Mechanika gruntów
Adam Łodygowski, Grzegorz Majewski, Michał Płotkowiak
Politechnika Poznańska
Poznań, dnia 29 11 2002
Instytut Inżynierii Lądowej
Zakład Geotechniki
i Geologii Inżynierskiej
ul. Piotrowo 5, 61-138 Poznań
Sprawozdanie nr 9
Oznaczenie Kapilarności biernej i czynnej
Celem ćwiczenia jest:
- Zbadanie
kapilarności biernej i czynnej,
Podstawy teoretyczne
K
APILARNOŚĆ CZYNNA
H
K
C
:
- Jest to maksymalna wysokość, na jaką podniesie się woda w porach gruntu ponad
poziom swobodnego zwierciadła wody gruntowej.
- Wysokość na jaką „grunt podciągnie wodę” (zachowuje się czynnie) zależy między
innymi od:
•
uziarnienia gruntu,
•
struktury i tekstury gruntu,
•
temperatury wody,
- kapilarność czynną można również obliczać przy pomocy wzorów przybliżonych:
d
H
KC
30
,
0
=
gdzie d jest średnicą porów w gruncie (zależy od rodzaju gruntu)
Przebieg ćwiczenia i wyniki:
1. Na dole rurki doświadczalnej (średnica 4-6mm) przy pomocy gumki umocowaliśmy
szmatkę, tak aby chroniła ona grunt przed wypadaniem.
2. Rurkę wypełniliśmy gruntem (piaskiem średnim).
3. Umieściliśmy rurkę w pojemniku z wodą.
4. Mierzyliśmy kapilarność czynną, czyli wysokość na jaką grunt podciągnie wodę,
pamiętając o tym aby utrzymać stały poziom wody w pojemniku poprzez uzupełnianie
jej strat.
Wyniki
, które otrzymaliśmy:
H
KC
[cm]
1’ 2’ 5’ 10’ 15’ 30’ 60’
7cm 8,5cm 10cm 12cm 12,5cm 14cm 15cm
K
APILARNOŚĆ BIERNA
H
KB
:
- jest to maksymalna wysokość na jakiej utrzymuje się woda całkowicie wypełniająca
pory gruntu ponad poziomem swobodnego zwierciadła wody gruntowej po jego
obniżeniu
- Przyjmuje
się, że kapilarność bierna gruntu jest równa wysokości słupa wody [cm],
przy której przebija się powietrze przez próbkę gruntu podczas badania.
Mechanika gruntów
Adam Łodygowski, Grzegorz Majewski, Michał Płotkowiak
Przebieg ćwiczenia i wyniki:
Do wyznaczania kapilarności biernej (czyli takiej gdzie zachowuje się biernie)
wykorzystaliśmy prosty sprzęt:
- wiadro z wodą,
- gumowa rurka,
- sączek,
- lejek
- próbka
gruntu:
•
musi być rozdrobniony czyli bez grudek,
•
grunt w stanie powietrznosuchym, odsiewając od niego ziarna większe niż
2mm,
•
każda z próbek o wadze 20g,
- skala
porównawcza,
Postępowanie:
1. Grunt umieszczamy na sączku w lejku delikatnie go ugniatając aby pozbyć się
pęcherzyków powietrza,
2. Zakładamy, że gumowa rurka (całkowicie zanurzona we wiadrze) jest w pełni
wypełniona wodą (bez pęcherzyków powietrza).
3. Na początku doświadczenia lejek (połączony z gumową rurką zanurzoną w wodzie)
musi być częściowo zanurzone w wodzie.
4. Podnosimy lejek i gumową rurkę do góry i obserwujemy na jakiej wysokości pojawi
się pęcherzyk powietrza.
Metoda:
- Zgodnie z wyżej pokazanym opisem dokonujemy pomiaru próbnego H
KB
(próbka
zerowa). Próbka uniesie się na wysokość H.
- Podobnie
przygotowaną próbkę 1 i 2 unosimy na wysokość 0,7H, a następnie w
odstępach co 5 minut unosimy o 5 cm, tak długo aż na jednym z takich położeń po
określonym czasie (<5’) nie pojawi się pęcherzyk,
- Kapilarność obliczamy na podstawie zależności:
x
h
H
KB
+
=
gdzie:
h -
wysokość na której nastąpiło poprzednie zatrzymanie lejka [cm],
x
- czas na najwyższym poziomie <5min, który upłynął do momentu pojawienia się
pęcherzyka,
- jeżeli różnica pomiędzy kolejnymi dwoma pomiarami jest większa niż 0,1H
KB
należy
wykonać pomiar dla 2 dodatkowych próbek (3 i 4) a skrajne dwa wyniki odrzucić,
Wyniki:
H
KB
cm
H
cm
H
KB
KB
19
7
,
0
27
≈
⋅
=
Wysokość początkowa
+ 5cm
KBi
H
2
2
1
KB
KB
KB
H
H
H
+
=
H
KB1
19 [cm]
Po 3’ pęcherzyk
22 [cm]
H
KB2
19 [cm]
Po 4’ pęcherzyk
23 [cm]
22,5 [cm]
H
KB3
---------- ----------
H
KB4
---------- ----------