MECHANIZM SAMOZAPŁONU (ZAPALENIA) 

CIEPLNEGO

V=const.,T

o

1- krzywa-q

1

szybkość wywiązywania się ciepła w wyniku reakcji chemicznej

2- proste-q

2

wywodzące z punktów T=T

o

΄

,T= T

o

΄΄

lub T= T

o

΄΄΄

przedstawiające 

szybkość odprowadzenia ciepła do otoczenia 

T

o

- temperatura ścianki naczynia, T

z

- temp. samozapłonu (zapalenia)

W punkcie styczności:

Temperatury samozapłonu (zapalenia)

Ciała stałe                ciecze                         gazy

200-400 

o

C

300-500 

o

C

400 -650 

o

C

÷÷÷

Nazwa materiału

Wartości temperatur 

samozapłonu 

(zapalenia) [

o

C], p= 1at

WYJĄTKI

Ciało stałe

Polietylen
PCW
Kauczuk
Anilana
Dąb
Ś

wierk

Lipa
Węgiel brunatny (pył)

350
520
480
330
290
255
240

150-170

Mają niŜsze temp. 

samozap. z powodu 

małej gęstości i 

współczynnika 

przewodzenia ciepła

Ciecze

Aceton
Benzyna ekstrakcyjna
Olej napędowy
Nafta
Alkohol etylowy
Benzen
Olej rzepakowy

540
480

330-350

295
425
540
446

Benzyna lotnicza-260

o

C

Eter dwuetylowy-

180

o

C

dwusiarczek węgla-

112 

o

C

aldehyd octowy - 140

o

C

Gazy             

Metan

Etan
Amoniak
Etylen
Wodór
Gaz miejski

700
472
630
455
620
560

Acetylen czysty-305

o

C

Acetylen techniczny-

140

o

C

Siarkowodór-

240

o

C

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WIELKOŚĆ TEMPERATURY 

SAMOZAPŁONU (ZAPALENIA) PAR LUB GAZÓW PALNYCH Z 

POWIETRZEM

•

WIELKOŚCI POWIERZCHNI WŁAŚCIWEJ ODPROWADZAJĄCEJ 

CIEPŁO tzn. powierzchni wymiany ciepła przypadającej na jednostkę
objętości mieszaniny palnej.

ObniŜenie powierzchni właściwej powoduje obniŜenie temp. samozapłonu.

•

CIŚNIENIA MIESZANINY PALNEJ

Wzrost ciśnienia na ogół obniŜa temp. samozapłonu.

ciśnienie

[bar]

1

Nazwa materiału

TEMP.   

SAMOZAPŁO-

NU

1

10

25

Benzyna

480

310

250

Nafta 

490

250

200

•

STĘśENIA SKŁADNIKA PALNEGO W MIESZANINIE

T

SAMOZAPŁONU MAX.

- przy  stęŜeniach zbliŜonych do granic wybuchowości, najniŜsze 

wartości przy stęŜeniu składnika palnego równym stęŜeniu stechiometrycznemu.

•

Składu utleniacza (powietrza)-

•RODZAJU MATERIAŁU NACZYNIA POMIAROWEGO

•BUDOWY ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH

•

DOMIESZKI ANTYDETONATORÓW- PODNOSZĄ

WARTOŚĆ TEMP. SAMOZAPŁONU

Np. dodanie 0,5 g/l czteroetylku ołowiu Pb(C

2

H

5

)

4

do benzyny 

samochodowej powoduje wzrost temp. samozapłonu o 150

o

C.

TEMPERATURA SAMOZAP. MIESZANIN PALNYCH-

ś

rednia arytmetyczna (gdy równe ilości skład. palnych) lub temp. 

samozapłonu składnika najbardziej niebezpiecznego.

WYKORZYSTANIE WARTOŚCI TEMPERATURY 

SAMOZAPŁONU  GAZÓW I PAR CIECZY  W 

PRZEPISACH PSP

Dla  urządzeń technologicznych,  w  tym  i  elektrycznych,  dla  mieszanin  palnych 
par  i  gazów  z  powietrzem  w  zaleŜności  od  maksymalnej  temp.  powierzchni,  z 
którymi mieszaniny te mogą mieć styczność ustalono  tzw. klasy  temperaturowe. 

W 

PN-EN  50014

Elektryczne  urządzenia  przeciw  wybuchowe.  Wspólne 

wymagania  i  badania  podano  6  klas  temperaturowych  przyporządkowanych 
maksymalnym temperaturom powierzchni w 

o

C (od 85-450 

o

C).

÷

Zgodnie  z  §25  Rozporządzenie  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i 
Administracji z dn. 21 kwietnia 2006 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 563) 

21 kwietnia 2006 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 563) 

– temperatura  zewnętrznych  powierzchni  urządzeń i  zasilających 
je  instalacji,  z  wyłączeniem  instalacji  elektroenergetycznych,  jak 
równieŜ temp. wtłaczanego powietrza nie powinna przekroczyć w 
przypadku  gazów  i  par  cieczy  2/3  maksymalnej  temperatury 
powierzchni wyraŜonej  w 

o

C określoną Polską Normą dla 

poszczególnych klas temperaturowych gazów i par cieczy.