82. Scharakteryzuj homeostaz
ę
– zilustruj wykresami
Homeostaza to zdolno
ść
organizmu do utrzymania stało
ś
ci
ś
rodowiska
wewn
ę
trznego mimo zmian zachodz
ą
cych w
ś
rodowisku zewn
ę
trznym.
Organizm ludzki wymienia z otoczeniem materi
ę
i energi
ę
w sposób kontrolowany
tak, aby zachowa
ć
wzgl
ę
dn
ą
stało
ść
ś
rodowiska wewn
ę
trznego. Claude Bernard
stwierdził,
Ŝ
e zachowanie stało
ś
ci
ś
rodowiska wewn
ę
trznego jest warunkiem
swobodnego i niezale
Ŝ
nego
Ŝ
ycia. Aby utrzyma
ć
stan homeostazy organizm
wybiórczo reaguje na bod
ź
ce zewn
ę
trzne – reakcja na wszystkie bod
ź
ce zewn
ę
trzne
prowadziłaby do zbyt intensywnego napływu informacji i zachwiania stanu równowagi
(homeostazy).
Analiza wykresów:
Odcinek II wykresu odpowiada homeostazie (reakcje organizmu s
ą
niemal
Ŝ
e
niezale
Ŝ
ne od bod
ź
ców zewn
ę
trznych) – organizm zdrowy.
Odcinki I i III wykresu odpowiadaj
ą
odwracalnemu zachwianiu homeostazy (bod
ź
ce
zewn
ę
trzne zaczynaj
ą
wpływa
ć
na reakcje organizmu) – choroba organizmu.
Odcinki poza wyznaczonymi polami wykresu odpowiadaj
ą
nieodwracalnemu
zachwianiu homeostazy –
ś
mier
ć
organizmu.
Obszar H wykresu odpowiada stanowi równowagi homeostazy – organizm zdrowy.
Je
Ŝ
eli obszar H wkroczy do obszaru S – H zostaje odwracalnie zachwiana
homeostaza – choroba organizmu.
Je
Ŝ
eli obszar H przekroczy granice obszaru S – H zostaje nieodwracalnie zachwiana
homeostaza –
ś
mier
ć
organizmu.
Y
bodziec wewn
ę
trzny
(reakcja)
X
bodziec zewn
ę
trzny
I II III
X
bodziec zewn
ę
trzny
Y
bodziec wewn
ę
trzny
(reakcja)
H
S
S – obszar stacjonarno
ś
ci, w
którym organizm jest w stanie
prze
Ŝ
y
ć
83. Omów znane ci rodzaje kodów informacyjnych
Kod
to odpowiednio
ść
polegaj
ą
ca na tym,
Ŝ
e ka
Ŝ
demu elementowi jednego zbioru
odpowiada element zbioru drugiego.
Kod
to zbiór m wyrazów, który tworzy pewn
ą
wiadomo
ść
. Wiadomo
ść
ta mo
Ŝ
e
zosta
ć
przesłana przez n sygnałów (sygnał – proces fizyczny stanowi
ą
cy materialny
no
ś
nik informacji). Maksymalna liczba nowych wiadomo
ś
ci, czyli pojemno
ść
informacyjna układu jest równa
n
m
N
=
.
Wyró
Ŝ
niamy
kody ziarniste
(np. cyfrowe lub literowe) lub
ci
ą
głe
(opisuj
ą
ce zmiany
nat
ęŜ
e
ń
wielko
ś
ci fizycznych).
(Redundancja – stopie
ń
niewykorzystanej pojemno
ś
ci informacyjnej.)
•
Kod amplitud
– amplitudy iglic powstałego potencjału w czasie zale
Ŝą
proporcjonalnie od siły bod
ź
ca zewn
ę
trznego – im silniejszy bodziec tym wy
Ŝ
sza
amplituda iglicy (ogromna redundancja, podatno
ść
na bł
ę
dy, nie wyst
ę
puje u
organizmów
Ŝ
ywych).
•
Kod dwójkowy
– amplitudy iglic powstałego potencjału s
ą
stałe, jednak ilo
ść
iglic
w czasie zale
Ŝ
y od rodzaju bod
ź
ca zewn
ę
trznego (wytłumienie lub nadmiar iglic
przynosi ten sam efekt, nie wyst
ę
puje u organizmów
Ŝ
ywych).
•
Kod przedziałów
– amplitudy iglic powstałego potencjału s
ą
stałe, jednak
odst
ę
py mi
ę
dzy iglicami w czasie zale
Ŝą
od siły bod
ź
ca zewn
ę
trznego – im
słabszy bodziec tym wi
ę
ksza odległo
ść
mi
ę
dzy iglicami ( nie wyst
ę
puje u
organizmów
Ŝ
ywych).
•
Kod cz
ę
sto
ś
ci
– amplitudy iglic powstałego potencjału s
ą
stałe jednak ich liczba
w jednostce czasu zmienia si
ę
w zale
Ŝ
no
ś
ci od siły bod
ź
ca zewn
ę
trznego
(najbardziej odporny na szumy, wyst
ę
puje u organizmów
Ŝ
ywych).
84. Podaj przykłady przetwarzania informacji w org anizmie –
analogowego, cyfrowego i analogowo–cyfrowego
•
Analogowe
– przebiega w my
ś
l zasady „wszystko albo nic”, bod
ź
ce zewn
ę
trzne
w obr
ę
bie struktur komórkowych powoduj
ą
wzrost st
ęŜ
enia niektórych zwi
ą
zków,
np. cAMP, Ca
2
, NO. Gdy te zwi
ą
zki zostan
ą
uwolnione nast
ę
puje np. aktywacja
kinaz lub przekazywanie bod
ź
ców w obr
ę
bie synapsy.
•
Cyfrowe
– sygnał po przekroczeniu warto
ś
ci progowej generuje seri
ę
nast
ę
pnych
sygnałów. Impuls biopotencjalny w błonie neuronu powoduje fal
ę
depolaryzacji
wzdłu
Ŝ
aksonu.
•
Analogowo–cyfrowe
– warto
ść
potencjału generuj
ą
cego receptora jest wprost
proporcjonalna do logarytmu siły działaj
ą
cego bod
ź
ca. W taki sposób
przekazywana jest informacja o sile bod
ź
ca w ciałkach blaszkowatych
(receptorach bólu).
85. Wyja
ś
nij, na czym polega rozpoznanie cz
ą
steczkowe –
podaj przykłady
Rozpoznanie cz
ą
steczkowe zachodzi pomi
ę
dzy
ligandem
a
kieszeni
ą
wi
ąŜą
c
ą
receptora
, które wykazuj
ą
wzgl
ę
dem siebie wysokie powinowactwo. Kiesze
ń
wi
ąŜą
ca aktywnie dopasowuje si
ę
do przył
ą
czaj
ą
cego si
ę
liganda, którego kształt
odpowiada powierzchni wi
ąŜą
cej kieszeni receptora. Aby kiesze
ń
wi
ąŜą
ca receptora
była w stanie zwi
ą
za
ć
si
ę
z ligandem receptor musi zosta
ć
uaktywniony, co
najcz
ęś
ciej odbywa si
ę
na drodze przył
ą
czenia lub odł
ą
czenia grupy aktywuj
ą
cej do
lub od powierzchni receptora.
Powierzchnia
receptora integrynowego
najcz
ęś
ciej jest pomarszczona i posiada
odpowiednio rozmieszczone ładunki, które zapewniaj
ą
ś
cisł
ą
adhezj
ę
cz
ą
steczki
kolagenu
do powierzchni kieszeni wi
ąŜą
cej tego receptora. Stabilno
ść
kompleksu
zapewniaj
ą
oddziaływania elektrostatyczne (wi
ą
zania wodorowe, siły van der
Waalsa).
Kompleksy s
ą
nietrwałe i posiadaj
ą
energi
ę
aktywacji ni
Ŝ
sz
ą
ani
Ŝ
eli wynosi energia
aktywacji elementów, z których powstały, wzi
ę
tych osobno.
Przykłady
: tworzenie kompleksów antygen–przeciwciała podczas infekcji, aktywacja
enzymów bior
ą
cych udział w reakcjach biochemicznych, tworzenie struktur
białkowych wy
Ŝ
szych rz
ę
dów – 3
o
i 4
o
.
Błony biologiczne
bior
ą
udział we wszystkich przejawach aktywno
ś
ci komórek (jest
to poj
ę
cie szersze ni
Ŝ
błona komórkowa).
Do funkcji błon biologicznych nale
Ŝ
y:
•
tworzenie fizycznych granic, kontrola składu komórki, nadanie organellom
komórkowym pewn
ą
suwerenno
ść
– błona biologiczna organellum wyodr
ę
bnia je
z cytoplazmy,
•
selektywna przepuszczalno
ść
, transport ograniczonej liczby cz
ą
steczek – białka
integralne, kanały jonowe, pompy, receptory zanurzone w błonach biologicznych
umo
Ŝ
liwiaj
ą
transport bierny b
ą
d
ź
aktywny,
•
stanowienie granic faz, przekazywanie sygnałów chemicznych i energii z jednego
przedziału do drugiego – wewn
ę
trzna błona biologiczna mitochondrium stanowi
granic
ę
faz dla elektronów podczas fosofrylacji oksydacyjnej, błony mog
ą
prowadzi
ć
egzocytoz
ę
,
•
zapewnienie optymalnych warunków działania enzymów, pomp jonowych,
receptorów – błony biologiczne stanowi
ą
rusztowanie, w którym umocowane s
ą
ww. struktury, oddzielaj
ą
od siebie
ś
rodowiska o ró
Ŝ
nym pH jak np. lizosom i
cytoplazm
ę
, dlatego zarówno w lizosomie jak i w cytoplazmie działaj
ą
inne
enzymy dostosowane do ró
Ŝ
nego pH.
86. Scharakteryzuj funkcje błon biologicznych
ą
steczek w obr
ę
bie błony
Ruchy cz
ą
steczkowe w błonie
mo
Ŝ
na podzieli
ć
na nast
ę
puj
ą
ce rodzaje:
1. ruchy w obr
ę
bie jednej cz
ą
steczki:
a. wokół wi
ą
za
ń
pomi
ę
dzy dwoma atomami w
ę
gla C–C
b. fragmentów fosfolipidów (najmniej ruchliwa – cz
ęść
glicerolowa, najbardziej
ruchliwe – ko
ń
ce polarne i metylowe)
2. ruchy cz
ą
steczki jako cało
ś
ci:
a. ruchy rotacyjne:
•
izotropowe – dotycz
ą
małych, kulistych, hydrofobowych cz
ą
steczek
wł
ą
czonych do dwuwarstwy lipidowej, ruch nie posiada wyró
Ŝ
nionej osi
ruchu w przestrzeni 3D,
•
anizotropowe – dotycz
ą
małych, podłu
Ŝ
nych cz
ą
steczek wł
ą
czonych do
dwuwarstwy lipidowej, ruch odbywa si
ę
wahadłowo po płaszczy
ź
nie
sto
Ŝ
ka, którego wysoko
ść
jest prostopadła do płaszczyzny dwuwarstwy
lipidowej.
( )
t
θ
D
4
2
R
=
, gdzie:
R
D
– współczynnik dyfuzji rotacyjnej,
( )
t
θ
4
2
–
ś
rednie kwadratowe k
ą
towe przesuni
ę
cie w czasie t.
b. ruchy translacyjne:
•
lateralne – ruch odbywa si
ę
w płaszczy
ź
nie dwuwarstwy lipidowej,
zwi
ą
zany jest z dyfuzj
ą
białek i lipidów w błonach komórkowych; dokonuj
ą
c
fuzji komórek mo
Ŝ
na stwierdzi
ć
,
Ŝ
e dyfuzja lipidów w nowo powstałej
komórce zachodzi szybciej ni
Ŝ
dyfuzja białek w tej
Ŝ
e komórce,
•
transwersalne – ruch zwi
ą
zany jest z dyfuzj
ą
lipidów w błonach
komórkowych, w ich wyniku cz
ą
steczka lipidu zmienia swoje miejsce
poło
Ŝ
enia w obr
ę
bie jednej z warstw dwuwarstwy lipidowej (dyfuzja boczna
– szybka) lub zmienia swoje miejsce poło
Ŝ
enia z obr
ę
bu jednej z warstw
na obr
ę
b drugiej warstwy dwuwarstwy lipidowej (dyfuzja poprzeczna –
powolna, tzw. flip – flop).
( )
t
L
D
4
2
T
=
, gdzie:
T
D
– współczynnik dyfuzji translacyjnej,
( )
t
L
4
2
–
ś
rednie kwadratowe liniowe przesuni
ę
cie w czasie t.
87. Omów ruchy cz
Dyfuzja ułatwiona
polega na przenoszeniu cz
ą
steczek z zewn
ą
trz komórek do ich
wn
ę
trza za pom
ą
c
ą
przeno
ś
ników, którymi najcz
ęś
ciej s
ą
białka no
ś
nikowe lub
integralne – tworzy si
ę
kompleks no
ś
nik + substancja przenoszona.
Istniej
ą
dwa modele dyfuzji ułatwionej:
1. model przeno
ś
nikowy w wytworzeniu którego udział bior
ą
:
a. białka błonowe no
ś
nikowe – tworz
ą
kompleksy z jonami na zewn
ą
trz błony a
nast
ę
pnie przeskakuj
ą
na wewn
ę
trzn
ą
stron
ę
błony lub obracaj
ą
si
ę
o 180
o
i
uwalniaj
ą
zwi
ą
zane jony do wn
ę
trza komórki,
b. przeno
ś
niki antybiotykowe – przenosz
ą
jony wytwarzaj
ą
c „mał
ą
karuzel
ę
”
(antybiotyki hydrofobowe tworz
ą
kompleksy z jonami w obr
ę
bie błony) lub
„du
Ŝą
karuzel
ę
” (antybiotyki rozpuszczalne w wodzie tworz
ą
kompleksy poza
obr
ę
bem błony) i uwalniaj
ą
je do wn
ę
trza komórki.
2. model kanałowy w wytworzeniu którego udział bior
ą
:
a. białka integralne błony – przybieraj
ą
form
ę
kanału zamkni
ę
tego od wn
ę
trza
komórki, wi
ąŜą
jony na zewn
ą
trz błony a po zmianie konformacyjnej
(strukturalnej) uwalniaj
ą
je do wn
ę
trza komórki,
b. kanały
antybiotykowe
–
o
wielko
ś
ci
ok.
0,4–0,5
nm,
posiadaj
ą
charakterystyczny por przez który mo
Ŝ
e przenikn
ąć
jon; kanały utworzone
przez antybiotyki ró
Ŝ
ni
ą
si
ę
ilo
ś
ci
ą
cz
ą
steczek, które je tworz
ą
i sposobu ich
uło
Ŝ
enia w błonie, s
ą
nieselektywne.
OUT IN
OUT IN
OUT IN
OUT IN
„mała karuzela” „du
Ŝ
a karuzela”
Przeno
ś
niki antybiotykowe:
•
walinomycyna
•
eniatyna
•
nonaktyna
•
nigerycyna
Kanały antybiotykowe:
•
gramicydyna
•
alametycyna
•
monazomycyna
•
nystatyna
88. Modele dyfuzji ułatwionej
s
wytwarzania kwasu solnego w
Ŝ
oł
ą
dku
W procesie wytwarzania kwasu solnego w
Ŝ
oł
ą
dku mamy do czynienia z czterema
ró
Ŝ
nymi systemami transport.
Pierwszy rodzaj transportu to
dyfuzja prosta dwutlenku w
ę
gla
z krwi do komórek
wydzielniczych
Ŝ
oł
ą
dka, która zachodzi zgodnie z gradientem st
ęŜ
e
ń
. Przy udziale
anhydrazy wodorow
ę
glanowej dwutlenek w
ę
gla reaguje w komórce wydzielniczej
Ŝ
oł
ą
dka z wod
ą
tworz
ą
c anion wodorow
ę
glanowy i kation wodorowy. Powstały anion
wodorow
ę
glanowy jest wyprowadzany z komórki wydzielniczej
Ŝ
oł
ą
dka przez białko
tworz
ą
ce
antyport (
−
3
HCO ,
−
Cl )
, które równocze
ś
nie wprowadza do komórki
wydzielniczej
Ŝ
oł
ą
dka anion chlorkowy – nast
ę
puje zatem wymiana anionów w
komórce
Ŝ
oł
ą
dka. Rozkład ATP w komórkach wydzielniczych
Ŝ
oł
ą
dka indukuje
pomp
ę
protonow
ą
zale
Ŝ
n
ą
od ATP
, która rozpoczyna przerzucanie kationów
wodorowych z wn
ę
trza komórki wydzielniczej do wn
ę
trza
Ŝ
oł
ą
dka. Z pomp
ą
protonow
ą
zale
Ŝ
n
ą
od ATP sprz
ęŜ
one jest integralne błonowe białko
transportuj
ą
ce Cl
–
, które przerzuca aniony chlorkowe z wn
ę
trza komórki
wydzielniczej
Ŝ
oł
ą
dka do wn
ę
trza
Ŝ
oł
ą
dka. We wn
ę
trzu
Ŝ
oł
ą
dka aniony chlorkowe
ł
ą
cz
ą
si
ę
z kationami wodorowymi tworz
ą
c kwas solny.
krew
komórka wydzielnicza
Ŝ
oł
ą
dka wn
ę
trze
Ŝ
oł
ą
dka
CO
2
CO
2
+ H
2
O
−
3
HCO + H
+
a
n
h
y
d
ra
z
a
w
o
d
o
ro
w
ę
h
la
n
o
w
a
Cl
–
−
3
HCO
Cl
–
H
+
H
+
Cl
–
Cl
–
ATP ADP + P
i
89. Omów współdziałanie systemów transportu podcza
ę
na drodze p
ę
cherzyków klatrynowych i
kaweolinowych
Endocytoza polega na przenoszeniu cz
ą
steczek z zewn
ą
trz komórek do ich wn
ę
trza
i zwi
ą
zana jest ze zmian
ą
kształtu błony komórkowej.
Transport za pomoc
ą
p
ę
cherzyków klatrynowych jest mo
Ŝ
liwy dzi
ę
ki obecno
ś
ci na
zewn
ę
trznej stronie błony komórkowej receptorów wra
Ŝ
liwych na obecno
ść
cz
ą
steczek substancji, z którymi mog
ą
utworzy
ć
kompleks. Gdy cz
ą
steczki substancji
spowinowaconej z receptorem zostan
ą
rozpoznane przez ten receptor i utworz
ą
kompleks, po wewn
ę
trznej stronie błony komórkowej gromadz
ą
si
ę
cz
ą
steczki
klatryny. Cz
ą
steczki klatryny ł
ą
cz
ą
si
ę
ze sob
ą
tworz
ą
c struktur
ę
p
ę
cherzykowat
ą
i
wpuklaj
ą
błon
ę
komórkow
ą
do
ś
rodka komórki wraz ze znajduj
ą
cymi si
ę
na jej
zewn
ę
trznej stronie kompleksami receptor–substancja transportowana – powstaje
p
ę
cherzyk klatrynowy. Białko pomocnicze – dyneina w momencie utworzenia
p
ę
cherzyka zaczyna zw
ęŜ
a
ć
jego
ś
wiatło zaciskaj
ą
c si
ę
wokoło jego uj
ś
cia i
ostatecznie separuje p
ę
cherzyk klatrynowy od błony komórkowej. P
ę
cherzyk
klatrynowy w
ę
druje do miejsca docelowego, gdzie zostaje rozpuszczony i uwalnia
cz
ą
steczki substancji, któr
ą
transportował.
P
ę
cherzyki klatrynowe transportuj
ą
prawie wszystkie substancje o
Ŝ
ywcze i
niezb
ę
dne do utrzymania homeostazy.
Transport za pomoc
ą
p
ę
cherzyków kaweolinowych jest mo
Ŝ
liwy dzi
ę
ki obecno
ś
ci
w błonie dwuwarstwy lipidowej bogatej w cholesterol i sfingolipidy, w której
zanurzone s
ą
receptory zdolne do utworzenia kompleksu z odpowiednim białkiem.
Po wewn
ę
trznej stronie dwuwarstwy lipidowej zlokalizowane s
ą
wzajemnie ze sob
ą
poł
ą
czone dimery kaweoliny, które tworz
ą
mocn
ą
sie
ć
. W momencie poł
ą
czenia
receptorów z białkami sie
ć
zaczyna zaciska
ć
si
ę
wokół p
ę
cherzyka i zostaje on
odseparowany od błony komórkowej. Białka s
ą
transportowane do miejsca
docelowego.
P
ę
cherzyki kaweolinowe transportuj
ą
białka osocza, np. albuminy do tkanek.
90. Omów endocytoz
eci
nerwowe
W skład sieci nerwowej wchodz
ą
nerwy obwodowe oraz komórki o
ś
rodkowego
układu nerwowego.
Przetwarzanie informacji w sieci nerwowej odbywa si
ę
nast
ę
puj
ą
cymi sposobami:
•
komórka B zostanie pobudzona wówczas, gdy została pobudzona komórka A
bezpo
ś
rednio z ni
ą
poł
ą
czona – implikacja,
•
komórka C zostanie pobudzona, gdy
zostanie pobudzona jedna z komórek
A
lub
B
bezpo
ś
rednio
z
ni
ą
poł
ą
czonych
–
implikacja
z
alternatyw
ą
•
komórka C zostanie pobudzona, gdy
zostan
ą
pobudzone obie komórki A i B
bezpo
ś
rednio z ni
ą
poł
ą
czone –
implikacja z koniunkcj
ą
•
komórka C zostanie pobudzona, gdy zostanie pobudzona komórka A
bezpo
ś
rednio z ni
ą
poł
ą
czona i nie zostanie pobudzona komórka B, poł
ą
czona z
komórk
ą
A za pomoc
ą
komórki inhibitorowej In – implikacja z koniunkcj
ą
i
negacj
ą
.
A
B
A
B C
A
C
In
B
91. Omów sposoby przetwarzania informacji przez si
ę
ci
Pami
ęć
to odtwarzanie impulsów dochodz
ą
cych do o
ś
rodkowego układu nerwowego
po pewnym, nieraz długim, czasie.
Podło
Ŝ
em pami
ę
ci krótkotrwałej s
ą
impulsy elektryczne kr
ąŜą
ce po obwodach
zamkni
ę
tych składaj
ą
cych si
ę
z komórek nerwowych. Impuls dochodz
ą
cy z zewn
ą
trz
do p
ę
tli składaj
ą
cej si
ę
z neuronów od czasu do czasu dochodzi do neuronu, który
aktywowany jest dodatkowo zewn
ę
trznym impulsem.
Pami
ęć
krótkotrwała mo
Ŝ
e by
ć
trwale usuni
ę
ta poprzez: szok elektryczny, silny
mechaniczny, raptowne impulsy elektryczne, przerwanie dopływu tlenu, ozi
ę
bienie
tkanki nerwowej.
Informacje z pami
ę
ci krótkotrwałej s
ą
przekazywane do pami
ę
ci długotrwałej i
mog
ą
by
ć
tam przechowywane nawet dziesi
ę
ciolecia. Podło
Ŝ
e pami
ę
ci nie jest
znane. Jedna z hipotez zakłada utrwalenie si
ę
poł
ą
cze
ń
miedzy neuronami,
szczególnie łatwo przewodz
ą
cymi impulsy. Inna hipoteza zakłada modyfikacje
biosyntezy kwasów nukleinowych i białek przez impulsy elektryczne pami
ę
ci
krótkotrwałej.
Pami
ęć
długotrwała nie zanika przy przej
ś
ciowym zaburzeniu czynno
ś
ci
elektrycznych mózgu.
92. Omów mechanizmy pami
ź
wi
ę
ku z ucha
ś
rodkowego do wewn
ę
trznego
Na ucho
ś
rodkowe składaj
ą
si
ę
nast
ę
puj
ą
ce struktury:
•
młoteczek, który przyczepiony jest swoj
ą
r
ę
koje
ś
ci
ą
do błony b
ę
benkowej,
•
kowadełko,
•
strzemi
ą
czko, które zamyka okienko owalne
ś
limaka ucha wewn
ę
trznego.
Fala akustyczna dochodz
ą
ca do błony b
ę
benkowej działa na ni
ą
z pewnym
ci
ś
nieniem oraz sił
ą
. Układ młoteczek–kowadełko–strzemi
ą
czko stanowi element
po
ś
rednicz
ą
cy mi
ę
dzy uchem zewn
ę
trznym a uchem wewn
ę
trznym. Drgaj
ą
ca błona
b
ę
benkowa wprawia w ruch młoteczek, młoteczek – kowadełko, kowadełko –
strzemi
ą
czko, a strzemi
ą
czko wprawia w ruch błon
ę
okienka owalnego. Drgania
błony okienka owalnego wprawiaj
ą
w ruch płyn
ś
limakowy. Tak oto fala akustyczna
zostaje przekształcona na okresowe drgania kosteczek słuchowych a dalej na fal
ę
hydrodynamiczn
ą
płynu
ś
limaka.
Okienko owalne posiada powierzchni
ę
S
2
17 razy mniejsz
ą
ni
Ŝ
wynosi powierzchnia
S
1
błony b
ę
benkowej i dlatego zgodnie ze wzorem:
1
2
2
1
17
p
p
S
S
=
=
ci
ś
nienie, jakie wywiera błona b
ę
benkowa na błon
ę
okienka owalnego za
po
ś
rednictwem trzech kosteczek słuchowych jest wy
Ŝ
sze ni
Ŝ
ci
ś
nienie jakie wywiera
fala akustyczna na błon
ę
b
ę
benkow
ą
.
Młoteczek posiada rami
ę
o długo
ś
ci L
1
dłu
Ŝ
sze o ok. 1,2–1,4 razy ni
Ŝ
wynosi długo
ść
L
2
ramienia kowadełka – razem te dwie kosteczki słuchowe tworz
ą
klasyczn
ą
d
ź
wigni
ę
i zgodnie ze wzorem:
1
2
2
1
1,4
1,2
F
F
L
L
=
−
=
przyczyniaj
ą
si
ę
wzrostu wyj
ś
ciowej siły fali akustycznej działaj
ą
cej na błon
ę
b
ę
benkow
ą
, która działa za po
ś
rednictwem strzemi
ą
czka na błon
ę
okienka
owalnego.
Gdy amplituda drga
ń
fali d
ź
wi
ę
kowej jest zbyt du
Ŝ
a i mogłoby nast
ą
pi
ć
pora
Ŝ
enie
narz
ą
du słuchu, zwi
ę
ksza si
ę
napi
ę
cie mi
ęś
nia napr
ęŜ
acza błony b
ę
benkowej i
mi
ęś
nia strzemi
ą
czkowego, które zmniejszaj
ą
amplitud
ę
fali dochodz
ą
cej do ucha
wewn
ę
trznego – efekt strzemi
ą
czkowy.
Przy nadmiernej sile fali akustycznej działaj
ą
cej na błon
ę
b
ę
benkow
ą
nast
ę
puje
skr
ę
cenie strzemi
ą
czka, co jest równie
Ŝ
elementem przeciwdziałaj
ą
cym dostaniu
si
ę
zbyt silnej fali do ucha wewn
ę
trznego.
Gdy w uchu wewn
ę
trznym ci
ś
nienie wywołane działaniem fali akustycznej na błon
ę
b
ę
benkow
ą
jest zbyt du
Ŝ
e aktywowany jest mechanizm jego obni
Ŝ
enia polegaj
ą
cy na
otworzeniu tr
ą
bki Eustachiusza.
93. Transmisja d