RACHUNKOWOŚĆ 

i AUDYT

prenumerata

gazetaprawna.pl

Podstawa prawna

Nie stanowi przecież źródła prawa

n

n

n

n

Problem 1.

Problem 2.

Problem 3.

Podstawa prawna

prenumerata

Besti@ działa legalnie, ale...

Piotr Wieczorek 
specjalista ds. rachunkowości 
i zarządzania ryzykiem, 
audytor systemów ISO

O ile państwowe jednostki mogą się posłu-

giwać legalnie Informatycznym Systemem 

Obsługi Budżetu Państwa (TREZOR), o tyle 

samorządowe jednostki mają problem. Prze-

pisy o sprawozdawczości budżetowej z 16 

stycznia 2014 r. nie wskazują bowiem, że 

jednostki te mogą posługiwać się Informa-

tycznym Systemem Zarządzania Budżetami 

Jednostek Samorządu Terytorialnego o na-

zwie Besti@. 

Zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy o fi nan-

sach publicznych minister może uregulować 

w rozporządzeniu m.in. rodzaje, formy, ter-

miny oraz sposoby sporządzania sprawoz-

dań. O sposobie przekazywania sprawozdań 

przepis ten nie wspomina, a par. 25 ust. 2 

załącznika nr 39 rozporządzenia ministra 

fi nansów z 16 stycznia 2014 r. stanowi jedy-

nie, że „Sprawozdanie w formie dokumen-

tu elektronicznego należy przekazywać do 

regionalnych izb obrachunkowych z wyko-

rzystaniem aplikacji wskazanej przez Mini-

sterstwo Finansów”. 

Brak precyzji to niejedyny kłopot

Niestety, minister finansów na stronie BIP 

wskazał system Besti@ do przekazywania 

wieloletniej prognozy finansowej, ale za-

pomniał to uczynić w zakresie sprawozdań 

budżetowych. Nawet gdyby tak zrobił, to 

pojawia się wątpliwość, czy może nada-

wać sam sobie kompetencje do wskazania 

aplikacji za pośrednictwem strony WWW. 

Trzeba pamiętać bowiem, że żadna stro-

na internetowa nie stanowi źródła prawa, 

więc wskazanie programu w BIP MF nie 

ma wiążącej formy. Jedynymi źródłami po-

wszechnie obowiązującego prawa zgodnie 

z art. 87 Konstytucji RP są: konstytucja, 

ustawy, ratyfikowane umowy międzyna-

rodowe oraz rozporządzenia, a na obsza-

rze działania organów, które je ustanowi-

ły, akty prawa miejscowego. Teoretycznie 

zatem minister powinien wymienić sys-

tem Besti@ w rozporządzeniu o sprawoz-

dawczości budżetowej, ale tego nie uczynił 

(prawdopodobnie dlatego, że art. 41 ust. 2 

ustawy o finansach publicznych nie daje 

mu do tego upoważnienia). Niemniej jed-

nak pojawia się zarzut, że przekazywanie 

sprawozdań budżetowych za pomocą sys-

temu Besti@ jest nielegalne. 

Komplikacji ciąg dalszy

To nie koniec problemów. Ze składaniem 

sprawozdań jest w ogóle bałagan. Część z nich 

teoretycznie mogłaby być sporządzana i prze-

kazywana w systemie Besti@, jednak takie 

sprawozdania jak np. Rb-WSa (z wyjątkiem 

skonsolidowanego zbiorczego, które należy 

sporządzić również w wersji elektronicznej) 

muszą być sporządzone w formie pisemnej. 

Z kolei np. Rb-27ZZ i Rb-50 jednostka samo-

rządu terytorialnego ma sporządzić w arku-

szu kalkulacyjnym i mają być one przeka-

zane na elektroniczną skrzynkę podawczą 

odbiorcy.

Wzory określone są w rozporządzeniu, 

a w instrukcjach do sprawozdań budżeto-

wych jest informacja, że określony wzór 

formularza znajduje się na stronie inter-

netowej Ministerstwa Finansów http://

www.mf.gov.pl/, w zakładce: Działalność 

> Finanse publiczne > Budżet państwa > 

Sprawozdawczość budżetowa. Oczywiście 

po wejściu na stronę internetową MF, do 

której odwołuje się rozporządzenie, nie 

znajdziemy żadnego wzoru formularza, 

ponieważ jeszcze trzeba kliknąć dalsze od-

nośniki > czytaj więcej (w obszarze odno-

szącym się do nowego rozporządzenia) > 

Formularze i terminarze (zał. 1–36 i 42–44). 

Po kliknięciu ściągamy wzory wszystkich 

sprawozdań tylko w formacie .xls (czyż-

by preferowanie określonego producenta 

oprogramowania, ponieważ te pliki nie 

zawsze są kompatybilne z oprogramowa-

niem open source?). 

Rodzą się wątpliwości. Z jednej strony MF 

chce mieć arkusze kalkulacyjne, a z drugiej 

z par. 25 ust. 1 załącznika nr 39 rozporządze-

nia ministra fi nansów z 16 stycznia 2014 r. 

wynika, że pliki sprawozdań przekazywa-

nych w formie dokumentu elektronicznego 

powinny być zgodne ze strukturami opra-

cowanymi przez MF i zamieszczonymi na 

stronie internetowej Biuletynu Informacji 

Publicznej, o którym mowa w art. 8 ustawy 

z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji 

publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Te 

struktury można odnaleźć poprzez zakład-

ki: Ministerstwo Finansów > Działalność > 

Finanse publiczne > Budżety jednostek sa-

morządu... > Sprawozdania budżetowe > Rok 

2014 – bazy danych.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra fi nansów z 16 stycznia 2014 r. 

w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. poz. 119).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. 

(Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.).

Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o fi nansach publicznych 

(t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.).

Minister fi nansów nie wskazał w BIP tej aplikacji dla sprawozdań budżetowych. Jednak nawet gdyby to zrobił, 

to powstaje pytanie, czy strona WWW jest właściwym miejscem. 

Nie stanowi przecież źródła prawa

Techniczne niedociągnięcia

Besti@ ma liczne niedociągnięcia w zakresie zgodności z aktami wykonawczymi do ustawy 

o fi nansach publicznych. Wśród nich można wymienić:

n

  brak możliwości dodania wiersza w sprawozdaniu fi nansowym, co zapewnia par. 22 

rozporządzenia ministra fi nansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad ra-

chunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu 

terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, pań-

stwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających 

siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 289). Wynika 

z niego, że informacje zawarte w sprawozdaniu fi nansowym, w bilansie z wykonania 

budżetu jednostki samorządu terytorialnego i w skonsolidowanym bilansie jednostki sa-

morządu terytorialnego mogą być wykazywane z większą szczegółowością niż określona 

w załącznikach do rozporządzenia, jeżeli wynika to z potrzeb lub specyfi ki jednostki;

n

  brak możliwości sporządzenia jednego sprawozdania jednostkowego jednostki samorzą-

du terytorialnego Rb-27S (par. 2 instrukcji do Rb-27S), jako jednostki budżetowej i jako 

organu (Besti@ wymusza tworzenie dwóch);

n

  nieprawidłowe wykazywanie zaangażowania w Rb-28S według obrotów konta Ma 998, 

gdy zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o fi nansach publicznych mamy wykazywać za-

angażowanie środków (czyli saldo konta 998 po ujęciu na nim na koniec miesiąca wy-

konanych wydatków – potrzebujemy informacji, ile środków należy przeznaczyć na 

dokonanie płatności), co przewiduje również opis w par. 9 ust. pkt 2 instrukcji: „kwoty 

wynikające z umów, decyzji i innych postanowień, których wykonanie powoduje ko-

nieczność wydatków budżetowych w roku bieżącym” (a przecież kwoty wydane już nie 

powodują konieczności dokonania wydatków);

n

  brak prawidłowego agregowania danych w Rb-27ZZ wynikającego z par. 6 ust. 4 instrukcji 

do tego sprawozdania, z którego wynika, że wykazywane w sprawozdaniu Rb-27ZZ w ko-

lumnie 7 ,,potrącenia na rzecz jednostek samorządu terytorialnego” powinny być w takiej 

samej wysokości i podziałkach klasyfi kacyjnych wykazywane w sprawozdaniu Rb-27S w ko-

lumnie ,,Dochody wykonane ogółem”, z wyjątkiem dochodów realizowanych w ramach 

ustawy o funduszu świadczeń alimentacyjnych, które należy wykazywać tylko w części na-

leżnej gminie wierzyciela.

Jestem główną księgową w szkole podstawo-

wej. 1 września zmieni się dyrektor szkoły 

w związku z odejściem obecnie urzędujące-

go na emeryturę. Czy rodzi to jakieś konse-

kwencje i obowiązki po stronie księgowej?

Magdalena Rypińska
dyrektor sądu, długoletnia główna księgowa

Dyrektor szkoły jest kierownikiem jednostki 

w myśl art. 53 ust. 1 ustawy o fi nansach pu-

blicznych, a co za tym idzie, jest odpowie-

dzialny za całość gospodarki fi nansowej w tej 

jednostce. Zmiana na stanowisku dyrektora 

wiąże się z przejęciem przez nowego dyrekto-

ra obowiązków w zakresie gospodarki fi nan-

sowej jednostki oraz nadzoru nad mieniem. 

Dlatego pojawi się tu kilka problemów.

Problem 1.

Przekazanie majątku

Dyrektor sprawuje kontrolę nad mieniem, 

którym gospodaruje jednostka. Oczywiście 

nie robi tego osobiście, ale za pomocą opra-

cowanych procedur i powierzonej pracowni-

kom odpowiedzialności materialnej. Jednak 

w przypadku zmiany na stanowisku dyrek-

tora zachodzi konieczność przekazania ma-

jątku szkoły pomiędzy „starym” a „nowym” 

dyrektorem, które może się odbyć w dwo-

jaki sposób.

Rozwiązanie A. Na podstawie 

przeprowadzonej inwentaryzacji

Jest to najlepszy sposób przekazania odpowie-

dzialności za mienie, jednak również najbardziej 

praco- i czasochłonny. Wymaga bowiem prze-

prowadzenia inwentaryzacji majątku z pełnymi 

konsekwencjami tj. wydania przez (dotychcza-

sowego) dyrektora zarządzenia o przeprowadze-

niu inwentaryzacji, powołania komisji inwen-

taryzacyjnej, przeprowadzenia spisu z natury, 

rozliczenia inwentaryzacji.

Zaletą tej metody jest jednak wiarygodny, 

rzetelny stan majątku na moment jego prze-

kazania np. na 31 sierpnia.

Ze względu na specyfi kę działalności szko-

ły, zmiana na stanowisku dyrektora dokonu-

je się zazwyczaj 1 września, inwentaryzację 

taką trzeba byłoby przeprowadzić najpóźniej 

w sierpniu, co ze względu na okres wakacyjny 

może być dla szkoły pewnym utrudnieniem.

Nie jest to jednak rozwiązanie obligatoryj-

ne i można od takiej inwentaryzacji odstąpić, 

co jest wskazane, szczególnie, jeśli ostatnia 

inwentaryzacja była przeprowadzana stosun-

kowo niedawno, np. na koniec poprzedniego 

roku kalendarzowego.

Rozwiązanie B. Na podstawie dokumentów

Rozwiązanie to zakłada nie przeprowadza-

nie inwentaryzacji, a przekazanie mająt-

ku w oparciu o sporządzoną dokumenta-

cję (protokoły przekazania). Jest to sposób 

znacznie prostszy i mniej czasochłonny 

niż przeprowadzanie inwentaryzacji, jed-

nak niesie pewne ryzyko, iż stan majątku, 

wskazany w protokole przekazania na pod-

stawie ksiąg inwentarzowych może nie od-

zwierciedlać w pełni stanu rzeczywistego. 

Warto jednak zauważyć, że nowy dyrektor 

może zarządzić inwentaryzację (pełną lub 

częściową) tuż po objęciu funkcji i zwery-

fikować stan przejętego mienia.

Problem 2.

Podpisanie sprawozdania 

za sierpień

Sprawozdania budżetowe sporządzane są 

w terminach wskazanych przepisami po za-

mknięciu okresu sprawozdawczego. W szko-

łach sprawozdania za sierpień sporządzone 

zostaną w terminie do 10 września, czyli 

będą to sprawozdania za okres sprawowa-

nia funkcji przez poprzedniego dyrekto-

ra, natomiast sporządzane i przekazywane 

będą w okresie pracy nowego dyrektora. 

Może więc pojawić się wątpliwość, kto po-

winien złożyć podpis pod sprawozdaniem. 

Oczywiście sprawozdania te podpisze dy-

rektor urzędujący (w tym przypadku nowy). 

Dyrektor odchodzący ponosi jednak pełną 

odpowiedzialność za zdarzenia, które wy-

stąpiły w tym okresie sprawozdawczym, 

czyli np. w przypadku ujawnienia naru-

szenia dyscypliny finansów publicznych, 

które popełnione zostałoby w sierpniu, od-

powiedzialność za nie ponosiłby dyrektor 

poprzednio urzędujący, bez względu na to, 

kiedy naruszenie zostałoby ujawnione.

Problem 3.

Powierzenie obowiązków 

fi nansowych pracownikom jednostki

Artykuł 53 ust. 2 ustawy o fi nansach publicz-

nych wskazuje, że kierownik jednostki (dy-

rektor szkoły) może powierzyć określone 

obowiązki w zakresie gospodarki fi nanso-

wej pracownikom jednostki i że przyjęcie 

obowiązków przez te osoby powinno być 

potwierdzone dokumentem w formie od-

rębnego imiennego upoważnienia. Należy 

tu zauważyć, że nie tracą mocy powierzenia 

obowiązków dokonane przez poprzedniego 

dyrektora i osoba obejmująca funkcję nie 

musi ich ponawiać. Natomiast nowy dyrek-

tor ma prawo zmienić zakres powierzonych 

obowiązków lub też powierzyć je innym pra-

cownikom. Tylko wtedy wymagane są nowe 

upoważnienia imienne.

Podstawa prawna

Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o fi nansach publicznych 

(t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.).

Zmiana dyrektora szkoły oznacza także problemy księgowe

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               1 / 4

 

EwidEncja

ii

Dziennik  Gazeta  Prawna,  25  sierpnia  2014  nr  163  (3804) 

 

gazetaprawna.pl

dr Katarzyna Trzpioła 
Katedra Rachunkowości UW

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy z 29 wrze-

śnia 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U z 2013 r. 

poz. 330 ze zm.) instrument finansowy to kon-

trakt, który powoduje powstanie aktywów 

finansowych u jednej ze stron i zobowiąza-

nia finansowego albo instrumentu kapita-

łowego u drugiej ze stron pod warunkiem, 

że z kontraktu zawartego między dwiema 

lub więcej stronami jednoznacznie wynikają 

skutki gospodarcze, bez względu na to, czy 

wykonanie praw lub zobowiązań wynikają-

cych z kontraktu ma charakter bezwarunkowy 

czy warunkowy. Wskazując, jak należy ujmo-

wać i wyceniać nabyte akcje, zauważyć trzeba, 

że podmioty prowadzące księgi rachunkowe 

dzielą się na dwie grupy: te, które mogą zasto-

sować w zakresie instrumentów finansowych 

uproszczenia i te, które takiego prawa nie mają.

Do pierwszej grupy należy zaliczyć te jednost-

ki, których sprawozdania finansowe nie są pod-

dawane badaniu przez biegłego rewidenta. Mają 

one prawo zastosować wyłącznie regulacje usta-

wy o rachunkowości. Możliwość niestosowania 

przepisów rozporządzenia ministra finansów 

z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych 

zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujaw-

niania i sposobu prezentacji instrumentów fi-

nansowych (Dz.U. z 2001 r. nr 149, poz. 1674 ze 

zm.) wynika z par. 2 ust. 2 tego rozporządzenia. 

Zaś do drugiej grupy zaliczymy jednostki, które 

muszą obligatoryjnie poddać swe sprawozda-

nia badaniu przez biegłego rewidenta. Wtedy 

muszą oprócz ustawy o rachunkowości zasto-

sować postanowienia rozporządzenia ministra 

finansów z 12 grudnia 2001 r.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości instru-

menty finansowe muszą być podzielone na 

dwie grupy:

 

■

krótkoterminowe, czyli te, których termin 

płatności i wymagalności lub przeznacze-

nia do zbycia jest krótszy niż 12 miesięcy od 

dnia bilansowego lub od daty ich założenia, 

wystawienia lub nabycia;

 

■

długoterminowe, czyli te, których termin 

zapadalności, wykupu, spłaty lub sprzeda-

ży jest dłuższy niż rok od dnia bilansowego.

Do krótkoterminowych aktywów finanso-

wych zaliczone będą w szczególności, gdy za-

miar ich sprzedaży jest w ciągu najbliższych 

12 miesięcy od dnia bilansowego. Składniki te 

wykazuje się w aktywach bilansu w pozycji B.III.

Natomiast do długoterminowych aktywów fi-

nansowych zalicza się m.in. akcje, których ter-

min przeznaczenia do zbycia jest dłuższy niż 

12 miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich 

nabycia. Składniki te wykazuje się w aktywach 

bilansu w pozycji A.IV.

W dniu nabycia

Nabyte lub powstałe aktywa finansowe oraz 

inne inwestycje ujmuje się w księgach rachun-

kowych na dzień ich nabycia albo powstania, 

według ceny nabycia albo ceny zakupu, jeżeli 

koszty przeprowadzenia i rozliczenia transakcji 

nie są istotne (art. 35 ust. 1 ustawy o rachunko-

wości). Nie ma znaczenia, czy są to akcje, które 

będą zakwalifikowane do inwestycji krótkoter-

minowych czy długoterminowych.

Inwestycje krótkoterminowe…

Jednostki stosujące ustawę o rachunkowości 

wyceniają akcje zakwalifikowane jako inwe-

stycje krótkoterminowe według (art. 28 ust. 1 

pkt. 5 ustawy o rachunkowości):

 

■

ceny (wartości) rynkowej albo ceny nabycia 

lub ceny (wartości) rynkowej, zależnie od tego, 

która z nich jest niższa, albo

 

■

wartości godziwej – dotyczy to krótkotermi-

nowych inwestycji, dla których nie istnieje 

aktywny rynek.

Skutki wzrostu lub obniżenia wartości in-

westycji krótkoterminowych wycenionych 

według cen (wartości) rynkowych zalicza się 

odpowiednio do przychodów lub kosztów fi-

nansowych (art. 35 ust. 3 ustawy o rachunko-

wości). 

[przykład 1, 2 i 3]

…i długoterminowe

W przypadku inwestycji długoterminowych 

wycena zależy także od rodzaju instrumen-

tów. Akcje wycenia się w sposób określony 

w art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowo-

ści, czyli według ceny nabycia pomniejszonej 

o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości lub 

według wartości godziwej; przy czym war-

tość w cenie nabycia można przeszacować do 

wartości w cenie rynkowej, a różnicę z prze-

szacowania rozliczyć zgodnie z art. 35 ust. 4 

ustawy o rachunkowości. Skutki wzrostu lub 

zmniejszenia wartości inwestycji finanso-

wych długoterminowych zgodnie z art. 35 

ust. 4 ustawy o rachunkowości rozliczane 

są w zależności od sytuacji kapitałowo lub 

wynikowo. 

[przykład 4 i 5]

 

■

skutki przeszacowania inwestycji powodują-

ce wzrost ich wartości do poziomu cen ryn-

kowych zwiększają kapitał (fundusz) z aktu-

alizacji wyceny;

 

■

obniżenie wartości inwestycji uprzednio 

przeszacowanej do wysokości kwoty, o którą 

podwyższono z tego tytułu kapitał (fundusz) 

z aktualizacji wyceny, jeżeli kwota różnicy 

z przeszacowania nie była do dnia wyceny 

rozliczona, zmniejsza ten kapitał (fundusz) 

z aktualizacji wyceny;

 

■

pozostałe skutki obniżenia wartości inwe-

stycji zalicza się do kosztów finansowych;

 

■

wzrost wartości danej inwestycji bezpośred-

nio wiążący się z uprzednim obniżeniem jej 

wartości, zaliczonym do kosztów finanso-

wych, ujmuje się do wysokości tych kosztów 

jako przychody finansowe.

Podstawa prawna 

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości  

(t.j. Dz.U z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Problem

Nabyliśmy akcje spółki giełdowej. Kierownictwo jednostki będzie chciało je sprzedać, gdy będą korzystne warunki na rynku (znaczne wzrosty cen) albo gdy nasza 

spółka będzie potrzebowała pieniędzy. Jak mam je zakwalifikować i wyceniać w sprawozdaniu finansowym? Nadmienię, że nie podlega ono badaniu przez audytora.

Jak ujmować i wyceniać nabyte przez spółkę akcje

PrzyKład 1

Cena nabycia jest niższa…

Spółka z o.o. wycenia nabyte akcje na giełdzie według cen rynkowych albo cen nabycia w zależ-
ności od tego, która z nich jest niższa. 15 lipca 2014 r. nabyto 1000 akcji po 12 zł za cenę 12 000 zł. 
Na koniec roku cena rynkowa akcji wynosi 13 zł za sztukę. Spółka w bilansie pokaże wartość 
12 000 zł, ponieważ cena nabycia jest niższa niż cena rynkowa.

  Inwestycje krótkoterminowe – akcje 

rachunek bankowy  

 

1) 12 000 

 

 

12 000 (1 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w kwocie 12 000 zł: strona Wn konta Inwestycje krótkoterminowe – akcje, strona 
Ma konta Rachunek bankowy.
W tym wypadku nie nastąpią żadne księgowania związane z ujęciem skutków wyceny.

PrzyKład 2

…lub wyższa niż rynkowa

Spółka z o.o. wycenia nabyte akcje na giełdzie według cen rynkowych albo cen nabycia w zależności od 
tego, która z nich jest niższa. 15 lipca 2014 r. nabyto 1000 akcji po 14 zł za cenę 14 000 zł. Na koniec roku 
cena rynkowa akcji wynosi 11 zł za sztukę. Spółka w bilansie pokaże wartość 11 000 zł, ponieważ cena 
rynkowa jest niższa niż cena nabycia. Skutki spadku wartości spółka odniesie w koszty finansowe.

 Inwestycje krótkoterminowe  

  

 

– akcje 

rachunek bankowy 

Koszty finansowe

 

1) 14 000 

3000 (2 

 

14 000 (1 

2) 3000 

 

  

  

 

  

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w kwocie 14 000 zł: strona Wn konta Inwestycje krótkoterminowe – akcje, strona Ma 
konta Rachunek bankowy;
2. Spadek wartości akcji w kwocie 3000 zł: strona Wn konta Koszty finansowe, strona Ma konta Inwe-
stycje krótkoterminowe – akcje.
Sprawozdanie finansowe spółki nie podlega obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, zatem 
spółka nie będzie musiała rozpoznawać odroczonego podatku dochodowego wynikającego z różnicy 
między wartością księgową akcji a ich wartością podatkową.

PrzyKład 3

Przychody finansowe

Spółka z o.o. wycenia nabyte akcje na giełdzie według cen rynkowych. 12 sierpnia 2014 r. nabyto 
2000 akcji po 12 zł za cenę 24 000 zł. Na koniec roku cena rynkowa akcji wynosi 13 zł za sztukę. 
Spółka w bilansie pokaże wartość 26 000 zł. Wzrost wartości spółka odniesie w przychody finansowe.

 Inwestycje krótkoterminowe  

  

 

– akcje 

rachunek bankowy 

Przychody finansowe

 

1) 24 000 

 

 

24 000 (1 

 

2000 (2

 

2) 2000 

  

 

  

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w kwocie 24 000 zł: strona Wn konta Inwestycje krótkoterminowe – akcje, strona Ma 
konta Rachunek bankowy;
2. Wzrost wartości na koniec roku w kwocie 2000 zł: strona Wn konta Inwestycje krótkoterminowe 
– akcje, strona Ma konta Przychody finansowe.

PrzyKład 4

Notowane na giełdzie

Spółka. z o.o. w sierpniu 2014 roku nabyła akcję za kwotę 25 000 zł, które zaliczyła do inwestycji długo-
terminowych. Akcje są notowane na giełdzie, zatem spółka zdecydowała wyceniać je według wartości 
rynkowej. Na 31 grudnia 2014 r. wartość rynkowa posiadanych akcji wynosi 26 500 zł.

 

   

  

Kapitał z aktualizacji

 

   

  

wyceny inwestycji

  Inwestycje długoterminowe   

  

długoterminowych

 

– akcje   

rachunek bankowy 

– akcje

 

1) 25 000 

 

 

25 000 (1 

 

1500 (2

 

2) 1500 

  

 

  

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w kwocie 25 000 zł: strona Wn konta Inwestycje długoterminowe – akcje, strona Ma 
konta Rachunek bankowy;
2. Wzrost wartości na koniec roku w kwocie 1500 zł: strona Wn konta Inwestycje długoterminowe 
– akcje, strona Ma konta Kapitał z aktualizacji wyceny inwestycji długoterminowych – akcje.

PrzyKład 5

Dwuetapowe postępowanie

Spółka z o.o. w 2013 roku nabyła na giełdzie akcje za kwotę 50 000 zł. Na 31 grudnia 2013 r. ich wartość 
wynosiła 58 000 zł. Wtedy to jednostka ujęła kwotę 8000 zł na „Kapitał z aktualizacji wyceny”. W 2014 
roku wartość tych akcji spadła do 43 000 zł. Spółka musi ująć zmniejszenie wartości akcji dwuetapowo 
poprzez zmniejszenie kapitału z aktualizacji i wyceny oraz odniesienie pozostałej kwoty w koszty finansowe.

  Inwestycje długoterminowe   

  

 

 

– akcje 

rachunek bankowy 

 

 

1) 50 000 

 

 

50 000 (1 

  

 

 2) 8000 

  

 

  

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

Kapitał z aktualizacji 

Koszty finansowe   

 

 

wyceny inwestycji 

– aktualizacja wyceny  

odpisy aktualizujące 

 

długoterminowych   

inwestycji 

długoterminowe aktywa 

 

– akcje   

długoterminowych 

finansowe

 

3a) 8000 

8000 (2 

3b) 7000 

  

  

15 000 (3c

 

  

  

 

  

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w 2013 roku w kwocie 50 000 zł: strona Wn konta Inwestycje długoterminowe – akcje, 
strona Ma konta Rachunek bankowy;
2. Wzrost wartości na koniec 2013 roku w kwocie 8000 zł: strona Wn konta Inwestycje długoterminowe 
– akcje, strona Ma konta Kapitał z aktualizacji wyceny inwestycji długoterminowych – akcje.
3. Zmniejszenie wartości kapitału z aktualizacji wyceny na koniec 2014 roku:
a) 8000 zł – strona Wn konta Kapitał z aktualizacji wyceny inwestycji długoterminowych – akcje;
b) 7000 zł – strona Wn konta Koszty finansowe – aktualizacja wyceny inwestycji długoterminowych;
c) 15 000 zł – strona Ma konta Odpisy aktualizujące długoterminowe aktywa finansowe.

EwidEncja

ii

Dziennik  Gazeta  Prawna,  25  sierpnia  2014  nr  163  (3804) 

gazetaprawna.pl

dr Katarzyna Trzpioła
Katedra Rachunkowości UW

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy z 29 wrze-

śnia 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U z 2013 r. 

poz. 330 ze zm.) instrument finansowy to kon-

trakt, który powoduje powstanie aktywów 

finansowych u jednej ze stron i zobowiąza-

nia finansowego albo instrumentu kapita-

łowego u drugiej ze stron pod warunkiem, 

że z kontraktu zawartego między dwiema 

lub więcej stronami jednoznacznie wynikają 

skutki gospodarcze, bez względu na to, czy 

wykonanie praw lub zobowiązań wynikają-

cych z kontraktu ma charakter bezwarunkowy 

czy warunkowy. Wskazując, jak należy ujmo-

wać i wyceniać nabyte akcje, zauważyć trzeba, 

że podmioty prowadzące księgi rachunkowe 

dzielą się na dwie grupy: te, które mogą zasto-

sować w zakresie instrumentów finansowych 

uproszczenia i te, które takiego prawa nie mają.

Do pierwszej grupy należy zaliczyć te jednost-

ki, których sprawozdania finansowe nie są pod-

dawane badaniu przez biegłego rewidenta. Mają 

one prawo zastosować wyłącznie regulacje usta-

wy o rachunkowości. Możliwość niestosowania 

przepisów rozporządzenia ministra finansów 

z 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych 

zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujaw-

niania i sposobu prezentacji instrumentów fi-

nansowych (Dz.U. z 2001 r. nr 149, poz. 1674 ze 

zm.) wynika z par. 2 ust. 2 tego rozporządzenia. 

Zaś do drugiej grupy zaliczymy jednostki, które 

muszą obligatoryjnie poddać swe sprawozda-

nia badaniu przez biegłego rewidenta. Wtedy 

muszą oprócz ustawy o rachunkowości zasto-

sować postanowienia rozporządzenia ministra 

finansów z 12 grudnia 2001 r.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości instru-

menty finansowe muszą być podzielone na 

dwie grupy:

■

krótkoterminowe, czyli te, których termin 

płatności i wymagalności lub przeznacze-

nia do zbycia jest krótszy niż 12 miesięcy od 

dnia bilansowego lub od daty ich założenia, 

wystawienia lub nabycia;

■

długoterminowe, czyli te, których termin 

zapadalności, wykupu, spłaty lub sprzeda-

ży jest dłuższy niż rok od dnia bilansowego.

Do krótkoterminowych aktywów finanso-

wych zaliczone będą w szczególności, gdy za-

miar ich sprzedaży jest w ciągu najbliższych 

12 miesięcy od dnia bilansowego. Składniki te 

wykazuje się w aktywach bilansu w pozycji B.III.

Natomiast do długoterminowych aktywów fi-

nansowych zalicza się m.in. akcje, których ter-

min przeznaczenia do zbycia jest dłuższy niż 

12 miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich 

nabycia. Składniki te wykazuje się w aktywach 

bilansu w pozycji A.IV.

W dniu nabycia

Nabyte lub powstałe aktywa finansowe oraz 

inne inwestycje ujmuje się w księgach rachun-

kowych na dzień ich nabycia albo powstania, 

według ceny nabycia albo ceny zakupu, jeżeli 

koszty przeprowadzenia i rozliczenia transakcji 

nie są istotne (art. 35 ust. 1 ustawy o rachunko-

wości). Nie ma znaczenia, czy są to akcje, które 

będą zakwalifikowane do inwestycji krótkoter-

minowych czy długoterminowych.

Inwestycje krótkoterminowe…

Jednostki stosujące ustawę o rachunkowości 

wyceniają akcje zakwalifikowane jako inwe-

stycje krótkoterminowe według (art. 28 ust. 1 

pkt. 5 ustawy o rachunkowości):

■

ceny (wartości) rynkowej albo ceny nabycia 

lub ceny (wartości) rynkowej, zależnie od tego, 

która z nich jest niższa, albo

■

wartości godziwej – dotyczy to krótkotermi-

nowych inwestycji, dla których nie istnieje 

aktywny rynek.

Skutki wzrostu lub obniżenia wartości in-

westycji krótkoterminowych wycenionych 

według cen (wartości) rynkowych zalicza się 

odpowiednio do przychodów lub kosztów fi-

nansowych (art. 35 ust. 3 ustawy o rachunko-

wości). 

[przykład 1, 2 i 3]

…i długoterminowe

W przypadku inwestycji długoterminowych 

wycena zależy także od rodzaju instrumen-

tów. Akcje wycenia się w sposób określony 

w art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowo-

ści, czyli według ceny nabycia pomniejszonej 

o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości lub 

według wartości godziwej; przy czym war-

tość w cenie nabycia można przeszacować do 

wartości w cenie rynkowej, a różnicę z prze-

szacowania rozliczyć zgodnie z art. 35 ust. 4 

ustawy o rachunkowości. Skutki wzrostu lub 

zmniejszenia wartości inwestycji finanso-

wych długoterminowych zgodnie z art. 35 

ust. 4 ustawy o rachunkowości rozliczane 

są w zależności od sytuacji kapitałowo lub 

wynikowo. 

[przykład 4 i 5]

■

skutki przeszacowania inwestycji powodują-

ce wzrost ich wartości do poziomu cen ryn-

kowych zwiększają kapitał (fundusz) z aktu-

alizacji wyceny;

■

obniżenie wartości inwestycji uprzednio 

przeszacowanej do wysokości kwoty, o którą 

podwyższono z tego tytułu kapitał (fundusz) 

z aktualizacji wyceny, jeżeli kwota różnicy 

z przeszacowania nie była do dnia wyceny 

rozliczona, zmniejsza ten kapitał (fundusz) 

z aktualizacji wyceny;

■

pozostałe skutki obniżenia wartości inwe-

stycji zalicza się do kosztów finansowych;

■

wzrost wartości danej inwestycji bezpośred-

nio wiążący się z uprzednim obniżeniem jej 

wartości, zaliczonym do kosztów finanso-

wych, ujmuje się do wysokości tych kosztów 

jako przychody finansowe.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości 

(t.j. Dz.U z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Problem

Nabyliśmy akcje spółki giełdowej. Kierownictwo jednostki będzie chciało je sprzedać, gdy będą korzystne warunki na rynku (znaczne wzrosty cen) albo gdy nasza 

spółka będzie potrzebowała pieniędzy. Jak mam je zakwalifikować i wyceniać w sprawozdaniu finansowym? Nadmienię, że nie podlega ono badaniu przez audytora.

Nabyliśmy akcje spółki giełdowej. Kierownictwo jednostki będzie chciało je sprzedać, gdy będą korzystne warunki na rynku (znaczne wzrosty cen) albo gdy nasza 

Nabyliśmy akcje spółki giełdowej. Kierownictwo jednostki będzie chciało je sprzedać, gdy będą korzystne warunki na rynku (znaczne wzrosty cen) albo gdy nasza 

Jak ujmować i wyceniać nabyte przez spółkę akcje

PrzyKład 1

Cena nabycia jest niższa…

Spółka z o.o. wycenia nabyte akcje na giełdzie według cen rynkowych albo cen nabycia w zależ-
ności od tego, która z nich jest niższa. 15 lipca 2014 r. nabyto 1000 akcji po 12 zł za cenę 12 000 zł. 
Na koniec roku cena rynkowa akcji wynosi 13 zł za sztukę. Spółka w bilansie pokaże wartość 
12 000 zł, ponieważ cena nabycia jest niższa niż cena rynkowa.

Inwestycje krótkoterminowe – akcje

rachunek bankowy  

1) 12 000 

 

12 000 (1 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w kwocie 12 000 zł: strona Wn konta Inwestycje krótkoterminowe – akcje, strona 
Ma konta Rachunek bankowy.
W tym wypadku nie nastąpią żadne księgowania związane z ujęciem skutków wyceny.

PrzyKład 2

…lub wyższa niż rynkowa

Spółka z o.o. wycenia nabyte akcje na giełdzie według cen rynkowych albo cen nabycia w zależności od 
tego, która z nich jest niższa. 15 lipca 2014 r. nabyto 1000 akcji po 14 zł za cenę 14 000 zł. Na koniec roku 
cena rynkowa akcji wynosi 11 zł za sztukę. Spółka w bilansie pokaże wartość 11 000 zł, ponieważ cena 
rynkowa jest niższa niż cena nabycia. Skutki spadku wartości spółka odniesie w koszty finansowe.

Inwestycje krótkoterminowe 

– akcje

rachunek bankowy

Koszty finansowe

1) 14 000

3000 (2

14 000 (1

2) 3000

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w kwocie 14 000 zł: strona Wn konta Inwestycje krótkoterminowe – akcje, strona Ma 
konta Rachunek bankowy;
2. Spadek wartości akcji w kwocie 3000 zł: strona Wn konta Koszty finansowe, strona Ma konta Inwe-
stycje krótkoterminowe – akcje.
Sprawozdanie finansowe spółki nie podlega obowiązkowemu badaniu przez biegłego rewidenta, zatem 
spółka nie będzie musiała rozpoznawać odroczonego podatku dochodowego wynikającego z różnicy 
między wartością księgową akcji a ich wartością podatkową.

PrzyKład 3

Przychody finansowe

Spółka z o.o. wycenia nabyte akcje na giełdzie według cen rynkowych. 12 sierpnia 2014 r. nabyto 
2000 akcji po 12 zł za cenę 24 000 zł. Na koniec roku cena rynkowa akcji wynosi 13 zł za sztukę. 
Spółka w bilansie pokaże wartość 26 000 zł. Wzrost wartości spółka odniesie w przychody finansowe.

Inwestycje krótkoterminowe 

– akcje

rachunek bankowy

Przychody finansowe

1) 24 000 

 

24 000 (1

2000 (2

2) 2000

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w kwocie 24 000 zł: strona Wn konta Inwestycje krótkoterminowe – akcje, strona Ma 
konta Rachunek bankowy;
2. Wzrost wartości na koniec roku w kwocie 2000 zł: strona Wn konta Inwestycje krótkoterminowe 
– akcje, strona Ma konta Przychody finansowe.

PrzyKład 4

Notowane na giełdzie

Spółka. z o.o. w sierpniu 2014 roku nabyła akcję za kwotę 25 000 zł, które zaliczyła do inwestycji długo-
terminowych. Akcje są notowane na giełdzie, zatem spółka zdecydowała wyceniać je według wartości 
rynkowej. Na 31 grudnia 2014 r. wartość rynkowa posiadanych akcji wynosi 26 500 zł.

  

Kapitał z aktualizacji

  

wyceny inwestycji

Inwestycje długoterminowe  

długoterminowych

– akcje  

rachunek bankowy

– akcje

1) 25 000 

 

25 000 (1

1500 (2

2) 1500

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w kwocie 25 000 zł: strona Wn konta Inwestycje długoterminowe – akcje, strona Ma 
konta Rachunek bankowy;
2. Wzrost wartości na koniec roku w kwocie 1500 zł: strona Wn konta Inwestycje długoterminowe 
– akcje, strona Ma konta Kapitał z aktualizacji wyceny inwestycji długoterminowych – akcje.

PrzyKład 5

Dwuetapowe postępowanie

Spółka z o.o. w 2013 roku nabyła na giełdzie akcje za kwotę 50 000 zł. Na 31 grudnia 2013 r. ich wartość 
wynosiła 58 000 zł. Wtedy to jednostka ujęła kwotę 8000 zł na „Kapitał z aktualizacji wyceny”. W 2014 
roku wartość tych akcji spadła do 43 000 zł. Spółka musi ująć zmniejszenie wartości akcji dwuetapowo 
poprzez zmniejszenie kapitału z aktualizacji i wyceny oraz odniesienie pozostałej kwoty w koszty finansowe.

Inwestycje długoterminowe  

– akcje

rachunek bankowy

1) 50 000 

 

50 000 (1

 2) 8000

 

 

Kapitał z aktualizacji

Koszty finansowe  

wyceny inwestycji

– aktualizacja wyceny  

odpisy aktualizujące 

długoterminowych  

inwestycji

długoterminowe aktywa 

– akcje  

długoterminowych

finansowe

3a) 8000

8000 (2

3b) 7000

15 000 (3c

Objaśnienia do schematu:
1. Nabycie akcji w 2013 roku w kwocie 50 000 zł: strona Wn konta Inwestycje długoterminowe – akcje, 
strona Ma konta Rachunek bankowy;
2. Wzrost wartości na koniec 2013 roku w kwocie 8000 zł: strona Wn konta Inwestycje długoterminowe 
– akcje, strona Ma konta Kapitał z aktualizacji wyceny inwestycji długoterminowych – akcje.
3. Zmniejszenie wartości kapitału z aktualizacji wyceny na koniec 2014 roku:
a) 8000 zł – strona Wn konta Kapitał z aktualizacji wyceny inwestycji długoterminowych – akcje;
b) 7000 zł – strona Wn konta Koszty finansowe – aktualizacja wyceny inwestycji długoterminowych;
c) 15 000 zł – strona Ma konta Odpisy aktualizujące długoterminowe aktywa finansowe.

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               2 / 4

 

Zakupiliśmy nowy motocykl, który będzie 

wynajmowany spółce z nami powiązanej. 

Cena zakupu to 26 000 zł + 5980 zł VAT. Jak 

zaewidencjonować zakup tego motocykla?

Karolina Pawlak 
specjalistka z zakresu rachunkowości

Środkami trwałymi są aktywa, które jednost-

ka zamierza wykorzystywać do prowadzonej 

przez siebie działalności przez okres co naj-

mniej 12 miesięcy. Muszą być one kompletne 

i zdatne do użytkowania. Wykorzystywanie do 

działalności jednostki oznacza zarówno czer-

panie z tego aktywa korzyści poprzez bezpo-

średnie eksploatowanie przez jednostkę, jak 

i oddanie innemu podmiotowi na podstawie 

umowy najmu. Tak więc jeśli motocykl ma 

służyć działalności jednostki powyżej 1 roku 

powinien zostać zakwalifi kowany do środ-

ków trwałych.

Wartość początkową środka trwałego ustala 

się w wysokości ceny nabycia. Cena ta obej-

muje ogół kosztów poniesionych przez jed-

nostkę do dnia przyjęcia środka trwałego do 

używania. Zgodnie z art. 28 ust. 8 ustawy o ra-

chunkowości, ale także art. 16g ust. 3 usta-

wy z 15 lutego 1992 r. o CIT i art. 22g ust. 3 

ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT cenę nabycia 

stanowi kwota należna zbywcy, powiększona 

o koszty związane z zakupem naliczone do 

dnia przekazania samochodu do używania. 

W szczególności cenę nabycia należy powięk-

szyć o koszty transportu, załadunku i wyła-

dunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, 

instalacji i uruchomienia programów oraz 

systemów komputerowych, opłat notarial-

nych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji., 

W przypadku gdy zgodnie z odrębnymi prze-

pisami VAT nie stanowi podatku naliczonego 

albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie 

kwoty należnego podatku, należy cenę naby-

cia podwyższyć także o podatek naliczony albo 

zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy 

z 11 marca 2004 r. o VAT.

W tym wypadku trzeba zwrócić uwagę na 

VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT 

w zakresie, w jakim towary i usługi są wyko-

rzystywane do wykonywania czynności opo-

datkowanych, podatnikowi, o którym mowa 

w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia 

kwoty podatku należnego o kwotę podatku 

naliczonego. Natomiast w myśl art. 86a ust. 1 

pkt 1 ustawy o VAT w przypadku wydatków 

związanych z pojazdami samochodowymi, 

kwotę podatku naliczonego, o której mowa 

w art. 86 ust. 2, stanowi 50 proc. kwoty po-

datku wynikającej z faktury otrzymanej przez 

podatnika. Motocykl zaliczamy zgodnie z art. 2 

pkt 45 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo 

o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 

ze zm.) do pojazdów samochodowych. Jest to 

pojazd samochodowy jednośladowy lub z bocz-

nym wózkiem – wielośladowy. W związku 

z faktem, że motocykle uznane są za pojaz-

dy samochodowe, to ograniczenia dotyczące 

odliczenia podatku naliczonego wynikają-

ce z ustawy dotyczą również motocykli. Jed-

nak nie w tym przypadku, ponieważ zgodnie 

z art. 86a ust. 5 ustawy o VAT, można odliczyć 

100 proc. VAT w przypadku nabycia pojazdów 

samochodowych przeznaczonych wyłącznie 

do oddania w odpłatne używanie na podsta-

wie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub 

innej umowy o podobnym charakterze, jeżeli 

odprzedaż, sprzedaż lub oddanie w odpłatne 

używanie tych pojazdów stanowi przedmiot 

działalności podatnika.

Zatem jeśli przedmiotem działalności tego 

podmiotu jest między innymi świadczenie 

usług najmu pojazdów, to w przypadku tego 

pojazdu można odliczyć całą kwotę VAT.

Na dzień przyjęcia środka trwałego do 

użytkowania należy ustalić metodę i stawkę 

amortyzacyjną. Z punktu widzenia rachun-

kowości powinna ona jak najlepiej odzwier-

ciedlać czas i sposób użytkowania tego moto-

cykla. W przypadku przepisów podatkowych 

można skorzystać ze stawki z Wykazu Stawek 

Amortyzacyjnych, czyli 20 proc. Można też 

zastosować amortyzację liniową ze współ-

czynnikiem max 2,0 ze względu na szczegól-

nie intensywne użytkowanie przez najemcę. 

Z racji, iż motocykl jest pojazdem osobowym, 

nie ma możliwości zastosowania amortyza-

cji degresywnej, a z tego powodu, iż jest po-

jazdem nowym, nie można indywidualnie 

ustalić stawki. 

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości 

(t.j. Dz.U z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług 

(t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym 

od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym 

od osób fi zycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

EWIDENCJA

III

Dziennik  Gazeta  Prawna,  25  sierpnia  2014  nr  163  (3804) 

 

gazetaprawna.pl

Przy usługach najmu pojazdów samochodowych 

można odliczyć całą kwotę VAT

Organ zatwierdzający sprawozdanie musi podjąć uchwałę 

o zastosowaniu uproszczeń

Prezydent podpisał nowelizację ustawy 
o rachunkowości, która umożliwi mikroprzedsię-
biorcom sporządzanie skróconego sprawozdania 
finansowego obejmującego podstawowe infor-
macje. Można będzie jednak z nich korzystać, 
jeżeli organ zatwierdzający podejmie taką 
decyzję. Jak to ma wyglądać?

Decyzje w tej sprawie organ zatwierdzający bę-

dzie musiał podjąć w formie pisemnej uchwały. 

Konieczne będzie wskazanie w niej, że podmiot 

spełnienia defi nicję mikroprzedsiębiorstwa 

i podejmuje decyzję o sporządzaniu sprawoz-

dania fi nansowego z uwzględnieniem dopusz-

czalnych uproszczeń. Taka uchwała powin-

na być załączona do akt formalnych jednostki 

i wpłynąć na aktualizację jej pisemnej polityki 

rachunkowości, którą przyjmuje do stosowania 

kierownik jednostki (np. zarząd). To właśnie on 

jest odpowiedzialny za prowadzenie polityki 

rachunkowości zgodnej z przepisami.

Firmy, które się na to zdecydują, nie będą mogły 
stosować do wyceny aktywów i pasywów 
wartości godziwej ani skorygowanej ceny 
nabycia. Czy to pociąga za sobą zmianę polityki?

Tak, wprowadzone zmiany i podjęcie decyzji 

o stosowaniu uproszczeń, jak wspomniałam 

wcześniej, będą powodowały konieczność ak-

tualizacji stosowanej przez jednostkę polityki 

rachunkowości. Dokonując dostosowania tego 

dokumentu, jednostka musi kierować się za-

sadniczym celem sprawozdania fi nansowego 

tj. koniecznością prezentacji rzetelnie i prawi-

dłowo jej sytuacji fi nansowej i majątkowej. Ma 

to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy dana 

jednostka stosowała do tej pory zasady wyceny 

do wartości godziwej lub model skorygowanej 

ceny nabycia dla swoich aktywów lub zobowią-

zań, ponieważ te zasady lepiej niż dopuszczalne 

do tej pory uproszczenia prezentowały sytuację 

majątkowo-fi nansową jednostki. W sytuacji gdy 

zostanie podjęta decyzja o dostosowaniu polity-

ki do nowych zmian legislacyjnych, jednostka 

będzie wyłączona z wymogu wyceny danych 

pozycji odpowiednio do wartości godziwej lub 

w skorygowanej cenie nabycia. To natomiast 

może się przyczynić do innego i mniej prawi-

dłowego obrazu zaprezentowanego przez spra-

wozdanie fi nansowe.

Kiedy na przykład?

W sytuacji gdy np. wartość gruntu – nierucho-

mości inwestycyjnej nabytej w celach inwe-

stycyjnych wyniosła 200 tys. zł, a jej wycena 

do wartości godziwej spowodowałaby wzrost 

wartości tej nieruchomości do 440 tys. zł. Po 

zastosowaniu uproszczeń spółka zaprezento-

wałaby nieruchomość w kwocie 200 tys. zł, co 

znacząco odbiegałoby od realnej wartości tego 

składnika aktywów, prezentowanej dotychczas 

w sprawozdaniach fi nansowych.

Czy wobec tego podmioty będą musiały prze-
kształcać sprawozdanie porównawcze i za jakie 
lata? 

Ustawa z 11 lipca 2014 r. będzie miała zastoso-

wanie po raz pierwszy do sprawozdań fi nanso-

wych sporządzonych za rok obrotowy kończący 

się po dniu wejścia w życie ustawy, pod warun-

kiem że w tym roku obrotowym oraz w roku 

poprzedzającym ten rok obrotowy jednostki te 

nie przekroczyły co najmniej dwóch z wymie-

nionych w tym przepisie kryteriów. Natomiast 

jednostki, które rozpoczęły działalność w danym 

roku obrotowym, będą stosowały wprost prze-

pisy ustawy. W takiej sytuacji mają prawo do 

stosowania uproszczeń już w roku obrotowym, 

w którym rozpoczęły działalność, pod warun-

kiem że spełniają określone w znowelizowanej 

ustawie kryteria i progi.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z 29 września 

1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. 

poz. 330 ze zm.) w przypadku zmian zasad 

rachunkowości należy w sprawozdaniu fi -

nansowym jednostki za rok obrotowy, w któ-

rym zmiany te nastąpiły, podać przyczyny 

tych zmian, określić liczbowo ich wpływ na 

wynik fi nansowy oraz zapewnić porówny-

walność danych sprawozdania fi nansowego 

dotyczących roku poprzedzającego rok ob-

rotowy, w którym dokonano zmian. Warto 

zastosować też krajowy standard rachunko-

wości nr 7 Zmiany zasad (polityki) rachunko-

wości, wartości szacunkowych, poprawianie 

błędów, zdarzenia następujące po dniu bilan-

sowym – ujęcie i prezentacja. On natomiast 

w przypadku zmian zasad rachunkowości 

nakazuje retrospektywne zaprezentowanie 

danych porównywalnych, tj. przekształcenie 

danych porównawczych w taki sposób, jak 

gdyby zmienione zasady (polityka) rachun-

kowości przyjęte w roku obrotowym stosowa-

ne były od zawsze lub od początku możliwie 

najwcześniejszego roku obrotowego.

Jakie to będzie miało przełożenie na praktykę?

Na przykład jeśli spółka obecnie wspomnianą 

nieruchomość inwestycyjną będzie prezento-

wała w cenie nabycia, należy również skory-

gować wycenę tej nieruchomości dla danych 

porównywalnych.

Co do zasady w sprawozdaniach fi nansowych 

jednostek stosujących zasady ustawy o rachun-

kowości prezentuje się zmienione dane porów-

nywalne dla jednego okresu analogicznego. 

Jednak kierując się zasadą rzetelności, czasami 

celowe mogłoby być zaprezentowanie danych 

dla bilansu dwóch okresów porównywalnych. 

Decyzję w tej sprawie powinien podjąć kierow-

nik jednostki.

W ustawie o rachunkowości zostanie dodany 
art. 7 ust. 2a. Przewiduje on, że niektóre z jedno-
stek mikro mogą zrezygnować z zachowania 
zasady ostrożności przy wycenie aktywów 
i pasywów. Co to oznacza?

To, że jednostki te nie będą zobligowane np. do 

dokonywania odpisów aktualizujących wartość 

składników aktywów oraz do tworzenia rezerw.

Decyzję w tej sprawie podejmie kierownik 

jednostki, znowu kierując się zasadą rzetelności 

i prawidłowości sprawozdania fi nansowego.

Możliwość ta dotyczy jednak tylko stowarzy-

szeń, związków zawodowych, organizacji pra-

codawców, izb gospodarczych, fundacji, przed-

stawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, 

społeczno-zawodowe organizacje rolników, or-

ganizacje samorządu zawodowego i organizacje 

samorządu gospodarczego rzemiosła, Polskiego 

Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, jeżeli 

nie prowadzą one działalności gospodarczej.

 

Rozmawiała

 Agnieszka Pokojska

Rozmowa z 

Aleksandrą Motławską,

 biegłym rewidentem, partnerem w HLB M2 Audyt

ALEKSANDRA MOTŁAWSKA

biegły rewident, partner w HLB M2 Audyt

EWIDENCJA

Dwuetapowe postępowanie

Spółka z o.o. w 2013 r. nabyła na giełdzie akcje za kwotę 50 000 zł. Na 31 grudnia 2013 r. ich wartość 
wynosiła 58 000 zł. Wtedy to jednostka ujęła kwotę 8000 na „Kapitał z aktualizacji wyceny”.
W 2014 r. wartość tych akcji spadła do 43 000 zł. Spółka musi ująć zmniejszenie wartości akcji dwuetapowo 
poprzez zmniejszenie kapitału z aktualizacji i wyceny oraz odniesienie pozostałej kwoty w koszty fi nansowe.

 

    

  

 

 

Rozliczenie zakupu 

VAT naliczony 

Rozrachunki z dostawcami

 

1a) 26 000 

26 121,50 (3 

1b) 5980 

  

  

31 980 (1c

 

2) 121,50 

  

 

  

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

Rachunek bankowy   

Środki trwałe 

 

  

121,50 (2 

3) 26 121,50 

  

  

 

  

  

 

  

 

 

  

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Faktura za nabycie motocykla:
a) 26 000 zł – strona Wn konta Rozliczenie zakupu;
b) 5980 zł – strona Wn konta VAT naliczony;
c) 31 980 zł – strona Ma konta Rozrachunki z dostawcami;
2. WB koszty rejestracji motocykla w kwocie 121,50 zł: strona Wn konta Rozliczenie zakupu, strona Ma 
konta Rachunek bankowy;
3. OT nabytego pojazdu w kwocie 26 121,50 zł: strona Wn konta Środki trwałe, strona Ma konta Rozli-
czenie zakupu.

PISALIŚMY O TYM

 Dodatek specjalny: Ustawa o rachunkowości 

po zmianach – DGP nr 154/2014

Zakupiliśmy nowy motocykl, który będzie 

wynajmowany spółce z nami powiązanej. 

Cena zakupu to 26 000 zł + 5980 zł VAT. Jak 

zaewidencjonować zakup tego motocykla?

Karolina Pawlak 
specjalistka z zakresu rachunkowości

Środkami trwałymi są aktywa, które jednost-

ka zamierza wykorzystywać do prowadzonej 

przez siebie działalności przez okres co naj-

mniej 12 miesięcy. Muszą być one kompletne 

i zdatne do użytkowania. Wykorzystywanie do 

działalności jednostki oznacza zarówno czer-

panie z tego aktywa korzyści poprzez bezpo-

średnie eksploatowanie przez jednostkę, jak 

i oddanie innemu podmiotowi na podstawie 

umowy najmu. Tak więc jeśli motocykl ma 

służyć działalności jednostki powyżej 1 roku 

powinien zostać zakwalifi kowany do środ-

ków trwałych.

Wartość początkową środka trwałego ustala 

się w wysokości ceny nabycia. Cena ta obej-

muje ogół kosztów poniesionych przez jed-

nostkę do dnia przyjęcia środka trwałego do 

używania. Zgodnie z art. 28 ust. 8 ustawy o ra-

chunkowości, ale także art. 16g ust. 3 usta-

wy z 15 lutego 1992 r. o CIT i art. 22g ust. 3 

ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT cenę nabycia 

stanowi kwota należna zbywcy, powiększona 

o koszty związane z zakupem naliczone do 

dnia przekazania samochodu do używania. 

W szczególności cenę nabycia należy powięk-

szyć o koszty transportu, załadunku i wyła-

dunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, 

instalacji i uruchomienia programów oraz 

systemów komputerowych, opłat notarial-

nych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji., 

W przypadku gdy zgodnie z odrębnymi prze-

pisami VAT nie stanowi podatku naliczonego 

albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie 

kwoty należnego podatku, należy cenę naby-

cia podwyższyć także o podatek naliczony albo 

zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy 

z 11 marca 2004 r. o VAT.

W tym wypadku trzeba zwrócić uwagę na 

VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT 

w zakresie, w jakim towary i usługi są wyko-

rzystywane do wykonywania czynności opo-

datkowanych, podatnikowi, o którym mowa 

w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia 

kwoty podatku należnego o kwotę podatku 

naliczonego. Natomiast w myśl art. 86a ust. 1 

pkt 1 ustawy o VAT w przypadku wydatków 

związanych z pojazdami samochodowymi, 

kwotę podatku naliczonego, o której mowa 

w art. 86 ust. 2, stanowi 50 proc. kwoty po-

datku wynikającej z faktury otrzymanej przez 

podatnika. Motocykl zaliczamy zgodnie z art. 2 

pkt 45 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo 

o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 

ze zm.) do pojazdów samochodowych. Jest to 

pojazd samochodowy jednośladowy lub z bocz-

nym wózkiem – wielośladowy. W związku 

z faktem, że motocykle uznane są za pojaz-

dy samochodowe, to ograniczenia dotyczące 

odliczenia podatku naliczonego wynikają-

ce z ustawy dotyczą również motocykli. Jed-

nak nie w tym przypadku, ponieważ zgodnie 

z art. 86a ust. 5 ustawy o VAT, można odliczyć 

100 proc. VAT w przypadku nabycia pojazdów 

samochodowych przeznaczonych wyłącznie 

do oddania w odpłatne używanie na podsta-

wie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub 

innej umowy o podobnym charakterze, jeżeli 

odprzedaż, sprzedaż lub oddanie w odpłatne 

używanie tych pojazdów stanowi przedmiot 

działalności podatnika.

Zatem jeśli przedmiotem działalności tego 

podmiotu jest między innymi świadczenie 

usług najmu pojazdów, to w przypadku tego 

pojazdu można odliczyć całą kwotę VAT.

Na dzień przyjęcia środka trwałego do 

użytkowania należy ustalić metodę i stawkę 

amortyzacyjną. Z punktu widzenia rachun-

kowości powinna ona jak najlepiej odzwier-

ciedlać czas i sposób użytkowania tego moto-

cykla. W przypadku przepisów podatkowych 

można skorzystać ze stawki z Wykazu Stawek 

Amortyzacyjnych, czyli 20 proc. Można też 

zastosować amortyzację liniową ze współ-

czynnikiem max 2,0 ze względu na szczegól-

nie intensywne użytkowanie przez najemcę. 

Z racji, iż motocykl jest pojazdem osobowym, 

nie ma możliwości zastosowania amortyza-

cji degresywnej, a z tego powodu, iż jest po-

jazdem nowym, nie można indywidualnie 

ustalić stawki. 

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości 

(t.j. Dz.U z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług 

(t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym 

od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym 

od osób fi zycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

EWIDENCJA

III

Dziennik  Gazeta  Prawna,  25  sierpnia  2014  nr  163  (3804) 

gazetaprawna.pl

Przy usługach najmu pojazdów samochodowych 

można odliczyć całą kwotę VAT

Organ zatwierdzający sprawozdanie musi podjąć uchwałę 

o zastosowaniu uproszczeń

Prezydent podpisał nowelizację ustawy 
o rachunkowości, która umożliwi mikroprzedsię-
biorcom sporządzanie skróconego sprawozdania 
finansowego obejmującego podstawowe infor-
macje. Można będzie jednak z nich korzystać, 
jeżeli organ zatwierdzający podejmie taką 
decyzję. Jak to ma wyglądać?

Decyzje w tej sprawie organ zatwierdzający bę-

dzie musiał podjąć w formie pisemnej uchwały. 

Konieczne będzie wskazanie w niej, że podmiot 

spełnienia defi nicję mikroprzedsiębiorstwa 

i podejmuje decyzję o sporządzaniu sprawoz-

dania fi nansowego z uwzględnieniem dopusz-

czalnych uproszczeń. Taka uchwała powin-

na być załączona do akt formalnych jednostki 

i wpłynąć na aktualizację jej pisemnej polityki 

rachunkowości, którą przyjmuje do stosowania 

kierownik jednostki (np. zarząd). To właśnie on 

jest odpowiedzialny za prowadzenie polityki 

rachunkowości zgodnej z przepisami.

Firmy, które się na to zdecydują, nie będą mogły 
stosować do wyceny aktywów i pasywów 
wartości godziwej ani skorygowanej ceny 
nabycia. Czy to pociąga za sobą zmianę polityki?

Tak, wprowadzone zmiany i podjęcie decyzji 

o stosowaniu uproszczeń, jak wspomniałam 

wcześniej, będą powodowały konieczność ak-

tualizacji stosowanej przez jednostkę polityki 

rachunkowości. Dokonując dostosowania tego 

dokumentu, jednostka musi kierować się za-

sadniczym celem sprawozdania fi nansowego 

tj. koniecznością prezentacji rzetelnie i prawi-

dłowo jej sytuacji fi nansowej i majątkowej. Ma 

to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy dana 

jednostka stosowała do tej pory zasady wyceny 

do wartości godziwej lub model skorygowanej 

ceny nabycia dla swoich aktywów lub zobowią-

zań, ponieważ te zasady lepiej niż dopuszczalne 

do tej pory uproszczenia prezentowały sytuację 

majątkowo-fi nansową jednostki. W sytuacji gdy 

zostanie podjęta decyzja o dostosowaniu polity-

ki do nowych zmian legislacyjnych, jednostka 

będzie wyłączona z wymogu wyceny danych 

pozycji odpowiednio do wartości godziwej lub 

w skorygowanej cenie nabycia. To natomiast 

może się przyczynić do innego i mniej prawi-

dłowego obrazu zaprezentowanego przez spra-

wozdanie fi nansowe.

Kiedy na przykład?

W sytuacji gdy np. wartość gruntu – nierucho-

mości inwestycyjnej nabytej w celach inwe-

stycyjnych wyniosła 200 tys. zł, a jej wycena 

do wartości godziwej spowodowałaby wzrost 

wartości tej nieruchomości do 440 tys. zł. Po 

zastosowaniu uproszczeń spółka zaprezento-

wałaby nieruchomość w kwocie 200 tys. zł, co 

znacząco odbiegałoby od realnej wartości tego 

składnika aktywów, prezentowanej dotychczas 

w sprawozdaniach fi nansowych.

Czy wobec tego podmioty będą musiały prze-
kształcać sprawozdanie porównawcze i za jakie 
lata? 

Ustawa z 11 lipca 2014 r. będzie miała zastoso-

wanie po raz pierwszy do sprawozdań fi nanso-

wych sporządzonych za rok obrotowy kończący 

się po dniu wejścia w życie ustawy, pod warun-

kiem że w tym roku obrotowym oraz w roku 

poprzedzającym ten rok obrotowy jednostki te 

nie przekroczyły co najmniej dwóch z wymie-

nionych w tym przepisie kryteriów. Natomiast 

jednostki, które rozpoczęły działalność w danym 

roku obrotowym, będą stosowały wprost prze-

pisy ustawy. W takiej sytuacji mają prawo do 

stosowania uproszczeń już w roku obrotowym, 

w którym rozpoczęły działalność, pod warun-

kiem że spełniają określone w znowelizowanej 

ustawie kryteria i progi.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z 29 września 

1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. 

poz. 330 ze zm.) w przypadku zmian zasad 

rachunkowości należy w sprawozdaniu fi -

nansowym jednostki za rok obrotowy, w któ-

rym zmiany te nastąpiły, podać przyczyny 

tych zmian, określić liczbowo ich wpływ na 

wynik fi nansowy oraz zapewnić porówny-

walność danych sprawozdania fi nansowego 

dotyczących roku poprzedzającego rok ob-

rotowy, w którym dokonano zmian. Warto 

zastosować też krajowy standard rachunko-

wości nr 7 Zmiany zasad (polityki) rachunko-

wości, wartości szacunkowych, poprawianie 

błędów, zdarzenia następujące po dniu bilan-

sowym – ujęcie i prezentacja. On natomiast 

w przypadku zmian zasad rachunkowości 

nakazuje retrospektywne zaprezentowanie 

danych porównywalnych, tj. przekształcenie 

danych porównawczych w taki sposób, jak 

gdyby zmienione zasady (polityka) rachun-

kowości przyjęte w roku obrotowym stosowa-

ne były od zawsze lub od początku możliwie 

najwcześniejszego roku obrotowego.

Jakie to będzie miało przełożenie na praktykę?

Na przykład jeśli spółka obecnie wspomnianą 

nieruchomość inwestycyjną będzie prezento-

wała w cenie nabycia, należy również skory-

gować wycenę tej nieruchomości dla danych 

porównywalnych.

Co do zasady w sprawozdaniach fi nansowych 

jednostek stosujących zasady ustawy o rachun-

kowości prezentuje się zmienione dane porów-

nywalne dla jednego okresu analogicznego. 

Jednak kierując się zasadą rzetelności, czasami 

celowe mogłoby być zaprezentowanie danych 

dla bilansu dwóch okresów porównywalnych. 

Decyzję w tej sprawie powinien podjąć kierow-

nik jednostki.

W ustawie o rachunkowości zostanie dodany 
art. 7 ust. 2a. Przewiduje on, że niektóre z jedno-
stek mikro mogą zrezygnować z zachowania 
zasady ostrożności przy wycenie aktywów 
i pasywów. Co to oznacza?

To, że jednostki te nie będą zobligowane np. do 

dokonywania odpisów aktualizujących wartość 

składników aktywów oraz do tworzenia rezerw.

Decyzję w tej sprawie podejmie kierownik 

jednostki, znowu kierując się zasadą rzetelności 

i prawidłowości sprawozdania fi nansowego.

Możliwość ta dotyczy jednak tylko stowarzy-

szeń, związków zawodowych, organizacji pra-

codawców, izb gospodarczych, fundacji, przed-

stawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, 

społeczno-zawodowe organizacje rolników, or-

ganizacje samorządu zawodowego i organizacje 

samorządu gospodarczego rzemiosła, Polskiego 

Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, jeżeli 

nie prowadzą one działalności gospodarczej.

Rozmawiała

 Agnieszka Pokojska

Rozmowa z 

Aleksandrą Motławską,

 biegłym rewidentem, partnerem w HLB M2 Audyt

ALEKSANDRA MOTŁAWSKA

biegły rewident, partner w HLB M2 Audyt

EWIDENCJA

Dwuetapowe postępowanie

Spółka z o.o. w 2013 r. nabyła na giełdzie akcje za kwotę 50 000 zł. Na 31 grudnia 2013 r. ich wartość 
wynosiła 58 000 zł. Wtedy to jednostka ujęła kwotę 8000 na „Kapitał z aktualizacji wyceny”.
W 2014 r. wartość tych akcji spadła do 43 000 zł. Spółka musi ująć zmniejszenie wartości akcji dwuetapowo 
poprzez zmniejszenie kapitału z aktualizacji i wyceny oraz odniesienie pozostałej kwoty w koszty fi nansowe.

    

  

 

Rozliczenie zakupu 

VAT naliczony 

Rozrachunki z dostawcami

 

1a) 26 000 

26 121,50 (3 

1b) 5980 

  

  

31 980 (1c

 

2) 121,50 

  

  

 

  

 

1a) 26 000 

26 121,50 (3 

1b) 5980 

  

 

2) 121,50 

  

 

1a) 26 000 

26 121,50 (3 

1b) 5980 

  

  

31 980 (1c

 

Rachunek bankowy   

Środki trwałe 

 

  

121,50 (2 

3) 26 121,50 

  

  

 

  

  

  

 

  

 

  

121,50 (2 

3) 26 121,50 

  

 

  

121,50 (2 

3) 26 121,50 

  

Objaśnienia do schematu:
1. Faktura za nabycie motocykla:
a) 26 000 zł – strona Wn konta Rozliczenie zakupu;
b) 5980 zł – strona Wn konta VAT naliczony;
c) 31 980 zł – strona Ma konta Rozrachunki z dostawcami;
2. WB koszty rejestracji motocykla w kwocie 121,50 zł: strona Wn konta Rozliczenie zakupu, strona Ma 
konta Rachunek bankowy;
3. OT nabytego pojazdu w kwocie 26 121,50 zł: strona Wn konta Środki trwałe, strona Ma konta Rozli-
czenie zakupu.

PISALIŚMY O TYM

 Dodatek specjalny: Ustawa o rachunkowości 

po zmianach – DGP nr 154/2014

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               3 / 4

 

w ydatki strukturalne

iV

Dziennik  Gazeta  Prawna,  25  sierpnia  2014  nr  163  (3804) 

 

gazetaprawna.pl

 

 

Strażak będący pracownikiem komendy 

powiatowej Państwowej Straży Pożar-

nej był uczestnikiem dwutygodniowego 

turnusu antystresowego (wyjazd do sa-

natorium). Zgodnie z przepisami we-

wnętrznymi komenda ma możliwość 

częściowego dofinansowania udziału 

strażaka w turnusie. W którym kodzie 

należy ująć poniesiony wydatek?

Tego typu wydatek nie będzie stanowił wy-

datku strukturalnego. Uznaje się, że wydatek 

poniesiony na wynagrodzenie pracownika 

za urlop dla poratowania zdrowia udzielany 

na podstawie odrębnych przepisów stano-

wi wydatek niekwalifikowany. W związku 

z tym nie należy ujmować go w sprawozda-

niu o wydatkach strukturalnych.

Podstawa prawna 

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. 

w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków struktural-

nych (Dz.U. nr 44 poz. 255).

 

 

Jak należy postąpić, jeżeli na jednej 

fakturze zostały zafakturowane jed-

nocześnie prace obejmujące remont na-

wierzchni jezdni oraz budowę chodnika 

wzdłuż tej ulicy (roboty rozliczane ry-

czałtowo jedną kwotą bez możliwości 

wskazania, jaką część z tego stanowiła 

budowa chodnika)?

W przypadku braku możliwości rozdzielenia 

poniesionych wydatków w sprawozdaniu 

należy ująć całość kwoty w kodzie odpo-

wiadającym głównemu zakresowi robót. 

Jeśli głównie wydatki poniesiono na remont 

nawierzchni jezdni i dodatkowo na budowę 

chodnika, wtedy całość poniesionej kwoty 

należy wykazać w obszarze III. Transport, 

w kodzie 23. Drogi regionalne, lokalne.

Jednym z przykładów typów działań/za-

dań wymienionych w kodzie 23 jest dzia-

łanie polegające na budowie, przebudowie, 

rozbudowie, modernizacji i remoncie dróg 

lub nawierzchni dróg wojewódzkich, po-

wiatowych i gminnych, obwodnic miast 

i miejscowości (w tym ich połączeń z sie-

ciami dróg), węzłów, skrzyżowań (w tym 

z ruchem okrężnym) wraz z infrastrukturą 

towarzyszącą w ciągach tych dróg w zakre-

sie m.in. poprawy bezpieczeństwa ruchu 

drogowego, np.:

 

■

elementy uspokojenia ruchu,

 

■

zjazdy,

 

■

zatoki przystankowe,

 

■

chodniki,

 

■

sygnalizacja świetlna,

 

■

bariery ochronne,

 

■

oświetlenie,

 

■

kładki dla pieszych,

 

■

przejścia podziemne,

 

■

wszelkie inne elementy infrastrukturalne 

pozwalające  zwiększyć bezpieczeństwo 

pieszych, rowerzystów czy zwierząt.

Podstawa prawna 

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. 

w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków struktural-

nych (Dz.U. nr 44 poz. 255).

 

 

Czy uprawnienia energetyczne i egzamin 

w zakresie eksploatacji urządzeń energe-

tycznych zalicza się do wydatków struk-

turalnych?

Wydatki ponoszone na zdobycie uprawnień 

energetycznych i egzamin w zakresie eks-

ploatacji urządzeń energetycznych będą 

uznawane za strukturalne tylko i wyłącz-

nie wtedy, jeśli służą podniesieniu dotych-

czasowych kwalifikacji pracownika, są to 

uprawnienia dodatkowe i nie są niezbędne 

do wykonywania zawodu.

Podstawa prawna 

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. 

w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków struktural-

nych (Dz.U. nr 44 poz. 255).

 

 

Jesteśmy zakładem budżetowym zobowiąza-

nym do składania sprawozdania o wydatkach 

strukturalnych. Czy remont pomieszczeń 

lokali komunalnych jest wydatkiem struktu-

ralnym? 

Tak, remont pomieszczeń lokali komunalnych 

jest wydatkiem strukturalnym. Należy jednak 

pamiętać o tym, że dany projekt musi spełniać 

warunki opisane w dokumencie „Narodowe 

Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013. 

Wytyczne  ministra  rozwoju  regionalnego 

w zakresie programowania działań dotyczą-

cych mieszkalnictwa” nr MRR/H/18(2)/08/08 

z 13 sierpnia 2008 r.

Kwalifikowalność wydatków współfinanso-

wanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju 

Regionalnego (EFRR) na infrastrukturę miesz-

kaniową jest możliwa w dwóch aspektach:

1) na renowację budynków mieszkalnych 

wielorodzinnych,

2) na adaptację i renowację budynków na 

cele mieszkaniowe dla osób o szczególnych 

potrzebach.

Wsparcie w pierwszym przypadku obejmuje 

remonty i modernizacje części wspólnych ist-

niejących budynków wielorodzinnych (budynek 

mieszkalny, w którym występują więcej niż dwa 

lokale mieszkalne), w tym remont i moderniza-

cję części wspólnych budynków z prefabrykowa-

nych elementów konstrukcyjnych używanych 

do modułowej budowy (wielkiej płyty).

Kwestie te reguluje rozporządzenie Komisji 

(WE) nr 1828/2006 z 8 grudnia 2006 r. ustana-

wiające szczegółowe zasady wykonania roz-

porządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustana-

wiającego przepisy ogólne dotyczące EFRR, 

Europejskiego Funduszu Społecznego oraz 

Funduszu Spójności i rozporządzenia (WE)  

nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady 

w sprawie EFRR. Zgodnie z rozporządzeniem 

nr 1828/2006 za kwalifikowalne uznaje się wy-

datki w zakresie renowacji części wspólnych 

budynków obejmujące:

a) elementy budynku: dach, elewacja ze-

wnętrzna, stolarka okienna i drzwiowa, klatka 

schodowa, korytarze wewnętrzne/zewnętrzne, 

wejścia i elementy jego konstrukcji zewnętrz-

nej, winda;

b) instalacje techniczne budynku;

c) podniesienie efektywności (oszczędności) 

energetycznej budynku (termomodernizacja).

W drugim przypadku (punkt 2) z EFRR mogą 

być wspierane działania mające na celu przy-

gotowanie do użytkowania nowoczesnych, 

socjalnych budynków mieszkalnych dobrego 

standardu poprzez renowację i adaptację bu-

dynków istniejących, stanowiących własność 

władz publicznych lub własność podmiotów 

działających w celach niezarobkowych. Zaadap-

towane pomieszczenia na cele mieszkaniowe 

są przeznaczone dla gospodarstw domowych 

o niskich dochodach lub dla osób o szczegól-

nych potrzebach.

Biorąc pod uwagę art. 7 ustawy z 8 grudnia 

2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lo-

kali socjalnych, mieszkań chronionych, nocle-

gowni i domów dla bezdomnych (Dz.U. nr 251,  

poz. 1844), wyklucza się uzyskanie jednocze-

snego wsparcia na to samo przedsięwzięcie ze 

środków EFRR i krajowych środków o specjal-

nym przeznaczeniu.

Do beneficjentów w zakresie renowacji części 

wspólnych wielorodzinnych budynków miesz-

kalnych oraz adaptacji budynków na cele miesz-

kalne należą:

a) jednostki samorządu terytorialnego, ich 

związki i stowarzyszenia;

b) jednostki organizacyjne jednostek samo-

rządu terytorialnego posiadające osobowość 

prawną;

c) spółdzielnie mieszkaniowe;

d) wspólnoty mieszkaniowe;

e) towarzystwa budownictwa społecznego;

f) inne jednostki organizacyjne ujęte w lokal-

nym programie rewitalizacji, które posiadają 

prawo do dysponowania daną nieruchomością;

g) instytucje i organizacje (w tym organiza-

cje pozarządowe) zajmujące się walką z bez-

domnością, mieszkaniami chronionymi (np. 

dla wychodzących z więzień);

h) kościoły i związki wyznaniowe (jeśli będą 

tworzyć placówki dla bezdomnych i mieszka-

nia chronione);

i) podmioty niedziałające dla zysku, zajmu-

jące się integracją różnych grup społecznych.

Kryteria i wskaźniki wyznaczania obszarów 

wsparcia, na których mogą być realizowane 

przedsięwzięcia z zakresu mieszkalnictwa opi-

sane są w rozdziale 6 dokumentu „Narodowe 

Strategiczne Ramy…” wymienionym na po-

czątku.

W kodzie 78. Infrastruktura mieszkalnictwa 

ujmuje się jedynie wydatki poniesione na pro-

jekty dotyczące odnowy infrastruktury miesz-

kalnictwa wyłącznie zlokalizowane na obszarze 

problemowym wskazanym w Lokalnym Pro-

gramie Rewitalizacji, na którym występują co 

najmniej dwa niekorzystne zjawiska społeczne:

a) wysoki poziom ubóstwa i wykluczenie 

społeczne,

b) wysoka stopa długotrwałego bezrobocia,

c) niekorzystne tendencje demograficzne,

d) niski poziom wykształcenia,

e) wysoki poziom przestępczości,

f) degradacja środowiska,

g) mała aktywność gospodarcza,

h) wysoka liczba imigrantów, grup etnicz-

nych, narodowościowych lub uchodźców.

Natomiast reszta wydatków ponoszonych na 

działania rewitalizacyjne, których elementem 

może być wsparcie mieszkalnictwa, jest ujmo-

wana w obszarze VIII. Rewitalizacja obszarów 

miejskich i wiejskich, w kodzie 61. Zintegro-

wane projekty na rzecz rewitalizacji obszarów 

miejskich i wiejskich.

Podstawa prawna 

Ustawa z 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia 

lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów 

dla bezdomnych (Dz.U. nr 251, poz. 1844). 

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. w spra-

wie szczegółowej klasyfikacji wydatków strukturalnych  

(Dz.U. nr 44 poz. 255).  

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007–2013. 

Wytyczne ministra rozwoju regionalnego w zakresie progra-

mowania działań dotyczących mieszkalnictwa, Warszawa, 

13 sierpnia 2008 r.

 

 

Czy zakup nowej lodówki klasy A z przezna-

czeniem dla administracji lub do stołówki 

szkolnej (pomieszczenia nie będą remonto-

wane) stanowi wydatek strukturalny? Po-

przednia lodówka będzie przeniesiona do 

innego pomieszczenia bądź zniszczona.

Nie. Zakup nowej lodówki klasy A nie stanowi 

wydatku strukturalnego. Wyjątek stanowi sy-

tuacja, w której zakup lodówki miałby miejsce 

w ramach budowy, rozbudowy, przebudowy, 

modernizacji (wraz z zakupem wyposażenia) 

stołówki szkolnej. W takim przypadku całko-

wite wydatki poniesione na realizację zadania 

(także koszty zakupu nowej lodówki) należy 

ująć w obszarze XIII. Inwestycje w infrastruk-

turę społeczną, w kodzie 75. Infrastruktura 

edukacji.

Podstawa prawna 

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. w spra-

wie szczegółowej klasyfikacji wydatków strukturalnych  

(Dz.U. nr 44, poz. 255).

 Czy wydatki poniesione na 

turnus antystresowy dla strażaka

 są strukturalne

  Co zrobić, gdy 

brakuje możliwości rozdzielenia poniesionych wydatków

 Kiedy 

nakłady poniesione na zdobycie uprawnień

 stanowią wydatki strukturalne

 Czy 

remont lokali komunalnych

 można kwalifikować do strukturalnych

 Czy wydatki poniesione na 

zakup nowej lodówki

 będą strukturalne

PORADNIA RAchuNkOwA

AgAtA PiłAt

specjalistka z zakresu wydatków strukturalnych

  1 proc. można wpisać  

do rozdziału 80101

Pojawiały się liczne wątpliwości doty-

czące sposobu klasyfikowania wydat-

ków (w wysokości 1 proc. wykorzystanej 

dotacji celowej) związanych z obsługą 

zadania polegającego na wyposażeniu 

szkół w podręczniki, materiały eduka-

cyjne i materiały ćwiczeniowe (zgodnie 

z art. 22ae ust. 1 wprowadzonym przez 

ustawę z 30 maja 2014 r. o zmianie usta-

wy o systemie oświaty oraz niektórych 

innych ustaw – Dz.U. poz. 811). Minister-

stwo Edukacji Narodowej, wyjaśniając 

wątpliwości na swojej stronie, podało 

prawidłowe rozdziały do klasyfikowania.

Zgodnie z przekazaną informacją wydatki 

w wysokości 1 proc. wykorzystanej dotacji 

celowej należy klasyfikować w następu-

jących rozdziałach:

80101 – Szkoły podstawowe, 

80102 – Szkoły podstawowe specjalne,

80132 – Szkoły artystyczne.

Zdaniem ministerstwa klasyfikowanie 

tych środków w innych rozdziałach niż 

wyżej wymienione znacznie skomplikuje 

i wydłuży proces udzielania i rozliczania 

dotacji przez wojewodów. Ponadto koszty 

obsługi zadania należy wyliczać zgodnie 

z załącznikiem nr 4. Zgodnie z art. 22ae 

ust. 15 ustawy z 7 września 1991 r. o sys-

temie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256,  

poz. 2572 ze zm.) koszty obsługi zadania 

stanowić będą 1 proc. wykorzystanej do-

tacji celowej, a więc kwot, jakie szkoły 

planują przeznaczyć na zakup podręcz-

ników, materiałów edukacyjnych do zajęć 

z zakresu danego języka obcego nowożyt-

nego i materiałów ćwiczeniowych (suma 

kwot z poz. 3 i 4).

  Aktualizacja standardów 

rachunkowości finansowej 

Rada Standardów Rachunkowości Fi-

nansowej (FASB) 5 sierpnia 2014 r. opu-

blikowała aktualizację standardów ra-

chunkowości finansowej ASU 2014-13 

Konsolidacja (temat 810). Dotyczy ona wy-

ceny aktywów finansowych i zobowiązań 

finansowych konsolidowanej sekurytyzo-

wanej jednostki finansującej. Aktualizacja 

ASU 2014-13 staje się obowiązująca dla 

jednostek sporządzających sprawozdania 

finansowe zgodnie z US GAAP przy spo-

rządzaniu sprawozdań za okresy rozpo-

czynające się 15 grudnia 2015 r. i później.

  Teksty jednolite

Ukazały się dwa obwieszczenia ministra 

finansów zawierające dla księgowych bar-

dzo istotne akty prawne. Pierwsze doty-

czy jednolitego tekstu rozporządzenia 

ministra finansów w sprawie szczegó-

łowej klasyfikacji dochodów, wydatków, 

przychodów i rozchodów oraz środków 

pochodzących ze źródeł zagranicznych 

(Dz.U. poz. 1053). W drugim odnaleźć moż-

na jednolity tekst rozporządzenia mini-

stra finansów w sprawie prowadzenia 

podatkowej księgi przychodów i rozcho-

dów (Dz.U. poz. 1037).

  Obowiązki

Dziś mija termin dla gmin na składanie 

wniosków do regionalnych izb obrachun-

kowych o przyznanie części rekompen-

sującej subwencji ogólnej na wyrówna-

nie ubytku dochodów wynikającego ze 

zwolnienia z podatku od nieruchomości 

gruntów, budowli i budynków położo-

nych na terenie specjalnych stref ekono-

micznych. Z kolei 31 sierpnia mija termin 

dla zarządów jednostek samorządu tery-

torialnego na przedstawienie organom 

stanowiącym JST, regionalnym izbom 

obrachunkowym informacji o przebiegu 

wykonania budżetu JST za I półrocze. Po-

nadto do tego dnia minister właściwy do 

spraw finansów publicznych powinien 

przekazać do publicznej wiadomości 

(za pomocą BIP) średnią kwotę bazową 

w kraju (Kbk) obliczaną dla gmin wiej-

skich i miejsko-wiejskich. 

Oprac. 

MS

flesz księgowy

w ydatki strukturalne

iV

Dziennik  Gazeta  Prawna,  25  sierpnia  2014  nr  163  (3804) 

gazetaprawna.pl

Strażak będący pracownikiem komendy 

powiatowej Państwowej Straży Pożar-

nej był uczestnikiem dwutygodniowego 

turnusu antystresowego (wyjazd do sa-

natorium). Zgodnie z przepisami we-

wnętrznymi komenda ma możliwość 

częściowego dofinansowania udziału 

strażaka w turnusie. W którym kodzie 

należy ująć poniesiony wydatek?

Tego typu wydatek nie będzie stanowił wy-

datku strukturalnego. Uznaje się, że wydatek 

poniesiony na wynagrodzenie pracownika 

za urlop dla poratowania zdrowia udzielany 

na podstawie odrębnych przepisów stano-

wi wydatek niekwalifikowany. W związku 

z tym nie należy ujmować go w sprawozda-

niu o wydatkach strukturalnych.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. 

w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków struktural-

nych (Dz.U. nr 44 poz. 255).

Jak należy postąpić, jeżeli na jednej 

fakturze zostały zafakturowane jed-

nocześnie prace obejmujące remont na-

wierzchni jezdni oraz budowę chodnika 

wzdłuż tej ulicy (roboty rozliczane ry-

czałtowo jedną kwotą bez możliwości 

wskazania, jaką część z tego stanowiła 

budowa chodnika)?

W przypadku braku możliwości rozdzielenia 

poniesionych wydatków w sprawozdaniu 

należy ująć całość kwoty w kodzie odpo-

wiadającym głównemu zakresowi robót. 

Jeśli głównie wydatki poniesiono na remont 

nawierzchni jezdni i dodatkowo na budowę 

chodnika, wtedy całość poniesionej kwoty 

należy wykazać w obszarze III. Transport, 

w kodzie 23. Drogi regionalne, lokalne.

Jednym z przykładów typów działań/za-

dań wymienionych w kodzie 23 jest dzia-

łanie polegające na budowie, przebudowie, 

rozbudowie, modernizacji i remoncie dróg 

lub nawierzchni dróg wojewódzkich, po-

wiatowych i gminnych, obwodnic miast 

i miejscowości (w tym ich połączeń z sie-

ciami dróg), węzłów, skrzyżowań (w tym 

z ruchem okrężnym) wraz z infrastrukturą 

towarzyszącą w ciągach tych dróg w zakre-

sie m.in. poprawy bezpieczeństwa ruchu 

drogowego, np.:

■

elementy uspokojenia ruchu,

■

zjazdy,

■

zatoki przystankowe,

■

chodniki,

■

sygnalizacja świetlna,

■

bariery ochronne,

■

oświetlenie,

■

kładki dla pieszych,

■

przejścia podziemne,

■

wszelkie inne elementy infrastrukturalne 

pozwalające  zwiększyć bezpieczeństwo 

pieszych, rowerzystów czy zwierząt.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. 

w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków struktural-

nych (Dz.U. nr 44 poz. 255).

Czy uprawnienia energetyczne i egzamin 

w zakresie eksploatacji urządzeń energe-

tycznych zalicza się do wydatków struk-

turalnych?

Wydatki ponoszone na zdobycie uprawnień 

energetycznych i egzamin w zakresie eks-

ploatacji urządzeń energetycznych będą 

uznawane za strukturalne tylko i wyłącz-

nie wtedy, jeśli służą podniesieniu dotych-

czasowych kwalifikacji pracownika, są to 

uprawnienia dodatkowe i nie są niezbędne 

do wykonywania zawodu.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. 

w sprawie szczegółowej klasyfikacji wydatków struktural-

nych (Dz.U. nr 44 poz. 255).

Jesteśmy zakładem budżetowym zobowiąza-

nym do składania sprawozdania o wydatkach 

strukturalnych. Czy remont pomieszczeń 

lokali komunalnych jest wydatkiem struktu-

ralnym? 

Tak, remont pomieszczeń lokali komunalnych 

jest wydatkiem strukturalnym. Należy jednak 

pamiętać o tym, że dany projekt musi spełniać 

warunki opisane w dokumencie „Narodowe 

Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013. 

Wytyczne  ministra  rozwoju  regionalnego 

w zakresie programowania działań dotyczą-

cych mieszkalnictwa” nr MRR/H/18(2)/08/08 

z 13 sierpnia 2008 r.

Kwalifikowalność wydatków współfinanso-

wanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju 

Regionalnego (EFRR) na infrastrukturę miesz-

kaniową jest możliwa w dwóch aspektach:

1) na renowację budynków mieszkalnych 

wielorodzinnych,

2) na adaptację i renowację budynków na 

cele mieszkaniowe dla osób o szczególnych 

potrzebach.

Wsparcie w pierwszym przypadku obejmuje 

remonty i modernizacje części wspólnych ist-

niejących budynków wielorodzinnych (budynek 

mieszkalny, w którym występują więcej niż dwa 

lokale mieszkalne), w tym remont i moderniza-

cję części wspólnych budynków z prefabrykowa-

nych elementów konstrukcyjnych używanych 

do modułowej budowy (wielkiej płyty).

Kwestie te reguluje rozporządzenie Komisji 

(WE) nr 1828/2006 z 8 grudnia 2006 r. ustana-

wiające szczegółowe zasady wykonania roz-

porządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustana-

wiającego przepisy ogólne dotyczące EFRR, 

Europejskiego Funduszu Społecznego oraz 

Funduszu Spójności i rozporządzenia (WE) 

nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady 

w sprawie EFRR. Zgodnie z rozporządzeniem 

nr 1828/2006 za kwalifikowalne uznaje się wy-

datki w zakresie renowacji części wspólnych 

budynków obejmujące:

a) elementy budynku: dach, elewacja ze-

wnętrzna, stolarka okienna i drzwiowa, klatka 

schodowa, korytarze wewnętrzne/zewnętrzne, 

wejścia i elementy jego konstrukcji zewnętrz-

nej, winda;

b) instalacje techniczne budynku;

c) podniesienie efektywności (oszczędności) 

energetycznej budynku (termomodernizacja).

W drugim przypadku (punkt 2) z EFRR mogą 

być wspierane działania mające na celu przy-

gotowanie do użytkowania nowoczesnych, 

socjalnych budynków mieszkalnych dobrego 

standardu poprzez renowację i adaptację bu-

dynków istniejących, stanowiących własność 

władz publicznych lub własność podmiotów 

działających w celach niezarobkowych. Zaadap-

towane pomieszczenia na cele mieszkaniowe 

są przeznaczone dla gospodarstw domowych 

o niskich dochodach lub dla osób o szczegól-

nych potrzebach.

Biorąc pod uwagę art. 7 ustawy z 8 grudnia 

2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lo-

kali socjalnych, mieszkań chronionych, nocle-

gowni i domów dla bezdomnych (Dz.U. nr 251, 

poz. 1844), wyklucza się uzyskanie jednocze-

snego wsparcia na to samo przedsięwzięcie ze 

środków EFRR i krajowych środków o specjal-

nym przeznaczeniu.

Do beneficjentów w zakresie renowacji części 

wspólnych wielorodzinnych budynków miesz-

kalnych oraz adaptacji budynków na cele miesz-

kalne należą:

a) jednostki samorządu terytorialnego, ich 

związki i stowarzyszenia;

b) jednostki organizacyjne jednostek samo-

rządu terytorialnego posiadające osobowość 

prawną;

c) spółdzielnie mieszkaniowe;

d) wspólnoty mieszkaniowe;

e) towarzystwa budownictwa społecznego;

f) inne jednostki organizacyjne ujęte w lokal-

nym programie rewitalizacji, które posiadają 

prawo do dysponowania daną nieruchomością;

g) instytucje i organizacje (w tym organiza-

cje pozarządowe) zajmujące się walką z bez-

domnością, mieszkaniami chronionymi (np. 

dla wychodzących z więzień);

h) kościoły i związki wyznaniowe (jeśli będą 

tworzyć placówki dla bezdomnych i mieszka-

nia chronione);

i) podmioty niedziałające dla zysku, zajmu-

jące się integracją różnych grup społecznych.

Kryteria i wskaźniki wyznaczania obszarów 

wsparcia, na których mogą być realizowane 

przedsięwzięcia z zakresu mieszkalnictwa opi-

sane są w rozdziale 6 dokumentu „Narodowe 

Strategiczne Ramy…” wymienionym na po-

czątku.

W kodzie 78. Infrastruktura mieszkalnictwa 

ujmuje się jedynie wydatki poniesione na pro-

jekty dotyczące odnowy infrastruktury miesz-

kalnictwa wyłącznie zlokalizowane na obszarze 

problemowym wskazanym w Lokalnym Pro-

gramie Rewitalizacji, na którym występują co 

najmniej dwa niekorzystne zjawiska społeczne:

a) wysoki poziom ubóstwa i wykluczenie 

społeczne,

b) wysoka stopa długotrwałego bezrobocia,

c) niekorzystne tendencje demograficzne,

d) niski poziom wykształcenia,

e) wysoki poziom przestępczości,

f) degradacja środowiska,

g) mała aktywność gospodarcza,

h) wysoka liczba imigrantów, grup etnicz-

nych, narodowościowych lub uchodźców.

Natomiast reszta wydatków ponoszonych na 

działania rewitalizacyjne, których elementem 

może być wsparcie mieszkalnictwa, jest ujmo-

wana w obszarze VIII. Rewitalizacja obszarów 

miejskich i wiejskich, w kodzie 61. Zintegro-

wane projekty na rzecz rewitalizacji obszarów 

miejskich i wiejskich.

Podstawa prawna

Ustawa z 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia 

lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów 

dla bezdomnych (Dz.U. nr 251, poz. 1844).

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. w spra-

wie szczegółowej klasyfikacji wydatków strukturalnych 

(Dz.U. nr 44 poz. 255). 

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007–2013. 

Wytyczne ministra rozwoju regionalnego w zakresie progra-

mowania działań dotyczących mieszkalnictwa, Warszawa, 

13 sierpnia 2008 r.

Czy zakup nowej lodówki klasy A z przezna-

czeniem dla administracji lub do stołówki 

szkolnej (pomieszczenia nie będą remonto-

wane) stanowi wydatek strukturalny? Po-

przednia lodówka będzie przeniesiona do 

innego pomieszczenia bądź zniszczona.

Nie. Zakup nowej lodówki klasy A nie stanowi 

wydatku strukturalnego. Wyjątek stanowi sy-

tuacja, w której zakup lodówki miałby miejsce 

w ramach budowy, rozbudowy, przebudowy, 

modernizacji (wraz z zakupem wyposażenia) 

stołówki szkolnej. W takim przypadku całko-

wite wydatki poniesione na realizację zadania 

(także koszty zakupu nowej lodówki) należy 

ująć w obszarze XIII. Inwestycje w infrastruk-

turę społeczną, w kodzie 75. Infrastruktura 

edukacji.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 10 marca 2010 r. w spra-

wie szczegółowej klasyfikacji wydatków strukturalnych 

(Dz.U. nr 44, poz. 255).

 Czy wydatki poniesione na 

turnus antystresowy dla strażaka

 są strukturalne

Co zrobić, gdy 

brakuje możliwości rozdzielenia poniesionych wydatków

 Kiedy 

nakłady poniesione na zdobycie uprawnień

 stanowią wydatki strukturalne

 Czy 

remont lokali komunalnych

 można kwalifikować do strukturalnych

 Czy wydatki poniesione na 

zakup nowej lodówki

 będą strukturalne

PORADNIA RAchuNkOwA

AgAtA

tt  PiłAt

specjalistka z zakresu wydatków strukturalnych

1 proc. można wpisać 

do rozdziału 80101

Pojawiały się liczne wątpliwości doty-

czące sposobu klasyfikowania wydat-

ków (w wysokości 1 proc. wykorzystanej 

dotacji celowej) związanych z obsługą 

zadania polegającego na wyposażeniu 

szkół w podręczniki, materiały eduka-

cyjne i materiały ćwiczeniowe (zgodnie 

z art. 22ae ust. 1 wprowadzonym przez 

ustawę z 30 maja 2014 r. o zmianie usta-

wy o systemie oświaty oraz niektórych 

innych ustaw – Dz.U. poz. 811). Minister-

stwo Edukacji Narodowej, wyjaśniając 

wątpliwości na swojej stronie, podało 

prawidłowe rozdziały do klasyfikowania.

Zgodnie z przekazaną informacją wydatki 

w wysokości 1 proc. wykorzystanej dotacji 

celowej należy klasyfikować w następu-

jących rozdziałach:

80101 – Szkoły podstawowe,

80102 – Szkoły podstawowe specjalne,

80132 – Szkoły artystyczne.

Zdaniem ministerstwa klasyfikowanie 

tych środków w innych rozdziałach niż 

wyżej wymienione znacznie skomplikuje 

i wydłuży proces udzielania i rozliczania 

dotacji przez wojewodów. Ponadto koszty 

obsługi zadania należy wyliczać zgodnie 

z załącznikiem nr 4. Zgodnie z art. 22ae 

ust. 15 ustawy z 7 września 1991 r. o sys-

temie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256,  

poz. 2572 ze zm.) koszty obsługi zadania 

stanowić będą 1 proc. wykorzystanej do-

tacji celowej, a więc kwot, jakie szkoły 

planują przeznaczyć na zakup podręcz-

ników, materiałów edukacyjnych do zajęć 

z zakresu danego języka obcego nowożyt-

nego i materiałów ćwiczeniowych (suma 

kwot z poz. 3 i 4).

Aktualizacja standardów 

rachunkowości finansowej 

Rada Standardów Rachunkowości Fi-

nansowej (FASB) 5 sierpnia 2014 r. opu-

blikowała aktualizację standardów ra-

chunkowości finansowej ASU 2014-13 

Konsolidacja (temat 810). Dotyczy ona wy-

ceny aktywów finansowych i zobowiązań 

finansowych konsolidowanej sekurytyzo-

wanej jednostki finansującej. Aktualizacja 

ASU 2014-13 staje się obowiązująca dla 

jednostek sporządzających sprawozdania 

finansowe zgodnie z US GAAP przy spo-

rządzaniu sprawozdań za okresy rozpo-

czynające się 15 grudnia 2015 r. i później.

Teksty jednolite

Ukazały się dwa obwieszczenia ministra 

finansów zawierające dla księgowych bar-

dzo istotne akty prawne. Pierwsze doty-

czy jednolitego tekstu rozporządzenia 

ministra finansów w sprawie szczegó-

łowej klasyfikacji dochodów, wydatków, 

przychodów i rozchodów oraz środków 

pochodzących ze źródeł zagranicznych 

(Dz.U. poz. 1053). W drugim odnaleźć moż-

na jednolity tekst rozporządzenia mini-

stra finansów w sprawie prowadzenia 

podatkowej księgi przychodów i rozcho-

dów (Dz.U. poz. 1037).

Obowiązki

Dziś mija termin dla gmin na składanie 

wniosków do regionalnych izb obrachun-

kowych o przyznanie części rekompen-

sującej subwencji ogólnej na wyrówna-

nie ubytku dochodów wynikającego ze 

zwolnienia z podatku od nieruchomości 

gruntów, budowli i budynków położo-

nych na terenie specjalnych stref ekono-

micznych. Z kolei 31 sierpnia mija termin 

dla zarządów jednostek samorządu tery-

torialnego na przedstawienie organom 

stanowiącym JST, regionalnym izbom 

obrachunkowym informacji o przebiegu 

wykonania budżetu JST za I półrocze. Po-

nadto do tego dnia minister właściwy do 

spraw finansów publicznych powinien 

przekazać do publicznej wiadomości 

(za pomocą BIP) średnią kwotę bazową 

w kraju (Kbk) obliczaną dla gmin wiej-

skich i miejsko-wiejskich.

Oprac. 

MS

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               4 / 4