ability.
d)  because of my good sense of humor.

11. W mowie zależnej ‘today’ zmieni się na

a)  the previous day.
b)  the following day.
c)  that day.
d)  this day.

12. Zwrot “to meet a deadline” oznacza

a)  spotkać się w określonym miejscu.
b)  dotrzymać ostatecznego terminu.
c)  trzymać linię.
d)  dotrzymać limitu.

13. ‘Tailpiece’ jest elementem

a)  fortepianu.
b)  puzonu.
c)  skrzypiec.
d)  harfy.

14. Czasownikiem modalnym nie jest

a)  have.
b)  had better.
c)  ought to.
d)  will

15. Działanie matematyczne 2 + 2 = 4 w języku angielskim brzmi

a)  two times two equal four.
b)  two divided by two is four.
c)  two by two equals four.
d)  two and two is equal to four.

16. Z podanej tabeli można wyczytać, że

a)  należy zadzwonić do pani Bell o godz. 5.
b)  dzwoniła pani Bell o godz. 5.
c)  dzwoniła pani Bell, chce się spotkać o godz. 5 w pilnej sprawie.
d)  dzwoniła pani Bell, chce się spotkać w pilnej sprawie, zadzwoni ponownie o godz.5.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

17. Dokończ zdanie: ‘Mr Nowak suggests that new markets

a)  should take into account.’
b)  should be taken into account.’
c)  should being taken into account.’
d)  should be take into account.’

18. Zdanie: „The manager demands that the staff should accomplish the tasks by May”

w stronie biernej brzmi
a)  ‘The manager demands that the tasks should accomplished by May.’
b)  ‘The manager demands that the tasks should being accomplished by May.’
c)  ‘The manager demands that the tasks should be accomplished by May.’
d)  ‘The manager demands that the staff should be accomplished the tasks by May.’

19. ‘A management consulting position where research and writing abilities and auditing skills

will be used for arranging mergers and acquisitions for clients in Poland and overseas’ jest
przykładem
a)  skills.
b)  profile.
c)  objective.
d)  achievements.

20.

Only a well maintained and regulated piano will………. you to ………..the control of the
……….. you have come to expect . W podanym zdaniu prawidłowa koejność wyrazów to

achieve, action, allow.

b) allow, achive, action.
c)

action, achieve, allow

d) allow, action, achieve.

TELEPHONED

Mrs Bell

PLEASE RING

CALLED TO SEE
YOU

WILL CALL
AGAIN

P 5 o’clock

WANTS TO SEE YOU

URGENT

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko........................................................................................................................

Posługiwanie się językiem obcym zawodowym

Zakreśl poprawną odpowiedź

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem: