Echolalia: środek stylistyczny polegający na powtarzaniu jednakowych lub podobnych zespołów głoskowych 
jedynie dla podkreślenia rytmiczności, melodyjności tekstu, szczególnie charakterystyczne w ludowych 
przyśpiewkach i refrenach, również wykorzystywany jako celowy chwyt poetycki w utworach awangardowych. 

Glosolalia: mówienie językami, na ogół niezrozumiałymi; w teorii literatury: pozbawione wyraźnego sensu 
układy głoskowe tworzące niby-wyrazy, które przypominają pewne słowa rodzime lub obce, bądź też 
pozbawione wszelkiej czytelnej motywacji słowotwórczej. Występują zwykle jako mowa tajemnicza, zaklęcia 
(np. Abrakadabra), spotykane są także w twórczości ludowej w przyśpiewkach (echolalia) 

kakofonia – przeciwieństwo eufonii, w niektórych przypadkach może być wprowadzana jako zamierzony chwyt 
poetycki. 

hiatus – zbieg dwóch samogłosek (rzadziej spółgłosek) wygłosowej i nagłosowej na granicy sąsiadujących ze 
sobą wyrazów. 

geminacja  

a)     stała – podwojenie głoski w obrębie wyrazu, będące stałą właściwością jego budowy (np. panna) lub 

artykulacyjnym znamieniem ekspresji mówiącego (np. doobry piesek, doobry) 

b)     niestała – powtórzenie wyrazu lub zwrotu bez zmiany jego formy i funkcji w obrębie zdania (np. „Nie 

masz, nie masz Maryli!”) 

poliptoton – odmiana paronomazji polegająca na powtórzeniu (często wielokrotnym) tego samego słowa w 
różnych przypadkach, lub też na gromadzeniu szeregu spokrewnionych etymologicznie form leksykalnych 

Lipogram: forma instrumentacji głoskowej polegająca na takiej budowie tekstu, aby składał się on z wyrazów, w 
których nie występuje określona głoska, szczególnie częsta w danym języku 

Figura etymologiczna: odmiana paronomazji, polega na zestawieniu w jednym zdaniu słów spokrewnionych 
etymologicznie, zazwyczaj w celu ujawnienia ukrytych pokrewieństw między wyrazami;  

Funkcja pseudoetymologiczna: powstaje wówczas, gdy podobieństwo brzmieniowe sąsiadujących w zdaniu 
wyrazów stwarza pozory ich więzi etymologicznej 

Kalambur: zabawna gra słów o zbliżonym (paronomazja) bądź identycznym brzmieniu (homonim), lecz o 
różnych znaczeniach. Efekt powstaje dzięki przeprowadzanym przekształceniom wyrazów, m.in. 
usamodzielnieniu lub przestawieniu członów. 

Gra słów: figura stylistyczna polegająca na użyciu tych samych lub podobnie brzmiących wyrazów celem 
uzyskania odmiennych znaczeń, nastrojów i funkcji. Gra słów bywa stosowana dla osiągnięcia efektów 
dramatycznych lub żartobliwych. 

Eufonia: przyjemne, harmonijne brzmienie głosek, zharmonizowanie dźwięków wymowy w wypowiedzi wiersza 

Parecheza: powtórzenie w bliskim sąsiedztwie dwu słów o podobnym, przypadkowym brzmieniu, ale o innym 
znaczeniu. Np. „Urbi et Orbi”, także w wierszu Szymborskiej „Urodziny” („i ogień, i ogon, i orzeł, i orzech”)