Drukowanie z aplikacji Integram ...

stycze

ń 2004

Wprowadza

EN 1008:2002, IDT

Zast

ępuje

PN-88/B-32250

Woda zarobowa do betonu
Specyfikacja pobierania próbek, badanie
i ocena
przydatno

ści wody zarobowej do

betonu, w tym
wody odzyskanej z procesów produkcji
betonu

Norma europejska EN 1008:2002 ma status Polskiej Normy

This national document is identical with EN 1008:2002
and is published with the permission of CEN;
rue de Stassart, 36; B-1050 Bruxelles, Belgium.

Niniejszy dokument krajowy jest identyczny z EN 1008:2002
i jest opublikowany za zgod

ą CEN;

rue de Stassart 36; B-1050 Bruxelles, Belgium.

nr ref. PN-EN 1008:2004

POLSKA NORMA

ICS 91.100.30

PN-EN 1008

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 1

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

Przedmowa krajowa

Niniejsza norma zosta

ła opracowana przez KT nr 274 ds. Betonu i zatwierdzona przez Prezesa PKN dnia 4

listopada 2003 r.

Jest t

łumaczeniem - bez jakichkolwiek zmian - angielskiej wersji normy europejskiej EN 1008:2002.

Niniejsza norma zast

ępuje PN-88/B-32250 Materiały budowlane - Woda do betonów i zapraw.

W zakresie tekstu normy europejskiej wprowadzono odsy

łacze krajowe oznaczone od

N1)

N3)

Norma zawiera za

łącznik informacyjny NA, którego treścią jest wykaz norm powołanych w treści normy

europejskiej i ich odpowiedników krajowych.

łącznik krajowy NA (informacyjny)

Odpowiedniki krajowe norm powo

łanych

ICS 91.100.30

Wersja polska

UWAGA - Orygina

ły norm, które nie mają odpowiednika krajowego, są dostępne w Ośrodku Informacji

Normalizacyjnej PKN.

Normy powo

łane w EN

Odpowiedniki krajowe

EN 196-1:1994

PN-EN 196-1:1996 Metody badania cementu - Oznaczanie wytrzyma

łości

EN 196-2:1994

PN-EN 196-2:1996 Metody badania cementu - Analiza chemiczna cementu

EN 196-3:1994

PN-EN 196-3:1996 Metody badania cementu - Oznaczanie czasów
wi

ązania i stałości objętości

EN 196-21:1989

PN-EN 196-21:1997 Metody badania cementu - Oznaczanie zawarto

ści

chlorków, dwutlenku w

ęgla i alkaliów w cemencie

EN 206-1:2000

PN-EN 206-1:2003 Beton - Cz

ęść 1: Wymagania, właściwości, produkcja i

zgodno

ść

EN 12390-2:2000

PN-EN 12390-2:2001 Badania betonu - Cz

ęść 2: Wykonywanie i

piel

ęgnacja próbek do badań wytrzymałościowych

EN 12390-3:2001

PN-EN 12390-3:2002 Badania betonu - Cz

ęść 3: Wytrzymałość na

ściskanie próbek do badania

EN ISO 9963-2:1995

PN-EN ISO 9963-2:2001 Jako

ść wody - Oznaczanie zasadowości - Część

2: Oznaczanie zasadowo

ści węglanowej

ISO 4316:1977

ISO 7890-1:1986

NORMA EUROPEJSKA
EUROPEAN STANDARD
NORME EUROPÉENNE
EUROPÄISCHE NORM

EN 1008

czerwiec 2002

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 2

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

Woda zarobowa do betonu - Specyfikacja pobierania próbek, badanie

i ocena przydatno

ści wody zarobowej do betonu, w tym wody

odzyskanej z procesów produkcji betonu

Niniejsza norma jest polsk

ą wersją normy europejskiej EN 1008:2002. Została ona przetłumaczona przez

Polski Komitet Normalizacyjny i ma ten sam status co wersje oficjalne.

Niniejsza norma europejska zosta

ła przyjęta przez CEN 4 marca 2002 r.

Zgodnie z Przepisami Wewn

ętrznymi CEN/CENELEC członkowie CEN są zobowiązani do nadania normie

europejskiej statusu normy krajowej bez wprowadzania jakichkolwiek zmian. Aktualne wykazy norm krajowych,
łącznie z ich danymi bibliograficznymi, można otrzymać w Centrum Zarządzania CEN lub w krajowych
jednostkach normalizacyjnych b

ędących członkami CEN.

Norma europejska zosta

ła opracowana w trzech oficjalnych wersjach językowych (angielskiej, francuskiej i

niemieckiej). Wersja w ka

żdym innym języku, przetłumaczona na odpowiedzialność danego członka CEN i

notyfikowana w Centrum Zarz

ądzania CEN, ma ten sam status co wersje oficjalne.

łonkami CEN są krajowe jednostki normalizacyjne następujących państw: Austrii, Belgii, Danii, Finlandii,

Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Islandii, Luksemburga, Malty, Niemiec, Norwegii, Portugalii,
Republiki Czeskiej, Szwajcarii, Szwecji, W

łoch i Zjednoczonego Królestwa.

CEN

Europejski Komitet Normalizacyjny

European Commitee for Standardization

Comité Européen de Normalisation

Europäisches Komitee für Normung

Centrum Zarz

ądzania: rue de Stassart, 36 B-1050 Brussels

nr ref. EN 1008:2002 E

Spis tre

ści

Przedmowa

Wprowadzenie

1 Zakres normy

2 Powo

łania normatywne

3 Klasyfikacja rodzajów wody
3.1 Woda pitna
3.2 Woda odzyskana z procesów produkcji betonu

Mixing water for concrete -
Specification for sampling, testing
and assessing the suitability of
water, including water recovered
from processes in the concrete
industry, as mixing water for
concrete

Eau de gâchage pour bétons -
Spécifications d'échantillonnage,
d'essais et d'évaluation de
l'aptitude

à l'emploi, y compris les

eaux des processus de l'industrie
du béton, telle que l'eau de
gâchage pour béton

Zugabewasser von Beton -
Festlegungen für die Probenahme,
Prüfung und Beurteilung der
Eignung von Wasser, einschließlich
bei der Betonherstellung
anfallendem Wasser, als
Zugabewasser für Beton

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 3

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

3.3 Woda ze

źródeł podziemnych

3.4 Naturalna woda powierzchniowa i woda ze

ścieków przemysłowych

3.5 Woda morska lub woda zasolona
3.6 Woda z kanalizacji

4 Wymagania
4.1 Postanowienia ogólne
4.2 Ocena wst

ępna

4.3 W

łaściwości chemiczne

4.4 Czas wi

ązania i wytrzymałość

5 Pobieranie próbek

6 Badanie
6.1 Metody badania
6.2 Cz

ęstotliwość badania

6.3 Ocena zgodno

ści

7 Sprawozdanie z badania

Za

łącznik A (normatywny) Wymagania dotyczące stosowania wody odzyskanej z procesów produkcji

betonu
A.1 Zakres za

łącznika

A.2 Terminy i definicje
A.2.1 Woda odzyskana z procesów produkcji betonu
A.2.2 Woda mieszana
A.2.3 Resztkowy beton i zaprawa
A.2.4 Odzyskane kruszywa
A.3 Ograniczenia w stosowaniu wody odzyskanej z procesów produkcji betonu
A.4 Wymagania
A.4.1 Postanowienia ogólne
A.4.2 Przechowywanie
A.4.3 Ujednorodnienie zawarto

ści materiału stałego w wodzie

A.4.4 Masa materia

łu stałego w odzyskanej wodzie

A.5 Kontrola
A.5.1 G

ęstość

A.5.2 Przydatno

ść

łącznik B (informacyjny) Schemat badania wody zarobowej do betonu

łącznik C (informacyjny) Zalecane metody badań

Bibliografia

Przedmowa

Niniejszy dokument EN 1008:2002 zosta

ł opracowany przez Komitet Techniczny CEN/TC 104 "Beton i wyroby

pokrewne"

N1)

, którego sekretariat jest prowadzony przez DIN.

Niniejsza norma europejska powinna uzyska

ć status normy krajowej, przez opublikowanie identycznego tekstu

lub uznanie, najpó

źniej do grudnia 2002 r., a normy krajowe sprzeczne z daną normą powinny być wycofane

najpó

źniej do grudnia 2002 r.

Niniejsza norma zosta

ła opracowana przez CEN/TC 104-WG 5 "Woda zarobowa do betonu".

łącznik A jest normatywny. Załączniki B i C są informacyjne.

Zgodnie z Przepisami Wewn

ętrznymi CEN/CENELEC do wprowadzenia niniejszej normy europejskiej są

zobowi

ązane krajowe jednostki normalizacyjne następujących państw: Austrii, Belgii, Danii, Finlandii, Francji,

Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Islandii, Luksemburga, Malty, Niemiec, Norwegii, Portugalii, Republiki
Czeskiej, Szwajcarii, Szwecji, W

łoch i Zjednoczonego Królestwa.

Wprowadzenie

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 4

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

Jako

ść wody zarobowej stosowanej do wytwarzania betonu może wpływać na czas wiązania, rozwój

wytrzyma

łości betonu i ochronę zbrojenia przed korozją.

Oceniaj

ąc przydatność wody o nieznanej jakości do wytwarzania betonu, zaleca się wzięcie pod uwagę

zarówno sk

ładu wody, jak i zastosowania wytwarzanego betonu.

1 Zakres normy

W niniejszej normie europejskiej podano wymagania dotycz

ące wody przydatnej do wytwarzania betonu

zgodnego z EN 206-1 i opisano metody oceny jej przydatno

ści.

2 Powo

łania normatywne

N2)

Do niniejszej normy wprowadzono, drog

ą datowanego lub niedatowanego powołania, postanowienia zawarte

w innych publikacjach. Te powo

łania normatywne znajdują się w odpowiednich miejscach w tekście normy, a

wykaz publikacji podano poni

żej. W przypadku powołań datowanych późniejsze zmiany lub nowelizacje

którejkolwiek z wymienionych publikacji maj

ą zastosowanie do niniejszej normy europejskiej tylko wówczas,

gdy zostan

ą wprowadzone do tej normy przez jej zmianę lub nowelizację. W przypadku powołań

niedatowanych stosuje si

ę ostatnie wydanie powołanej publikacji (łącznie ze zmianami).

EN 196-1, Methods of testing cement - Part 1: Determination of strength.

EN 196-2, Methods of testing cement - Part 2: Chemical analysis of cement.

EN 196-3, Methods of testing cement - Part 3: Determination of setting time and soundness.

EN 196-21, Methods of testing cement - Part 21: Determination of the chloride, carbon dioxide and alkali
content of cement.

EN 206-1:2000, Concrete - Part 1: Specification, performance, production and conformity.

EN 12390-2, Testing hardened concrete - Part 2: Making and curing specimens for strength tests.

EN 12390-3, Testing hardened concrete - Part 3: Compressive strength of test specimens.

EN ISO 9963-2, Water quality - Determination of alkalinity - Part 2: Determination of carbonate alkalinity (ISO
9963-2:1994).

ISO 4316, Surface active agents - Determination of pH of aqueous solutions - Potentiometric method.

ISO 7890-1, Water quality - Determination of nitrate - Part 1: 2,6-Dimethylphenol spectrometric method.

3 Klasyfikacja rodzajów wody

Przydatno

ść wody do wytwarzania betonu zależy na ogół od jej pochodzenia. Można rozróżnić następujące

rodzaje wody:

3.1 Woda pitna

Wod

ę tę uznaje się za przydatną do stosowania w betonie. Woda pitna nie wymaga badania.

3.2 Woda odzyskana z procesów produkcji betonu

Woda ta, zdefiniowana w A.2.1, b

ędzie zazwyczaj przydatna do stosowania w betonie, powinna jednak

spe

łniać wymagania podane w załączniku A.

3.3 Woda ze

źródeł podziemnych

Woda ta mo

że być przydatna do stosowania w betonie, jednakże powinna być badana.

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 5

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

3.4 Naturalna woda powierzchniowa i woda ze

ścieków przemysłowych

Woda ta mo

że być przydatna do stosowania w betonie, jednakże powinna być badana.

3.5 Woda morska lub woda zasolona

Woda ta mo

że być stosowana do betonów niezbrojonych i nie zawierających innych elementów metalowych,

natomiast jest zasadniczo nieodpowiednia do wytwarzania betonu zbrojonego i betonu spr

ężanego.

W przypadku betonu zawieraj

ącego stalowe zbrojenie lub elementy metalowe decydującym czynnikiem jest

dopuszczalna ca

łkowita zawartość chlorków w betonie.

3.6 Woda z kanalizacji

Woda ta nie nadaje si

ę do stosowania w betonie.

4 Wymagania

4.1 Postanowienia ogólne

Woda przeznaczona do stosowania w betonie powinna spe

łniać wymagania zawarte w 4.2, 4.3.1, 4.3.2 i 4.3.3.

Woda powinna tak

że spełniać albo wymagania chemiczne zawarte w 4.3.4, albo wymagania dotyczące czasu

ązania i wytrzymałości na ściskanie zawarte w 4.4.

Woda dostarczana jako woda pitna jest uwa

żana za zgodną z wymaganiami według niniejszej normy.

śli wody należy mieszać (patrz A.2.2), stosuje się wymagania dotyczące wody mieszanej.

UWAGA Woda zgodna z dyrektyw

ą europejską 98/83/WE jest wodą pitną i jako taka jest uważana za

odpowiedni

ą do stosowania w betonie.

4.2 Ocena wst

ępna

Woda powinna by

ć badana zgodnie z procedurami podanymi w tablicy 1. Woda niespełniająca jednego

wymagania lub wi

ększej liczby wymagań zawartych w tablicy 1 może być stosowana jedynie w przypadku, gdy

żna wykazać jej przydatność do stosowania w betonie zgodnie z 4.4.

Tablica 1 - Wymagania i procedury badania dotycz

ące wstępnej oceny wody zarobowej

Wymaganie

Procedura

badania

1 Oleje i t

łuszcze

Nie wi

ęcej niż widoczne ślady.

6.1.1

2 Detergenty

Ewentualna piana powinna zanika

ć w ciągu 2 minut.

6.1.1

3 Barwa

Woda nie pochodz

ąca ze źródeł sklasyfikowanych w 3.2: barwa

powinna by

ć oceniona jakościowo jako bladożółta lub jaśniejsza.

6.1.1

4 Zawiesiny

Woda ze

źródeł sklasyfikowanych w 3.2.

A.4

Woda z innych

źródeł:

Nie wi

ęcej niż 4 ml osadu.

6.1.1

5 Zapach

Woda ze

źródeł sklasyfikowanych w 3.2.

Bez zapachu, z wyj

ątkiem zapachu dopuszczalnego w przypadku

wody pitnej i lekkiego zapachu cementu oraz w przypadku
zawarto

ści w wodzie żużla wielkopiecowego, lekki zapach

siarkowodoru.

6.1.1

Woda z innych

źródeł. Bez zapachu, z wyjątkiem zapachu

dopuszczalnego w przypadku wody pitnej. Bez zapachu
siarkowodoru po dodaniu kwasu chlorowodorowego.

6 Kwasy

≥

6.1.1

7 Substancje humusowe Po dodaniu NaOH barwa powinna by

ć jakościowo oceniona jako

6.1.2

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 6

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

4.3 W

łaściwości chemiczne

4.3.1 Chlorki

Zawarto

ść chlorków w wodzie, badana zgodnie z 6.1.3 i wyrażona jako Cl

, nie powinna przekracza

poziomów podanych w tablicy 2, chyba

że można wykazać, że zawartość chlorków w betonie nie przekroczy

maksymalnej warto

ści dla wybranej klasy z EN 206-1:2000, p. 5.2.7

Tablica 2 - Maksymalna zawarto

ść chlorków w wodzie zarobowej

4.3.2 Siarczany

Zawarto

ść siarczanów w wodzie, badana zgodnie z 6.1.3 i wyrażona jako SO

, nie powinna przekracza

2000 mg/l.

4.3.3 Alkalia

Je

żeli przewiduje się zastosowanie w betonie kruszyw reaktywnych wobec alkaliów, należy sprawdzić

zawarto

ść alkaliów w wodzie zgodnie z 6.1.3. Równoważna zawartość tlenku sodu w wodzie normalnie nie

powinna przekracza

ć 1500 mg/l. W przypadku przekroczenia tej zawartości, woda może być stosowana

jedynie wtedy, gdy mo

żna będzie wykazać, że zostały podjęte działania zapobiegające szkodliwej reakcji

krzemionki z alkaliami.

UWAGA Patrz raport CEN CR 1901 "Regional specifications and recommendations for the avoidance of
damaging alkali silica reactions in concrete".

4.3.4 Szkodliwe zanieczyszczenia

W pierwszej kolejno

ści przeprowadza się badania jakościowe dotyczące występowania cukrów, fosforanów,

azotanów, o

łowiu i cynku. Jeśli badania jakościowe dadzą wynik pozytywny, należy albo wykonać oznaczania

ilo

ściowe substancji, których to dotyczy, albo przeprowadzić badania czasu wiązania i wytrzymałości na

ściskanie.

Je

śli zostanie wykonana analiza chemiczna, woda powinna spełniać wymagania podane w tablicy 3.

Tablica 3 - Wymagania dotycz

ące szkodliwych zanieczyszczeń

żółtawobrązowa lub jaśniejsza.

Przeznaczenie

Maksymalna

zawarto

ść chlorków
mg/l

Procedura

badania

Beton spr

ężany lub zaczyn iniekcyjny do kanałów kablowych

500

6.1.3

Beton zawieraj

ący zbrojenie lub elementy metalowe

1000

Beton niezawieraj

ący zbrojenia ani elementów metalowych

4500

Substancja

Maksymalna zawarto

ść (mg/l)

Procedura badania

Cukry

100

6.1.3

Fosforany; wyra

żone jako P

100

Azotany; wyra

żone jako NO

500

łów; wyrażony jako Pb

100

Cynk; wyra

żony jako Zn

100

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 7

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

4.4 Czas wi

ązania i wytrzymałość

Czas pocz

ątku wiązania, wyznaczony na próbkach wykonanych z użyciem badanej wody podczas badania

przeprowadzonego zgodnie z 6.1.4, nie powinien by

ć krótszy niż 1 godzina i nie powinien różnić się o więcej

ż 25 % od czasu początku wiązania próbek wykonanych z użyciem wody destylowanej lub dejonizowanej.

Czas ko

ńca wiązania nie powinien być dłuższy niż 12 godzin i nie powinien różnić się o więcej niż 25 % od

czasu ko

ńca wiązania próbek wykonanych z użyciem wody destylowanej lub dejonizowanej.

Średnia wytrzymałość na ściskanie po 7 dniach próbek betonu lub zaprawy, przygotowanych z użyciem
badanej wody, powinna wynosi

ć co najmniej 90 % średniej wytrzymałości na ściskanie odpowiednich próbek

przygotowanych z u

życiem wody destylowanej lub dejonizowanej.

5 Pobieranie próbek

Nale

ży pobrać próbkę wody o objętości nie mniejszej niż 5 litrów. Próbka powinna być prawidłowo

zidentyfikowana i reprezentatywna dla wody przeznaczonej do u

życia, z uwzględnieniem możliwych skutków

okresowej zmienno

ści.

Próbk

ę należy przechowywać w czystym i zamkniętym pojemniku. Pojemnik należy przed napełnieniem

wyp

łukać używając do tego pobieranej wody.

Wod

ę należy zbadać w ciągu 2 tygodni od pobrania próbki.

6 Badanie

6.1 Metody badania

6.1.1 Ocena wst

ępna

Niewielk

ą część próbki po pobraniu należy, tak szybko jak to możliwe, poddać ocenie ze względu na oleje i

łuszcze, detergenty, barwę, zawiesiny, zapach i substancje humusowe.

Substancje mog

ące występować w postaci osadu przeprowadzić w postać zawiesiny przez wstrząsanie

próbk

ą. Próbkę o objętości 80 ml umieścić w cylindrze pomiarowym o pojemności 100 ml i po zamknięciu

odpowiednim korkiem wstrz

ąsać energicznie przez 30 sekund. Sprawdzić obecność zapachu innego niż

zapach czystej wody. W przypadku w

ątpliwości co do zapachu, zbadać wodę ze względu na poziom zapachu

zgodnie z krajowymi przepisami dotycz

ącymi wody pitnej. Poziom zapachu powinien być niższy niż

maksymalny poziom dopuszczalny dla wody pitnej. Obserwowa

ć, czy na powierzchni nie tworzy się piana.

Nast

ępnie cylinder odstawić na 30 min w miejscu nienarażonym na drgania. Po 2 minutach sprawdzić, czy

utrzymuje si

ę piana oraz czy występują oznaki obecności olejów i tłuszczów. Po 30 minutach zanotować

obj

ętość stałego osadu i barwę wody. Następnie zmierzyć pH za pomocą papierka wskaźnikowego lub

pehametru. Po dodaniu 0,5 ml kwasu chlorowodorowego zamiesza

ć i sprawdzić zapach lub zbadać obecność

siarkowodoru.

6.1.2 Substancje humusowe

Próbk

ę o objętości 5 ml umieścić w probówce. Temperaturę próbki doprowadzić do poziomu pomiędzy 15 °C a

25 °C przez przechowywanie jej w pomieszczeniu. Nast

ępnie dodać 5 ml 3 % roztworu wodorotlenku sodu,

wstrz

ąsnąć probówką i odstawić na 1 godzinę. Zaobserwować barwę próbki.

6.1.3 Badania chemiczne

Nast

ępujące metody badań zawierają opisy powołanych procedur dotyczących wymienionych badań

chemicznych. Je

śli stosowane są inne metody, konieczne jest wykazanie, że dają one wyniki równoważne

wynikom uzyskanym z zastosowaniem metod powo

łanych. W przypadkach wątpliwych, należy stosować tylko

procedury powo

łane:

Chlorki

Odpowiednie fragmenty EN 196-21

Siarczany

Odpowiednie fragmenty EN 196-2

Alkalia

Odpowiednie fragmenty EN 196-21

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 8

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

6.1.4 Czas wi

ązania i wytrzymałość

Nale

ży stosować następujące metody badań:

W celu oznaczania wytrzyma

łości należy wykonać, z użyciem badanej wody, i zbadać trzy próbki zaprawy lub

betonu. Wyniki bada

ń należy porównać z wynikami badań przeprowadzonych na podobnych próbkach

wykonanych z u

życiem wody destylowanej lub dejonizowanej.

6.2 Cz

ęstotliwość badania

Stosuje si

ę następujące częstotliwości badania wody:

Woda pitna

Woda odzyskana z procesów produkcji betonu (zdefiniowana w A.2.1)

Woda ze

źródeł podziemnych, naturalna woda powierzchniowa i woda ze ścieków przemysłowych

Woda morska lub woda zasolona

6.3 Ocena zgodno

ści

Wymagania zawarte w niniejszej normie s

ą wyrażone w wartościach bezwzględnych. W celu zachowania

zgodno

ści woda zarobowa powinna spełniać wymagania podane w rozdziale 4.

7 Sprawozdanie z badania

Sprawozdanie z badania powinno zawiera

ć następujące informacje:

a) opis rodzaju i pochodzenia wody;

b) miejsce pobierania próbki;

c) czas i dat

ę pobierania próbki;

d) nazw

ę laboratorium i nazwisko osoby odpowiedzialnej za badanie;

e) dat

ę badania;

Cukry

Zgodnie z normami krajowymi.

Fosforany

Zgodnie z normami krajowymi.

Azotany

ISO 7890-1

łów

Zgodnie z normami krajowymi.

Cynk

Zgodnie z normami krajowymi.

Czas wi

ązania zaczynu

EN 196-3

Wytrzyma

łość zaprawy na beleczkach

EN 196-1

Przygotowanie próbek do badania betonu

EN 12390-2

Badanie próbek betonu

EN 12390-3

nie bada si

ę;

badanie zgodnie z za

łącznikiem A;

badanie przed pierwszym u

życiem i następnie co miesiąc, aż do czasu ustalenia zmienności składu

wody. Nast

ępnie można zastosować mniejszą częstotliwość badania;

badanie przed pierwszym u

życiem i następnie raz na rok i jeśli to konieczne.

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 9

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

f) wyniki bada

ń i ich porównanie z wymaganiami według niniejszej normy.

łącznik A

(normatywny)

Wymagania dotycz

ące stosowania wody odzyskanej z procesów

produkcji betonu

A.1 Zakres za

łącznika

Woda, odzyskana z procesów produkcji betonu, u

żywana jako woda zarobowa samodzielnie lub w połączeniu

z inn

ą wodą.

A.2 Terminy i definicje

A.2.1 Woda odzyskana z procesów produkcji betonu

Woda odzyskana z procesów produkcji betonu obejmuje:

Woda mo

że być pobierana ze:

UWAGA Woda odzyskana z procesów produkcji betonu zawiera ró

żne stężenia bardzo drobnych

ąstek, których wymiar jest zasadniczo mniejszy niż 0,25 mm.

A.2.2 Woda mieszana

Woda mieszana jest to mieszanina wody odzyskanej z procesów produkcji betonu i wody z niektórych innych
źródeł.

A.2.3 Resztkowy beton i zaprawa

Resztkowy beton jest to

świeża mieszanka pozostała po układaniu lub wypłukana z betoniarki podczas jej

czyszczenia w wytwórni betonu. Resztkowy beton obejmuje tak

że mieszankę odzyskaną podczas czyszczenia

samochodów do transportu mieszanki oraz pomp.

Resztkowa zaprawa mo

że być traktowana w ten sam sposób co resztkowy beton.

A.2.4 Odzyskane kruszywa

Odzyskane kruszywa s

ą to kruszywa odzyskane z procesów recyklingu.

UWAGA Odzyskiwane kruszywa mog

ą być stosowane zgodnie z EN 206-1:2000, p. 5.2.3.3.

A.3 Ograniczenia w stosowaniu wody odzyskanej z procesów produkcji

wod

ę, która była częścią niewykorzystanej mieszanki;

wod

ę użyta, do czyszczenia wnętrza betoniarek stacjonarnych, samochodowych i pomp do mieszanek

betonowych;

wod

ę użytą do cięcia, szlifowania i obróbki strumieniowej powierzchni betonu;

wod

ę odzyskaną z mieszanki betonowej podczas jej wytwarzania.

zbiorników zaopatrzonych w odpowiednie wyposa

żenie umożliwiające równomierne rozprowadzenie

ęści stałych w wodzie;

zbiorników sedymentacyjnych lub podobnych instalacji, pod warunkiem,

że woda pozostaje w zbiorniku

przez czas wystarczaj

ąco długi, aby nastąpiło zadowalające osadzenie się części stałych.

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 10

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

betonu

Woda odzyskana z procesów produkcji betonu lub woda mieszana mo

że być stosowana jako woda zarobowa

do betonu ze zbrojeniem lub bez zbrojenia oraz do betonu zawieraj

ącego elementy metalowe, a także do

betonu spr

ężonego, pod warunkiem że spełnione są następujące wymagania:

W przypadku niektórych procesów produkcyjnych mo

żliwe jest użycie wody z większą zawartością materiału

sta

łego, pod warunkiem że można wykazać uzyskanie zadowalających właściwości betonu.

A.4 Wymagania

A.4.1 Postanowienia ogólne

Woda odzyskana z procesów produkcji betonu lub woda mieszana stosowana do betonu, powinna spe

łniać

wymagania okre

ślone w rozdziale 4 oraz wymagania podane niżej.

A.4.2 Przechowywanie

Przechowywana woda powinna by

ć odpowiednio zabezpieczona przed zanieczyszczeniem.

A.4.3 Ujednorodnienie zawarto

ści materiału stałego w wodzie

W przypadku wody o g

ęstości większej niż 1,01 kg/l należy przedsięwziąć odpowiednie środki w celu

zapewnienia jednorodno

ści zawiesiny materiału stałego w odzyskanej wodzie

W przypadku wody o g

ęstości równej 1,01 kg/l lub mniejszej można założyć, że zawiera ona pomijalne ilości

materia

łu stałego.

A.4.4 Masa materia

łu stałego w odzyskanej wodzie

Masa materia

łu stałego zawartego w odzyskanej wodzie powinna być oceniana według gęstości wody na

podstawie tablicy A.1. Ilo

ści materiału stałego i wody powinny być wzięte pod uwagę przy projektowaniu

betonu.

Tablica A.1 - Materia

ł stały w wodzie

1) Dodatkowa masa materia

łu stałego w betonie wynikająca z użycia wody odzyskanej z procesów

produkcji betonu powinna by

ć mniejsza niż 1 % (m/m) całkowitej masy kruszywa zawartego w

betonie.

2) Je

śli istnieją specjalne wymagania dotyczące produkowanego betonu, powinien być uwzględniony

żliwy wpływ zastosowania tego rodzaju wody, np. w betonie architektonicznym, betonie

spr

ężonym, betonie napowietrzonym, betonie narażonym na działanie agresywnego środowiska itp.

3) Ilo

ść zużywanej odzyskanej wody powinna być rozłożona tak równomiernie, jak to możliwe w ciągu

dziennej produkcji.

ęstość wody

(kg/l)

Masa materia

łu stałego (kg/l)

Zawarto

ść wody zarobowej (l/l)

1,02

0,038

0,982

1,03

0,057

0,973

1,04

0,076

0,964

1,05

0,095

0,955

1,06

0,115

0,945

1,07

0,134

0,936

1,08

0,153

0,927

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 11

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

W celu oszacowania zawarto

ści materiału stałego w wodzie, w obliczeniach przyjęto gęstość cząstek stałych

równ

ą 2,1 kg/l. Jeśli stwierdza się inne gęstości, wartości podane w tablicy mogą być przeliczone według

nast

ępującego wzoru:

w którym:

W

masa materia

łu stałego zawartego w wodzie, (w kg/l);

ęstość wody, (w kg/l);

ęstość cząstek materiału stałego, (w kg/l).

A.5 Kontrola

A.5.1 G

ęstość

ęstość wody odzyskanej z procesów produkcji betonu lub wody mieszanej należy oznaczać na

ujednorodnionych próbkach pobranych ze zbiornika z wod

ą.

W przypadku stosowania do produkcji betonu tego rodzaju wody jej g

ęstość należy oznaczać co najmniej raz

dziennie, w czasie kiedy spodziewana jest najwi

ększa gęstość, chyba że w księdze jakości producenta są

ustalone inne procedury monitorowania g

ęstości.

żna stosować urządzenia automatyczne; w takim przypadku w księdze jakości producenta powinien być

opis sposobu ich stosowania i wzorcowania.

A.5.2 Przydatno

ść

Przydatno

ść wody odzyskanej z procesów produkcji betonu lub wody ze źródeł mieszanych powinna być

oznaczana zgodnie z rozdzia

łem 4.

łącznik B

(informacyjny)

Schemat badania wody zarobowej do betonu

UWAGA Niniejszy schemat badania jest pomy

ślany jedynie jako sugestia dotycząca praktycznego

sposobu badania próbek wody. Postanowienia zawarte w normie maj

ą zawsze priorytet.

1,09

0,172

0,918

1,10

0,191

0,909

1,11

0,210

0,900

1,12

0,229

0,891

1,13

0,248

0,882

1,14

0,267

0,873

1,15

0,286

0,864

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 12

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

Rodzaje wody

Akceptuj wod

←

tak

Woda pitna

Odrzu

ć wodę

←

tak

Woda z kanalizacji

Patrz za

łącznik A

←

tak

Woda odzyskana z procesów produkcji

betonu lub woda mieszana

Przejd

ź do 6

←

tak

Woda ze

źródeł podziemnych

Naturalna woda powierzchniowa i
woda ze

ścieków przemysłowych

Patrz tak

że rozdział 4

Stosowa

ć tylko do

betonu niezbrojonego
lub bez
elementów
metalowych

←

tak

Woda morska lub woda zasolona

Ocena wst

ępna

Przejd

ź do 28 lub odrzuć

wod

←

tak

Oleje i t

łuszcze: widoczne ślady

Dotyczy pozycji od 6 do
12, patrz tak

że tablica

Przejd

ź do 28 lub odrzuć

wod

←

tak

Detergenty: trwa

ła piana

Przejd

ź do 28 lub odrzuć

wod

←

tak

Barwa: ciemniejsza ni

ż jasnożółta

Przejd

ź do 28 lub odrzuć

wod

←

tak

Zawiesiny: > 4 ml

Przejd

ź do 28 lub odrzuć

wod

←

tak

Zapach: Silny zapach inny ni

ż zapach

wody pitnej

śli występuje żużel,

patrz tablica 1, wiersz 5

Przejd

ź do 28 lub odrzuć

wod

←

tak

Kwasy: pH < 4

Przejd

ź do 28 lub odrzuć

wod

←

tak

Substancje humusowe: barwa

ciemniejsza ni

ż żółtawobrązowa

Badania chemiczne

Badanie zgodnie z 4.3

ączenie: Stosować filtr membranowy 0,45

m, a przes

ącz stosować do późniejszych badań).

Akceptuj wod

←

tak

Zawarto

ść rozpuszczonych soli < 100

mg/l

Odrzu

ć wodę, chyba że

nie jest przekroczony
maksymalny dopuszczalny
poziom chlorków w
betonie

←

tak

Zawarto

ść chlorków przekracza poziomy

podane w tablicy 2.

Woda mo

że być

stosowana, je

śli

żna wykazać, że

zawarto

ść chlorków w

betonie nie
przekroczy
maksymalnej warto

ści

dla danej klasy
wybranej z EN 206-
1:2000, p. 5.2.7.

Odrzu

ć wodę

←

tak

Zawarto

ść siarczanów > 2000 mg/l

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 13

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

Akceptuj wod

ę, chyba że

w betonie b

ędzie używane

kruszywo reaktywne w
stosunku do alkaliów

←

tak

Równowa

żna zawartość tlenku sodu w

wodzie przekracza 1500 mg/l

śli niniejsza wartość

jest przekroczona i
stosowane b

ędzie

kruszywo reaktywne,
woda mo

że być

stosowana tylko, je

śli

zostan

przedsi

ęwzięte

odpowiednie dzia

łania

dla zapobie

żenia

szkodliwym reakcjom
alkalicznym kruszywa.
Patrz raport CEN CR
1901.

Akceptuj wod

←

tak

Zawarto

ść rozpuszczonych soli

- NaCI

≤

100 mg/l

Zawarto

ść NaCI

oblicza si

przyjmuj

ąc, że Cl w

wodzie jest obecny w
postaci NaCI

Akceptuj wod

←

tak

Zawarto

ść rozpuszczonych soli

- NaCl - Na

≤

100mg/l

Akceptuj wod

←

tak

Zawarto

ść rozpuszczonych soli

- NaCl - Na

- Na

≤

100 mg/l

Zawarto

ść Na

oblicza si

przyjmuj

ąc, że

siarczany i w

ęglany

wyst

ępują w postaci

soli sodu

Szkodliwe zanieczyszczenia

Przejd

ź do 28

←

a) Oznacza

ć wpływ na czas wiązania i

wytrzyma

łość

lub

Wykona

ć ilościową analizę chemiczną.

→

Przejd

ź do 20

Badania jako

ściowe:

- cukrów
- fosforanów
- azotanów
- o

łowiu

- cynku

Akceptuj wod

←

tak

Wynik bada

ń jakościowych spełniający

wymagania

Przejd

ź do 28

←

Oznacza

ć wpływ na czas wiązania i

wytrzyma

łość

lub

c) Wykona

ć ilościową analizę chemiczną.

→

Przejd

ź do 22

Odrzu

ć wodę

←

tak

Cukry > 100 mg/l

Odrzu

ć wodę

←

tak

Fosforany (wyra

żone jako P

) > 100

mg/l

Odrzu

ć wodę

←

tak

Azotany (wyra

żone jako NO

) > 500

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 14

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

łącznik C

(informacyjny)

Zalecane metody bada

żna stosować następujące metody badań nie wskazane w opisach badań lub w normach powołanych w

rozdziale 2:

Bibliografia

N3)

[1] 75/440/EEC, European directive "Quality of surface water for production of potable water".

mg/l

Odrzu

ć wodę

←

tak

łów (wyrażony jako Pb

) > 100 mg/l

Odrzu

ć wodę

←

tak

Cynk (wyra

żony jako Zn

) > 100 mg/l

Akceptuj wod

←

tak

Badania ilo

ściowe wykazują, że

zanieczyszczenia pozostaj

ą poniżej

poziomu podanego w tablicy 3

Czas wi

ązania i wytrzymałość

Odrzu

ć wodę

←

tak

Czasy wi

ązania nie spełniają wymagań

zawartych w 4.4

nie

→

Przejd

ź do 29

Odrzu

ć wodę

←

tak

Wytrzyma

łość nie spełnia wymagań

zawartych w 4.4

nie

→

Przejd

ź do 30

śli badana próbka nie spełnia

wymaga

ń zawartych w pozycjach od 6

do 12, przejdź do Badań chemicznych i

wykonaj badania wskazane w pozycjach

od 13 do 19.

Akceptuj wodę.

ISO 4316

ęglany i dwuwęglany

Na i K

ISO 9963-2
ISO 9964

Cukry
Jako

ściowo (orientacyjnie)

Ilo

ściowo

Metoda Mullischa/

-naftol

Stosowa

ć przyjęte metody krajowe

Cynk jako Zn

Jako

ściowo (orientacyjnie)

Ilo

ściowo

Reakcja barwna z u

życiem rodanortęcianu amonowego

Stosowa

ć przyjęte metody krajowe

łów jako Pb

Jako

ściowo (orientacyjnie)

Ilo

ściowo

Stosowa

ć przyjęte metody krajowe

Stosowa

ć przyjęte metody krajowe

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 15

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com

[2] 98/83/EC, European directive: "On the quality of water intended for human consumption".

[3] CEN Report CR 1901, "Regional specifications and recommendations for the avoidance of damaging
alkali silica reactions in concrete".

EN 197-1, Cement - Part 1: Composition, specifications and conformity criteria for common cements.

EN 12350-1, Testing fresh concrete - Part 1: Sampling.

EN ISO 7887, Water quality - Examination and determination of colour (ISO 7887:1994).

ISO 6878, Water quality - Spectrometric determination of phosphorus using ammonium molybdate.

ISO 9280, Water quality - Determination of sulphate - Gravimetric method using barium chloride.

ISO 9297, Water quality - Determination of chloride - Silver nitrate titration with chromate indicator (Mohr's
method).

ISO 9964-1, Water quality - Determination of sodium and potassium - Part 1: Determination of sodium by
atomic absorption spectrometry.

ISO 9964-2, Water quality - Determination of sodium and potassium - Part 2: Determination of potassium by
atomic absorption spectrometry.

ISO 9964-3, Water quality - Determination of sodium and potassium - Part 3: Determination of sodium and
potassium by flame emission spectrometry.

ISO 10530, Water quality - Determination of dissolved sulphide - Photometric method using methylene blue.

N1)

Odsy

łacz krajowy: Odpowiednia nazwa w języku angielskim - Concrete and related products.

N2)

Odsy

łacz krajowy: Patrz załącznik krajowy NA.

N3)

Odsy

łacz krajowy: Dokumenty powołane w celu informacyjnym; oryginały norm europejskich i

ędzynarodowych są dostępne w Ośrodku Informacji Normalizacyjnej PKN.

Wydrukowano z programu Integram 2.0

Strona 16

PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version

http://www.pdffactory.com