88

Okno na świat

E l e k t r o n i k a   d l a   W s z y s t k i c h

Jak to robią inni...

Rubryka  "Jak  to  robią  inni..."  prezentuje  interesujące  roz−
wiązania układowe, pojawiające się w prasie obcojęzycznej.
Przedstawione schematy mogą być punktem wyjścia do wła−
snych opracowań. Można też sięgnąć do oryginalnego arty−
kułu i zapoznać się ze szczegółami. 

Prenumeratorzy  mogą  zamawiać  kserokopie  artykułów
(w języku oryginału) bezpłatnie, podając jedynie swój numer
prenumeratora oraz numer zamawianego artykułu (np.: Pra−
sa  030).  Odbitki  zostaną  dołączone    do  najbliższej  wysyłki
prenumeraty.

Przełącznik dotykowy
ELEKTROinzert

Przełączniki dotykowe, inaczej zwane sensorowy−
mi, przeżywały rozkwit kilkanaście lat temu. Były
stosowane w ściemniaczach żarówek, odbiornikach
telewizyjnych i radiowych. Obecnie praktycznie się
ich nie stosuje, między innymi ze względu na oso−
by z wszczepionym rozrusznikiem serca. Problem
w tym,  że  przy  dotknięciu  czujnika,  przez  ciało
przepływa niewielki prąd. Jest on co prawda ogra−
niczony (zazwyczaj przez kilka połączonych szere−
gowo  rezystorów)  do  bardzo  małej  wartości,  nie−
mniej może on zakłócić
pracę stymulatora serca.
Rozwiązanie  pokazane
na  schemacie  jest  jed−
nak  interesujące.  Ale
nie  ze  względów  prak−
tycznych, tylko z uwa−
gi na nietypowy sposób
realizacji  przełącznika
załącz/wyłącz (w prak−
tyce  przerzutnika  typu
T) za pomocą kilku in−
werterów.

Wyłącznik pomocniczy USB
ELV

W tym numerze EdW zaprezentowany jest prosty układ pomocniczego
wyłącznika, pozwalający za pomocą portu USB automatycznie włączać
i wyłączać zasilanie urządzeń peryferyjnych dołączonych do komputera.
W znanym niemieckim czasopiśmie ELV zaprezentowano układ pełnią−
cy tę samą funkcję. Schemat urządzenia można zobaczyć na rysunku.

Pewną  wadą  jest  obecność  znacznej  liczby  elementów  (układ

z EdW zawiera tylko przekaźnik i diodę). 

Zaletą  jest  fakt,  że  układ  pobiera  z portu  USB  tylko  kilkanaście

miliamperów prądu, a więc układy sterujące portu praktycznie nie za−
uważą  jego  obecności.  Z tego  względu  może  współpracować  z po−
rtem USB, do którego są dołączone inne urządzenia.

Prezentowany układ w interesujący sposób wykorzystuje popular−

ny optotriak MOC3041. W spoczynku przekaźnik nie działa, a napię−
cia na przekaźniku  i kondensatorze  jest  równe  zeru.  Układ  w ogóle
nie pobiera prądu. Przepływ prądu pochodzącego z portu USB przez
diodę  optotriaka  IC1  powoduje  (powolne)  ładowanie  kondensatora
C2 i zadziałanie przekaźnika RE1. Ze względu na taki sposób pracy,
prąd beztransformatorowego zasilacza musi być równy nominalnemu
prądowi  przekaźnika,  a tym  samym  pojemność  kondensatora(−ów)
C1 musi być znaczna. Właśnie dlatego w układzie powinien być uży−
ty  przekaźnik  o jak  najmniejszym  prądzie  pracy,  czyli  jak  najwięk−
szym napięciu – w tym wypadku 48V. Używając przekaźnika o niż−
szym napięciu trzeba odpowiednio zwiększyć pojemność C1.

Bardziej zaawansowani elektronicy mogą przekonstruować układ

i zmienić miejsce włączenia optotriaka, by w spoczynku kondensator
C2  był  naładowany  do  napięcia  wyższego  niż  napięcie  nominalne
przekaźnika. Zadziałanie optotriaka powodowałoby dołączenie prze−
kaźnika  do  kondensatora  i jego  niezawodne  zadziałanie  pod  wpły−
wem energii zgromadzonej w kondensatorze C2. Zamiast optotriaka
można  wtedy  wykorzystać  “zwykły”  transoptor  w rodzaju  CNY17.
Po zadziałaniu układ pobierałby z sieci niewielki prąd równy prądo−
wi podtrzymywania przekaźnika (taki sam prąd pobierałby też zresztą
w stanie spoczynku, co jest pewną drobną wadą).

Prasa 030

Prasa 031