background image

   

MIŁOŚĆ

1. Wstęp (opisanie uczucia miłości, krótkie rozważanie na jej temat, postawienie 

tezy)

1.1. Jak powiedział Paulo Coelho "miłość istniała przedtem i istnieć będzie zawsze". Jestem 

przekonana/y, że na świecie nie ma człowieka, który nie poznałby jej piękna.  Jest to bowiem  jedno z 
największych i najgłębszych uczuć. Trudno się więc dziwić, że motyw  miłości jest tak często wykorzystywany 
w  rożnych tekstach kultury.

   

2. Rozwinięcie (gromadzenie argumentów)

2.1. Trudno zaprzeczyć, że najczęściej spotykanym w literaturze motywem jest miłość 

pomiędzy kobietą a mężczyznąJedną z najsławniejszych par kochanków stworzył angielski pisarz William 
Shakespeare w tragedii pt. "Romeo i Julia". 
   - para kochanków pochodziła z dwóch skłóconych  ze sobą rodzin Montekich (Romeo) i Capulettich (Julia)
   - jest to miłość piękna, ale nieszczęśliwa: młodzi musieli pokonać wiele przeciwności losu, nie mogli wyjawić 
swych uczuć rodzinom, bo wiedzieli, że będą za nie potępieni 
   - ważny sposób okazywania uczuć: język obfity w rozmaite metafory i porównania, przesycony emocjami, 
pełen miłosnych uniesień, retorycznych pytań i powtórzeń
   - w wyniku nieporozumienia i nieszczęśliwego zbiegu okoliczności kochankowie popełniają samobójstwo 
(Romeo wypił truciznę, a Julia wbiła sobie sztylet)

2.2. Kolejnym przykładem miłości w literaturze jest, wywodząca się z opowieści celtyckich, 

historia Tristana i Izoldy...
uczucie to nie rodzi się  w sposób naturalny, ale pod wpływem wypicia przez Tristana i Izoldę Jasnowłosą 
napoju miłosnego, który połączył ich na śmierć i życie ("wypiliście śmierć własną"). Napój ten przeznaczony był 
dla Izoldy i króla Marka
   - Izolda miała zostać żoną  króla Marka, więc Tristan, zakochując się w niej, w pewien sposób zdradził 
swojego pana, który był dla niego jak ojciec. Do tego dochodzą jeszcze zależności między seniorem a wasalem 
typowe dla świata feudalnego

- miłość ta staje się ich przeznaczeniem, przed którym nie mogą uciec; chociaż wielokrotnie próbują się 
rozstać , ciągle do siebie wracają; 
- ta zakazana miłość skazała  Tristana i Izoldę na życie w kłamstwie, hańbie, była też źródłem ich cierpienia 

   - po śmierci ich groby zostały połączone przez krzak  głogu - symbolizujący wieczną miłość

2.3. Mówiąc o miłości, nie należy zapominać również o Marku Winicjuszu i Ligii - parze 

głównych bohaterów powieści Henryka Sienkiewicz pt. "Quo vadis"...
   - uczucie rodzi się pomiędzy chrześcijanką Ligią a poganinem Winicjuszem
   - początkowo miłość Winicjusza była tylko  pożądaniem, interesowała go jedynie uroda Ligii, jednak kiedy 
poznał środowisko chrześcijan, dostrzegł w niej piękną duszę
   - kochankowie są gotowi nawet poświęcić  za siebie życie  (Marek Winicjusz w imię miłości wyrzeka się 
życia  w dostatku, wygody i względów Nerona, naraża swoje życie, próbując wydostać Ligię z więzienia) 
   - ostatecznie, pokonując wszystkie przeciwności losu, młodzi rozpoczynają szczęśliwe życie na Sycylii
- Marek Winicjusz to przykład bohatera , który przeżywa wewnętrzną przemianę pod wpływem siły miłości

2.4. Motyw miłości pojawia się również w innej powieści Henryka Sienkiewicza, a mianowicie 

w "Krzyżakach"...
   - jeden z głównych bohaterów, Zbyszko z Bogdańca, zakochuje się w młodziutkiej Danusi, której składa 
śluby wierności w karczmie "Pod lutym turem"

background image

   - młodzi nie mogą bez siebie żyć, każde rozstanie ciężko przeżywają (przed wyjazdem Danuśki do Spychowa 
- uprowadzeniem jej przez Krzyżaków - biorą potajemnie ślub)
   - w wyniku porwania  i związanych z tym ciężkich przeżyć Danusia umiera, a Zbyszko pogrąża się w 
rozpaczy; jednak znajduje pociechę u swojej przyjaciółki z dzieciństwa -Jagienki, która darzy go szczerą 
miłością

2.5. Kolejnym literackim przykładem wykorzystującym motyw miłości jest "Opium w rosole" 

autorstwa Małgorzaty Musierowicz. Mamy tutaj poruszony wątek  miłości w rodzinie...
   - główna bohaterka to Aurelia Jedwabińska - samotna, szukająca ciepła rodzinnego, wpraszająca się na 
obiadki do obcych ludzi dziewczynka
   - podczas swych "wycieczek" odnajdowała to, czego nie znalazła we własnym domu - miłość (tytułowe 
opium) szczerą i mocną, która potrafi uzależnić 
   - w tej powieści Musierowicz podkreśla, jak ważne jest okazywanie dziecku miłości

2.6. Innym przykładem jest miłość Klary i Wacława w "Zemście" Aleksandra Fredry.

   - młodzi należą do zwaśnionych rodów: Wacław jest synem Rejenta Milczka, a Klara – bratanicą Cześnika 
Raptusiewicza  - motyw podobny jak w Romeo i Julii, ale zrealizowany w konwencji komediowej
   - zakochani, by móc być razem, proszą o pomoc Podstolinę, ale plan nie udaje się, gdyż rozpoznaje ona w 
Wacławie   swego dawnego kochanka 
   - ostatecznie, Cześnik przekonany, że Rejent zamierza ożenić Wacława z Podstoliną, "zmusił" Wacława do 
ślubu z Klarą. 
   - miłość Wacława i Klary kończy się szczęśliwie: stają oni na ślubnym kobiercu, a ich małżeństwo prowadzi 
do pojednania zwaśnionych rodzin 

2.7. Motyw miłości pojawia się również w Mitologii. Na uwagę zasługują przede wszystkim 

Orfeusz i Eurydyka oraz Odyseusz i Penelopa...
   - Orfeusz był jednym z najwspanialszych śpiewaków. Jego żona Eurydyka została ukąszona przez jadowitą 
żmiję i zmarła 
   - Orfeusz, nie potrafiąc żyć bez swojej wielkiej miłości, udał się do samego Hadesa, by błagać władcę cieni o 
oddanie mu pięknej Eurydyki
   - Hades wzruszony grą Orfeusza oddał mu ukochaną żonę, ale postawił warunek: dopóki nie wyjdą na 
powierzchnię Orfeuszowi nie wolno na nią spojrzeć
   - zakaz okazał się jednaki zbyt trudny dla Orfeusza: u samego wyjścia z Hadesu odwrócił się za siebie, a 
wtedy jego ukochana znikła na zawsze
 
   - Penelopa i Odyseusz to jedna z najpiękniejszych par w Mitologii
   - ich związek  przetrwał mimo wielu przeciwności losu: Penelopa czekała na swego męża prawie 20 lat i do 
końca dochowała mu wierności (choć miała wielu adoratorów); sam Odyseusz odbył pełną niebezpieczeństw 
drogę, by powrócić do rodzinnej Itaki, gdyż jego miłość do żony nigdy nie wygasła
    -  związek frazeologiczny – wierna jak Penelopa

2.8. Następnym przykładem miłości w literaturze jest miłość Małego Księcia i Róży...

   -  pewnego dnia na planecie Małego Księcia pojawił się piękny kwiat – Róża
   -  mały bohater pokochał Różę: starannie się nią opiekował (przykrywał kloszem, podlewał), był oczarowany 
jej pięknem i zapachem
   - Róża zachowywała się jak piękna kobieta - była kapryśna i kokieteryjna, żądała opieki i komplementów, 
chciała być podziwiana i uwielbiana 
   - w pewnym momencie Mały Książę odszedł od Róży, jednak ostatecznie, uświadomiwszy sobie miłość do 
niej a także odpowiedzialność za nią , zostawił swych przyjaciół i postanowił wrócić do jedynej na świecie 
ukochanej (zrozumiał, iż kwiaty to delikatne i słabe istoty)

2.9. Motyw miłości pojawia się również w najbardziej znanym dziele Adama Mickiewicza, a 

mianowicie w „Panu Tadeuszu”...

background image

   - motyw wielkiej i odwzajemnionej, ale nieszczęśliwej miłości Jacka Soplicy i Ewy Horeszkówny 
   - Soplica był tak zakochany, że gotów był poświęcić wszystko - honor, sławę, dumę, by móc żyć z Ewą, 
jednak Stolnik, ojciec Ewy, w żadnym wypadku nie chciał wydać jej za Jacka
   - po rozłące z Ewą  Soplica ożenił się z pierwszą spotkaną szlachcianką, z którą miał syna (nie kochał swej 
żony, bo wciąż darzył uczuciem Horeszkównę –  miłość do Ewy sprawiła, że cierpiał straszliwie, zaczął pić, nie 
zajmował się rodziną, a to   z kolei doprowadziło jego żonę do śmierci z rozpaczy)  
 

2.10. Jako kolejny przykład przytoczę utwór  Adama Mickiewicza pt. „Niepewność”...

   - adresatką wiersza jest kobieta, ukochana podmiotu lirycznego
   - główny temat utworu to tytułowa niepewność (podmiot liryczny przeżywa rozterki, gdyż nie jest  pewny 
swych uczuć)
   - podmiot liryczny wymienia zachowania charakterystyczne dla stanu zakochania (wzdychanie, żywsze bicie 
serca, czułe gesty, ciągłe myślenie o ukochanej, tęsknotę, huśtawkę emocjonalną)
   - charakterystyczne pytanie retoryczne „Czy to jest przyjaźń? czy to jest kochanie?”
 

2.11. Kolejnym przykładem wykorzystania motywu miłości w różnych tekstach kultury jest 

(inspirowany historią Romea i Julii) wiersz Cypriana Kamila Norwida pt. „ W Weronie”...
   - tematem wiersza jest zestawienie dwóch poglądów: ludzi romantyków (cyprysów) i  ludzi uczonych na 
temat spadającej gwiazdy, która wynurza się ze spokojnego błękitu nieba
   - według cyprysów owa gwiazda jest „łzą znad planety”, wyrazem współczucia, jakie niebo okazuje 
człowiekowi, a zwłaszcza kochankom z Werony  
   - według ludzi wykształconych jest to jedynie zwykły kamień – meteoryt
   - ten utwór kontrastuje ze sobą postawę racjonalną i postawą emocjonalną – racje rozumu i  racje serca

2.12.  Bardzo pięknym tekstem o miłości jest jeden z najsławniejszych fragmentów Pisma 

Świętego, znajdujący się w pierwszym Liście do Koryntian, „Hymn o miłości” …
   - pierwsze wersety utworu mówią o miłości jako o warunku istnienia człowieka (np.: „Gdybym mówił 
językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, (…) byłbym niczym.”) - miłość jest więc niezbędna w życiu 
człowieka
   - następne wersety wymieniają szereg cech  miłości (np.: „Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest, (...)nie szuka 
poklasku, (…) nie pamięta złego”
   - utwór ten ma charakter pochwalny, ale również dydaktyczny  

2.13.  Temat miłości jest również bardzo często podejmowany w filmach. Jednym z takich 

przykładów jest amerykański film kostiumowy pt. „Zakochany Szekspir”, który miałam/em okazję obejrzeć na 
jednej z lekcji języka polskiego...
   - główny bohater William Szekspir przeżywa kryzys- nie ma natchnienia do napisania sztuki
   - poznaje on jednak Violę de Lesseps – córkę bogatego kupca zachwyconą jego twórczością, z którą 
nawiązuje szalony romans
   - pod wpływem owego gwałtownego uczucia powstaje dramat „Romeo i Julia”

2.14. Przykładem realizacji motywu miłości w sztuce może być obraz Gustawa Klimta 

„Pocałunek”...
   - obraz przedstawia kobietę i mężczyznę przedstawionych  na kwiecistym podłożu 
   - oboje toną w swych stylizowanych w geometryczne wzory, barwnych szatach o bogatej (złotej) fakturze
   - mężczyzna rękoma przytrzymuje głowę partnerki, by na jej policzku złożyć pocałunek

- jest to przykład prawdziwej romantycznej miłości                                                                   - -         -obraz 
odznacza się bardzo subtelnym erotyzmem

3. Zakończenie (powtórzenie, potwierdzenie i krótkie wzbogacenie tezy)

background image

3.1. Sądzę, że udało mi się udowodnić, iż motyw miłości jest bardzo często wykorzystywany 

w wielu różnych tekstach kultury. Niewątpliwie dzieje się tak dlatego, że jest to jedno  z najważniejszych i 
najpiękniejszych uczuć, bez którego nasze  życie nie byłoby pełne.  Miłość może mieć wiele odmian. Twórcy 
dobrze o tym wiedzą, dlatego starają się pokazać miłość w całym bogactwie jej odcieni.