Wykład 27

}

Wykład 27

EZUS

MARTWYCHWSTANIEM I

YCIEM

„Powiedział  do  niej  Jezus:  «Ja  jestem  zmartwychwstaniem  i  życiem.  Kto  we  Mnie  wierzy,  to
choćby  umarł,  żyć  będzie.  Każdy,  kto  żyje  i  wierzy  we  Mnie,  nie  umrze  na  wieki.  Wierzysz  w
to?» Odpowiedziała Mu: «Tak, Panie! Ja mocno wierzę, że Ty jesteś Mesjasz, Syn Boży, który
miał przyjść na świat»”  (J 11,25-27).

Ks. Michał Bednarz

Jam jest Zmartwychwstaniem i Życiem (J 11,1-44)

Opowiadanie  o  wskrzeszeniu  Łazarza  jest  opisem  ostatniego  i  największego  spośród  siedmiu
znaków  przedstawionych  w  pierwszej  części  Ewangelii  św.  Jana.  Dlatego  egzegeci  widzą  w
nim  zapowiedź  zmartwychwstania  Jezusa  i  równocześnie  zakończenie  i  ukoronowanie  pierw-
szej  części  całego  dzieła.  Jest  tu  objawienie  tajemnicy  życia.  Wcześniejsze  znaki  ukazywały
Chrystusa jako Zbawiciela, który potrafi zapobiec różnym nieszczęściom człowieka. Wydarze-
nie związane ze wskrzeszeniem Łazarza ukazuje natomiast zwycięstwo nad śmiercią – ostatnim
i największym nieprzyjacielem człowieka.

Wystąpienia Jezusa w Jerozolimie w związku ze Świętem Namiotów oraz uroczystością Po-
ś

więcenia Świątyni wywołały oburzenie przywódców Izraela. Dał przecież wyraźnie do zrozu-

mienia, że jest równy Bogu. Groziło Mu niebezpieczeństwo śmierci. Dlatego udał się za Jordan
na teren tzw. Perei. Tam wpływy przywódców narodu wybranego nie były już tak silne.

Betania – była  to osada znajdująca się  około 3 km  na  wschód od  Jerozolimy  na  zboczu  Góry
Oliwnej. To, co rozegrało się w tej miejscowości, zapowiada przyszłe, niezwykle dramatyczne
wydarzenia  związane  z  Jezusem,  a  mianowicie  Jego  śmierć  i  Zmartwychwstanie.  Tutaj  ujaw-
niało  się  już  to,  co  w  pełni  będzie  można  dostrzec  w  Chrystusie,  a  mianowicie  konfrontację
ś

mierci i życia.

Kiedy Jezus przebywał w Perei, dotarła do Niego wiadomość, że choruje Jego przyjaciel, Ła-
zarz. Nie wyruszył jednak natychmiast, ale dopiero po dwóch dniach udał się do Betanii. W
scenie tkwi pewien dramatyzm. Ewangelista podkreśla, iż Jezus darzył miłością rodzinę zmar-
łego (w. 5). Tym samym wyklucza przypuszczenie, jakoby Jego opóźnienie wynikało z obojęt-
ności wobec Łazarza i jego sióstr, a zarazem uświadamia, w jaki sposób działa Boża miłość.
Czasem każe czekać na swe działanie, ale obdarza umiłowanego tym większymi i piękniejszy-
mi dobrami.

W dalszej części opis nabiera głębokiego znaczenia. Jest pouczeniem na temat śmierci.

Wiadomość o śmierci Łazarza stała się okazją rozmowy Jezusa z uczniami. Chrystus zaznaczył,
ż

e śmierć jest tylko snem. Obraz snu na oznaczenie śmierci pojawia się w Ewangeliach (por.

Mk 5,39). Tym samym Jezus zdradza niezwykłą wiedzę i do jej przyjęcia wzywa uczniów.

}

mierć Łazarza jest tylko snem. A więc może się on obudzić, gdy usłyszy głos Jezusa. Jednak

uczniowie zdradzają niezrozumienie pouczenia Mistrza z Nazaretu. Ale idą za Nim i przylgną
ostatecznie do Niego. Równocześnie dają do zrozumienia (w. 16), że pójście za Nim jest w rze-
czywistości pójściem ku śmierci (zob. u synoptyków: wziąć krzyż).

Zamiar udania się do Betanii w okolice Jerozolimy spotyka się z zastrzeżeniem uczniów. Po
ostatnich publicznych wystąpieniach Jezusa panowała atmosfera zdecydowanie wroga dla Mi-
strza z Nazaretu. Dowodem tego były dwukrotne próby Jego ukamienowania (J 8,59; 10,31) i
pojmania (J 7,30.44; 10,39).

Na wiadomość o śmierci przyjaciela Jezus udał się jednak w kierunku Jerozolimy. Apostołowie
zdawali sobie sprawę z niebezpieczeństwa, jakie może grozić Mistrzowi. Można to dostrzec w
wypowiedzi Tomasza: „Chodźmy także i my, aby razem z Nim umrzeć”. Podróż musiała trwać
około jednego dnia.

Pogrzeb odbywał się w dniu zgonu, zwykle około ośmiu godzin od śmierci. Jednak kondolencje
składano jeszcze przez trzy następne dni. Odwiedzano wtedy grób. Semici okazywali żałobę w
sposób zewnętrzny i głośno. Przychodzący z kondolencjami przyłączali się do lamentujących
krewnych zmarłego. Obrzędy te miały charakter bardziej emocjonalny niż religijny. Współczu-
cie okazywane rodzinie zmarłego uchodziło za jeden z zasadniczych uczynków miłosiernych.
Ż

ydzi utrzymywali, że przez trzy dni po śmierci dusza (albo pierwiastek życiodajny) może

wracać do ciała. Następnie odchodzi definitywnie. Dlatego powrót do życia po upływie trzech
dni uważano za niemożliwy.

Jezus zbliżył się do Betanii. Wtedy pojawiły się dwie siostry Łazarza. Najpierw stanęła przed
Jezusem Marta. Zgodnie z tradycyjną charakterystyką, była bardziej czynna. Wyraźnie oczeki-
wała przybycia Mistrza. Nie zawahała się. Zganiła Chrystusa: „Panie, gdybyś tu był, mój brat
by nie umarł” (w. 21). Podobnie uczyniła później Maria. Obie siostry wyraziły przekonanie, że
obecność Jezusa, znanego z tylu uzdrowień, zapobiegłaby śmierci Łazarza.

Marta stwierdziła, że Jezus ma władzę nad śmiercią. Przyjście Mistrza było dla niej okazją, aby
wyrazić wiarę w Niego. Wyznała, że jest On człowiekiem, któremu Bóg dał moc wskrzeszania
umarłych (por. 1 Krl 17,17-24; 2 Krl 4,18-37). Ale chodzi jej jeszcze o coś więcej. Żydzi wie-
rzyli, że może to uczynić jedynie sam Bóg. Marta jest przekonana, iż od Męża Bożego zawsze
można czegoś oczekiwać i spodziewać się. Dlatego stwierdziła: „Lecz i teraz wiem, że Bóg da
Ci wszystko, o cokolwiek byś prosił Boga”. Czyżby oczekiwała cudu? Dalsza część opisu
wskazuje raczej, iż prosiła o wsparcie i umocnienie dla siebie i siostry. Marta wyraziła przeko-
nanie o skuteczności wstawiennictwa Jezusa nawet w takiej sytuacji. Wydaje się, że znała
oczekiwanie zmartwychwstania w czasach ostatecznych, ale jej prośba dotyczyła niewątpliwie
ż

ycia brata i apelowała do boskiej wszechmocy Chrystusa, chociaż nie mówiła, w jaki sposób

ma  dokonać  się  cud.  W  judaizmie  znane  już  było  oczekiwanie  indywidualnego  zmartwych-
wstania (Dn 12,2; 2 Mch 7,9-14). Dlatego kiedy Jezus przypomniał Marcie prawdę wiary izra-
elskiej w przyszłe zmartwychwstanie zmarłych (w. 23), zaakceptowała ją (w. 24). Chrystus od-
powiedział  jej  w duchu  nauczania  faryzeuszy:  „Brat  twój  zmartwychwstanie”.  Marta  zgodziła
się  z tym,  ale  myślała  o zmartwychwstaniu  w  czasach ostatecznych.  Chrystus  nawiązał do  jej
wypowiedzi  i  podkreślił:  „Ja  jestem  zmartwychwstaniem  i  życiem”.  Wtedy  Marta  wyznała
swoją wiarę: „Tak, Panie! Ja mocno wierzę, żeś Ty jest Mesjasz, Syn Boży”. Stwierdziła tym

}

samym, że Mistrz jest kimś więcej niż tylko Eliasz czy Elizeusz. Zrozumiała, dzięki wierze, że
w Jezusie sam Bóg przychodzi pomiędzy ludzi. Dlatego logiczne było jej wyznanie wiary. Naj-
pierw stwierdziła, zgodnie z oczekiwaniami żydowskimi, że Jezus jest Mesjaszem a następnie,
ż

e jest także synem Bożym. Odpowiedziała wyznaniem chrystologicznym, a nie tylko wyzna-

niem prawdy w zmartwychwstanie. Marta jest tutaj przykładem doskonałego ucznia.

Ale jest jeszcze druga siostra Łazarza. Maria, wezwana przez siostrę, stanęła przed Mistrzem.
W jej zachowaniu i głosie można dostrzec ból. Rzuciła się do nóg Jezusa i uczyniła Mu pełen
goryczy wyrzut: „Panie, gdybyś tu był, mój brat by nie umarł” (w. 32). Pewność, że przed nią
znajduje się Pan, nie uspokaja jej. Jej zachowanie ma, być może, swoje źródło w bólu po stracie
brata, ale nie jest wykluczone, iż w jej postawie odbija się także rozczarowanie zawiedzioną
przyjaźnią. Jak to możliwe, że przyjaciel, cudotwórca, pozostawił samotnych w bólu przyja-
ciół? Czyżby nie był tak wielkim cudotwórcą, jak sądzi wielu?

Jezus widział tych, którzy płakali z powodu śmierci Łazarza i wzruszył się. Wskazał na grób i
kazał go otworzyć. Marta nie zrozumiała polecenia Mistrza. Dlatego powiedziała: „Panie, już
cuchnie. Leży bowiem od czterech dni w grobie”. Inaczej mówiąc stwierdza, że otwarcie grobu
może być przykre dla otoczenia i może spowodować nieczystość rytualną.

Ale Jezus okazał, że jest Panem nad śmiercią.

Zaczął się modlić. Modlitwa Chrystusa,

zjednoczonego stale z Ojcem, nie jest prośbą, ale dziękczynieniem. Każda bowiem prośba win-
na równocześnie uwzględniać wolę Ojca. Modlitwa Jezusa spełnia jeszcze inną rolę. Kieruje
wiarę otaczających Go ludzi ku Jego posłannictwu. Dowodzi, że Chrystus działa jako Jednoro-
dzony Syn Ojca.

Wbrew rozpoczętemu, nieodwracalnemu według praw ludzkich, procesowi skażenia ciała
zmarłego rozlega się donośny głos Syna Bożego wzywający zmarłego do życia. Wskrzeszenie
ciała Jezusa ku dalszemu życiu stanowi znak i gwarancję Jego mocy. Ta moc zdolna jest wzbu-
dzić ludzi w dniu ostatecznym do pełnego życia. Łazarz wstał z grobu, gdyż usłyszał głos Mi-
strza z Nazaretu.

Dla  upamiętnienia  wydarzeń,  które  rozegrały  się  w  Betanii,  wznoszono  tam  w  ciągu  wieków
kolejne kościoły. Ostatni, który powstał w latach 1952-53, zaprojektował architekt włoski An-
tonio  Barluzzi.  Jego  fasada  główna  i  boczne  mają  linie  ciężkie  i  surowe,  jak  rzymski  grobo-
wiec.  Formę  grobowca  przypomina  także  jego  wnętrze.  Kościół  nie  posiada  okien.  Światło
wpada do wnętrza przez jeden tylko otwór w suficie. W ten sposób architekt pragnął wyrazić
myśl, iż wobec śmierci Jezus jest jedyną nadzieją.

Ks. Mirosław Łanoszka

Wskrzeszenie umarłych do życia wiecznego (Dn 12,1-3)

Opowiadanie o wskrzeszeniu Łazarza z Betanii (J 11,1-44), ukazuje Jezusa jako tego, który
uwalnia od śmierci i przywraca życie. Wydarzenie to w pewien sposób wpisuje się w rzeczywi-
stość prawdy o zmartwychwstaniu w Jezusie, które jest istotą głoszonej przez Niego Ewangelii.
Jednak związek między osobą Jezusa a życiem wiecznym tych, którzy w Niego wierzą stał się
zrozumiały dopiero wówczas, kiedy to sam Chrystus jako „Pierworodny spośród umarłych”

}

(Kol 1,18) wrócił do życia. Biblijna myśl na temat zmartwychwstania została uformowana w
Starym Testamencie, stając się od chwili powstania z martwych Jezusa Chrystusa centrum wia-
ry i nadziei chrześcijańskiej.

Starotestamentowa tradycja biblijna dosyć często mówi o nadziei na nieśmiertelność. W Psal-
mie 16 możemy przeczytać słowa świadczące o przekonaniu autora co do władzy Boga nad
ś

miercią, a także o jego ufności w nadejście Bożego zbawienia: „Dlatego cieszę się w sercu i

bardzo raduję, gdyż moje ciało będzie spoczywać w nadziei. Nie pozostawisz mnie bowiem w
krainie umarłych (hebr. Szeol) i nie dopuścisz, aby Twój święty uległ rozkładowi w grobie” (Ps
16,9-10). Autor Psalmu 73 wyraża nadzieję na wieczne trwanie w obecności Boga. Kiedy
psalmista otrzymał w świątyni zrozumienie jak bardzo złudne jest szczęście ludzi bezbożnych (
Ps 73,16-17) zwraca się do Boga w słowach: „lecz ja jestem zawsze przy Tobie; Ty mnie ująłeś
za rękę. Prowadzisz mnie zgodnie z Twym zamysłem, a w końcu przyjmiesz mnie do chwały.
(

) Chociaż niszczeje ciało i serce, Bóg jest skałą mego serca i moim dziedzictwem na wieki”

(Ps 73,23n.26). W przytoczonych fragmentach Psałterza obecna jest myśl o nieśmiertelności.
Chociaż została przekazana językiem metafory, to jednak wnosi istotny wkład w przygotowa-
nie wiary w zmartwychwstanie.

Biblia Hebrajska zawiera również teksty mówiące o odnowieniu narodu izraelskiego, w których
można  odnaleźć  ideę  zmartwychwstania  ludu  Bożego.  W  Księdze  Ezechiela  została  przedsta-
wiona  wizja  odrodzenia  przebywającego  na  wygnaniu  babilońskim  Izraela  (Ez  37,1-14).  De-
portowani na terytorium obcego mocarstwa Izraelici są pozbawieni nadziei i nie są w stanie o
własnych siłach odrodzić się. Prorok przedstawił duchową kondycję zniechęconych i przygnę-
bionych wygnańców w Babilonii w bardzo sugestywnym obrazie równiny pełnej wyschniętych
kości  (Ez  37,1).  Jednak  nie  wszystko  jest  stracone,  ponieważ  Ezechiel  przekonuje,  że  dzięki
działaniu Boga możliwy jest powrót do nowego życia (Ez 37,3). W niezwykle plastycznej wizji
Bóg ukazuje prorokowi Ezechielowi jak to wyschnięte kości pokrywają się ciałem, które napeł-
nione Bożym tchnieniem zaczyna żyć (Ez 37,5n). Te mocno oddziałujące na wyobraźnię słowa
zostały później uzupełnione o nowy fragment, który zawiera następującą zapowiedź: „Tak mó-
wi Pan Bóg: Oto Ja otworzę wasze groby, wyprowadzę was z grobów, ludu mój, i wprowadzę
do ziemi Izraela” (Ez 37,12). Prorok Ozeasz mówiąc o duchowym odnowieniu Izraela, wyraża
wiarę, że sam Bóg w odpowiedzi na szczere i całkowite nawrócenie swojego ludu „po dwóch
dniach przywróci nas do życia, a trzeciego dnia nas podźwignie i będziemy żyli przed Jego ob-
liczem” (Oz 6,2). Ważną wypowiedzią w kontekście formującej się w Starym Testamencie idei
zmartwychwstania  jest  fragment  z  pierwszej  części  Księgi  Izajasza,  gdzie  czytamy:  „Twoi
umarli ożyją! Ich martwe ciała powstaną! Niech się przebudzą i rozradują ci, którzy w prochu
spoczęli, bo Twoja rosa jest rosą światłości i ziemia wyda umarłych” (Iz 26,19). Prorok zapo-
wiadając Boży dar nowego życia dla Izraela posługuje się obrazami „rosy” i „światłości”, które
właśnie  symbolizują  życie.  Przywołane  powyżej  teksty  są  świadectwem  kształtowania  się  w
starotestamentowej tradycji myśli o zmartwychwstaniu, która posługując się językiem metafo-
rycznym próbuje przybliżyć tę niezwykłą tajemnicę.

Pośród starotestamentowych pism bi-

blijnych, które tchną nadzieją zmartwychwstania wyjątkowy charakter posiada Księga Daniela,
gdzie w sposób wyraźny i bezpośredni wyrażona jest wiara w zmartwychwstanie (Dn 12,2-3).
Przekazana w tym dziele zapowiedź wskrzeszenia umarłych do życia wiecznego brzmi: „Wielu
spośród tych, którzy śpią w prochu ziemi, powstanie – jedni do życia wiecznego, a inni ku hań-
bie i wiecznej wzgardzie. Mądrzy będą jaśnieć jak blask nieba, a ci, którzy wielu prowadzili ku

}

sprawiedliwości – jak gwiazdy po wieczne czasy” (Dn 12,2-3). Większość uczonych uważa, że
12 rozdział Księgi Daniela, z którego pochodzi przytoczony fragment, w sposób wyraźny i jed-
noznaczny mówi o rzeczywistym zmartwychwstaniu indywidualnym. Początkowe wersety ana-
lizowanego  tekstu  (Dn  12,1-3)  są  proroctwem  eschatologicznym,  czyli  takim,  które  dotyczy
wydarzeń w czasach ostatecznych. Pierwsza część tej wyroczni zapowiada zwycięstwo „Micha-
ła, wielkiego księcia”, który będzie obrońcą narodu wybranego: „W tym czasie powstanie Mi-
chał, wielki książę, opiekun synów twojego ludu. I nastanie okres ucisku, jakiego dotąd żaden
naród nie doznał. W tym czasie twój lud zostanie ocalony – każdy, kto jest zapisany w księdze”
(Dn 12,1). Przywołane przez autora czasy ucisku na płaszczyźnie historycznej odzwierciedlają
prześladowania narodu żydowskiego w II w. przed Chr., zwłaszcza za panowania Antiocha IV
Epifanesa  (władca  imperium  syryjskiego  ze  stolicą  w  Antiochii),  który  zmuszał  Judejczyków
do przyjmowania greckich wierzeń i kultury, a z jerozolimskiej świątyni uczynił miejsce kultu
pogańskiego. Tekst Księgi Daniela mówi, że odpowiedzią Boga na przeżywane cierpienia na-
rodu wybranego jest postać Michała, który jest ukazany jako opiekun i obrońcy ludu Bożego.
Już  samo  imię  tego  niebiańskiego  wojownika  (hebr.  Mika’el),  które  oznacza  „kto  [jest]  jak
Bóg”  wskazuje,  że  Michał  realizuje  postanowienie  Boga,  który  w  ten  sposób  sam  wybawia
Izraelitów z rąk pogańskiego władcy. Działanie Boga na korzyść prześladowanych Żydów jest
równocześnie  zapowiedzią  zwycięskiej  Bożej  interwencji  w  czasach  ostatecznych,  kiedy  to
wszyscy,  którzy  okazali  się  wierni  Bogu  dostąpią  wybawienia.  Zatem  moment  ostatecznego
zwycięstwa  Boga  nad  złem  staje  się  przełomowym  wydarzeniem  „końca  dni”.  To  eschatolo-
giczne  proroctwo  oznajmia,  że  zbawcze  działanie  Boga  w  tym  czasie  przyniesie  ocalenie  od
wszelkiego  rodzaju  niebezpieczeństwa  i  zagrożeń.  W  dalszej  części  Księga  Daniela  mówi  o
rzeczach  ostatecznych,  które  czekają  człowieka  po  śmierci  (Dn  12,2).  W  tekście  tym  pojawia
się  wyraźna  wzmianka  o  zmartwychwstaniu  jako  obudzeniu  się  ze  snu:  „Wielu  spośród  tych,
którzy śpią w prochu ziemi, powstanie – jedni do życia wiecznego, a inni ku hańbie i wiecznej
wzgardzie” (Dn 12,2). Jest rzeczą niezwykle interesującą, że użyty przez autora motyw snu po-
łączony z czynnością obudzenia się służy w Biblii Hebrajskiej jako metafora oznaczająca nie-
możliwość  powrotu  do  życia  (np.  Hi  14,12),  a  cytowany  powyżej  fragment  Księgi  Daniela
(12,2)  to  jedyne  miejsce  w  żydowskim  kanonie  świętych  Pism,  gdzie  obraz  obudzenia  się  ze
snu  zapowiada  zmartwychwstanie.  To  wskrzeszenie  dotyczy  umarłych  „śpiących  w  prochu
ziemi” (Dn 12,2), którzy powstaną do nowego życia. Sprawiedliwi zbudzą się do życia wiecz-
nego, natomiast bezbożni ku wiecznej hańbie (Dn 12,2). Pierwsza grupa ludzi to święci, którzy
zmartwychwstaną  do  życia  wiecznego.  Sformułowanie  „życie  wieczne”  jest  Bożą  nagrodą  za
wierność, która prowadzi do wspólnoty życia z Bogiem, z istotami niebiańskimi oraz z wszyst-
kimi  sprawiedliwymi.  Autor  Księgi  Daniela dodaje, że  mędrcy,  którzy  nauczając ludzi  czynią
sprawiedliwymi wielu „będą jaśnieć jak blask nieba, a ci, którzy wielu prowadzili ku sprawie-
dliwości – jak gwiazdy po wieczne czasy” (Dn 12,3). Słowa te w sposób obrazowy wskazują na
przemianę ciała, na nowe, niebiańskie życie. Do drugiej grupy ludzi po zmartwychwstaniu na-
leżą  ci,  którzy  powstaną  „ku  hańbie,  ku  wiecznej  odrazie”  (Dn  12,2).  W  przeciwieństwie  do
chwalebnego ciała sprawiedliwych  autor obrazowo  mówi  o budzącej  odrazę  brzydocie  odrzu-
conych grzeszników, których czeka kara wiecznego potępienia.

Przekazana  w  Księdze  Daniela  zapowiedź  wskrzeszenia  umarłych  do  życia  to  ważny  starote-
stamentowy  tekst  o  rzeczach  ostatecznych,  które  czekają  każdego  człowieka.  Bóg  osądzi
wszystkich,  którzy  zmartwychwstaną,  aby  mogli  otrzymać  należną  im  odpłatę.  Przyszłym  lo-
sem dobrych będzie nagroda życia wiecznego, natomiast dla złych kara wiecznego potępienia.

}

ks. Piotr Łabuda

Wokół prawdy o Zmartwychwstaniu (1Kor 15,1-19)

Niezwykle ważną częścią Listu do Koryntian jest Pawłowe przypomnienie tego, co w całej gło-
szonej przez niego Ewangelii jest najważniejsze. Paweł podkreśla:

„Przypominam bracia Ewangelię, którą wam głosiłem: że Chrystus umarł – zgodnie z Pismem
– za nasze grzechy, że został pogrzebany, że zmartwychwstał trzeciego dnia, zgodnie z Pi-
smem: i że ukazał się Kefasowi, a potem Dwunastu, później zjawił się więcej niż pięciuset bra-
ciom równocześnie; większość z nich żyje dotąd, niektórzy zaś pomarli.” (1Kor 15,1.3-6).

Zatem na samym początku piętnastego rozdziału Paweł przypomina dobrą nowinę, którą głosił
w Koryncie. Podkreśla, że nie była ona jego wymysłem, zaś Jej sercem była i jest prawda o
Zmartwychwstałym Chrystusie.

Swój  wywód  Apostoł  rozpoczyna  od  wymienienia  dwóch  niezwykle  ważnych  cech  Dobrej
Nowiny. Przede wszystkim Ewangelia jest rzeczywistością, którą Koryntianie przyjęli i otrzy-
mali. A zatem Ewangelia jest darem dla wspólnoty. Jest rzeczywistością, którą należy przyjąć.
Ewangelia  nie  jest  przeznaczona  dla  jednego  człowieka,  nikt  nie  odkrył  i  nie  odkrywa  jej  dla
siebie samego. Jej powiernikiem i przekazicielem jest Kościół. Również jej przyjęcie odbywa
się w społeczności uczniów Chrystusa. Przyjąwszy Ewangelię trzeba w niej trwać. Ona bowiem
daje  siłę  i  moc  do  wytrwania  w  dobrym.  Przez  Ewangelię  wspólnota  jest  zbawiona.  Warto
zwrócić uwagę, że Paweł pisząc, iż Ewangelia zbawia używa czasu teraźniejszego. Zatem moż-
na powiedzieć, że przyjmując Ewangelię jesteśmy zbawieni – już teraz. Co więcej, zbawienie
nie kończy się w tym świecie, ale swoją pełnię osiąga w przyszłości. Jest rzeczywistością, którą
człowiek ma i równocześnie jej pragnie.

Stąd też człowiek, który jest zbawiony powinien uparcie trzymać się ewangelii. Świat wszel-
kimi sposobami stara się odebrać nam wiarę. Pewne rzeczy wytrącają nas z równowagi, życie
stawia nas przed problemami, które wydają się nam nie do rozwiązania, nie potrafimy znaleźć
na nie właściwej odpowiedzi. Wiara zawsze jest zwycięstwem, zwycięstwem duszy, która mimo
wielu trudności trzyma się Boga.

Ewangelii nie można trzymać się przypadkowo. Nieraz wiara słabnie i upada, ponieważ wielu
rzeczy nie przemyślała do końca. Dla wielu z nas wiara jest rzeczą zbyt powierzchowną.
Przyjmujemy pewne rzeczy, ponieważ tak nam kazano, otrzymujemy je niejako z drugiej ręki.
Jeżeli jednak przemyślimy wszystko i osobiście przeżyjemy daną prawdę, wtedy będzie ona
naszą i nikt nie będzie w stanie nam jej odebrać.

Istotą wszystkiego jest prawda o Jezusie Chrystusie, który prawdziwie umarł, który prawdziwie
został  pogrzebany  ale  też  i  Zmartwychwstałym.  Paweł  wskazuje  na    świadków  zmartwych-
wstania. Przede wszystkim Zmartwychwstały Pan ukazał się Piotrowi. W Ewangelii św. Marka
posłaniec Boży przy  pustym grobie tak powiada: „Idźcie i powiedźcie uczniom jego i Piotro-
wi” (Mk 16,7). Również według Łukasza (Łk 24,34) po zmartwychwstaniu uczniowie stwier-
dzają:  „Wstał  Pan  prawdziwie  i  ukazał  się  Szymonowi”.  Jest  rzeczą  znamienną,  że  Zmar-
twychwstały Pan ukazał się najpierw uczniowi, który się Go zaparł. W całej okazałości ujawnia
się tu cud miłości i łaski Jezusa Chrystusa. Piotr bowiem wyrządził Jezusowi krzywdę, ale po-
tem  bolał  nad  tym  w  swoim  sercu.  Stąd  też  Jezus  pragnął  ukoić  jego  ból  spowodowany  nie-

}

wiernością. Widział bowiem jego późniejszą szczerą skruchę. Miłość nie ogląda się na własne
krzywdy, lecz idzie na spotkanie złamanego serca, które te krzywdy jej zadało – i które ma w
sobie smutek żalu.

Dalej,  Paweł  podkreśla,  że  Zmartwychwstały  Pan  ukazał  się  także  Jakubowi.  Bez  wątpienia
Paweł  ma  tu  na  myśli  brata  Pańskiego.  Jednym  z  tekstów  z  początku  chrześcijaństwa,  który
jednak nie wszedł do kanonu Nowego Testamentu, była Ewangelia według Hebrajczyków. Za-
chowały się tylko jej fragmenty. Jeden z nich zachowany przez Hieronima, brzmi następująco:
„Gdy Pan oddał swoją lnianą szatę słudze kapłana, poszedł do Jakuba i ukazał się jemu (gdyż
Jakub zaprzysiągł się nie jeść chleba zanim znowu nie zobaczy Go wzbudzonego spośród tych,
którzy  zasnęli)”.  Dalej  w  opowiadaniu  tym  tak  mówi  się:  „Jezus  poszedł  do  Jakuba  i  powie-
dział:  Przynieś  stół  i  chleb.  Następnie  wziął  chleb,  błogosławił,  rozłamał  i  dał  dla  Jakuba,
Sprawiedliwego,  powiadając  mu:  Mój  bracie,  jedz  chleb,  gdyż  Syn  Człowieczy  powstał  spo-
ś

ród tych, którzy zasnęli”

Ukazał  się  Piotrowi,  potem  Jakubowi.  Dlaczego  tym  dwóm?  Przecież  oni  nie  byli  Mu  wierni
do  końca.  Piotr  zaparł  się  Mistrza,  Jakub  zaś  chyba  nie  dowierzał,  że  Jezus  jest  Mesjaszem.
Co więcej, można odnieść wrażenie, że w relacji Marka Jakub może być jednym z tych, którzy
zastanawiają  się,  czy  aby  przypadkiem  Jezus  nie  odszedł  od  zmysłów  (zob.  Mk  3,21,
por.  J  10,20).  Pan  jednak  nie  bacząc  na  ich  postawę  daje  się  im  poznać  po  swoim
zmartwychwstaniu.

Obok jednak Piotra i Jakuba, Pan ukazał się także i innym uczniom – apostołom, a później wię-
cej niż pięciuset mężczyznom – większość z nich, podkreśla Paweł, wciąż żyje – mogą zatem
być świadkami tego wydarzenia.

Pismo do wspólnoty w Koryncie jest też świadectwem co do samego Pawła. Jest on niezwykle
dumny, poczytuje sobie za zaszczyt to, że Jezus ukazał się również i jemu. Był to zwrotny
punkt w jego życiu. Czytając wspomnienie Pawła można zobaczyć Jego pokorę. Sam się okre-
ś

la jako najmniejszy z apostołów. Powierzono mu urząd, do którego sprawowania nie czuł się

godnym.  Paweł  nigdy  nie  uważał  siebie  za  człowieka  samowystarczalnego.  Z  łaski  Bożej  był
tym, kim był. Jak się wydaje zewnętrznie Paweł był człowiekiem małym i niezbyt przystojnym
(2 Kor 10,10). Możliwie, że po jego nawróceniu na chrześcijaństwo Żydzi pogardliwie określali
go  „płodem  poronionym”.  Może  i  chrześcijanie  żydowskiego  pochodzenia,  którzy  narzucali
wszystkim  zakon  i  obrzezanie,  i  zwalczali  naukę  Pawła  o  wolnej  łasce,  nazywali  go  poronie-
niem ludzkim. Pewnym jest, że Paweł nie był szczególnie lubiany. Bano się go – jedni mówili,
ż

e zdradził swój naród. Inni zapewne pamiętali go, jako prześladowcę. Paweł również był

wiadomy swojej niegodności. Stąd też nie obrażał się gdy dochodziły go różne zarzuty. Miał

wiadomość swojej historii, swojego wcześniejszego postępowania. Jednakże miał także świa-

domość swojej godności i znaczenia we wspólnocie kościoła Chrystusa.

Mówiąc o zmartwychwstaniu Paweł przeciwstawia się bliżej nieokreślonym ludziom, którzy
powiadali, że „zmarli nie powstają do życia”. Paweł odpowiada: „Jeżeli tak twierdzicie, to
również Jezus Chrystus nie powstał z martwych, a gdyby tak było, to cała wiara chrześcijańska
stałaby się niczym”.

W. Barclay, Listy do Koryntian, Poznań 2002, s. 150.

}

Zmartwychwstanie Jezusa potwierdzało cztery wielkie kwestie, które determinują teraźniej-
szość i przyszłość człowieka.

Po pierwsze zmartwychwstanie dowodzi, że prawda jest silniejsza od kłamstwa. Według
czwartej Ewangelii Jezus powiedział do swoich wrogów: „Lecz teraz chcecie zabić mnie, czło-
wieka, który wam objawił prawdę” (J 8,40). Jezus przyniósł prawdziwe pojęcie Boga i dobroci;
w obawie przed koniecznością zmiany swoich poglądów na Boga i dobroć, Jego wrogowie ska-
zali Go na śmierć. Gdyby się im to ostatecznie udało, to można byłoby powiedzieć, że kłam-
stwo jest silniejsze od prawdy. Zmartwychwstanie jest ostateczną gwarancją niezniszczalności
prawdy.

Zmartwychwstanie dowodzi także, że dobro jest silniejsze od zła. Gdyby nie było zmartwych-
wstania, siły zła, które ukrzyżowały Jezusa, mogłyby triumfować. Gdyby nie było zmartwych-
wstania, zasada moralnego porządku we wszechświecie zostałaby zachwiana i nigdy nie byli-
byśmy pewni czy dobro jest silniejsze od zła.

Zmartwychwstanie pokazuje, że miłość jest silniejsza od nienawiści. Wszyscy zaangażowani w
ukrzyżowanie Jezusa kierowali się prawie wyłącznie nienawiścią. Ich nienawiść była tak prze-
wrotna  i  tak  zaślepiona,  że  w  końcu  czyny  miłosierdzia  i  miłości  Jezusa,  przypisywali  mocy
szatańskiej.  Gdyby  nie  było  zmartwychwstania  to  można  byłoby  powiedzieć,  że  nienawiść
ludzka w końcu zwyciężyła miłość Bożą. Zmartwychwstanie jest triumfem miłości nad wszyst-
kim, czego może dokonać nienawiść.

Wreszcie Zmartwychwstanie dowodzi, że życie jest silniejsze od śmierci. Gdyby Jezus umarł
i nigdy nie powstał do życia, oznaczałoby to, że śmierć nieodwracalnie zabiera wszystko,
co jest w życiu najlepsze i najdroższe.

Paweł przekonuje, że gdyby zmartwychwstanie Jezusa nie było faktem, to całe poselstwo
chrześcijańskie opierałoby się na kłamstwie, nadzieja umierających byłaby marzeniem które nie
może być gwarantem największych wartości życia. „Zaprzeczając zmartwychwstaniu – powia-
da Paweł – niszczycie nie tylko fundament, ale i całą budowlę chrześcijańskiej wiary”.

Pytanie: Według świadectwa św. Pawła z Pierwszego Listu do Koryntian, komu objawił
się Jezus po zmartwychwstaniu?