MapInfo – Drawa
Warszawa dn. 30.04.2008
Projekt - MapInfo
Prowadząca:
Dr inż. Dorota Pusłowska-Tyszewska
Wykonali:
Mariola Skrzędziejewska
Jakub Kostrzewa
Zlewnia:
Drawa
Projekt składał się z dwóch części:
Część I
Digitalizacja zlewni
Część II
Stworzenie map tematycznych klasyfikujących gminy w Polsce
pod względem wyróżnionych w tabeli czynników sprawczych
oszacowanie wartości wymienionych wskaźników dla badanej
zlewni
porównanie charakterystyk oszacowanych dla badanej zlewni z
wartościami dla gmin na obszarze Polski.
1
MapInfo – Drawa
Część I
Digitalizacja
Przy pomocy urządzenia DIGI zdigitalizowalismy zlewnię rzeki
Drawa. W tym celu przykleiliśmy arkusz mapy do pulpitu digitizera.
Mapę ułożyliśmy tak, żeby punkty o danych współrzędnych znalazły
się w aktywnym obszarze pulpitu. W MapInfo otworzyliśmy potrzebne
warstwy, które służyły jako podkład do digitalizacji. Później
utworzono nową warstwę i dodano ją do okna mapy.
W celu rejestracji nowej warstwy należało kliknąć Mapa/ustawienia
digitizera i w nowym oknie dialogowym wprowadzić punkty kontrolne,
zatwierdzając przez Dodaj. Żeby wprowadzić punkty kontrolne
musieliśmy celownik digitizera ustawić nad 4 punktami i wcisnąć
„1”. Do pojawiającego się okna dialogowego wpisaliśmy współrzędne
z mapy. Błąd dla tych 4 punktów nie mógł przekraczać 0,20 cm.
Każdorazowo przy zmianie arkusza mapy procedurę rejestracji mapy
należało powtarzać. Po zamknięciu okna Ustawienie digitizera
wybrano z przybornika narzędzie do wprowadzania obiektów.
Wprowadzenie obiektu odbywało się poprzez wciśnięcie klawisza „1”,
a zakończenie danego obiektu – wciśnięcie „2”.
Część II
oszacowanie wartości wymienionych wskaźników dla badanej zlewni
Oszacowanie tych wskaźników odbywało się na warstwie
gminy_czynniki. W tym celu należało przygotować mapy tematyczne
Mapa/stwórz mapę tematyczną. W nowym oknie wybraliśmy rodzaj mapy
tematycznej (przedziały). Do każdej z map została utworzona
legenda.
2
MapInfo – Drawa
Oszacowanie wskaźników dla badanej zlewni
1. Omówienie badanych wskaźników
Naszym zadaniem było oszacowanie wartości pięciu wskaźników:
Gęstość zaludnienia (GZalud) [osoby/km
2
]
Udział ludności obsługiwanej przez oczyszczalnie ścieków
(L_ocz_proc) [%]
Ścieki (komunalne i przemysłowe) wymagające oczyszczenia
odprowadzane – ogółem (Sc_ogolem_l_s_km2) [l/s / km
2
]
Ścieki (komunalne i przemysłowe) wymagające oczyszczenia
odprowadzane – nieoczyszczone (Sc_nieoczy_l_s_km2) [l/s /
km
2
]
Odpady przemysłowe wytworzone (Odpady_wytw_tyston_km2)
[tys. ton/km
2
/ rok]
2. Wykorzystane funkcje
Pierwszą czynnością jaką wykonaliśmy podczas szacowania
wartości wybranych wskaźników dla badanej zlewni był wybór
gmin, na których terenie znajduje się zlewnia. W tym celu
wykorzystaliśmy zapytania SQL (Zapytania/Wybór SQL...). W
oknie dialogowym w polu „Wybierz kolumny” pozostawiliśmy
domyślną wartość „*”. W polu „Ze zbiorów” wpisaliśmy:
”gminy_czynniki, drawa” (pierwszy element jest nazwą tabeli,
z której wybieramy szukane gminy, drugi jest tabelą
zawierającą zlewnię). w kolejnym polu „Gdzie” wprowadziliśmy:
„gminy_czynniki.obj intersects drawa.obj”. Oznacza to wybór
tych elementów warstwy gminy_czynniki, które posiadają
przynajmniej jeden punkt wspólny z wielobokiem
reprezentującym zlewnie w warstwie drawa. Tak wybrane gminy
zapisujemy w nowej warstwie wykorzystując „Plik/Zapisz kopię
jako...” (w oknie dialogowym wybieramy z listy „Queryx”,
gdzie x jest największą liczbą) i zapisujemy wybrane gminy w
pliku gminy_czynniki_zlewnia.tab.
3
MapInfo – Drawa
Przed przystąpieniem do dalszej pracy określamy wartości
wybranych wskaźników dla całej Polski. W tym celu wybieramy z
menu pozycje: „Zapytania/Oblicz statystyki...”. W oknie
dialogowym wybieramy Zbiór gminy_czynniki oraz wybraną
kolumnę z tabeli, np. GZalud. Analogicznie postępujemy dla
pozostałych badanych wskaźników.
W dalszej części będziemy pracowali wyłącznie na wybranych
zlewniach. Zamykamy zbiór
gminy_czynniki. Pozostawiamy
otwarty zbiór gminy_czynniki_zlewnia oraz drawa.
Przed przystąpieniem do obliczeń musimy utworzyć nową kolumnę
w tabeli gminy_czynniki_zlewnia. Będzie nam ona potrzebna do
obliczenia L_ocz_proc. Nazwiemy ją GObslu, dane w niej
zawarte będą wyrażone w [osobach/km
2
]. Nowe pole stworzymy
korzystając z: „Dane/Zbiory/Struktura zbioru„. W oknie
dialogowym klikamy przycisk „Dodaj pole”. Parametry pola
ustawiamy takie jak w przypadku pola GZalud.
Nowo utworzone pole aktualizujemy przy pomocy
„Dane/Aktualizuj dane...”. W oknie dialogowym wybieramy
tabelę,
którą
będziemy
aktualizowali
(gminy_czynniki_zlewnia), kolumnę (GObslu) oraz zbiór, z
którego będą pochodziły dane (gminy_czynniki_zlewnia).
Wykorzystując asystę wprowadzamy wyrażenie: „GZalud *
L_ocz_proc / 100”.
Następną czynnością będzie usuniecie elementów gmin
„wystających” poza obszar zlewni. W tym celu włączyliśmy
„edytowalny” dla warstwy gminy_czynniki_zlewnia w oknie
zarządzania warstwami, a następnie zaznaczyliśmy wszystkie
gminy. Następnie kliknęliśmy „Obiekty/Zaznacz docelowy...”,
po czym zaznaczyliśmy obiekt reprezentujący zlewnie i
4
MapInfo – Drawa
wybraliśmy „Obiekty/Odetnij”. W oknie dialogowym dokonaliśmy
wyboru czynności jakie zostaną wykonane przy odcinaniu dla
poszczególnych pól:
Gzalud – wartość,
F_gminy_ha – proporcja,
L_ocz_proc – puste,
Sc_ogolem_l_s_km2 – wartość,
Sc_nieoczy_l_s_km2 – wartość,
Odpady_wytw_tyston_km2 – wartość,
GObslu – wartość.
Pozostałe pola nie biorą udziału w obliczeniach, dlatego
pozostawiamy wartości domyślne.
Otrzymaliśmy gminy ograniczone do powierzchni zlewni.
Następnie łączymy otrzymane wieloboki stosując
„Obiekty/Połącz”. W oknie dialogowym wybieramy następujące
ustawienia:
Gzalud – średnia ważona z wagą F_gminy_ha,
F_gminy_ha – suma,
L_ocz_proc – puste,
Sc_ogolem_l_s_km2 – średnia ważona z wagą F_gminy_ha,
Sc_nieoczy_l_s_km2 – średnia ważona z wagą F_gminy_ha,
Odpady_wytw_tyston_km2 – średnia ważona z wagą F_gminy_ha,
GObslu – średnia ważona z wagą F_gminy_ha.
Ostatnią czynnością jaka pozostała nam do wykonania będzie
obliczenie wartości w kolumnie L_ocz_proc. W tym celu
ponownie skorzystamy z „Dane/Aktualizuj dane...”. Tym razem
aktualizacji zostanie poddana kolumna L_ocz_proc wg wzoru:
GObslu * 100 / GZalud. W ten sposób otrzymamy wartość
L_ocz_proc wyrażoną w [%] dla zlewni Drawa.
5
MapInfo – Drawa
3. Źródła błędów
Możemy wyróżnić cztery rodzaje błędów:
1. Błędy wynikające z niepoprawnie przeprowadzonych obliczeń –
wyniki są dalekie od poprawnych wartości.
2. Błędy wynikające z charakteru danych, np. w przypadku
gęstości zaludnienia jesteśmy zmuszeni do przyjęcia
założenia, że ludność jest równomiernie rozłożona na
terenie całej gminy, chociaż w rzeczywistości jest to
nierealne. Wyniku obarczonego takim błędem nie odrzucamy,
ponieważ jest to efekt uproszczenia badanych danych.
3. Błędy wynikają także z metody wybranej do przeprowadzenia
obliczeń. Przeliczając dane z wykorzystaniem funkcji
odcinających i łączących obiekty możemy otrzymać inne dane
niż przy obliczeniach prowadzonych „Aktualizuj kolumnę...”.
4. Błędy powstałe przy wprowadzaniu danych, np. inne wyniki
otrzymamy gdy w obliczeniach wykorzystamy pole powierzchni
zmierzone przez geodetów, a inne gdy zastosujemy funkcję
obliczającą pole powierzchni wieloboku znajdującego się w
bazie danych, który nie oddaje dokładnie rzeczywistej
powierzchni gminy.
porównanie charakterystyk oszacowanych dla badanej zlewni z
wartościami dla gmin na obszarze Polski
Wyniki obliczeń dla zlewni
Nazwa pola
Jednostka
Wartość
GZalud
osoby/km
2
28,5
L_ocz_proc
%
58,9
Sc_ogolem_l_s_km2
l/s / km
2
0,0249
Sc_nieoczy_l_s_km2
l/s / km
2
0,0020
Odpady_wytw_tyston_km2
tys. ton/km
2
/ rok
0,002
Wyniki obliczeń dla gmin na obszarze Polski
6
MapInfo – Drawa
Nazwa pola
Jednostka
Wartość
min
max
średnia
GZalud
osoby/km
2
4,7
4255,5
222,6
L_ocz_proc
%
0
100
29,797
Sc_ogolem_l_s_km2
l/s / km
2
0
81,7804 0,450217
Sc_nieoczy_l_s_km2
l/s / km
2
0
10,9064 0,0325304
Odpady_wytw_tyston_km2 tys. ton/km
2
/ rok
0
166,562
0,63926
Patrząc na powyższe zestawienia, można dojść do wniosku, że
zlewnia rzeki Drawa na tle Polski nie jest zagrożona. Na jej
korzyść przemawia fakt, że jest mała gęstość zaludnienia. Prawie 8
razy mniej niż średnie zaludnienie w Polsce.
Udział ludności obsługiwanej przez oczyszczalnie ścieków jest
wysoki — prawie 60% (czyli dwukrotnie większy niż średnia kraju).
Oczywiście należy dążyć to zwiększenia tego procentu. Miejmy
nadzieje, że w najbliższym czasie gminy wchodzące w skład tej
zlewni podejmą odpowiednie kroki w tej sprawie.
Ilość ścieków wymagających oczyszczania, a odprowadzone jako
nieczyszczone jest około 15 razy mniejsza na terenie naszej zlewni
niż średnio na terenie Polski. Jeśli chodzi o ilość ścieków
wymagających oczyszczania ogółem również nasza zlewnia wypada
dobrze na tle kraju.
Ponad 300 razy mniej jest odpadów przemysłowych wytworzonych na
terenie naszej zlewni niż średnio na terenie kraju. Wiąże się to z
lokalizacją naszej zlewni. Prawie w całości jest to województwo
zachodniopomorskie. Na tych terenach przeważa rolnictwo. Silniej
uprzemysłowione jest południe Polski i to ta część zwiększa
statystyki dla kraju.
7
Document Outline