Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

        GRÓŹLICZE ZAPALENIE OPON 

                  MÓZGOWO - RDZENIOWYCH

1. W. Jakimowicz  „Neurologia kliniczna”
2. Z. Dziubek  „Choroby zakaźne i pasożytnicze”
3. R. Mazur  „Postawy kliniczne neurologii”

 EPIDEMIOLOGIA:

•

 częściej u dzieci

 ETIOLOGIA:

•

 prątek gruźlicy :

-

wnika drogą krwiopochodną

-

wtórnie do zmian gruźliczych w innych narządach

 PATOGENEZA:

•

 reakcja opon jest mniej nasilona niż w zapaleniu ropnym

•

 zapalenie :

-

toczy się głownie na podstawie mózgu

-

żółtawy, galaretowaty nalot włóknikowy, obecność gruzełków i ziarniny na 

podstawie mózgu
-

opona miękka lekko pogrubiała

-

często zrośnięcie zbiorników PMR i wodogłowie

•

 gruźliczak mózgu :

-    manifestuje się jak guz mózgu

 OBRAZ  KLINICZNY:

•

 przebieg :

-

objawy rozwijają się podostro, rzadko ostro

•

 w okresie początkowym :

-

łatwa męczliwość

-

apatia

-

brak łaknienia 

-

↓

 m.c

-

bóle głowy

-

↑

 temperatury

-

nocne poty

-

zaburzenia snu

-

stan taki trwa ok. 2 – 3 tyg. po czym następuje wyraźnie zespół podrażnienia opon

•

 zespół oponowy :

•

 objawy ubytkowe :

-

zaburzenia świadomości, aż do śpiączki

-

zaburzenia psychoruchowe

-

głuchota (VIII)

-

porażenia nerwów gałkoruchowych

-

porażenia nerwów VII, IX, XII

-

napady drgawkowe

-

niedowłady 

-

↓

 sprawności intelektualnej

-

niekiedy afazja, zaburzenia móżdżkowe

-

obrzęk tarczy n.II

1/2

Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

-

objaw karkowo – paluchowy Hermana :

→

przy zgięciu karku występuje prostowanie palucha

-   zespół psychoorganiczny

 ROZPOZNANIE:

•

 płyn mózgowo – rdzeniowy :

-

płyn ksantochromiczny, mętny, włóknikowy, może tworzyć pajęczynkę

-

cytoza : kilkaset/mm

3

 , przewaga kk. 1 – jądrzastych

-

białko : > 1 g/l, a nawet > 10 g/l

-

Cl : < 116 mmol/l

-

glukoza : < 45 mg%

-

ciśnienie : 

↑

-

badanie : oglądanie met. Ziehl – Nelsena, izolacja, PCR

-

zmiany w PMR cofają się bardzo powoli i niekiedy pełna normalizacja dopiero po 

kilku latach od wyleczenia

•

 w rozpoznaniu może pomóc :

-

stwierdzenie zmian gruźliczych w płucach

•

 próba tuberkulinowa :

-  u większości chorych wypada ujemnie

 RÓŻNICOWANIE:

 LECZENIE:

•

 leczenie przeciwprątkowe :

-

przez pierwsze 3 miesiące :

→

izoniazyd

→

pirazynamid

→

rifampicyna

-

przez następne 3 miesiące :

→

izoniazyd

→

rifamipicyna

-

przez następne 6 miesięcy :

→

te 2 leki, ale 2x/tydzień

 POWIKŁANIA:

•

 wodogłowie :

-   spowodowanie zarastaniem zbiorników PMR

 ROKOWANIE:

•

 całkowite wyleczenie 50 – 60 %

•

 śmiertelnośc ok. 25%

•

 u ok.20% pozostają objawy ubytkowe i zaburzenia psychiczne

 PROFILAKTYKA:

 PATRZ TEŻ:

•

 zapalenie opon i mózgu

2/2