background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________1 

Elementy Grafiki In

ż

ynierskiej – 

ć

wiczenia 4 

 

Rysowanie obiektów 

1. Narz

ę

dzie rysunkowe – polilinia 

 

Narzędziem  umożliwiającym  rysowanie  linii  oraz  łuków  jest  polilinia.  Polilinia  posiada 

następujące cechy: 
-

 

po narysowaniu wielu segmentów zaznaczenie jednego powoduje zaznaczenie wszystkich, 

-

 

polilinia  może  tworzyć  powierzchnie  zamknięte  -  często  stosowane  podczas  wykonywania 
kreskowań, 

-

 

polilinią można rysować łuki, 

-

 

po wstawieniu pierwszego punktu  można np.  wstawić  kolejny punkt, zamienić standardową 
prostą w łuk lub można nadać polilinii szerokość. 

Narzędzie  polilinia  jest  dostępne  w  menu 

Rysuj  ->  Polilinia

,  z  karty 

Narz

ę

dzia 

główne

panel 

Rysuj

Polilinia

 lub można je uruchomić wpisując 

plinia

  w  oknie poleceń. 

Sposób korzystania: 
-

 

po wybraniu narzędzia wskazujemy punkt początkowy rysowanego obiektu, 

-

 

po  wskazaniu  pierwszego  punktu  (a  potem  każdego  kolejnego)  mamy  do  dyspozycji  szereg 
opcji - m.in.:  
-

 

łUk

  –  wybór  tej  opcji  pozwala  nam  na  przejście  do  trybu  rysowania  łuków  (opcja  jest 

dostępna jeśli wcześniej kreśliliśmy linie), 

-

 

Linia

  –  wybór  tej  opcji  pozwala  nam  na  przejście  do  trybu  rysowania  linii  (opcja  jest 

dostępna jeśli wcześniej kreśliliśmy łuki), 

-

 

Zamknij

  –  łączy  ostatnio  wskazany  punkt  z  pierwszym  (działanie  analogiczne  jak  dla 

narzędzia linia), 

-

 

Długo

ść

 – rysuje element o podanej długości 

styczny do poprzedniego elementu, 

-

 

Szeroko

ść

  –  umożliwia  podanie  szerokości 

początkowej  i  końcowej  dla 

kolejnego 

rysowanego segmentu. 

-

 

jeśli nie wybierzmy żadnej z opcji to po wskazaniu 
kolejnego punktu jest on łączony z poprzednim za 
pomocą linii bądź łuku. 

 
 

2. Narz

ę

dzie rysunkowe – okr

ą

g   

Do  tworzenia  okręgów 

służy narzędzie okrąg. Jest ono 
dostępne  w  menu 

Rysuj  -> 

Okr

ą

g

,  z  karty 

Narz

ę

dzia 

główne

panel 

Rysuj

Okr

ą

g

 

lub  z  okna  poleceń  za  pomocą 

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________2 

polecenia 

okr

ą

g

 (lub 

o

). Okrąg może zostać narysowany na kilka sposobów:  

-

 

domyślnie – poprzez podanie środka okręgu i jego promienia, 

-

 

z wykorzystaniem środka i średnicy,  

-

 

poprzez wskazanie trzech punktów przez które okrąg ma przechodzić,  

-

 

poprzez wskazanie dwóch punktów które stanowią końce jego średnicy, 

-

 

poprzez wskazanie obiektów do których okrąg ma być styczny (w tym przypadku nie zawsze 
da się taki okrąg narysować). 

 

 

3. Narz

ę

dzie rysunkowe – łuk 

 

Narzędziem 

umożliwiającym  kreślenie  tylko  i 
wyłącznie  łuków  jest  narzędzie 
łuk.  Łuki  utworzone  za  jego 
pomocą 

są 

pojedynczymi 

obiektami.  

Narzędzie 

łuk 

jest 

dostępne w menu 

Rysuj -> Łuk

, z 

karty 

Narz

ę

dzia  główne

panel 

Rysuj

Łuk

 

lub 

można 

je 

uruchomić  wpisując 

łuk

  (lub 

u

w  oknie  poleceń.  Wybierając  to 
narzędzie 

menu 

mamy 

możliwość  narysowania  łuku  na 
jeden  spośród  10  sposobów.  W 
tym  celu  narzędzie  najlepiej 
wybierać  z  menu,  gdyż  wtedy 
mamy możliwość wybrania takiego sposobu wykreślenia łuku, który będzie najbardziej pasował 
do  posiadanych  danych.  Możemy  też  uruchomić  tryb  kontynuacji,  w  którym  nowy  łuk  jest 
rysowany  począwszy  od  ostatniego  punktu  już  istniejącego  łuku  i  stycznie  do  niego.  Tryb 
kontynuacji jest uruchamiany po wciśnięciu klawisza 

ENTER

.  

Łuk może być stworzony poprzez podanie trzech spośród wielkości:  

-

 

punktów na łuku (dla opcji 3 punkty),  

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________3 

-

 

początku,  środka,  końca  (można  także  określać  kierunek  półprostej  wychodzącej  ze  środka 
łuku),  

-

 

promienia, kąta (rozwarcia łuku),  

-

 

cięciwy i zwrotu (kąt półprostej stycznej do łuku w jego początku).  

Po  wybraniu  narzędzia  łuk  z  okna  poleceń  domyślnym  wariantem  jest  3  punkty.  Może 

być  on  zmieniony  poprzez  wybór  odpowiednich  opcji  w  oknie  poleceń,  dzięki  czemu  można 
zastosować  każdy  z  10  wariantów  dostępnych  z  menu.  Aktualnie  wyświetlane  opcje  są  zależne 
od  tego,  jakie  rodzaje  danych  zostały  już  podane.  Domyślny  wariant  3  punkty  pozwala  na 
wskazanie  kolejno:  punktu  początkowego  łuku,  punktu  należącego  do  łuku  oraz  punktu 
końcowego łuku. 

 

4. Narz

ę

dzie rysunkowe – elipsa 

 

Do rysowania elips służy narzędzie elipsa. Jest ono dostępne z menu 

Rysuj -> Elipsa

, z 

karty 

Narz

ę

dzia główne

panel 

Rysuj

Elipsa

 lub poprzez wpisanie polecenia 

elipsa

 (lub 

e

). Elipsa może być narysowana w następujący sposób:  

-

 

domyślnie  (

O

ś

,  koniec

)  poprzez  wskazanie  pierwszej  osi  elipsy  a  następnie  drugiej  półosi 

rozpoczynającej się w połowie pierwszej (trzeba wskazać dla niej punkt końcowy), 

-

 

lub  poprzez  wskazanie  środka  elipsy,  końca  pierwszej  półosi,  a  następnie  końca  drugiej 
półosi rozpoczynającej się w środku elipsy (wariant 

Centrum

 

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________4 

5. Narz

ę

dzie rysunkowe – wielobok 

 

 Narzędzie  wielobok  służy  do  tworzenia  wieloboków  foremnych.  Jest  ono  dostępne  w 

menu 

Rysuj  ->  Wielobok

,  z  karty 

Narz

ę

dzia  główne

panel 

Rysuj

Wielobok

  lub  z  okna 

poleceń (polecenie 

wielobok

). Sposób korzystania: 

-

 

po wybraniu narzędzia należy podać liczbę boków (między 3 a 1024),  

-

 

wskazać  środek  wieloboku  lub  za  pomocą  opcji 

Bok

  podać  początek  i  koniec  jednego  z 

boków oraz wskazać lokalizację wieloboku, 

-

 

jeśli  został  wskazany  środek  wieloboku,  to  kolejne  pytanie  dotyczy  tego,  czy  wielobok  ma 
być wpisany, czy opisany na okręgu, a następne promienia okręgu, 

-

 

jeśli wybierzemy opcję 

Wpisany w okr

ą

g

, to promień jest liczony od środka okręgu do 

wierzchołka wieloboku, natomiast jeśli wybierzemy opcję 

Opisany

, to promień jest liczony 

od środka okręgu do punktu symetrii boku wieloboku. 

 

wpisany 

opisany 

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________5 

6. Narz

ę

dzie rysunkowe – prostok

ą

t   

Narzędzie prostokąt służy do tworzenia prostokątów.  Jest ono dostępne w menu 

Rysuj -

>  Prostok

ą

t

,  z  karty 

Narz

ę

dzia  główne

panel 

Rysuj

Prostok

ą

t

  lub  można  je  uruchomić 

wpisując 

prostok

 w oknie poleceń. Sposób korzystania: 

-

 

po  uruchomieniu  narzędzia,  jest  możliwe  wskazanie  pierwszego  narożnika  prostokąta,  lub 
określenie jak figura ma wyglądać. Możemy m.in.: 
-

 

sfazować wierzchołki (wybieramy opcję 

Fazuj

, a następnie podajemy wymiary fazy),  

-

 

zaokrąglić  wierzchołków  (wybieramy  opcję 

Zaokr

ą

gl

,  a  następnie  podajemy  promień 

zaokrąglenia),  

-

 

ustalić  szerokość  linii  (wybieramy  opcję 

Szeroko

ść

,  a  następnie  podajemy  szerokość 

linii).  

-

 

po wskazaniu pierwszego narożnika program oferuje nowe opcje: 
-

 

możliwość określenia pola powierzchni prostokąta (wybieramy opcję 

Obszar

, następnie 

podajemy pole powierzchni i długość jednego z boków),  

-

 

możliwość wpisania długości boków (opcja 

Wymiary

),  

-

 

możliwość  narysowania  obróconego  prostokąta  (opcja 

oBrót

,  dla  której  podamy  kąt 

obrotu), 

-

 

utworzony w ten sposób prostokąt jest jednym obiektem. 

 

7. Narz

ę

dzie rysunkowe – splajn   

Narzędzie  splajn  służy  do  rysowania  gładkich  krzywych  tworzonych  na  bazie 

współrzędnych  poszczególnych  punktów.  Krzywe  takie  mogą  być  zamknięte  podobnie  jak 
polilinia czy łamana zbudowana z odcinków. Do rysowania krzywych typu splajn służy narzędzie 
splajn  dostępne  w  menu 

Rysuj  ->  Splajn

,  z  karty 

Narz

ę

dzia  główne

panel 

Rysuj

Splajn

 

lub z okna poleceń (polecenie 

splajn

). Sposób korzystania: 

-

 

po  wybraniu  narzędzia  możemy  określić  pierwszy  punkt  wstawienia,  lub  wybrać  opcję 

Obiekt

.  Umożliwia  nam  ona  przekształcenie  istniejącej  polilinii  w  splajn.  W  tym  celu 

wskazujemy  polilinię,  wciskamy 

ENTER

  i  zamiast  polilinii  otrzymujemy  krzywą  typu 

splajn, 

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________6 

-

 

po  wskazaniu  pierwszego  punktu,  za  pomocą  opcji 

Styczno

ść

  pocz

ą

tkowa

  możemy 

określić  kierunek  stycznej  w  punkcie  początkowym  a  następnie  wskazać  kolejne  punkty, 
przez które powinien przechodzić rysowany splajn, 

-

 

na  zakończenie  rysowania  za  pomocą  opcji 

Styczno

ść

  w  ko

ń

cu

  możemy  określić 

kierunek stycznej dla końca splajnu, 

-

 

po wstawieniu dwóch kolejnych punktów wchodzących w skład rysowanego splajnu można 
podać tolerancję rysowania obiektu (opcja 

toLerancja

) - jeśli tolerancja jest równa zero, 

wtedy  splajn  będzie  przechodził  przez  kolejne  wstawiane  punkty,  natomiast  wartość 
niezerowa oznacza  maksymalną odległość w jakiej może znaleźć się krzywa w stosunku do 
podanego punktu. 

  

 

Ć

wiczenia  

 
Zadanie 1 

 

Korzystając z 

polilinii

 wykonaj pierwszy i drugi rysunek. Sposób wykonania pierwszego rysunku 

jest podany poniżej. 
 

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________7 

 
 

Aby wykonać pierwszy rysunek: 

 

uruchom narzędzie 

Polilinia

 i określ pierwszą współrzędną: 

Okre

ś

l punkt pocz

ą

tkowy: 100,100 

 

wybierz opcję 

Szeroko

ść

 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

] : s 

 

ustaw szerokość początkową na wartość 0 

Okre

ś

l szeroko

ść

 pocz

ą

tkow

ą

 <0,0000>: 0 

 

a końcową na 10 

Okre

ś

l szeroko

ść

 ko

ń

cow

ą

 <0,0000>: 10 

 

określ drugą współrzędną 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: 200,100 

 

następnie wybierz opcję 

Szeroko

ść

 i ustaw wartość początkową na 10 a końcową na 0 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łOk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: s 

Okre

ś

l szeroko

ść

 pocz

ą

tkow

ą

 <0,0000>: 10 

Okre

ś

l szeroko

ść

 ko

ń

cow

ą

 <0,0000>: 0 

 

określ trzecią współrzędną 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: 300,100 

Utworzymy teraz następne ramię trójkąta o tych samych właściwościach lecz przy użyciu innej opcji. 

 

wybierz opcję 

Połszeroko

ś

ci

 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Polszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

] : P 

 

ustaw wartość początkowej połowy szerokości na 0 

Okre

ś

l pocz

ą

tkow

ą

 połow

ę

 szeroko

ś

ci <0,0000>: 0 

 

a końcowej na 5 

Okre

ś

l ko

ń

cow

ą

 połow

ę

 szeroko

ś

ci <0,0000>: 5 

 

określ następną współrzędną 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: @100<120 

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________8 

 

następnie wybierz opcję 

Połszeroko

ś

ci

 i ustaw wartość początkową na 5 a końcową na 0 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: P 

Okre

ś

l pocz

ą

tkow

ą

 połow

ę

 szeroko

ś

ci <0,0000>: 5 

Okre

ś

l ko

ń

cow

ą

 połow

ę

 szeroko

ś

ci <0,0000>: 0

 

 

określ następną współrzędną 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: @100<120 

 

wybierz opcję 

Połszeroko

ś

ci

 i ustaw wartość początkową na 0 a końcową na 5 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łuk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: P 

Okre

ś

l pocz

ą

tkow

ą

 połow

ę

 szeroko

ś

ci <0,0000>: 0 

Okre

ś

l ko

ń

cow

ą

 połow

ę

 szeroko

ś

ci <0,0000>: 5

 

 

określ następną współrzędną 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: @100<240

 

 

następnie wybierz opcję 

Połszeroko

ś

ci

 i ustaw wartość początkową na 5, a końcową na 0 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: P 

Okre

ś

l pocz

ą

tkow

ą

 połow

ę

 szeroko

ś

ci <0,0000>: 5 

Okre

ś

l ko

ń

cow

ą

 połow

ę

 szeroko

ś

ci <0,0000>: 0 

 

wybierz opcję 

Długo

ść

 

Okre

ś

l nast

ę

pny punkt lub 

[łUk/Zamknij/Połszeroko

ś

ci/Długo

ść

/Cofaj/Szeroko

ść

]: d 

 

określ długość linii 

Okre

ś

l długo

ść

 linii: 100 

 

Zadanie 2 
 
Wykorzystując polilinię narysuj strzałkę zgodnie z rysunkiem 
 

 

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________9 

Zadanie 3 
Narysuj figurę przedstawioną na rysunku. 
 

 
 
Zadanie 4 
Korzystając  z 

wieloboku

  wykonaj  pierwszy  i  drugi  rysunek.  Sposób  wykonania  pierwszego 

rysunku jest podany poniżej. 

 

 

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________10 

 
 
 
 

Aby wykonać powyższy rysunek: 

 

Uruchom narzędzie 

Wielobok

 i zastosuj się do poniższych poleceń: 

Podaj liczb

ę

 boków <4>: 5 

Okre

ś

ś

rodek wieloboku lub [Bok]: 100,100 

Podaj opcj

ę

 [Wpisany/Opisany] <W>: w 

Okre

ś

l promie

ń

 okr

ę

gu: 100,130

 

 

Wybierz ponownie narzędzie 

wielobok

 i: 

Podaj liczb

ę

 boków <5>: 10 

Okre

ś

ś

rodek wieloboku lub [Bok]: 100,100 

Podaj opcj

ę

 [Wpisany/Opisany] <W>: o 

Okre

ś

l promie

ń

 okr

ę

gu: 100,130 

 
Zadanie 5 
Narysuj  prostokąt  o  wymiarach  200x150  jednostek,  szerokości  linii  równej  4  jednostki  i 
zaokrąglonych  narożnikach  (promień  zaokrąglenia  20  jednostek).  Współrzędne  lewego  dolnego 
rogu prostokąta wynoszą (100, 50). 
 
Zadanie 6 
Narysuj  prostokąt  o  wymiarach  200x150  jednostek,  szerokości  linii  równej  4  jednostki  i 
sfazowanych narożnikach (wielkość fazowania 10 i 20 jednostek). Współrzędne lewego dolnego 
rogu prostokąta wynoszą (100, 50). 

 

Zadanie 7 
Narysować łuk oparty na cięciwie o długości 150 jednostek. Początek łuku ma znajdować się w 
punkcie o współrzędnych (200, 50) a środek łuku w punkcie (280, 100) 

 

Zadanie 8 
Narysuj okrąg opisany oraz okrąg wpisany w danym trójkącie. 
 

background image

________________________________________________________________Elementy Grafiki Inżynierskiej – C4 

____________________________________________________________________________________________11 

Zadanie 9 
Wykonaj poniższy rysunek.  

 
 
Zadanie 10 
Korzystając z narzędzia 

Multilinia

 wykonaj poniższy rysunek