Mechanika gruntów
Adam Łodygowski, Grzegorz Majewski, Michał Płotkowiak
1
Politechnika Poznańska
Poznań, dnia 25 X 2002
Instytut Inżynierii Lądowej
Zakład Geotechniki
i Geologii Inżynierskiej
ul. Piotrowo 5, 61-138 Poznań
Sprawozdanie nr 5
Oznaczenie wskaźnika zagęszczenia i wilgotności optymalnej.
Cel ćwiczenia:
- celem
ćwiczenia jest obliczenie wskaźnika zagęszczenia, czyli jak prezentuje się
aktualne zagęszczenie gruntu w badanym miejscu do jego możliwości osiąganych
w Aparacie Proctora:
ds
d
S
I
ρ
ρ
=
gdzie:
ρ
d
- gęstość objętościowa szkieletu gruntowego [g/ cm
3
],
ρ
ds
- maksymalna gęstość objętościowa szkieletu gruntowego [g/cm
3
],
- gęstość objętościowa szkieletu: aby ją wyliczyć należy znać wilgotność gruntu i
jego gęstość objętościową
100
100
+
⋅
=
w
d
ρ
ρ
- wilgotność
: to stosunek masy wody zawartej w próbce gruntu do masy jej
szkieletu gruntowego wyrażony w procentach:
100
⋅
−
=
st
st
mt
m
m
m
w
gdzie:
m
mt
- masa gruntu o wilgotności naturalnej [g],
m
st
- masa gruntu wysuszonego w temperaturze 105-110
0
C [g],
- gęstość objętościowa
: stosunek masy samego gruntu do objętości pierścienia
(objętość gruntu z porami i odległościami międzycząsteczkowymi)
p
t
mt
V
m
m
−
=
ρ
gdzie:
m
mt
- masa próbki gruntu w stanie wilgotnym i pierścienia [g],
V
p
-
objętość pierścienia lub cylindra [cm
3
],
m
t
- masa pierścienia lub cylindra [g],
Mechanika gruntów
Adam Łodygowski, Grzegorz Majewski, Michał Płotkowiak
2
Maksymalna gęstość objętościowa szkieletu gruntowego:
ρ
d
[g/ cm
3
]
ρ
ds
ρ
d1
w
1
w
opt
w [%]
Maksymalną gęstość objętościową szkieletu gruntowego wyznacza się doświadczalnie mając
do dyspozycji Aparat Proctora (o nim w dalszej części). Punkt zaznaczony na czerwono
określa moment maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego i wilgotności
optymalnej.
Jak wyznaczyć max gęstość szkieletu gruntowego:
Po przygotowaniu 3kg grunty w stanie suchym i przesypaniu go do miski:
Ten proces powtarzamy tak d
ługo (ok. 4-5
razy) a
ż osi
ągniemy maksymaln
ą g
ęst
ość
szkieletu gruntowego
- dodać ok. 60ml wody a następnie ubijać grunt, zgodnie z instrukcją,
Aparatu Proctora,
- zważenie gruntu (znając objętość cylindra) w celu określenia jego gęstości
objętościowej:
V
m
m
i
t
i
mt
i
−
=
ρ
- określenie wilgotności przez pobranie próbki, zważenie jej a następnie
wysuszenie w temperaturze 105-110
0
C:
100
⋅
−
=
st
st
mt
i
m
m
m
w
- mając dane konkretne wartości gęstości objętościowej i wilgotności
możemy wyznaczyć gęstość objętościową szkieletu gruntowego:
100
100
+
⋅
=
i
i
di
w
ρ
ρ
Dodając wody w kolejnych próbach gęstość rośnie, jednak za kolejnym razem gęstość zacznie
spadać. Pierwszy pomiar, którego gęstość jest mniejsza od poprzedniego oznacza
przekroczenie punktu maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu gruntowego (wykres),
której poszukujemy.
Mechanika gruntów
Adam Łodygowski, Grzegorz Majewski, Michał Płotkowiak
3
Aparat Proctora
:
składa się z:
- podstawki,
- cylindra,
- nadstawki,
- prowadnicy i ubijaka,
W celu właściwego ubicia gruntu:
- zapełniamy ok. 1/3 objętości cylindra i ubijamy,
- następnie wypełniamy kolejną trzecią część i ubijamy,
- zapełniamy cały cylinder razem z 10mm częścią nadstawki i ubijamy,
- ściągamy nadstawkę i usuwamy nadmiar gruntu tak, aby wypełniał on cylinder do
jego wysokości,
- ważenie, obliczenie gęstości, wilgotności i gęstości właściwej.
Dodatkowo warto określić:
- Stopień zagęszczenia: (wzór empiryczny)
188
,
0
845
,
0
−
=
D
D
I
I
bardzo
zagęszczony
średnio
zagęszczony
zagęsz-
czony
0,80
0,67
0,33
luźny
OBLICZENIA:
Gęstość objętościowa szkieletu gruntowego (stan naturalny):
Masa
m
mt
[g]
Masa
m
st
[g]
Masa
m
t
[g]
Wilgotność [%]
100
⋅
−
−
=
t
st
st
mt
m
m
m
m
w
Masa
m
mt
[g]
Masa
m
t
[g]
Objętość
V
[cm
3
]
Gęstość
objętościowa
[g/ cm
3
]
V
m
m
t
mt
−
=
ρ
Gęstość
szkieletu
[g/ cm
3
]
100
100
+
⋅
=
w
d
ρ
ρ
152,28 141,44 66,86
14,53
342,99 134,31
113,52
1,83
1,605
Maksymalna gęstość objętościowa szkieletu gruntowego:
Nr
Masa
m
mt
[g]
Masa
m
st
[g]
Masa
m
t
[g]
Wilgotność [%]
100
⋅
−
−
=
t
st
st
mt
m
m
m
m
w
Masa
m
wti
[g]
Masa
m
i
[g]
Objętość
V
[cm
3
]
Gęstość
objętościowa
[g/ cm
3
]
p
t
wti
V
m
m
−
=
ρ
Gęstość
szkieletu
[g/ cm
3
]
100
100
+
⋅
=
w
d
ρ
ρ
1 108,8 107,95
64,34
1,94
5004 3286
1000,11 1,711
1,68
2 93,57 91,35 21,21
4,51
5042 3286
1000,11
1,75
1,67
3 124,18 119,96 60,23
7,06
5123 3286
1000,11
1,83
1,71
4 95,34 90,93 38,19
8,36
5210 3286
1000,11 1,92
1,77
5 138,17 128,57 70,06
16,40
5240 3286
1000,11
1,95
1,67
Mechanika gruntów
Adam Łodygowski, Grzegorz Majewski, Michał Płotkowiak
4
Zmiana gęstości objętościowej szkieletu gruntowego
podczas ubijania [g/cm^3]
1,62
1,64
1,66
1,68
1,7
1,72
1,74
1,76
1,78
1,8
1
2
3
4
5
Numer próbki
Warto
ść
g
ęsto
ści
obj
ęto
ściowej szkiletu
Zmiana wilgotności gruntu podczas dodawania wody [%]
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
1
2
3
4
5
Numer próbki
Warto
ść
wilgotno
ści
WSKAŹNIK ZAGĘSZCZENIA:
906
,
0
77
,
1
605
,
1
=
=
=
ds
d
S
I
ρ
ρ
STOPIEŃ ZAGĘSZCZENIA:
328
,
0
188
,
0
845
,
0
906
,
0
188
,
0
845
,
0
=
−
=
−
=
D
D
I
I
Jest to grunt luźny