Microsoft PowerPoint - Prezentacja1

LITERATURA

W.Bie

, Zarz

dzanie finansami przedsi

biorstwa, DIFIN Warszawa 2002 i

dalsze

A.Jaruga, W.A.Nowak, A.Szychta, Rachunkowo

ść

zarz

dcza. Koncepcje i

zastosowania,

Społeczna

sza

Szkoła

Przedsi

biorczo

Zarz

dzania, Łód

2001

S.Sojak, Rachunkowo

ść

zarz

dcza, Dom Organizatora Toru

2003

Klasyfikacja i rachunek kosztów

Klasyfikacja i rachunek koszt

DEFINICJA KOSZT

Wed

ug ustawy o rachunkowo

koszty to uprawdopodobnione

zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzy

ci ekonomicznych,

rych warto

ść

na wiarygodnie okre

Wyst

puj

one w formie zmniejszenia warto

ci aktywów albo zwi

kszenia

warto

ci zobowi

i rezerw, które spowoduj

zmniejszenie kapitału własnego

albo zwi

kszenie jego niedoboru inaczej ni

przez wycofanie

rodków przez

wła

cicieli lub udziałowców.

Koszty oznaczaj

wyra

one w mierniku warto

ciowym celowe zu

ycie czynników

produkcji (materiałów, energii, rzeczowych składników maj

tku, usług obcych,

pracy), zwi

zane z normaln

działalno

przedsi

biorstwa, tj. zakupem,

produkcj

, sprzeda

żą

, zarz

dem.

KRYTERIA KLASYFIKACJI KOSZT

(wed

ug celu)

1) dla celów sprawozdawczych

2) dla celów decyzyjnych

3) dla celów kontrolnych

KRYTERIA KLASYFIKACJI KOSZT

(dla cel

w sprawozdawczych)

1) układ kosztów rodzajowych – jakie koszty poniesiono?

2) funkcjonalny (podmiotowy) układ kosztów – gdzie koszty poniesiono? (w jakiej

fazie procesu, w jakiej komórce organizacyjnej?)

3) kalkulacyjny (przedmiotowy) układ kosztów – na co poniesiono koszty? (wyrób,

usługa)

AD RODZAJOWY KOSZT

(jedyny obligatoryjny dla firm prowadz

cych ksi

gi rachunkowe)

1) amortyzacja

2) zu

ycie materiałów i energii

3) usługi obce

4) podatki i opłaty

5) wynagrodzenia

wiadczenia na rzecz pracowników

7) pozostałe koszty rodzajowe

AD FUNKCJONALNY KOSZT

(wed

ug funkcji gospodarczych)

1) koszty fazy zakupu

2) koszty fazy produkcji

3) koszty fazy sprzeda

4) koszty ogólnego zarz

AD KALKULACYJNY KOSZT

(celem jest kalkulacja kosztu jednostkowego wyrobu)

1) koszty bezpo

rednie

−

materiały

−

robocizna

−

pozostałe koszty bezpo

rednie

2) koszty po

rednie (wydziałowe)

---------------------------------------------

3) techniczny koszt wytworzenia
4) koszty ogólnego zarz

---------------------------------------------

5) fabryczny (zakładowy) koszt wytworzenia
6) koszt sprzeda

---------------------------------------------

7) koszt własny sprzeda

STRUKTURA KOSZT

W W RACHUNKU KALKULACYJNYM

Koszty sprzeda

Koszty nie
produkcyjne

Koszty ogólnego zarz

Koszty
wydzia

owe

zmienne

sta

Koszty po

rednie

Koszty przerobu

ace

bezpo

rednie,

inne koszty
bezpo

rednie

Koszt produktów
sprzedanych
(koszt w

asny

sprzeda

Koszt
wytworzenia
(techniczny koszt
wytworzenia)
Koszty
produkcyjne

Koszty
materia

owe

materia

bezpo

rednie,

koszty zakupu
materia

ów

Koszty
bezpo

rednie

KRYTERIA KLASYFIKACYJNE KOSZT

W DLA CEL

W DECYZYJNYCH

1) sposób zachowania si

kosztów (i przychodów) w zale

ci od wielko

produkcji – koszty całkowite, koszty stałe i koszty zmienne

2) koszty relewantne (istotne) i nierelewantne (nieistotne) dla danej decyzji

3) tzw. koszty utracone (utopione, nie do odzyskania)

4) tzw. koszty utraconych mo

liwo

5) koszty i przychody kra

cowe

KOSZTY W ZALE

OD WIELKO

CI PRODUKCJI

++++

====

gdzie:
Kc – koszty całkowite produkcji
Ks – koszty stałe
Kz – koszty zmienne

KOSZTY STA

Koszty stałe to koszty, które nie zale

żą

od wielko

ci produkcji, np. czynsz

dzier

awny, amortyzacja, wynagrodzenia zarz

du.

Koszty stałe jednostkowe malej

wraz ze wzrostem produkcji.

Gdy firma wykorzystuje w 100% moce produkcyjne koszty jednostkowe stałe s

najni

sze - tzw. koszty stałe u

yteczne.

Gdy firma nie wykorzystuje 100% mocy wytwórczych koszty stałe dziel

koszty stałe u

yteczne oraz koszty stałe puste (nieu

yteczne).

KOSZTY STA

E CA

KOWITE I JEDNOSTKOWE

Koszty stałe całkowite

Koszty stałe jednostkowe

Koszty całkowite

Wielko

ść

produkcji

Koszty jednostkowe

Wielko

ść

produkcji

KOSZTY STA

E U

YTECZNE I PUSTE

Koszty stałe całkowite

Wielko

ść

produkcji

koszty stałe

yteczne

koszty stałe

puste

WZROST KOSZT

W STA

YCH

Koszty stałe całkowite

Wielko

ść

produkcji

KOSZTY ZMIENNE

Koszty zmienne to koszty, które zale

żą

od wielko

ci produkcji. S

3 rodzaje

kosztów zmiennych pod wzgl

dem zmienno

ci:

1) proporcjonalne – wzrastaj

w tym samym tempie, co produkcja (np.

materiały, płace akordowe)

2) progresywne – wzrastaj

szybciej ni

wzrost produkcji (np. wynagrodzenia w

akordzie progresywnym)

3) degresywne – rosn

wolniej ni

wzrost produkcji (np. płace w akordzie

degresywnym)

KOSZTY ZMIENNE PROPORCJONALNE

Koszty zmienne całkowite

Koszty zmienne jednostkowe

Koszty całkowite

Wielko

ść

produkcji

Koszty jednostkowe

Wielko

ść

produkcji

KOSZTY ZMIENNE PROGRESYWNE

Koszty zmienne całkowite

Koszty zmienne jednostkowe

Koszty całkowite

Wielko

ść

produkcji

Koszty jednostkowe

Wielko

ść

produkcji

KOSZTY ZMIENNE DEGRESYWNE

Koszty zmienne całkowite

Koszty zmienne jednostkowe

Koszty całkowite

Wielko

ść

produkcji

Koszty jednostkowe

Wielko

ść

produkcji

KOSZTY RELEWANTNE

Koszty relewantne to koszty, które s

ne z punktu widzenia podejmowanych

decyzji (s

ró

ne w ró

nych wariantach decyzyjnych)

Dwie cechy kosztów relewantnych:

1) s

to koszty przyszłe (bo decyzje dotycz

przyszło

ci)

2) s

ró

nic

pomi

dzy dwiema alternatywnymi decyzjami

KOSZTY UTRACONE

Koszty utracone, to koszty które s

efektem decyzji mened

erskich podj

tych w

przeszło

ci, i na które obecnie nie mamy wpływu:

−

np. koszty nadmiernych zapasów

−

np. warto

ść

netto maszyny produkcyjnej

KOSZTY UTRACONYCH MO

LIWO

nimi utracone dochody z powodu podj

cia jakiej

decyzji (zaniechanie

jakiego

działania na rzecz innego), np. rezygnujemy z produkcji wyrobu A na

rzecz wyrobu B (dochody z produkcji wyrobu A b

kosztem utraconych

liwo

ci.

KOSZTY I PRZYCHODY KRA

COWE

Koszty kra

cowe to koszty wytworzenia dodatkowej jednostki produkcji.

Przychody kra

cowe to przychody uzyskane ze sprzeda

y dodatkowej jednostki

produkcji.

Znajomo

ść

kosztów i przychodów kra

cowych potrzebna jest do ustalenia

optymalnego poziomu produkcji.

KRYTERIA KLASYFIKACYJNE KOSZT

W DLA CEL

W KONTROLNYCH

dwa podziały kosztów dla celów kontrolnych.

I podział – przyporz

dkowanie kosztów poszczególnym o

rodkom, które s

za nie

odpowiedzialne:

1) o

rodki kosztów – mened

erowie odpowiedzialni jedynie za koszty

2) o

rodki zysku – mened

erowie odpowiedzialni za koszty, przychody i zyski

3) o

rodki inwestycyjne – mened

erowie odpowiedzialni za koszty, przychody,

zyski i inwestycje.

II podział – wewn

trz ka

dej grupy o

rodków na:

1) koszty, które mog

kontrolowane

2) koszty, które nie mog

kontrolowane.

MODELE RACHUNKU KOSZT

1) Rachunek kosztów pełnych

Historycznie wcze

niejszy

Istota: koszt wytworzenia produkcji obejmuje koszty bezpo

rednie i koszty

rednie, a koszty zarz

du i sprzeda

y s

kosztami okresu

2) Rachunek kosztów zmiennych

Historycznie pó

niejszy

Istota:

−

koszty dzieli si

na koszty stałe i zmienne

−

koszty bezpo

rednie s

traktowane jako zmienne

−

koszty po

rednie (wydziałowe) dzielone s

na koszty stałe i zmienne

Ró

nice:

−

w rachunku kosztów pełnych techniczny koszt wytworzenia jest wy

szy

w rachunku kosztów zmiennych

−

zysk według rachunku kosztów pełnych jest wy

szy ni

w rachunku

kosztów zmiennych (w rachunku kosztów pełnych aktywowane koszty
produktów nie sprzedanych s

sze od kosztów zmiennych

produktów niesprzedanych)

KOSZTY W MODELU RACHUNKU KOSZT

W PE

NYCH

Koszty

Koszty produkcyjne

Koszty nieprodukcyjne

Bilans

Koszty

bezpo

rednie

Koszty

rednie

Materiały

Płace

Inne koszty

Koszty

wydziałowe

Koszty okresu

Koszty

zarz

Koszty

sprzeda

Produkcja

w toku

Produkty

gotowe

sprzedane

niesprzedane

Rachunek wyników

KOSZTY W MODELU RACHUNKU KOSZT

W ZMIENNYCH

Koszty

Koszty produkcyjne

Koszty nieprodukcyjne

Bilans

Koszty

bezpo

rednie

Koszty

rednie

Materiały

Płace

Inne koszty

Koszty

wydziałowe

Koszty okresu

Koszty

zarz

Koszty

sprzeda

Produkcja

w toku

Produkty

gotowe

sprzedane

niesprzedane

Rachunek wyników

Zmienne

Stałe