(Microsoft PowerPoint - Informatyka - programowanie - SL 2009

Nazwy zmiennych w VBA.

Typy danych.

Deklaracje zmiennych, stałych, zasięg
deklaracji.

Instrukcje przypisania.

Tablice.

Wyrażenia i operatory.

Operacje na tekstach.

-1

Materiały

do wykładu

na prawach

Operacje na tekstach.

Operacje logiczne.

Relacje.

Struktury sterujące: instrukcje
warunkowe, instrukcje cyklu (pętle),
instrukcje wyboru.

Wbudowane funkcje: komunikacja z
użytkownikiem, konwersja typów danych.

Obsługa błędów.

na prawach

rękopisu

-1

AZWY ZMIENNYCH

STAŁYCH

ciągi liter i cyfr

nie powinny zawierać znaków narodowych

nie mogą zawierać znaków specjalnych: <spacja>,
(), :, ;, itp. (dopuszczalny znak podkreślenia _)
mogą mieć dowolną długość

mogą mieć dowolną długość

wielkie i małe litery NIE są rozróżniane

nazwa MUSI rozpoczynać się literą

wskazane jest nadawanie nazw znaczących

Zmienne i stałe nazywamy najlepiej za pomocą
małych liter, bez polskich znaków

-1

EKLAROWANIE ZMIENNYCH

Zmienna jest nazwanym obszarem
przechowywania danych w pamięci komputera

Zmienne deklaruje się za pomocą instrukcji

Dim

umieszczanych na początku każdej procedury

Sub

lub

Function

lub

Function

Dim

nazwaZmiennej

Przykład:

Dim

wiekDrzewa, wiekLasu

Styl „wielbłądzi”

nadawania nazw

zmiennym

-1

EFINIOWANIE TYPÓW DANYCH

Typ danych określa, w jakiej postaci dane
zapisywane są w pamięci (liczby całkowite,
rzeczywiste, łańcuchy itp.)

Należy posłużyć się typem danych, który zajmuje
najmniejszą liczbę bajtów i obsługuje wszystkie

najmniejszą liczbę bajtów i obsługuje wszystkie
dane, które zostaną z nim powiązane – szybkość
działania interpretera VBA zależy m. in. od liczby
bajtów użytych przez dane.

Jawne deklarowanie zmiennych jako używających

określonego typu danych umożliwia interpreterowi

VBA dodatkową walidację błędów

YPY DANYCH

Logiczny:

Boolean

Liczbowy:

Byte

Integer

(%)

Daty:

Date

Znakowy:

String

($)

Obiektowy:

Object

Tablicowy:

Array

-1

Long

(&)

Single

(!)

Double

(#)

Currency

(@)

Decimal

Znakowy lub liczbowy:

Variant

-1

YPY

ANYCH

Typ

Zakres wartości

Liczba
bajtów

Byte

0-255 (2

-1)

Integer

-32,768 ÷ 32,767 (- 2

÷ 2

-1)

Boolean

True, False

Long

- 2,147,483,648 ÷ 2,147,483,647 (- 2

÷ 2

-1)

Single

±(1,5E-45 ÷ 3,4E38)

Double

±(5E-324 ÷ 1,7E308)

Currency

-922,337,203,685,477.5808 ÷
922,337,203,685,477.5807

Decimal

+/- 79,228,162,514,264,337,593,543,950,335
(bez części dziesiętnej
+/- 7.9228162514264337593543950335
( z 28 miejscami po przecinku)

-1

YPY

ANYCH

Typ

Zakres wartości

Liczba
bajtów

Date

1 stycznia 0100 ÷ 31 grudnia 9999

Object

Dowolne odwołanie do obiektu

String

0 ÷ ok. 2mld (zmienna dłg.)

10 bajtów

String

0 ÷ ok. 2mld (zmienna dłg.)
0 ÷ ok. 65,400 (stała dłg.)

10 bajtów

+ długość

łańcucha

Variant

Dowolna wartość numeryczna mniejsza od
maksymalnej wartości zakresu typu danych
Double

Currency

-922,337,203,685,477.5808 ÷
922,337,203,685,477.5807

10 bajty

+ długość

łańcucha

-1

EKLAROWANIE TYPU ZMIENNYCH

STAŁYCH

Typ danych ustala się przez uwzględnienie słowa
kluczowego

w instrukcji

Dim

Const

Dim

nazwaZmiennej

As TypDanych

Const

nazwaStałej

As TypDanych

= wartość

Przykład:

Dim

wiekDrzewa

As Integer

Const

wiekLasu

As Integer

= 150

Jeśli przy deklarowaniu zmiennej nie określi się typu
danych, interpreter VBA przypisze jej typ

Variant

Aby wymusić deklarowanie wszystkich używanych
zmiennych, w module VBA w pierwszym wierszu
należy zastosować instrukcję

Option Explicit

-1

EKLAROWANIE TYPU ZMIENNYCH

Typ danych dla argumentu procedury z listy
argumentów ustala się przez uwzględnienie słowa
kluczowego

w instrukcji

Function

WynikFinansowy( przychody

As Currency

wydatki

As Currency

)

wydatki

As Currency

)

Typ danych dla wartości zwracanej przez procedurę

Function

ustala się przez uwzględnienie słowa

kluczowego

w instrukcji

Function

WynikFinansowy( przychody, wydatki )

Currency

-1

ASIĘG ZMIENNYCH

Zasięgiem zmiennej określa się moduły i procedury, w

których można je zastosować

Zasięg zmiennych/stałych:

Zmienna lokalna –

Dim

– widoczna tylko w danej procedurze

Zmienna prywatna –

Dim

lub

Private

przed pierwszą

Zmienna prywatna –

Dim

lub

Private

przed pierwszą

procedurą w module – widoczna w całym module

Zmienna publiczna (globalna) –

Public

przed

pierwszą procedurą w module – widoczna w różnych

modułach

Zmienne statyczne –

Static

- nie tracą wartości po

wyjściu z procedury, lecz nadal mają wartość, którą

miały w chwili zakończenia procedury (chyba że

procedura zostanie zakończona instrukcją

End

)

-1

MIENNE OBIEKTOWE

Deklaracja:

Dim

nazwa

As Object

Zmienne odwołują się do lokalizacji danych,
a nie do ich wartości

Zmiennej należy przypisać konkretny obiekt:

Set

nazwa = wartość_wskazywana

Przykład:

Dim

vObiekt

As Range

Set

vObiekt = Worksheets(”Arkusz1”).Range("A1:C2")

Anulowanie zmiennej obiektowej:

Set

zmienna = Nothing

-1

DWOŁYWANIE SIĘ DO OBIEKTÓW

Specyfikacja „ścieżki dostępu” do obiektu, jego
metod i właściwości

Zachowanie kolejności odwołania zgodnie z
hierarchią występowania obiektów np.
skoroszyt.arkusz.zakres

skoroszyt.arkusz.zakres

Instrukcja

With

w odwoływaniu się do obiektów:

With

obiekt

działania_na_obiekcie

End With

NSTRUKCJA

ITH

-1

WITH

Workbooks(1).Activesheet

.Range(”A1:A2”).Select

.Range(”A1:A2”).Value = 10

END WITH

WITH

Workbooks(1).Worksheets("Arkusz1").Activate

END WITH
WITH

Workbooks(1).Worksheets("Arkusz1").Rows

.Font.Bold = True
.Select

END WITH

-1

YPY DANYCH UŻYTKOWNIKA

Typ danych użytkownika służy do przechowywania
w jednej strukturze danych podobnego rodzaju

Instrukcje między

Type

End Type

określają

elementy nowego typu danych

Type

CarInfo

Type

CarInfo

name

As String

model

As String

rokProdukcji

As Integer

cena

As Currency

End Type

Dim myCar As CarInfo
myCar.name = „Fiat”
myCar.model = „Brava”

-1

NSTRUKCJA PRZYPISANIA

Instrukcja przypisania jest instrukcją VBA
wykonującą obliczenia i przypisującą wynik
zmiennej lub obiektowi

W języku VBA funkcję operatora przypisania
spełnia znak równości

spełnia znak równości

x = 1
x = x + 1
FileOpen = True
Range("Rok").Value = 2009

-1

ABLICE

Tablica jest grupą elementów tego samego typu

posiadających wspólną nazwę

W celu odwołania się do określonego elementu tablicy

należy użyć jej nazwy i numeru indeksu

Dim

mojaTablica(0

100)

As Integer

Dim

mojaTablica(100)

As Integer

mojaTablica(0) = 123

Dim

mojaTablica(1

10, 1

10 )

As Integer

‘ Tablica dynamiczna

Dim

mojaTablica()

As Integer

Redim

‘ Informuje interpreter VBA o liczbie

elementów tablicy

Aby w przypadku
wszystkich tablic, dla
których deklarowany
jest tylko górny
indeks, interpreter
VBA stosował dolny
indeks równy 1, przed
pierwszą procedurą
modułu należy
wstawić instrukcję:

Option Base

= 1

-1

YRAŻENIA I OPERATORY

Wyrażenie – operacja wykonywana w celu

uzyskania wartości;

Składowe wyrażenia: zmienne, stałe, funkcje,

wartości (tekstowe, liczbowe, logiczne), operatory;

Operatory:

(dzielenie),

(potęgowanie),

(przypisanie),

(dzielenie całkowite),

Mod

(reszta z dzielenia całkowitego);

-1

PERATORY

KOLEJNOŚĆ

Kolejność wykonywania operatorów:

zmiana znaku,

tożsamość,

potęgowanie,

mnożenie (

mod

mnożenie (

mod

dodawanie (

przypisanie (

);

Nawiasy – kolejność wykonywania od najgłębiej
zagnieżdżonego – nie ma ograniczeń w
zagnieżdżeniu!

-1

PERACJE NA TEKSTACH

Konkatenacja – łączenie tekstów:

lub

"Jan" + "Kowalski" => "JanKowalski"

"Jan" & Chr(32) & "Kowalski" => "Jan Kowalski"

"A" & Chr(98) & "c" => „Abc”

Uwaga:
1 + 2 = "3"
1 & 2 = "12"

Uwaga: operator

może być używany tylko do

zmiennych tego samego typu (liczbowy/tekstowy)

-1

PERACJE LOGICZNE

Operacje logiczne mają wynik
PRAWDA (True, 1) lub FAŁSZ (False, 0);

Operacje mogą być prowadzone na zmiennych

typu Boolean lub liczbach całkowitych (czyli

porównywanie ciągów reprezentacji binarnych tych

liczb);

Operatory logiczne:

Not

(negacja - nie)

And

(koniunkcja - i)

(alternatywa - lub)

Xor

(alternatywa symetryczna – suma mod 2)

Eqv

(równoważność)

Imp

(implikacja – jeśli... to...);

-1

ELACJE

Relacje to porównanie dwóch argumentów – wynik
w formie wartości logicznej (0/1);

arg1

arg2

operatory:

;

x y Not x Not y x And y x Or

x Xor

x Eqv y x Imp

0 0

0 1

1 0

1 1

-1

NSTRUKCJE WARUNKOWE

Służą do kierowania programem zależnie od
wartości wyrażenia logicznego (wyniku operacji
logicznej);

Jeśli wyrażenie jest fałszywe, to program wykonuje
instrukcje od komendy

Else

;

instrukcje od komendy

Else

;

Blok instrukcji może być pusty;

Po zakończeniu wykonywania instrukcji z danego bloku
program wykonuje instrukcje dalej już po komendzie

End If

;

Można zagnieżdżać warunki bez ograniczeń;

NSTRUKCJE WARUNKOWE

-1

warunek

Then

instrukcja

warunek

Then

instrukcja_1
instrukcja_2

...

warunek

Then

instrukcje_1

Else

instrukcje_2

End If

...

End If

Warunek_1

Warunek_2

Instrukcje_1

Instrukcje_2

Instrukcje_3

NIE

TAK

-1

warunek_1

Then

instrukcje_1

Elseif

warunek_2

Then

instrukcje_2

Else

instrukcje_3

End If

NSTRUKCJE WYBORU

-1

Select Case

sprawdzane_wyrażenie

Case

lista_wyrażeń_1

Blok instrukcji_1

Case

lista_wyrażeń_2

Case

lista_wyrażeń_2

Blok instrukcji_2

Case Else

Blok instrukcji_3

End Select

NSTRUKCJE WYBORU

-1

Select Case

WeekDay(Now)

Case

2, 3, 4, 5, 6

Debug.Print

„To nie Weekend”

Case Else

Debug.Print

„Weekend !”

End Select

-1

NSTRUKCJE PĘTLI

Instrukcja Do ... Loop

Instrukcja Do Until warunek ... Loop

Instrukcja Do warunek ... Loop Until

Instrukcja Do While warunek ... Loop

Instrukcja Do ... Loop While warunek

Instrukcja For ... Next

Instrukcja For Each

Instrukcja While warunek ... Wend

NSTRUKCJE PĘTLI

(

-1

DO UNTIL warunek

instrukcje
LOOP

DO WHILE warunek

instrukcje
LOOP

instrukcje
LOOP UNTIL warunek

instrukcje
LOOP WHILE warunek

NSTRUKCJE PĘTLI

(

-1

FOR licznik = start TO koniec

instrukcje

NEXT licznik

FOR licznik = start TO koniec STEP

instrukcje

NEXT licznik

FOR EACH element IN kolekcja

instrukcje

NEXT element

PUSZCZENIE PĘTLI

-1

instrukcja_1

IF warunek THEN EXIT DO

LOOP

FOR licznik = start TO koniec

instrukcja_1

IF warunek THEN EXIT FOR

LOOP

-1

RZYKŁADY FUNKCJI WBUDOWANYCH

Funkcje wprowadzania danych:

MsgBox – wyświetlanie i wprowadzanie danych

InputBox – wprowadzanie danych

Funkcje znakowe – działania na ciągach znaków

(rezultat jest również ciągiem znaków)

Funkcje liczbowe – działania na liczbach (rezultat

jest liczbą)

Funkcje daty – działania na datach

Konwersja danych:

Konwersja liczba ⇒ tekst

Konwersja tekst ⇒ liczba

Konwersja ... ⇒ data, .. ⇒ boolean

Inne funkcje

-1

UNKCJE ZNAKOWE

UCase(ciąg) – zamiana na duże litery

LCase(ciąg) – zamiana na małe litery

LTrim(ciąg) – ciąg znaków bez spacji początkowych

RTrim(ciąg) –ciąg znaków bez spacji końcowych

Trim(ciąg) – ciąg znaków bez spacji początkowych i
końcowych

Left(ciąg, n) – ekstrakcja n początkowych znaków

Right(ciąg, n) – ekstrakcja n końcowych znaków

Mid(ciąg, start, n) – ekstrakcja n znaków od pozycji
start

Len(ciąg) – długość ciągu znaków

-1

UNKCJE MATEMATYCZNE

Abs(n) – wartość bezwzględna

Int(n) – część całkowita liczby (zaokrąglenie, dla
ujemnych zwraca najbliższą liczbę mniejszą od n)

Fix(n) – część całkowita liczby (odrzucenie części
ułamkowej)

ułamkowej)

Sqrt(n) – pierwiastek z n

Rnd – liczba losowa typu Single

-1

UNKCJE DATY

Time – czas systemowy komputera

Date – data systemowa

Day(data) – numer dnia miesiąca

WeekDay(data [, pdt]) – numer dnia tygodnia

Month(data)- numer miesiąca

MonthName(data) – nazwa miesiąca

Year(data) – rok z podanej daty

FormatDateTime(data, format) – podaje datę/czas
w określonym formacie

UNKCJE KONWERSJI

-1

Konwersja ... ⇒ liczba

CByte

CCur

CDbl

Konwersja ... ⇒ tekst

CStr

CVar

Konwersja ... ⇒ data:

CDbl

CDec

CInt

CLng

CSng

Cvar

Konwersja ... ⇒ data:

CDate

Konwersja ... ⇒ boolean:

CBool

-1

UNKCJA

Funkcja MsgBox wyświetla okno dialogowe z
komunikatem i czeka na wciśnięcie przycisku przez
użytkownika, po czym zwraca wartość typu Integer
określającą przyciśnięty prz użytkownika przycisk

Składnia:

Składnia:
MsgBox(Komunikat [, Przyciski] [, Tytuł] [, PlikHelp,
HelpContext])

Podobnie do wszystkich funkcji VBA, funkcja
MsgBox wymaga umieszczenia jej argumentów w
nawiasach , gdy używa się wartości zwracanych
przez funkcję

-1

UNKCJA

Argument

Opis

Komunikat (Wymagany) Wyrażenie łańcuchowe wyświetlane jako

wiadomość w oknie dialogowym (Maks. 1024 znaki). Jeżeli
łańcuch ten zawiera więcej niż jedną linię, można oddzielać
je używając znaków powrotu karetki (carriage return

je używając znaków powrotu karetki (carriage return
Chr(13)) i podziału linii (linefeed Chr(10)), lub połączenia
(Chr(10) & Chr(13)), pomiędzy poszczególnymi liniami.

Przyciski (Opcjonalny) Wyrażenie numeryczne określające numer i

typ przycisków, które mają być wyświetlane. Domyślna
wartość 0.

Tytuł

(Opcjonalny) Wyrażenie łańcuchowe wyświetlane na pasku
tytułowym okna dialogowego. Jeżeli zostanie pominięty, na
pasku tytułowym zostanie wyświetlona nazwa aplikacji.

-1

UNKCJA

Argument

Opis

PlikHelp

(Opcjonalny) Wyrażenie łańcuchowe określające
niestandardowy plik pomocy (Help), który ma być użyty do
przeszukiwania pomocy kontekstowej dla okna
dialogowego.

dialogowego.

HelpContext(Opcjonalny). Wyrażenie numeryczne określające numer

kontekstowy skojarzony z tematem pomocy przez autora
pomocy.

Stałe VB:

vbOkOnly

– klawisz Ok;

vbOkCancel

– klawisze Ok i Cancel;

vbYesNo

– klawisze Yes i No;

vbCritical

– ikonka krytyczna;

vbQuestion

– ikonka pytania;

vbExclamation

– ikonka wykrzyknika;

vbInformation

– ikonka informacji;

-1

ARTOŚCI I STAŁE ZWRACANE PRZEZ

UNKCJĘ

W przypadku okna dialogowego z wieloma
przyciskami, wartość zwrócona przez funkcje
MsgBox zapisuje się w zmiennej.

Stała

Wartość

Opis

Stała

Wartość

Opis

vbOK

vbCancel

Cancel(Anuluj)

vbAbort

Abort(Przerwij)

vbRetry

Retry(Ponów próbę)

vbIgnore

Ignore(Zignoruj)

vbYes

Yes(Tak)

vbNo

No(Nie)

-1

RZYKŁAD

Arkusz programu

Microsoft Office Excel z

-1

UNKCJA

NPUT

Funkcja InputBox wyświetla okno dialogowe i
czeka, aż użytkownik wprowadzi tekst lub wciśnie
przycisk oraz zwraca wartość typu String
zawierającą tekst wprowadzony przez użytkownika.

Składnia:

InputBox(Pytanie [, Tytuł] [, DomyślnyTekst]

[, XPos] [, YPos] [,PlikHelp, HelpContext])

-1

RGUMENTY FUNKCJI

NPUT

Argument Opis

Pytanie

(Wymagany) Wyrażenie łańcuchowe wyświetlane
jako wiadomość w oknie dialogowym (Maks.1024
znaki). Jeżeli łańcuch ten zawiera więcej niż jedną
linię, można oddzielać je używając znaków powrotu
karetki (carriage return Chr(13)) i podziału linii

karetki (carriage return Chr(13)) i podziału linii
(linefeed Chr(10)), lub połączenia (Chr(10) &
Chr(13)), pomiędzy poszczególnymi liniami.

Tytuł

(Opcjonalny) Wyrażenie łańcuchowe wyświetlane
na pasku tytułowym okna dialogowego. Jeżeli
zostanie pominięty, na pasku tytułowym zostanie
wyświetlona nazwa aplikacji.

-1

RGUMENTY FUNKCJI

NPUT

Argument Opis

Domyślny

Tekst

(Opcjonalny) Wyrażenie łańcuchowe wyświetlane w
oknie wprowadzania danych jako domyślna odpowiedź,
jeżeli nie zostanie wprowadzony inny tekst.

XPos

(Opcjonalny) Wyrażenie numeryczne określające, w
punktach (1 cal=72 punkty), poziomą odległość między

punktach (1 cal=72 punkty), poziomą odległość między
lewym brzegiem okna dialogowego a lewym brzegiem
ekranu. Jeżeli zostanie pominięty, okno dialogowe
zostaje wycentrowane poziomo.

YPos

(Opcjonalny) Wyrażenie numeryczne określające, w
twipsach, pionową odległość między górnym brzegiem
okna dialogowego a górą ekranu. Jeżeli zostanie
pominięty, okno dialogowe zostaje umieszczone na 1/3
wysokości.

RZYKŁADY

-1

Arkusz programu

Microsoft Office Excel z

-1

YCHWYTYWANIE BŁĘDÓW

Zawsze należy zakładać, że jeśli użytkownik może
w interakcji z programem wprowadzić dane, które
spowodują wystąpienie błędu wykonywania kodu i
w konsekwencji przerwanie działania programu

Podstawowa strategia wychwytywania błedów

Podstawowa strategia wychwytywania błedów
składa się z czterech kroków:

Ustawienie pułapki wychwytującej błędy

Tworzenie kodu procedury obsługującej błędy

Wznowienie wykonywania programu

Wyłączenie pułapki

-1

STAWIENIE PUŁAPKI WYCHWYTUJĄCEJ BŁĘDY

ON ERROR GOTO etykieta

instrukcję należy umieścić w miejscu poprzedzającym
wystąpienie błędu

przy wystąpieniu błędu nastąpi przejście do linii
z podaną etykietą

ON ERROR RESUME Next

w przypadku wystąpienia błędu następuje przejście do
następnej instrukcji po tej, która spowodowała błąd

ON ERROR GOTO 0 – wyłączenie obsługi błędów
w bieżącej procedurze

RZYKŁAD

-1

Arkusz programu

Microsoft Office Excel z