background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

1. Co to jest techniczne przygotowanie produkcji i jak się ono dzieli? 
 
techniczne przygotowanie produkcji – pełna integracja działań związanych z tworzeniem procesów 
produkcyjnych  i  dzielimy  je  na:  konstrukcyjne  przygotowanie  produkcji;  technologiczne 
przygotowanie produkcji; 
technologia  -  nauka  o  procesach  wytwarzania  lub  przetwarzania  surowców,  półwyrobów  i 
wyrobów;  w  zależności  od  rodzajów  otrzymywanych  produktów  rozróżnia  się  m.in.  technologię 
metali, drewna , budowy maszyn, budowy statków; 
technologia  budowy  okrętów  -  dział  techniki  zajmujący  się  przygotowaniem  i  prowadzeniem 
procesów produkcyjnych w przemyśle budowy okrętów; 
technolog - specjalista w zakresie określonego procesu technologicznego; 
 
2.  Co  zawiera  projekt  technologiczny  budowy  statku  w  podziale  na  projekt  wstępny  oraz 
techniczny i roboczy? 
 
konstrukcyjne przygotowanie produkcji: 
1. projekt wstępny (założenia projektowe – armator, stocznia); 
2. projekt kontraktowy; 
3. projekt techniczny( klasyfikacyjny); 
4. projekt roboczy; 
technologiczne przygotowanie produkcji: 
a) projekt wstępny: 
1 - ustalenie miejsca i metody budowy; 
2 - podział sekcyjny kadłuba; 
3 - rozplanowanie procesu technologicznego w terenie; 
b) projekt techniczny i roboczy: 
1 - kolejność montażu i spawania sekcji płatowych, bloków i statku ( na pochylni, w doku, itp.); 
2  -  zakres  i  metody  zbrojenia  sekcji,  wyposażenia  bloków  i  statku  przed  wodowaniem  i  po 
wodowaniu; 
3 - określenie pracochłonności wykonania statku; 
4 - wzorcowy harmonogram budowy statku; 
5 - pełną dokumentację materiałową; 
6 - dokumentację konstrukcyjną oprzyrządowań specjalnych; 
7 - szereg szczegółowych instrukcji technologicznych; 
 
3. Scharakteryzuj rodzaje procesów produkcyjnych w stoczni? 
 
podstawowe – celem ich jest  przetwarzanie materiałów podstawowych  w statek lub inne  wyroby 
gotowe; 
pomocnicze – dające wyroby nie wchodzące w wyroby podstawowe,  lecz warunkujące wykonanie 
tych wyrobów; 
 
4.  Na  jakie  procesy  podstawowe  dzielą  się  procesy  produkcyjne  w  stoczni?  Podaj  krótką 
charakterystykę? 
 
procesy  produkcyjne  podstawowe  -  celem  ich  jest  przetwarzanie  materiałów  podstawowych  w 
statek  lub  inne  wyroby  gotowe  (proces  produkcyjny  budowy  kadłuba,  proces  produkcyjny 
wyposażania statku); 
procesy naturalne -  bez udziału siły roboczej ( wysychanie farby, sezonowanie odlewów, suszenie 
drewna,  itp.); 
procesy  pracy  -  procesy  realizowane  z  udziałem  człowieka  jako  głównego  wykonawcy  procesu 
produkcyjnego; 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

5. Przedstaw i opisz podział procesu produkcyjnego technologicznego w stoczni? 
 
procesy technologiczne - powodujące zmiany fizyczne i chemiczne  materiałów wyjściowych; 
procesy nie technologiczne: kontrola techniczna; transport; składowanie; 
charakterystyka procesu produkcyjnego – technologicznego: w zależności od charakteru przemian: 
- liniowe – przekształcenie formy lub układu (np. obróbka mechaniczna ,kucie itp.); 
- rozdzielcze – np. cięcie; 
- scaleniowe – montaż kadłuba, maszyny; 
- mieszane – gdy gotowe wyroby są rezultatem wielu rożnych procesów; 
 
6. Przedstaw podział technologicznego procesu budowy kadłuba na grupy faz i  krótko opisz 
poszczególne fazy? 
 
grupa faz przygotowawczych: 

-prostowanie blach; 
-oczyszczanie i wstępną konserwację blach i profili; 
-prace traserskie; 

grupa faz obróbczych: 

 

-znakowanie; 
-cięcie gazowe i mechaniczne; 
-gięcie; 
-kryzowanie; 
-prefabrykowanie usztywnień; 

grupa faz prefabrykacyjnych:  

-prefabrykowanie sekcji płaskich; 
-prefabrykowanie sekcji zespołowych; 
-prefabrykowanie bloków; 

grupa faz montażowych: 

 

-montaż kadłuba na placu montażowym; 
-montaż kadłuba na pochylni; 
-montaż kadłuba w doku; 

7. Na jakie fazy można podzielić technologiczny proces wyposażania statku? 
 
grupa faz przygotowawczych (wykonanie odlewów, odkuwek, itp.); 
grupa  faz  obróbczych  (elementy  instalacji  rurociągów,  elementów  ślusarskich,  drewnianych,  z 
tworzyw sztucznych, itp.); 
grupa faz prefabrykacyjnych (łączenie elementów w zespoły); 
grupa faz montażowych ( montaż maszyn i urządzeń, prace instalacyjne i wykończeniowe, próby); 
 
8. Co to jest cykl budowy statku? Przedstaw strukturę cyklu budowy statku? 
 
Czas kalendarzowy, w którym realizuje się proces produkcyjny budowy (cykl produkcyjny); 
cykl budowy statku: 
a) okres obróbki 
b) okres prefabrykacji: 

- okres prefabrykacji wstępnej; 
- okres prefabrykacji w halach; 
- okres prefabrykacji na placach; 

c) okres montażu: 

 

- okres montażu bloków; 
- okres montażu na pochylni lub w doku suchym; 
- okres montażu na wodzie; 
- okres dokowania; 

d) okres prób:  

 

- okres prób na uwięzi; 
- okres prób w morzu; 
- okres prac wykończeniowych po próbach na morzu; 

 
9. Wymień czynniki wpływające na zapotrzebowanie na określony tonaż floty? 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

 
a) potrzeby transportowe handlu międzynarodowego: 
- wynikające ze wzrostu liczby ludności; 
- rozwoju gospodarczego poszczególnych krajów; 
- wymiany towarowej zgodnej z rozwojem ekonomicznym; 
b) potrzeby eksploatacji mórz i oceanów: 
- uprawianie rybołówstwa; 
- kopalnictwa złóż surowcowych znajdujących się na dnie i pod dnem; 
- instalacji różnorakich urządzeń technicznych (rurociągi, kable, itp.); 
c) działań o charakterze militarnym; 
 
10.Na czym polega specyfika przemysłu okrętowego? 
 
-  stocznie  to  zakłady  produkcyjne  silnie  odczuwające  konkurencje  międzynarodową  i  podatne  na 
wahania koniunktury; 
- ostra konkurencja  międzynarodowa w dziedzinie techniki zmusza przemysł okrętowy (stocznie  i 
zakłady  kooperujące)  do  wytwarzania  jak  najbardziej  nowoczesnych  i  niezawodnych  statków  i 
innych obiektów oceanotechnicznych; 
- statki to największe w świecie obiekty transportowo-komunikacyjne ( o długości przekraczającej 
300m i olbrzymiej nośności); 
- pracochłonność budowy statku przekracza niekiedy 1 mln, a nawet 2 mln; 
- występuje różnorodność użytych materiałów; 
- jednostkowy charakter produkcji; 
- liczba statków tego samego typu w serii jest ograniczona do kilku/kilkunastu jednostek. 
- koszt budowy jest bardzo wysoki; 
 
11.Podaj kryteria podziału stoczni na typy? 
 
- rodzaju produkcji – budujące nowe statki, remontowe, o produkcji mieszanej; 
-  materiału  stosowanego  do  produkcji  –  stocznie  statków  stalowych,  drewnianych,  z  tworzyw 
sztucznych, żelbetonowych; 
- przeznaczenia statków – stocznie morskie, śródlądowe, cywilne, wojenne, 
- metody budowy i wielkości statków; 
- wielkości zatrudnienia; 
 
12.Wymień czynniki warunkujące optymalna lokalizację stoczni? 
 
- rodzaj terenu – łatwo dostępny i odpowiedni pod zabudowę; 
- wysokość i ukształtowanie terenu; 
- szerokość i głębokość akwenu sąsiadującego ze stocznią; 
- odpowiedni rodzaj gruntu do fundamentowania; 
- bliskość portu i łatwość dostępu do otwartego morza; 
- możliwości zaopatrzenia stoczni w energię; 
- dogodność doprowadzenia linii kolejowych i drogowych; 
- warunki klimatyczne; 
- bliskość źródeł zaopatrzenia; 
 
 
 
 
 
13.Jakie znasz schematy rozplanowania stoczni budującej nowe statki? 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

 
- o układzie prostym; 
- o układzie w kształcie litery u; 
- o układzie w kształcie litery s; 
 

1.  skład materiałów hutniczych 
2.  hala obróbki 
3.  skład elementów obrobionych 
4.  hala prefabrykacji 
5.  skład sekcji 
6.  montaż i składowisko bloków 
7.  pochylnie lub suche doki 
8.  hala wyposażeniowa 
9.  nabrzeże wyposażeniowe 

 

 

 
plan stoczni o układzie prostym: 

 

 
 
 
plan stoczni o układzie w kształcie litery u: 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

 

 
plan stoczni o układzie w kształcie litery s: 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
14.Jakie znasz schematy rozplanowania stoczni remontowych? 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

 
warsztaty kadłubowe:  

- kadłubownia, 
- spawalnia, 
- konserwacyjno, 
- malarski, 

wyposażeniowe: 

 

- rurarski, 
- silnikowy, 
- maszynowy, 
- elektryczny, 

1. 

pirsy 

2. 

doki pływające 

3. 

statki w remoncie 

4. 

nabrzeża 

5. 

warsztaty remontu kadłuba 

6. 

warsztaty remontu wyposażenia i urządzenia maszynowych statku 

 
układ pirsowy stoczni remontowej 

 

rozplanowanie stoczni remontowej nad basenem 

 

rozplanowanie stoczni remontowej na wyspie 

 

15.Przedstaw podstawowy podział materiałów stosowanych do budowy kadłuba w Stoczni: 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

 
podstawowe i dodatkowe – wykorzystywane bezpośrednio w procesach produkcji 
pomocnicze – wykorzystywane do nadania produktom pracy dodatkowych właściwości 
uzupełniające – paliwo, części zapasowe, odpady 
 
16.Jakie podstawowe wymagania muszą spełniać materiały stosowane do budowy i remontów 
statku? 
 
Materiały  stosowane  do  budowy  i  remontów  statków  podlegają  nadzorowi  przez  Towarzystwo 
Klasyfikacyjne ( w Polsce PRS. S.A.). Wymagania  w stosunku do materiałów określają  Przepisy 
Klasyfikacji  i  Budowy  Statków  Morskich  część  IX  –  Materiały  i  spawanie.  Materiały,  które  nie 
odpowiadają  warunkom  określonym  w  Części  IX,  podlegają  w  każdym  przypadku  odrębnemu 
rozpatrzeniu przez PRS. 
 
Liczba próbek udarnościowych (z wyjątkiem stali kategorii E, EH32, EH36, EH40, FH32, FH36 i 
FH40)  -  jeżeli  nie  uzgodniono  inaczej  z  PRS,  należy  pobrać  co  najmniej  jeden  komplet  próbek 
udarnościowych (trzy próbki Charpy V) z jednego wyrobu wchodzącego w skład partii o masie do 
50 t. 
 
Średnia wartość przewężenia Z, określona na co najmniej trzech próbkach pobranych prostopadle 
do  powierzchni  blachy,  powinna  wynosić  nie  mniej  niż  podano  w  tabeli  5.2.  Tylko  jeden  wynik 
może  być  mniejszy od wartości średniej, ale  nie  może wynosić  mniej  niż  minimalna wartość dla 
danej kategorii 
 
W  Świadectwie  odbioru  wyrobu,  poza  wymaganymi  dla  świadectwa  3.1.C  przez  PN-EN10204 
danymi, powinny być podane następujące informacje: 
– wartość przewężenia w %; 
– kategoria stali ze znakowaniem Z25 lub Z35.; 
– wyniki badań nieniszczących, jeśli były stosowane; 
– parametry obróbki cieplnej z temperaturą i czasem wytrzymania; 
 
Materiały przeznaczone do wykonania łańcuchów kotwicznych i ich elementów łączących powinny 
pochodzić  z  wytwórni  uznanych  przez  PRS.  Zgoda  PRS  nie  jest  wymagana  dla  stali  kategorii  1. 
PRS  może  wymagać,  aby  wytwórnia  materiałów  określiła  własności  mechaniczne  prętów 
walcowanych  poddanych  obróbce  cieplnej  zbliżonej  do  tej,  jaką  przewiduje  się  dla  gotowych 
łańcuchów. 
 
Odkuwki stalowe, podlegające nadzorowi PRS zgodnie z wymaganiami podanymi w odpowiednich 
częściach  Przepisów,  powinny  być  wytwarzane  i  badane  według  poniższych  zasad.  Odkuwki 
powinny być produkowane przez wytwórnie uznane przez PRS. 
 
Stan  dostawy,  odlewy  staliwne  powinny  być  poddane  obróbce  cieplnej  celem  otrzymania 
odpowiedniej struktury i uzyskania wymaganych własności mechanicznych. Może to być: 
– wyżarzanie zupełne, 
– normalizowanie, 
– normalizowanie i odpuszczanie, 
– ulepszanie cieplne. 
 
 
 
17.Jakie  materiały  w  budowie  statków  objęte  są  nadzorem  przez  Towarzystwa 
Klasyfikacyjne? 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

 
- kadłub, 
- mechanizmy i urządzenia maszynowe, 
- kotły parowe i zbiorniki ciśnieniowe, 
- wyposażenie okrętowe, 
- rurociągi okrętowe, 
 
18.  Jakie  cechy  powinien  posiadać  materiał  na  konstrukcję  kadłuba  dużych  statków 
morskich? 
 
• statyczne własności wytrzymałościowe,   

• odporność na pękanie zmęczeniowe, 

• odporność na kruche pękanie, 

 

 

• odporność na pękanie laminarne, 

• niską podatność na korozję,  

 

 

• łatwe przetwarzanie 

• niski koszt. 
 
19. Przedstaw charakterystyki stali okrętowych do budowy kadłuba? 
 
Stal uspokojona –  odtleniona,  jednorodna do odtlenienia  stosujemy krzem  i aluminium 235Mpa  – 
granica  plastyczności  stali  zwykłej;  stal  o  podwyższonej  wytrzymałości  ma  umowną  granicę 
plastyczności; 
 

 

 

 

 

 
 
20. Jak wpływa stan naprężeń, szybkość obciążenia i temperatura na własności mechaniczne 
stali? Naszkicuj odpowiednie wykresy? 
 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

-  maleją  własności  wytrzymałościowe  (twardość,  wytrzymałość  na  rozciąganie,  granica 
plastyczności); 
- rosną własności plastyczne (przewężenie, wydłużenie oraz udarność); 
 

 

 

          

 

 
21.Jakie znasz próby technologiczne badania stali okrętowych? 
 
- Próba udarności (młot Charpy V)   

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

10 

- Próba zginania 
- Próba twardości 
 
22.W jaki sposób składujemy materiały stalowe w stoczni? 
 
Materiały hutnicze dzielimy jena dwie grupy: blachy i profile, po nadejściu do stoczni składowane 
są w magazynach. 
 
Blachy, wielkość składu uzależniona jest od: 
- wielkości produkcji; 
- wielkości zapasu materiałowego utrzymywanego w stoczni; 
- rodzaju składowania materiału; 
- liczby używanych w stoczni typowielkości (typoformatu) blach; 
Ilość  składowanych  materiałów  na  danej  powierzchni  magazynowej  uzależniona  jest  od  metody 
składowania. Istnieją dwa rodzaje składowania blach: 

•  w stertach; 
•  w stojakach; 

Składy  są  z  reguły  otwarte  w  celu  umożliwienia  naturalnego  procesu  odpadania  zgorzeliny  pod 
wpływem warunków atmosferycznych. 
 
Profile –rozróżniamy profile o: 
-  dużych  przekrojach  -  składowane  na  dźwigarach  podobnych  do  stosowanych  przy  składowaniu 
blach w stertach; 
- małych przekrojach - składowane w stojakach; 
 
23.Przedstaw etapy wytwarzania konstrukcji kadłuba? 
 

•  obróbka wstępna 
•  prefabrykacja profili i drobnych elementów 
•  obróbka 
•  prefabrykacja węzłów 
•  prefabrykacja sekcji płatowych 
•  prefabrykacja sekcji przestrzennych 
•  montaż bloków 
•  montaż kadłuba 

 
24.Na  czy  polega  obróbka  wstępna  w  stoczni  w  procesie  budowy  kadłuba?  Wymień  typowe 
stanowiska pracy wchodzące w skład ciągu obróbki wstępne? 
 
Polega  na  wykonaniu  pewnych  wstępnych  operacji  przed  obróbką  właściwą.  Odbywa  się  ona  na 
ciągu  obróbki  wstępnej  na  którym  zlokalizowane  są  następujące  stanowiska  pracy:  prostowania, 
oczyszczania  ze  zgorzeliny,  okresowego  zabezpieczania  materiału  przed  korozją,  trasowania  i 
obcinania  większych  zapasów.  Transport  materiału  między  stanowiskami  odbywa  się  za  pomocą 
transporterów  rolkowych.  Operacje  obróbki  wstępnej  przeprowadzane  są  bezpośrednio  przed 
podaniem materiału do hali obróbki. 
Stanowiska: 
- skład międzyoperacyjny, 
- wieża traserska, 
- walcownia, 
25.Wymień główne zadania walcowania blach i profili? 
 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

11 

- usunięcie  nierówności  na  blachach, powstałych  w skutek nierównomiernego stygnięcia  blach po 
walcowaniu na gorąco w hutach i odkształceń powstałych w czasie transportu i przeładunku; 
- usunięcie reszty naprężeń wewnętrznych, powstałych przy walcowaniu na gorąco; 
-  wykruszenie  części  zgorzeliny,  która  odstała  od  blachy  w  okresie  przebywania  na  wolnym 
powietrzu; 
 
Walcowanie  blach  odbywa  się  poprzez  kilkakrotne  przepuszczenie  blachy  przez  walce. 
Walcowanie płaskowników i profili wymaga zastosowania specjalnych walców. 
 
26.Na czym polega oczyszczanie blach i profili? Jakie znasz metody oczyszczania? 
 
Po  procesie  walcowania  zostaje  jeszcze  część  zgorzeliny,  należy  ją  usunąć  w  następującymi 
metodami: 

A)  metody mechaniczne (piaskowanie, śrutowanie, szczotki, skrobaki, młoty udarowe); 
B)  metody chemiczne – trawienie (za pomocą kwasu siarkowego lub kwasu solnego); 
C)  metody termiczne (płomień acetylenowo-tlenowy, elektroindukcyjne, sezonowanie); 

 
Metody chemiczne stosowane rzadko stosowane ponieważ:  
1. wymagają przeszkolonego personelu, 
2. wymagają neutralizowania i odprowadzania ścieków z wanien, 
3. nie można stosować do gotowych konstrukcji, 
4. powierzchnia po trawieniu nie jest najlepsza pod względem przyczepności farb, 
 
27.Jakie znasz standardy przygotowania powierzchni do malowania? 
 
SIS 05 5900 (ISO 8500-1) 

-  Sa3  

(white metal) 

-  Sa2.5 (near white metal) 
-  Sa2 

(commercial blast) 

 
Stopień przygotowania powierzchni możemy oceniać wg normy ZN -89/101124 
 
28.Jak oceniamy i badamy stan przygotowania powierzchni do malowania? 
 
Oceniane właściwości( wymagania i metody): 

a)  Wygląd  powierzchni  -  wolna  od  pęcherzy,  łusek,  rozwarstwień,  dopuszczalna  głębokość 

łusek do 0,5 mm. 

Metoda:  nieuzbrojonym  okiem  z  25  cm  przy  świetle  w  dziennym  lub  żarówce  100W.  Głębokość 
wgnieceń – suwmiarka, lub specjalistycznym przyrządem do badania wżerów. 

b)  Stopień przygotowania – nie niżej niż Sa 2.5. 

Metoda – wizualna wg wzorców. 

c)  Profil powierzchni – ścierniwo kuliste – 70 μm; ścierniwo ostrokątne - 100 μm. 

Metoda – stykowa, ruchowa, przez porównanie. 

d)  Stopień odpylenia. 

Metoda – wg wzorca. 

e)  Obecność zatłuszczenia. 

Nie dopuszcza się. 
 
 
 
29.Przedstaw podział statku na umowne części składowe? 
 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

12 

Cel podziału : ułatwienie opracowania procesu technologicznego. 
Rejon:  przestrzenne  części  statku,  wyznaczone  umownymi  płaszczyznami,  zawierające  określoną 
liczbę kompletnych sekcji i elementów wyposażenia. 
 
Podział na rejony ustala się na podstawie przyjętego wariantu budowy. 

1.  Statek 
2.  Klasy konstrukcyjne statku 
3.  Grupy technologiczno – konstrukcyjne 
4.  Podgrupy technologiczno – konstrukcyjne 
5.  Zespoły konstrukcyjne (sekcje) 
6.  Podzespoły konstrukcyjne (podsekcje) 
7.  Węzły konstrukcyjne 
8.  Elementy konstrukcyjne 

 

 

 
Numeracja rejonów odpowiada kolejności montażu, co ułatwia planowanie zaopatrzenia i realizacje 
prac. 
 
Metoda piętrowa: 
Rejon I – poszycie denne i sekcje dna podwójnego, 
Rejon II – grodzie i poszycie burt do pokładu grodziowego oraz pokład grodziowy, itp.. 
Itd.  –numeracja  rejonów  odpowiada  kolejności  montażu,  co  ułatwia  planowanie  zaopatrzenia  i 
realizacje prac. 
 
Metoda blokowa: 
Blok jest jednocześnie rejonem statku (kadłuba). 
 
Metoda piramidalna 
Jak na rysunku. Numeracja odpowiada kolejności montażu. 
 
 
 
30.Jak dzielimy sekcje konstrukcyjne kadłuba statku? 
 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

13 

sekcje  płatowe  (płaskie)  –składające  się  z  prostego  płata  poszycia  wspartego  odpowiednia 
konstrukcja usztywniającą; 
sekcje  przestrzenne  –  składające  się  z  pasa  obłowego  wspartego  odpowiednia  konstrukcją 
usztywniającą,  wymagające  odpowiednich  łóż  montażowych  zapewniających  zachowanie 
właściwego kształtu; 
sekcje zespołowe - złożone z kilku sekcji płatowych, obejmujące wycinek przestrzenny kadłuba, jak 
np.. dno podwójne; 
bloki – składające się z szeregu sekcji płatowych lub zespołowych, obejmujących wycinek kadłuba 
na całej  jego szerokości  i wysokości,  jak  blok dziobowy, rufowy,  blok siłowni,  blok nadbudówki 
itp.; 
 
31.Co to jest grupa technologiczna( grupa obróbcza)? Wymień  możliwe podziały elementów 
konstrukcji kadłuba na grupy obróbcze? 
 
Grupa  obróbczą  jest  wyodrębniona  materiałowo  część  konstrukcji  obejmująca  jedną    lub  więcej 
sekcji z jednej grupy konstrukcyjnej w jednym rejonie statku. 
 
Grupa  technologiczna  (grupa  obróbcza)  to  elementy  konstrukcji  poddawane  temu  samemu  lub 
podobnemu procesowi technologicznemu. 
 
- Blachy proste o dużych wymiarach 
- Blachy o krzywiznach łagodnych, obrabiane przed gięciem. 
- Blachy o krzywiznach skomplikowanych, obrabiane po gięciu 
- Drobne elementy z blach 
- Proste kształtowniki 
- Kształtowniki o krzywiznach łagodnych, wykonane na zimno 
- Kształtowniki o krzywiznach skomplikowanych, gięte na gorąco 
 
32.Co to jest prefabrykacja? Jakie rodzaje prefabrykacji stosujemy w stoczniach? 
 
Prefabrykacja  to  montaż  pojedynczych  elementów  konstrukcyjnych  w  zespoły,  zwane  sekcjami, 
przy jednoczesnym ich trwałym łączeniu przed zamontowaniem w całość. 
Prefabrykację dzielimy na : 

a)  wstępną, 
b)  sekcji płatowych, 
c)  sekcji zespołowych, 
d)  bloków. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
33.Czym kieruje się konstruktor dokonując podziału kadłuba na bloki, sekcje, itp. I jakie cele 
poprzez ten podział chce zrealizować? 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

14 

 
Podział  kadłuba  na  bloki,  sekcje  zespołowe,  sekcje  płatowe  ustala  konstruktor  w  porozumieniu 
(uzgodnieniu ) technologiem. 
 
Podział kadłuba jest rezultatem analizy: 
- Konstrukcji i wytrzymałości statku, 
- Zunifikowanie wymiarów blach i profili ( programy walcowania hut), 
- Infrastruktury technicznej stoczni ( w tym urządzeń transportowych i dźwigowych), 
- Ilości złącz spawanych wykonywanych w pozycji przymusowej, 
- Zakresu prac wyposażeniowych, 
- Wielkości budowanej serii, 
- Analizy ekonomicznej 
 
Inne kryteria i cele podziału sekcyjnego, tak aby: 
1. ograniczyć ilość spawanych złącz poprzez zastosowanie maksymalnych formatów blach i profili 
walcowanych i giętych zamiast spawanych, 
2.  wymiarowanie  spoin  było  zgodne  z  wymaganiami  wytrzymałościowymi,  bez  ich 
nieuzasadnionego 
zwiększania, 
3. rozplanowywać złącza spawane tak aby można było wykorzystywać maksymalnie spawanie 
automatyczne, 
4. środek ciężkości sekcji powinien znajdował się blisko środka geometrycznego. 
5.  linia  gięcia  płyt  giętych  była  blisko  jednej  z  krawędzi,  co  ułatwia  obróbkę,  transport, 
składowanie. 
 
34.Wymień  typowe  elementy  składowe  sekcji  płaskiej  wchodzącej  w  skład  kadłuba  statku  i 
przedstaw schematycznie na szkicu sposób jej prefabrykacji? 
 
Sekcje płaskie składają się  z płatu poszycia wspartego odpowiednią konstrukcją usztywniającą, to 
jest grodzie, sekcje pokładów lub poszycia burtowego. 
 

 

 
sekcje  płatowe  (płaskie)  -  składające  się  z  płata  poszycia  wspartego  odpowiednią  konstrukcją 
usztywniającą 
 
- Montaż blach w płat (spawanie blach) 
- Montaż usztywnień niskich 
- Montaż usztywnień wysokich 
35.Przedstaw na szkicu Ciąg sekcji płaskiej oraz wymień i  zaznacz stanowiska wchodzące w 
jej skład? Jakie urządzenia wchodzą w skład ciągu sekcji płaskich? 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

15 

 
1. Stanowisko montażu i spawania płatów; 
2.  Stanowisko  oczyszczania  z  powłok  malarskich  ochronnych  miejsc  pod  montaż  usztywnień 
pierwszej i drugiej grupy oraz trasowanie ich położenia; 
3.  Stanowisko  montażu  usztywnień  I  grupy,  wyposażone  w  siłowniki  hydrauliczne  dociskające 
usztywnienia  do  poszycia.  Stanowisko  wyposażone  jest  w  głowicę  do  wykonywania  spoin 
szczepnych; 
4. Stanowisko spawania usztywnień I grupy (ciągłych). Spoina pachwinowa ciągła lub przerywana. 
Wykonywana przelotowo tzn. od końca do końca usztywnienia; 
5.  Stanowisko  montażu  usztywnień    II  grupy.  Wyposażone  w  siłowniki  hydrauliczne  iskające 
usztywnienia do poszycia; 
6. Stanowisko spawania usztywnień II grupy  wyposażone w automaty (półautomaty) do spawania 
spoin pachwinowych (różnymi metodami MIG/MAG); 
7.  Stanowisko  odstawcze,  na  którym    dokonujemy:  spawania  węzłówek,  zaślepień,  chwytów, 
odbioru sekcji; 
 
36.Jakie rodzaje transportu są stosowane w stoczniach w magazynach materiałów hutniczych 
oraz w procesach obróbki, oraz prefabrykacji sekcji płaskich i przestrzennych? 
 
- wózki widłowe 
- transport rolkowy 
- suwnice szynowe 
- dźwigowy 
 
37.Przedstaw poznane metody i sposoby budowy sekcji przestrzennych kadłuba? 
 
Produkcją kadłuba w stoczni zajmuje się wyspecjalizowany wydział nazywany kadłubownią. 
Proces budowy kadłuba składa się z 3 podstawowych etapów: 
- prefabrykacji sekcji kadłuba 
- montażu sekcji w bloki 
- łączenia bloków 
 
Sekcje  montowane  są  z  blach  i  kształtowników  po  wcześniejszym  ich  natrasowaniu,  wycięciu 
(wypaleniu)  wg  kart  wykroju  bazujących  na  dokumentacji  technologicznej  oraz,  ewentualnie, 
gięciu. 
 
sekcje mogą przybierać formy: 
- Płatowe (płaskie, gięte) 
- Przestrzenne 
Montaż  elementów  w  sekcje  polega  połączeniu  płaskich  elementów  w  większe  płaty  poprzez 
sczepianie  (spawanie  punktowe),  a  następnie  spawanie  jedno-  lub  dwustronne.  Kolejną  fazą  jest 
montaż usztywnień odbywający się podobnie, jak montaż płatów blach. Często do montażu sekcji 
wykorzystywane  są  tzw.  łoża  montażowe  gwarantujące  zachowanie  kształtu  sekcji  narzuconego 
przez projekt. 
 
sekcje  przestrzenne  –  składające  się  z  pasa  obłowego  wspartego  odpowiednia  konstrukcją 
usztywniającą,  wymagające  odpowiednich  łóż  montażowych  zapewniających  zachowanie 
właściwego kształtu. 
 
 
38.Wymień i naszkicuj metody montażu kadłuba statku? 
 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

16 

 

 
Metody montażu kadłuba w płaszczyźnie wzdłużnej: 
a – piętrowa;  b – piramidalna;  c – wyspowa;  d – blokowa 
 
39.Co  to  jest  rejon  budowy  i  do  jakich  celów  pojęcie  to  wprowadza  się  w  procesie  budowy 
statku? 
 
Rejon:  przestrzenne  części  statku,  wyznaczone  umownymi  płaszczyznami,  zawierające  określoną 
liczbę kompletnych sekcji i elementów wyposażenia. 
Podział  na  rejony  ustala  się  na  podstawie  przyjętego  wariantu  budowy  w  celu  ułatwienie 
opracowania procesu technologicznego. 
 
40.Wodowanie – definicja, rodzaje wodowania. 
 
Wodowanie – przemieszczanie jednostki pływającej z lądu na wodę po zakończeniu jej budowy lub 
remontu.  Jest  jedną  z  najważniejszych  operacji  technologicznych  procesu  budowy  statku  –  w 
niektórych  przypadkach,  nie  można  jej  powtórzyć  ani  zatrzymać  w  dowolnej  chwili.  może  się 
odbyć  najwcześniej    z  chwilą  ukończenia  prac  kadłubowych  zapewniających  pływalność  i 
wystarczającą wytrzymałość wzdłużną i miejscową. 
Obecnie stosowane metody wodowania: 
1. Spłynięcie kadłuba statku z jego podbudowy wskutek: 
a) pogrążania podbudowy w wodzie o niezmiennym poziomie, 
1- za pomocą doku pływającego, 
2- za pomocą wyciągów poprzecznych i wzdłużnych, 
3- za pomocą dźwigu, 
4- za pomocą podnośnika ( synchroliftu) 
b) podniesienie zwierciadła wody przy niezmiennym poziomie podbudowy 
1 - za pomocą doku suchego 
2.  Wodowanie  pod  wpływem  składowej  siły  ciężkości  działającej  równolegle  do  torów 
powodującej ruch kadłuba statku w kierunku: 
a) wzdłużnym do jego osi (pochylnia wzdłużna) 
b) poprzecznym do jego osi (pochylnia poprzeczna) 
 
41.Wodowanie wzdłużne – rozkład sił, warunek wodowania samoczynnego. 
 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

17 

 

 
Wodowanie  wzdłużne  –  rozkład  sił,  warunek  wodowania  samoczynnego;  Wodowanie  pod 
wpływem  składowej  siły  ciężkości  działającej  równolegle  do  torów  powodującej  ruch  kadłuba 
statku w kierunku: wzdłużnym do jego osi, poprzecznym do jego osi. 
 
Okresy wodowania: 
I – od ruszenia statku do chwili wejścia stępki do wody 
II – od chwili wejścia stępki do wody do obrotu rufy 
III – od rozpoczęcia obrotu do zejścia kozła dziobowego z KP 
IV – od zejścia koła dziobowego z KP  do zatrzymania statku 
 
K = T – B = D s (sin β – f s cos β) 
β = bardzo małe sin β ≈ tg β 
cos β ≈ 1  
 
K = D s (tg β – f s) 
Jeżeli: tg β > f s następuje samoczynne wodowanie 
Jeżeli: tg β ≤ f s należy użyć spychacza 
 
42.Wodowanie poprzeczne- typy wodowania. 
 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

18 

-bez zeskoku,  
-z zeskokiem,  
-z małym zeskokiem,  
-po torze obrotowym 
 

 

 

 

 
43.Wodowanie przy pomocy wyciągu. 
 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

19 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
44.Wodowanie przy pomocy synchroliftu. 
 

background image

 

Podstawy Technologii Okrętów – Odpowiedzi 

20 

Za  pomocą  specjalnego  wózka  z  który  statek  opuszcza  się  samoczynnie  na  specjalnej  rampie 
(przesuwany po lądzie na ponton) do wody, który później jest zatapiany. 
 

1. 

 

2. 

 

3. 

 

4.