background image

MO

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

1

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

Z1/1.1. Kratownica numer 1

Sprawdzić   czy   kratownica   płaska   przedstawiona   na   rysunku   Z1/1.1   jest   układem   geometrycznie 

niezmiennym.

Rys. Z1/1.1. Kratownica płaska

W pierwszej kolejności ponumerujmy wszystkie pręty i węzły kratownicy. Przedstawia to rysunek 

Z1/1.2. 

1

2

3

4

5

6

8

7

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

1

2

3

4

5

6

7

8

9

11

10

12

13

14

Rys. Z1/1.2. Ponumerowane pręty i węzły kratownicy płaskiej

Jak   widać   liczba   prętów   kratownicy   wynosi   24,   liczba   węzłów   kratownicy   wynosi   14.   Podpora 

przegubowo-nieprzesuwna odbiera dwa stopnie swobody. Dwie podpory przegubowo-przesuwne odbierają 
razem także dwa stopnie swobody. Warunek konieczny geometrycznej niezmienności ma postać

2

14

=

24

2

1

1

.

(Z1/1.1)

Warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy   płaskiej   został   więc   spełniony. 
Kratownica może więc być układem geometrycznie niezmiennym i statycznie wyznaczalnym.

Jak widać na rysunkach Z1/1.1 i Z1/1.2 kratownica jest zbudowana z trójkątów i jest kratownicą o 

strukturze   prostej.   Możemy  więc   zastąpić   ją   dwiema   tarczami   sztywnymi.   Rysunek   Z1/1.3   przedstawia 
zastępczy układ tarcz sztywnych. Układ ten składa się z dwóch tarcz połączonych między sobą przegubem. 
Jest to przegub numer 8 na rysunku Z1/1.2. Na rysunku Z1/1.3 oznaczymy go jako A. Tarcze sztywne są 
podparte   4   prętami   podporowymi   i   1   przegubem   rzeczywistym.   Warunek   konieczny   geometrycznej 
niezmienności dla zastępczego układu tarcz sztywnych ma postać

3

⋅2=4⋅11⋅2

.

(Z1/1.2)

Jak   widać   warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   został   spełniony.   Zastępczy   układ   tarcz 
sztywnych może być geometrycznie niezmienny i statycznie wyznaczalny.

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

2

1

A

I

II

2

3

4

Rys. Z1/1.3. Zastępczy układ tarcz sztywnych

Tarcza   numer   I  jest   podparta   do   podłoża   trzema   prętami   podporowymi   numer   1,   2   i   3,   których 

kierunki nie przecinają się w jednym punkcie. Został więc spełniony warunek dostateczny geometrycznej 
niezmienności. Tarcza numer I jest więc geometrycznie niezmienna i może stanowić podłoże dla tarczy 
numer II. Przedstawia to rysunek Z1/1.4.

A

II

4

Rys. Z1/1.4. Zastępcza tarcza sztywna numer II

Tarcza sztywna numer II podparta jest do podłoża przegubem rzeczywistym A i prętem podporowym 

numer 4. Przegub A nie leży na kierunku pręta podporowego. Został więc spełniony warunek dostateczny 
geometrycznej niezmienności. Tarcza numer II jest więc także geometrycznie niezmienna.

Możemy   więc   stwierdzić,   że   zastępczy   układ   tarcz   sztywnych   jest   układem   geometrycznie 

niezmiennym.   Został   więc   spełniony   także   warunek   dostateczny   geometrycznej   niezmienności   dla 
kratownicy   płaskiej.  Kratownica   ta   jest   więc   układem   geometrycznie   niezmiennym   i   statycznie 
wyznaczalnym
.

Z1/1.2. Kratownica numer 2

Sprawdzić   czy   kratownica   płaska   przedstawiona   na   rysunku   Z1/1.5   jest   układem   geometrycznie 

niezmiennym.

Rys. Z1/1.5. Kratownica płaska

W pierwszej kolejności ponumerujmy wszystkie pręty i węzły kratownicy. Przedstawia to rysunek 

Z1/1.6. 

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

3

1

2

3

4

5

6

8

7

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

1

2

3

4

5

6

7

8

9

11

10

12

Rys. Z1/1.6. Ponumerowane pręty i węzły kratownicy płaskiej

Jak   widać   liczba   prętów   kratownicy   wynosi   20,   liczba   węzłów   kratownicy   wynosi   12.   Podpora 

przegubowo-nieprzesuwna odbiera dwa stopnie swobody. Dwie podpory przegubowo-przesuwne odbierają 
razem także dwa stopnie swobody. Warunek konieczny geometrycznej niezmienności ma postać

2

⋅12=20211

.

(Z1/1.3)

Warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy   płaskiej   został   więc   spełniony. 
Kratownica może więc być układem geometrycznie niezmiennym i statycznie wyznaczalnym.

1

A

I

II

2

3

4

Rys. Z1/1.7. Zastępczy układ tarcz sztywnych

Jak widać na rysunkach Z1/1.5 i Z1/1.6 kratownica jest zbudowana z trójkątów i jest kratownicą o 

strukturze   prostej.   Możemy  więc   zastąpić   ją   dwiema   tarczami   sztywnymi.   Rysunek   Z1/1.7   przedstawia 
zastępczy układ tarcz sztywnych. Układ ten składa się z dwóch tarcz połączonych między sobą przegubem. 
Jest to przegub numer 8 na rysunku Z1/1.6. Na rysunku Z1/1.7 oznaczymy go jako A. Tarcze sztywne są 
podparte   4   prętami   podporowymi   i   1   przegubem   rzeczywistym.   Warunek   konieczny   geometrycznej 
niezmienności dla zastępczego układu tarcz sztywnych ma postać

3

⋅2=4⋅11⋅2

.

(Z1/1.4)

Jak   widać   warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   został   spełniony.   Zastępczy   układ   tarcz 
sztywnych może być geometrycznie niezmienny i statycznie wyznaczalny.

Tarcza   numer   I  jest   podparta   do   podłoża   trzema   prętami   podporowymi   numer   1,   2   i   3,   których 

kierunki nie przecinają się w jednym punkcie. Został więc spełniony warunek dostateczny geometrycznej 
niezmienności. Tarcza numer I jest więc geometrycznie niezmienna i może stanowić podłoże dla tarczy 
numer II. Przedstawia to rysunek Z1/1.8.

Tarcza sztywna numer II podparta jest do podłoża przegubem rzeczywistym A i prętem podporowym 

numer   4.   Przegub  A  leży   jednak   na   kierunku   pręta   podporowego.   Nie   został   więc   spełniony   warunek 
dostateczny geometrycznej niezmienności. Tarcza numer II jest więc geometrycznie zmienna.

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

4

A

II

4

Rys. Z1/1.8. Zastępcza tarcza sztywna numer II

Możemy więc stwierdzić, że zastępczy układ tarcz sztywnych jest układem geometrycznie zmiennym. 

Nie   został   więc   spełniony   warunek   dostateczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy   płaskiej. 
Kratownica ta jest więc układem geometrycznie zmiennym.

Z1/1.3. Kratownica numer 3

Sprawdzić   czy   kratownica   płaska   przedstawiona   na   rysunku   Z1/1.9   jest   układem   geometrycznie 

niezmiennym.

Rys. Z1/1.9. Kratownica płaska

W pierwszej kolejności ponumerujmy wszystkie pręty i węzły kratownicy. Przedstawia to rysunek 

Z1/1.10. 

1

2

3

4

5

6

8

7

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

1

2

3

4

5

7

8

9

11

10

12

13

14

6

Rys. Z1/1.10. Ponumerowane pręty i węzły kratownicy płaskiej

Jak   widać   liczba   prętów   kratownicy   wynosi   24,   liczba   węzłów   kratownicy   wynosi   14.   Podpora 

przegubowo-nieprzesuwna odbiera dwa stopnie swobody. Dwie podpory przegubowo-przesuwne odbierają 
razem także dwa stopnie swobody. Warunek konieczny geometrycznej niezmienności ma postać

2

⋅14=24211

.

(Z1/1.5)

Warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy   płaskiej   został   więc   spełniony. 
Kratownica może więc być układem geometrycznie niezmiennym i statycznie wyznaczalnym.

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

5

1

B

I

II

2

3

4

A

C

Rys. Z1/1.11. Zastępczy układ tarcz sztywnych

Jak widać na rysunkach Z1/1.9 i Z1/1.10 kratownica jest zbudowana z trójkątów i jest kratownicą o 

strukturze prostej. Możemy więc zastąpić ją dwiema tarczami sztywnymi. Rysunek Z1/1.11 przedstawia 
zastępczy układ tarcz sztywnych. Układ ten składa się z dwóch tarcz połączonych między sobą przegubem. 
Jest to przegub numer 8 na rysunku Z1/1.10. Na rysunku Z1/1.11 oznaczymy go jako B. Tarcze sztywne są 
podparte   4   prętami   podporowymi   i   1   przegubem   rzeczywistym.   Warunek   konieczny   geometrycznej 
niezmienności dla zastępczego układu tarcz sztywnych ma postać

3

⋅2=4⋅11⋅2

.

(Z1/1.6)

Jak   widać   warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   został   spełniony.   Zastępczy   układ   tarcz 
sztywnych może być geometrycznie niezmienny i statycznie wyznaczalny.

Zastępczy układ tarcz sztywnych tworzy układ trójprzegubowy z przegubem fikcyjnym A powstałym 

z prętów podporowych numer 1 i 2, przegubem rzeczywistym B, przegubem fikcyjnym w nieskończoności C 
powstałym z prętów podporowych numer 3 i 4. Wszystkie te trzy przeguby nie leżą na jednej prostej. Został 
więc spełniony warunek dostateczny geometrycznej niezmienności. Zastępczy układ tarcz sztywnych jest 
więc geometrycznie niezmienny. 

Został   więc   spełniony   także   warunek   dostateczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy 

płaskiej. Kratownica ta jest więc układem geometrycznie niezmiennym i statycznie wyznaczalnym.

Z1/1.4. Kratownica numer 4

Sprawdzić   czy  kratownica   płaska   przedstawiona   na   rysunku  Z1/1.12   jest   układem  geometrycznie 

niezmiennym.

Rys. Z1/1.12. Kratownica płaska

W pierwszej kolejności ponumerujmy wszystkie pręty i węzły kratownicy. Przedstawia to rysunek 

Z1/1.13. 

Jak   widać   liczba   prętów   kratownicy   wynosi   20,   liczba   węzłów   kratownicy   wynosi   12.   Podpora 

przegubowo-nieprzesuwna odbiera dwa stopnie swobody. Dwie podpory przegubowo-przesuwne odbierają 
razem także dwa stopnie swobody. Warunek konieczny geometrycznej niezmienności ma postać

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

6

1

2

3

4

5

6

8

7

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

1

2

3

4

5

7

8

9

11

10

12

6

Rys. Z1/1.13. Ponumerowane pręty i węzły kratownicy płaskiej

2

⋅12=20211

.

(Z1/1.7)

Warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy   płaskiej   został   więc   spełniony. 
Kratownica może więc być układem geometrycznie niezmiennym i statycznie wyznaczalnym.

1

B

I

II

2

3

4

C

A

Rys. Z1/1.14. Zastępczy układ tarcz sztywnych

Jak widać na rysunkach Z1/1.12 i Z1/1.13 kratownica jest zbudowana z trójkątów i jest kratownicą o 

strukturze prostej. Możemy więc zastąpić ją dwiema tarczami sztywnymi. Rysunek Z1/1.14 przedstawia 
zastępczy układ tarcz sztywnych. Układ ten składa się z dwóch tarcz połączonych między sobą przegubem. 
Jest to przegub numer 8 na rysunku Z1/1.13. Na rysunku Z1/1.14 oznaczymy go jako B. Tarcze sztywne są 
podparte   4   prętami   podporowymi   i   1   przegubem   rzeczywistym.   Warunek   konieczny   geometrycznej 
niezmienności dla zastępczego układu tarcz sztywnych ma postać

3

⋅2=4⋅11⋅2

.

(Z1/1.8)

Jak   widać   warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   został   spełniony.   Zastępczy   układ   tarcz 
sztywnych może być geometrycznie niezmienny i statycznie wyznaczalny.

Zastępczy układ tarcz sztywnych tworzy układ trójprzegubowy z przegubem fikcyjnym A powstałym 

z prętów podporowych numer 1 i 2, przegubem rzeczywistym B, przegubem fikcyjnym w nieskończoności C 
powstałym z prętów podporowych numer 3 i 4. Wszystkie te trzy przeguby jadnak leżą na jednej prostej. 
Nie   został   więc   spełniony   warunek   dostateczny   geometrycznej   niezmienności.   Zastępczy   układ   tarcz 
sztywnych jest więc geometrycznie zmienny. 

Nie został więc spełniony także warunek dostateczny geometrycznej niezmienności dla kratownicy 

płaskiej. Kratownica ta jest więc układem geometrycznie zmiennym.

Z1/.1.5. Kratownica numer 5

Sprawdzić   czy  kratownica   płaska   przedstawiona   na   rysunku  Z1/1.15   jest   układem  geometrycznie 

niezmiennym.

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

7

Rys. Z1/1.15. Kratownica płaska

W pierwszej kolejności ponumerujmy wszystkie pręty i węzły kratownicy. Przedstawia to rysunek 

Z1/1.16. 

1

2

3

4

5

7

8

9

11

10

6

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

Rys. Z1/1.16. Ponumerowane pręty i węzły kratownicy płaskiej

Jak   widać   liczba   prętów   kratownicy   wynosi   18,   liczba   węzłów   kratownicy   wynosi   11.   Podpory 

przegubowo-nieprzesuwne odbierają po dwa stopnie swobody każda. Warunek konieczny geometrycznej 
niezmienności ma postać

2

⋅11=182⋅2

.

(Z1/1.9)

Warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy   płaskiej   został   więc   spełniony. 
Kratownica może więc być układem geometrycznie niezmiennym i statycznie wyznaczalnym.

Jak widać na rysunkach Z1/1.15 i Z1/1.16 kratownica jest zbudowana z trójkątów i jest kratownicą o 

strukturze prostej. Możemy więc zastąpić ją dwiema tarczami sztywnymi. Rysunek Z1/1.17 przedstawia 
zastępczy układ tarcz sztywnych. Układ ten składa się z dwóch tarcz połączonych między sobą przegubem. 
Jest to przegub numer 6 na rysunku Z1/1.16. Na rysunku Z1/1.17 oznaczymy go jako B. Tarcze sztywne są 
podparte   4   prętami   podporowymi   i   1   przegubem   rzeczywistym.   Warunek   konieczny   geometrycznej 
niezmienności dla zastępczego układu tarcz sztywnych ma postać

3

⋅2=4⋅11⋅2

.

(Z1/1.10)

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

8

2

3

1

4

A

B

C

I

II

Rys. Z1/1.17. Zastępczy układ tarcz sztywnych

Jak   widać   warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   został   spełniony.   Zastępczy   układ   tarcz 
sztywnych może być geometrycznie niezmienny i statycznie wyznaczalny.

Zastępczy układ tarcz sztywnych tworzy układ trójprzegubowy z przegubem fikcyjnym A powstałym 

z prętów podporowych numer 1 i 2, przegubem rzeczywistym B, przegubem fikcyjnym C powstałym z 
prętów  podporowych   numer   3  i   4.  Wszystkie   te   trzy  przeguby  nie   leżą   na   jednej   prostej.   Został   więc 
spełniony warunek dostateczny geometrycznej niezmienności. Zastępczy układ tarcz sztywnych jest więc 
geometrycznie niezmienny. 

Został   więc   spełniony   także   warunek   dostateczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy 

płaskiej. Kratownica ta jest więc układem geometrycznie niezmiennym i statycznie wyznaczalnym.

Z1/1.6. Kratownica numer 6

Sprawdzić   czy  kratownica   płaska   przedstawiona   na   rysunku  Z1/1.18   jest   układem  geometrycznie 

niezmiennym.

Rys. Z1/1.18. Kratownica płaska

W pierwszej kolejności ponumerujmy wszystkie pręty i węzły kratownicy. Przedstawia to rysunek 

Z1/1.19. 

Jak   widać   liczba   prętów   kratownicy   wynosi   14,   liczba   węzłów   kratownicy   wynosi   9.   Podpory 

przegubowo-nieprzesuwne odbierają po dwa stopnie swobody każda. Warunek konieczny geometrycznej 
niezmienności ma postać

2

⋅9=142⋅2

.

(Z1/1.11)

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni

background image

MO

Z1/1. ANALIZA KINEMATYCZNA PŁASKICH UKŁADÓW PRĘTOWYCH

ZADANIE 1

9

1

3

2

5

4

6

9

7

8

1

2

3

4

7

5

6

8

9

10

11

12

13

14

Rys. Z1/1.19. Ponumerowane pręty i węzły kratownicy płaskiej

Warunek   konieczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy   płaskiej   został   więc   spełniony. 
Kratownica może więc być układem geometrycznie niezmiennym i statycznie wyznaczalnym.

1

2

3

I

Rys. Z1/1.20. Zastępcza tarcza sztywna

Jak widać na rysunkach Z1/1.18 i Z1/1.19 kratownica jest zbudowana z trójkątów i jest kratownicą o 

strukturze prostej. Jednak nie cała kratownica tworzy tarczę sztywną. Pręt kratownicy numer 1 musimy 
traktować jako pręt podporowy numer 1. Rysunek Z1/1.20 przedstawia zastępczą tarczę sztywną. Tarcza 
sztywna jest podparta trzema prętami podporowymi. Warunek konieczny geometrycznej niezmienności ma 
postać

3

⋅1=3⋅1

.

(Z1/1.12)

Jak widać   warunek  konieczny  geometrycznej  niezmienności   został   spełniony.  Zastępcza  tarcza   sztywna 
może być geometrycznie niezmienna i statycznie wyznaczalna.

Zastępcza tarcza sztywna jest podparta trzema prętami podporowymi numer 1, 2 i 3, których kierunki 

nie   przecinają   się   w   jednym   punkcie.   Został   więc   spełniony   warunek   dostateczny   geometrycznej 
niezmienności. Zastępcza tarcza sztywna jest więc geometrycznie niezmienna. 

Został   więc   spełniony   także   warunek   dostateczny   geometrycznej   niezmienności   dla   kratownicy 

płaskiej. Kratownica ta jest więc układem geometrycznie niezmiennym i statycznie wyznaczalnym.

Dr inż. Janusz Dębiński

Zaoczni


Document Outline