Prawo Międzynarodowe Publiczne 

Ćwiczenia 

16-10-2010 

Źródła prawa: 

o  Fontes Iuris oriundi (w ujęciu przedmiotowym) 

o  Materialny- uwarunkowania polityczne, społeczne, ekonomiczne, kulturowe, 

religijne, które determinują treść lub formę obowiązującego prawa, 
wpisywane są do preambuły umów międzynarodowych. 

o  Formalny- konkretne akty prawne, mają odpowiedź na pytanie o podstawę 

obowiązywania prawa. 

o  Można wyróżnić dwie teorie: 

  Monokauzalne (jednoprzyczynowe)- wyjaśniają podstawę 

obowiązywania prawa w oparciu o logikę formalnej zasady. 
Wyróżniamy: 



  Naturalizm- podstawa obowiązywania prawa 

międzynarodowego to Bóg albo nakaz rozumu. 



  Wolontaryzm- podstawą obowiązywania prawa 

międzynarodowego jest wola państwa. 



  Solidaryzm- podstawą obowiązywania prawa 

międzynarodowego są więzy międzyludzkie. 



  Psychologizm- podstawą obowiązywania prawa 

międzynarodowego jest emocjonalny stosunek do normy. 

  Plurikauzalne (wieloprzyczynowe)- wyjaśniają w oparciu o logikę 

funkcjonalną. Zakładają istnienie szeregu uwarunkowań, których 
funkcją jest obowiązywanie prawa. Wśród nich wymienia się: politykę, 
ekonomię, historię, ideologię, kulturę, religię  istniejące w określonym 
społeczeństwie i czasie. 

Teorie mono- i plurikauzalne wyjaśniają podstawy obowiązywania prawa. 

o  Fontes Iuris cognoscendi (źródła poznania prawa)- wszelkie publikatory (UNTS- 

United Nations Treaty Series, publikator międzynarodowy) 

Pierwszy katalog prawa międzynarodowego został sformułowany w 12 konwencji haskiej z 
18.10.1907 r. o Międzynarodowym Trybunale Kaperskim (Łupów), art. 7: podstawowym 
środkiem na podstawie którego będzie orzekał trybunał jest umowa międzynarodowa w 
przypadku jej braku na podstawie zwyczaju, zasad ogólnych prawa oraz zasady słuszności. 
Nigdy nie weszło w życie. 
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości 
Źródła prawa w statucie MTS: 

o  Główne: 

o  Zwyczaj 
o  Zasady ogólne prawa znane przez narody cywilizowane 
o  Umowy międzynarodowe 

o  Pomocnicze: 

o  Orzecznictwo sądów 
o  Doktryna prawa międzynarodowego 

Z czasem ukształtowały się kolejne źródła prawa: prawotwórcze uchwały międzynarodowe, 
akty jednostronne państw. 
Obecnie do źródeł prawa nie należą: zasada słuszności i sprawiedliwości. 
Exequo et bono- na jej podstawie MTS może orzekać tylko wtedy, jeżeli strony sporu się na 
to zgodzą. 
Pierwszy traktat z XIII w.p.n.e., traktat między Ramzesem II a królem Hetydów.  
Przez wieki reguły rządzące zawieraniem umów międzynarodowych nie były spisywane. 
Pierwsze próby kodyfikacji podjęto w II połowie XIX w.  
1873- Stowarzyszenie Prawa Międzynarodowego i Trybunał Prawa Międzynarodowego  
opracowały swoje pomysły na ten temat. 
Po raz pierwszy konwencja o Prawie Traktatów została przyjęta w Hawanie w 1928r, na 
konferencji Panamerykańskiej. 
Po raz pierwszy ogólnie w ramach ONZ po II wojnie światowej- konwencja Wiedeńska- 
20.05.1969r. weszła w życie 27.01.1980. Polska związała się tym traktatem 1.08.1990r. 
Konwencja wiedeńska nie reguluje całej problematyki prawa traktatowego. 
26.03.86 r. na konferencji we Wiedniu przyjęto kolejną konwencję o prawie traktatów, ale 
jeszcze nie weszła w życie.  
Konwencja z 1969 roku reguluje zawieranie traktatów między państwami a organizacjami 
międzynarodowymi. 

Pozytywne cechy traktatu 

Traktat: 

I. 

Umowa między państwami, zgodne oświadczenie woli co najmniej dwóch państw 
pomiędzy, którymi powstanie węzeł obligatoryjny, jest zewnętrznym wyrazem 
konsensusu; 

II. 

Porozumienie musi być zawarte między państwami; 

III. 

Forma pisemna (brak formy pisemnej nie wpływa na ważność traktatu, ale zgodnie z 
art. 102 Karty Narodów Zjednoczonych, istnieje obowiązek rejestracji umowy 
międzynarodowej, która została zawarta przez państwo członkowskie ONZ, brak 
rejestracji powoduje, to, że w razie sporu państwo nie może się powołać na ten 
traktat); 

IV. 

Porozumienie międzynarodowe musi być regulowane przez prawo międzynarodowe 
publiczne, ten element pozwala na odróżnienie umów cywilnych od umów 
międzynarodowych. 

Negatywne cechy traktatu 

I. 

Niezależnie w ilu dokumentach jest stworzony traktat; 

II. 

Bez względy na nazwę porozumienia; 

Rodzaje traktatów 

1.  Z uwagi na liczbę stron: 

a.  Dwustronne  
b.  Wielostronne 

i.  Uniwersalne- obejmują większość państw na świecie 

ii.  Regionalne- obowiązują w danym regionie 

2.  Z uwagi na czas obowiązywania: 

a.  Na czas oznaczony 
b.  Na czas nieoznaczony (wieczyste) 

3.  Z uwagi na możliwość przystąpienia: 

a.  Zamknięte- nie przewidują rozszerzenia stron 
b.  Półzamknięte- państwo trzecie może przystąpić po spełnieniu określonych 

warunków (KNZ, NATO) 

c.  Otwarte- istnieje możliwość rozszerzenia podmiotów bez żadnych warunków 

Traktaty normatywne 

Traktaty zawierające normy abstrakcyjne nie odniesione do konkretnej sytuacji, z reguły 
zmierzają do nadania ładu w jakiejś dziedzinie. 

Kontrakty 

Dotyczą spełnienia  określonych świadczeń