189_monter_instalacji_centralnego_ogrzewania_i_cieplej

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach ................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy.......................................

2. Opis zawodu ...............................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie.............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Montowanie instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej

wody Kz1 ......................................................................... 10

3.2. Usuwanie usterek i awarii oraz regulowanie instalacji

centralnego ogrzewania i ciepłej wody Kz2 .................... 11

3.3. Kompetencje społeczne KzS ......................................... 12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................ 13

5. Słownik ....................................................................................... 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy

(KZiS 2010):

712602 Monter instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody

Grupa wielka 7 – Robotnicy przemysłowi i rzemie

lnicy (w Mi

dzy-

narodowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – po-
ziom 3).

Grupa elementarna 7126 – Hydraulicy i monterzy instalacji sani-
tarnych (w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów

ISCO-08 odpowiada grupie 7126 Plumbers and pipe fitters).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja F. Budownictwo, Dział 43. Roboty budowlane specjali-
styczne, Grupa 43.2. Wykonywanie instalacji elektrycznych, wod-
no-kanalizacyjnych i pozostałych instalacji budowlanych.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe)

oraz głównie wyników bada

analitycznych na 18 stanowiskach pracy

w 11 przedsi

biorstwach (du

e 1,

rednie 1, mikro − 9, w tym

usługowe – 11), przeprowadzonych w marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Andrzej

widerek – Zakład Szkolenia Praktycznego, Zakład Wo-

doci

gów i Kanalizacji w Łodzi,

•

Andrzej Nowak – Przedsi

biorstwo Produkcji Handlu i Usług

„Nowak” w Głuchołazach,

•

Andrzej Piłat – Engorem Sp. z o.o., grupa ERBUD S.A. w War-

szawie,

•

bieta W

grzyn – Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli

i Kształcenia Praktycznego w Łodzi.

Ewaluatorzy:

•

Piotr Czerwi

ski – Insanit Technika Grzewcza w Warszawie,

•

Zbigniew Modzelewski – Polska Korporacja Techniki Sanitarnej

Grzewczej Gazowej i Klimatyzacji w Łodzi.

Recenzenci:

•

Tadeusz Sochacz – Zakład instalacji wodno-kanalizacyjnych, c.o.

i gazowych w Kielcach,

•

Wojciech Szczepa

ski – Pa

stwowe Szkoły Budownictwa

w Gda

sku.

Komisja Bran

owa (zatwierdzaj

ca):

•

Gra

yna D

bicka-Ozorkiewicz (przewodnicz

ca) – Izba Rze-

mie

lnicza w Opolu,

•

Marek Tenczy

ski – Zwi

zek Zawodowy Budowlani w Warsza-

wie,

•

Zbigniew Lachowicz – Cech Rzemie

lników i Przedsi

biorców

w Prudniku.

Data zatwierdzenia:

•

10.10.2013 r.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Monter instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody wykonuje

prace monta

owe, konserwacyjne i naprawcze instalacji i urz

dze

centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Monter instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody jest zawo-

dem  o  charakterze  usługowym.  Praca  montera  instalacji  centralnego
ogrzewania  i ciepłej  wody  polega  na  wykonywaniu  instalacji centralne-
go  ogrzewania  oraz  instalacji  ciepłej  wody  zgodnie  z  dokumentacj

projektow

i zaleceniami nadzoru technicznego, wykonywanie prób

szczelno

ci, regulacji i płukaniu instalacji. Monter instalacji centralnego

ogrzewania i ciepłej wody wykonuje zarówno prace przygotowawcze
(bruzdy, otwory w murach), jak i prace zwi

zane z ł

czeniem rur stalo-

wych, miedzianych i z tworzyw sztucznych. Montuje urz

dzenia grzew-

cze (kotły, wymienniki, pompy cyrkulacyjne, pogrzewacze wody), wy-
konuje izolacje antykorozyjne, termiczne i przeciwwilgociowe. Do zada

montera nale

y równie

naprawa i konserwacja instalacji. Monter spo-

dza zapotrzebowanie materiałowe dla wykonywanej i remontowanej

instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody. Wszystkie prace musi
wykonywa

zgodnie z warunkami technicznymi wykonania i odbioru

robót sanitarnych.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Monter instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody wykonuje

prace przede wszystkim w pomieszczeniach zamkni

tych. U

ytkuje

w pracy narz

dzia takie jak: szlifierki k

towe, gi

tarki mechaniczne

i r

czne, gwinciarki mechaniczne i r

czne, młoty udarowe zasilane

energi

elektryczn

, wiertarki, zgrzewarki, młotki, przecinaki, klucze

hydrauliczne, no

yce do ci

cia rur, piły do ci

cia metalu, rozwiertaki,

palniki do ci

cia, spawania, lutowania. W pracy montera instalacji cen-

tralnego ogrzewania i ciepłej wody wyst

puj

zagro

enia dla zdrowia

spowodowane uci

ąż

liwymi warunkami np. prac

na wysoko

ci, hała-

sem, drganiami, zapyleniem. Z tego wzgl

du szczególnie wa

ne jest

planowanie i organizowanie pracy zgodnie z wymaganiami sanitarno-

higienicznymi, przepisami BHP, ergonomii, ochrony ppo

. i ochrony

rodowiska. Monter instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody

pracuje najcz

ęś

ciej w systemie wielozmianowym, samodzielnie lub

w zespole (w przypadku zło

onych instalacji), jego praca jest nadzoro-

wana.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Wykonywanie zawodu montera instalacji centralnego ogrzewania

i ciepłej wody wymaga podzielno

ci i koncentracji uwagi, spostrzegaw-

czo

ci, refleksu i dokładno

ci. Monter instalacji centralnego ogrzewania

i ciepłej wody powinien by

sprawny manualnie, rozró

nia

barwy, mie

sprawny zmysł dotyku. Sprawno

ść

narz

dów wzroku i słuchu umo

li-

wiaj

ocen

pracy urz

dze

i instalacji. Pracownik powinien cechowa

dokładno

, rzetelno

oraz dbało

o czysto

ść

i porz

dek

w obszarze wykonywanych instalacji. Powinien wykazywa

wy-

obra

przestrzenn

, samodzielno

w podejmowaniu decyzji, po-

mysłowo

oraz elastyczno

w działaniu i my

leniu. Wa

cech

jest umiej

tno

ść

pracy w zespole. Przeciwwskazaniami do wykonywa-

nia zawodu s

: niepełnosprawno

ść

ruchowa, l

k wysoko

ci, wady

wzroku nie podlegaj

ce korekcji, zaburzenia równowagi, choroby ukła-

du kr

ąż

enia i układu oddechowego, zaburzenia neurologiczne.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Pracodawcy zatrudniaj

w zawodzie montera instalacji centralnego

ogrzewania i ciepłej wody osoby posiadaj

ce wykształcenie zasadnicze

zawodowe z grupy zawodów 7126 Hydraulicy i monterzy instalacji sani-
tarnych, np. 712616 Monter sieci, instalacji i urz

dze

sanitarnych lub

absolwentów technikum kształc

cego w zawodzie 311209 Technik

urz

dze

sanitarnych. Mo

liwe jest równie

uzyskanie kompetencji

zawodowych wła

ciwych dla zawodu montera instalacji centralnego

ogrzewania i ciepłej wody na drodze pozaformalnej przez szkolenie
praktyczne (przyuczenie) na stanowisku pracy, sta

e, zdobywanie do-

wiadczenia w trakcie pracy. Monter instalacji centralnego ogrzewania

i ciepłej wody powinien bra

udział w szkoleniach organizowanych

w przedsi

biorstwie, przez stowarzyszenia i inne organizacje bran

owe

lub w wyspecjalizowanych o

rodkach szkoleniowych. Wskazane jest

posiadanie uprawnie

energetycznych eksploatacyjnych w zakresie

2 grupy, uprawnie

do lutowania, do spawania, do obsługi urz

dze

nieniowych.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Monter instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody mo

e uzy-

ska

dyplom potwierdzaj

cy kwalifikacje w zawodzie 311209 Technik

urz

dze

sanitarnych po potwierdzeniu dodatkowo kwalifikacji

B.27. Organizacja robót zwi

zanych z budow

i eksploatacj

sieci ko-

munalnych oraz instalacji sanitarnych, uj

tej w podstawie programowej

w tym zawodzie, przy jednoczesnym podniesieniu wykształcenia ogól-
nego do poziomu

redniego. Monter instalacji centralnego ogrzewania

i ciepłej wody mo

e awansowa

na stanowisko brygadzisty lub mistrza

zespołu wykonuj

cego instalacje centralnego ogrzewania i ciepłej wody.

2.7. Zadania zawodowe

Z1.

Sporz

dzanie zapotrzebowania materiałowego dla wykonywa-

nych prac monta

owych i naprawczych (niezb

dne kompetencje:

Kz1, Kz2, KzS).

Z2.

Wykonywanie prac budowlanych towarzysz

cych monta

owi

instalacji grzewczej i ciepłej wody (niezb

dne kompetencje: Kz1,

KzS).

Z3. Montowanie urz

dze

i aparatów grzewczych (niezb

dne kom-

petencje: Kz1, KzS).

Z4. Montowanie przewodów instalacji grzewczej (niezb

dne kompe-

tencje: Kz1, KzS).

Z5. Montowanie urz

dze

i instalacji do lokalnego przygotowania

ciepłej wody (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z6. Przygotowywanie instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wo-

dy do odbiorów technicznych (niezb

dne kompetencje: Kz1,

KzS).

Z7. Wykonywanie napraw instalacji grzewczych i ciepłej wody (nie-

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z8. Regulowanie parametrów pracy instalacji grzewczych i ciepłej

wody (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z9. Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepi-

sami BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska i ergonomii (nie-

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Montowanie instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody

(potrzebne do wykonywania zada

: Z1, Z2, Z3, Z4, Z5, Z6, Z9).

Kz2 – Usuwanie usterek i awarii oraz regulowanie instalacji centralnego

ogrzewania i ciepłej wody (potrzebne do wykonywania zada

Z1, Z7, Z8, Z9).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z9).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 3

wła

ciwym dla wykształcenia zasadniczego zawodowego w Europej-

skiej i Polskiej Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miej-
scem usytuowania zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (gru-

pa wielka 7 i jej odpowiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód montera instalacji centralnego ogrzewa-

nia i ciepłej wody:
1) w zakresie wiedzy: zna podstawowe fakty, zasady, procesy i poj

cia

ogólne; zna i rozumie podstawowe zale

ci w zawodzie montera

instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody oraz w szerszym
zakresie elementarne uwarunkowania prowadzonej działalno

w bran

y instalacyjnej;

2) w zakresie umiej

tno

ci: ma umiej

tno

ci wymagane do realizacji

niezbyt prostych zada

i rozwi

zywania prostych, typowych proble-

mów w zawodzie montera instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej
wody poprzez dobieranie podstawowych metod, narz

dzi i materia-

łów do wykonywania prac monta

owych, konserwacyjnych i na-

prawczych instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody; potrafi
wykonywa

zadania według ogólnej instrukcji, w cz

ęś

ciowo zmien-

nych warunkach; umie odbiera

i formułowa

niezbyt zło

one wy-

powiedzi, tak

e bardzo proste wypowiedzi w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z3, Z4, Z5, Z6, Z9 wymaga

posiadania kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Montowanie instalacji centralnego ogrzewania

i ciepłej wody Kz1

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy,
poj

cia ogólne i zale

ci zwi

zane z montowaniem instalacji
centralnego ogrzewania i ciepłej
wody, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo

., ergonomii i ochrony

rodowiska w zakresie monta-

u instalacji centralnego ogrze-

wania i ciepłej wody;

−

dokumentacj

projektow

oraz

wykonawcz

instalacji grzew-

czych i ciepłej wody;

−

zasady działania instalacji cen-
tralnego ogrzewania i ciepłej
wody;

−

zasady działania urz

dze

in-

stalacji centralnego ogrzewa-
nia i ciepłej wody;

−

podstawy  materiałoznawstwa
i  technologii  wykonania  insta-
lacji  centralnego  ogrzewania
i ciepłej wody;

−

parametry

pracy

instalacji

i urz

dze

centralnego ogrze-

wania i ciepłej wody;

−

warunki techniczne wykonania
i odbioru instalacji centralnego
ogrzewania i ciepłej wody;

−

procedury sprawdzania, regu-
lacji instalacji grzewczych i cie-
płej wody.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z mon-

towaniem instalacji centralnego
ogrzewania i ciepłej wody, według
okre

lonej instrukcji, w cz

ęś

ciowo

zmiennych warunkach, w szcze-
gólno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepi-

sów BHP, ochrony ppo

., er-

gonomii i ochrony

rodowiska

w zakresie monta

u instalacji

centralnego ogrzewania i cie-
płej wody;

−

posługiwa

dokumentacj

projektow

oraz wykonawcz

instalacji grzewczych i ciepłej
wody;

−

dobiera

materiały i narz

dzia

do technologii w monta

u in-

stalacji grzewczych i ciepłej
wody;

−

wykonywa

instalacje central-

nego ogrzewania i ciepłej wo-
dy;

−

stosowa

procedury sprawdza-

nia, regulacji instalacji grzew-
czych i ciepłej wody.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z7, Z8, Z9 wymaga posiadania

kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Usuwanie usterek i awarii oraz regulowanie

instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody Kz2

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy, po-
j

cia ogólne i zale

ci zwi

zane

z usuwaniem usterek i awarii oraz
regulowaniem instalacji centralne-
go ogrzewania i ciepłej wody,
w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo

., ergonomii i ochrony

rodowiska w zakresie napraw

i regulacji instalacji centralnego
ogrzewania i ciepłej wody;

−

dokumentacj

techniczn

urz

dze

i instalacji grzewczych

i ciepłej wody;

−

technologi

napraw urz

dze

instalacji grzewczych i ciepłej
wody;

−

materiały i narz

dzia do tech-

nologii wykorzystanej w na-
prawie instalacji grzewczych
i ciepłej wody;

−

metody oceny stanu technicz-
nego

instalacji

grzewczych

i ciepłej wody;

−

warunki techniczne wykonania
napraw instalacji centralnego
ogrzewania i ciepłej wody.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z usu-

waniem usterek i awarii oraz regu-
lowaniem instalacji centralnego
ogrzewania i ciepłej wody, według
okre

lonej instrukcji, w cz

ęś

ciowo

zmiennych warunkach, w szcze-
gólno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepi-

sów BHP, ochrony ppo

., ergo-

nomii i ochrony

rodowiska

w zakresie napraw i regulacji
instalacji centralnego ogrze-
wania i ciepłej wody;

−

posługiwa

dokumentacj

techniczn

urz

dze

i instalacji

grzewczych i ciepłej wody;

−

dobiera

materiały i narz

dzia

do technologii wykorzystanej
w naprawie instalacji grzew-
czych i ciepłej wody;

−

diagnozowa

i usuwa

awarie

oraz nieprawidłowo

ci pracy

instalacji grzewczych i ciepłej
wody;

−

naprawia

instalacj

central-

nego ogrzewania i ciepłej wo-
dy.

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.